HTTPS qanday ishlaydi?

Hypertext Transfer Protocol Secure (HTTPS) shifrlangan ma'lumotlarni Transport Layer Security (TLS) yordamida uzatadi.

Ma'lumotlar qanday shifrlanadi va deshifrlanadi?

1-qadam. Client (browser) va server TCP orqali o'rnatadi.

2-qadam. Client serverga "Client Hello" xabarini yuboradi. Xabarda kerakli shifrlash algoritmlari (cipher suites) va u qo'llab-quvvatlashi mumkin bo'lgan so'nggi TLS versiyasi mavjud. Server "Server Hello" javobni beradi, shundan keyin Browser algoritmlar va TLS versiyasini qo'llab-quvvatlashi mumkinligi haqida xabar topadi.

Keyin server clientga SSL sertifikatini yuboradi. Sertifikatda ochiq kalit, host nomi, amal qilish muddati va boshqalar mavjud. Client sertifikatni tasdiqlaydi.

3-qadam. SSL sertifikatini tekshirgandan so'ng, client session key generate qiladi va uni ochiq kalit(public key) yordamida shifrlaydi. Server shifrlangan session keyni oladi va uni private key bilan deshifrlaydi.

4-qadam – Endi client ham, Server ham bir xil session keyga ega (simmetrik shifrlash), shifrlangan maʼlumotlar xavfsiz bi-directional kanalda uzatiladi.

Nima uchun HTTPS ma'lumotlarni uzatishda simmetrik shifrlashga o'tadi? Ikkita asosiy sabab bor:

1. Xavfsizlik: assimetrik shifrlash faqat bitta yo'l bilan amalga oshiriladi. Bu shuni anglatadiki, agar server shifrlangan ma'lumotlarni clientga qaytarib yuborishga harakat qilsa, har kim ochiq kalit(public key) yordamida ma'lumotlarning shifrini ochishi mumkin.

2. Server resurslari: assimetrik shifrlash juda ko'p matematik yuklarni qo'shadi. Bu uzoq seanslarda ma'lumotlarni uzatish uchun mos emas.


Alex Xu sahifasidan olib tarjima qilindi

#js_tips
Asinxron kod yozmoqchi bo'lsangiz, biror funksiya bajarilishdan oldin ma'lum vaqt kutib turish kerak bo'lsa wait metodini yaratib, kod ichida foydalansangiz bo'ladi.

@mabrur_dev

Linuxchi terminalga buyruq yozishi kerak bo'lib qolsa:

⬆️⬆️⬆️⬆️⬆️⬆️⬆️⬆️⬆️⬆️⬆️⬆️⬆️⬆️⬆️⬆️⬆️⬆️ Vo, mana, topdim!

@mabrur_dev

​​Bir hafta oldin Elmakondan MI Scooter Pro 2 sotib oldim, oradan hech qancha vaqt o'tmadi, ammo taasurotlarim bilan bo'lishgim keldi.

Uydan ishga, o'qishga borish doim metro va avtobusda qulay bo'lmagani uchun velosiped yoki elektrosamokat (skuter) olishni reja qilgan edim. Internetda reviewlarni o'qib oxiri samokat olishga qaror qildim.

Samokat 3 xil rejimda yuradi. Eco, Drive, Sport. Birinchi rejimda 5 km/soatgacha, ikkinchisida 20 km/soatgacha, sportda 25 km/soatgacha chiqadi. Joyidan qozg'alishi, yurishi, tezligi juda yoqdi (agar 25 kamlik qilsa firmware qilib 30-35gacha ko'tarsa bo'larkan, men tavakkal qilgim kelmadi). Tormoziga gap bo'lishi mumkinmas, 25 km tezlik bilan tormoz bosib o'lchab ko'rdim, tormoz yo'lim 5 metrga bormadi.

Shahar ichida uzoq yo'llarga bemalol yursa bo'ladi, 100% zaryad olishiga 5-6 soat ketadi, to'la zaryad bilan 40-45 kmgacha yurib beradi. Eng uzoq yurganim bir kunda 35 km bo'ldi. Samokat yig'iladi, metroga bemalol olib tushyabman, o'zimga kerakli bekatda to'xtab yo'limda davom etaveraman.

Xavfsizlikka keladigan bo'lsak, velosiped qulfi bilan qulflasa bo'ladi, yoki APP orqali motorini o'chirib qo'yish mumkin, lekin magazin, kafe, ofisga olib kirishimga hali hech kim qarshilik qilmadi, doim o'zim bilan olib yuribman.

Menga sezilgan eng katta kamchiligi - amortizator yo'qligi bo'ldi. Shahar yo'llari tekkismas, chuqurlarga ko'p tushyabman. Yana bir kamchilik, shaharda velosiped uchun yo'laklar kam, bor yo'laklarni piyodalar egallab yurishadi, yo'l berishmaydi (doim asabni buzadi), shuning uchun mashina yo'liga chiqishga majbur bo'lyabman.

Umuman olganda, samokat yoqdi. Cho'ntakkayam foyda keltirishni boshladi, 1 haftada 100 kmdan ko'p yo'lni bosib qo'yibman, shu yo'lni taksiga hisoblab ko'rsam ancha pul ketib qolarkan. Eng yoqimli hissiyot probkada turgan mashinalarni oldidan o'tib ketish bo'lyapti :)

Shaharda velosiped va samokatlar uchun ko'proq yo'llar, parkovkalar bo'lsa yaxshi bo'lardi. Atrof-muhitga zararli bo'lgan mashinalardan iloji boricha voz kechish kerak.

@mabrur_dev

#savol
Windowsni ustanovka qilib bo'lishingiz bilan nima qilasiz?

Dasturlash bilan qaytdik!

