📺 «شهرخطرآفرین» موضوع این قسمت از برنامه «مان» که به «شهرسازی و معماری می‌پردازد که می‌تواند سلامت شهروندان را به مخاطره بیاندازد» می‌پردازیم
با حضور :

🔹سیدمهدی خاتمی
طراح شهری و‌ مدرس دانشگاه

🔹 و کیانوش سوزنچی
طراح محیطی و منظر؛ مدرس دانشگاه

کارشناس برنامه:

🔹 محسن اکبرزاده
معمار

📺 پنجشنبه ۱۰ مهر ساعت ۲۲:۳۰ از شبکه ۴ سیما
و بازپخش؛ جمعه ساعت ۱۳:۳۰


  📺 با پخش مستند کوتاه از «حیات