Biroz tanaffuslardan so'ng biz yana o'z vazifamizni bajarishga qaytdik. Bu safar zamonaviy kasblardan biri — dasturlash haqida gaplashamiz. 🧑‍💻

⚜️ Loyihamizning 24-soni mehmoni Toshkent shahrida tavallud topib, avval Toshkent Islom universiteti akademik litseyini, so'ngra 2018-yilda Toshkent xalqaro Vestminster universitetining "Biznes axborot tizimlari" fakultetini tamomlagan, Frontend dasturlash sohasini o'rgatish bo'yicha 3 yildan oshiq tajribaga ega mutaxassis — Muhammadjavohir Sur'atov bo'ldilar.

Spikerimiz hozirda MayoqHub loyihasi asoschisi va Mohirdev.uz onlayn o'quv platformasida ta'lim bo'limining mas'ul xodimi sifatida faoliyat yuritadi.

Ishonamizki, ertaga soat 20:30 da premyerasi bo'lib o'tuvchi suhbat IT sohasiga qiziquvchilar uchun juda ham foydali va qiziqarli bo'ladi. 😊

🔴 YouTube sahifamiz

Farq bormi )

@mabrur_dev

Starlink 2023-yildan O'zbekistongayam kirib keladi.

Xarita: https://www.starlink.com/map

@mabrur_dev

Starlinkka ulanish uchun uning mahsus antennalarini sotib olishingiz kerak ekan ($550). Internet uchun oylik to'lov $110, tezlik esa 100-200 mb/s ni tashkil qilarkan (kafolatlanmagan).

30 minutdan keyin ustozimiz bilan suhbat boshlanadi. "Osmondagi Bolalar"ni shu paytgacha chiqqan birorta sonini bunchalik kutmagandim, qiziq bo'ladi, albatta ko'ring🔥

LINK: https://youtu.be/q5j9HPx3ttw

#infoluli
Issiqqina video

Subyektivdan yangi ijod.

https://youtu.be/O9XTWHUW7qQ

Kartadan kartaga pul qanday o'tadi, kim biladi?

Havoni tarkibidagi qandaydir elementlar reaksiyaga kirishib bizga popolnit chot qiberadi. Payme, clicklarni qaysidir kimyogar ixtiro qilgan bo'lsa kerak.

https://news.1rj.ru/str/sardoroga_blog/992

Backend dasturlashni o'rganish, dasturchi bo'lib ishga kirish, yosh dasturchilarda kuzatiladigan xatolar, ishga topshirishdagi xatolar, hullas, Backendga tegishli hamma narsa haqida foydali ma'lumotlarga boy podkast bo'libdi, ko'ringlar )

https://www.youtube.com/watch?v=DrOYRt81Hz0

Dasturchisanu, Windows bosib ber deyishganida men.

Izohlarda davom ettiramiz...

@mabrur_dev

Yaqinda backend dasturlash haqida tavsiya bergan edim. Bugun frontend dasturlashni o'rganish bo'yicha tavsiya bermoqchiman. Lekin bu tavsiya dasturlashning shu yo'nalishiga qiziqqan barcha uchun emas. ) Frontend yo'nalishi bo'yicha boshlang'ich bilim va ko'nikmalarga ega insonlar uchun.

21-22-may kunlari soat 10:30 da «Najot Ta'lim» markazida ushbu kursning mutaxassislik bosqichi uchun kirish imtihonlari bo'lib o'tar ekan.

Motivatsiya emas, bilim beruvchi mutaxassislar qo'lida ta'lim olishni istasangiz, quyidagi havola orqali imtihon uchun ro'yxatdan o'tinglar )

LINK: https://bit.ly/3NnrHPg

Yoshingiz kichik yoki kichik yoshlik farzandingiz bo'lsa va dasturlashga bo'lgan mehri baland bo'lsa yoz oylarida qilish mumkin bo'lgan eng yaxshi harakatlar:
- Ingliz tili kurslariga borsin, ish topishi juda osonlashadi. Xalqaro kompaniyalar ingliz tili talab qilishadi;
- Matematika kursiga borsin, fikrlashi kengayadi. Muammoga tezroq yechim topishni o'rganadi;
- Rus tili kursiga borsin, Toshkentda kompaniyalar rus tili talab qilishadi, MDHda ham;
- Kompyuter olib bering, o'zi chuqullab o'rgansin. Tez yozishni, o'ziga moslashni, dasturlarni o'rnatishni, klaviaturani sozlashni o'rgansin.

Tushungan tushundi😆

@mabrur_dev

Odamlarga juda foydali kontent, masalan podkastlar, telegram-youtube kanallar, bloglar, kanal egasining bo'sh vaqti bo'lmagani, yoki homiy topa olmagani uchun yopilib ketganini ko'rsam yuragim eziladi. Manfaatli ishlar uchun ham donat, hayriya qilish yo'q, asosan hayp mavzularni yoritadiganlarda, bemaza, mazharaboz vaynerlarda homiylik, reklama shartnomalari keti uzilmaydi. to'g'ri, ular bilan biznes egalari kelishadi asosan, ammo har birimiz masalan 3000 so'mdan donat bersak ham, birorta zo'r loyihalar yo'q bo'lib ketmagan bo'larmidi.

Ingliz tilini o'rgatadigan podkast eshitib turib, eng oxirgisi 2019-yilda qo'yilganini joylashtirganini koo'rganimdan keyingi fikrlar.

©️ Ayyubxon Kamoldinov

Assalomu alaykum. Tanish do’stlarimiz bir foydali loyiha boshlashayotgan ekan. Shunga o’z hissangizni qo’shsangiz xursand bo’lar edik 🙂

Fikrlaringizni qoldirishingiz mumkin: 👉 https://forms.gle/7eGA1Ft2ReTpnL6s6

@jaloliddin_blog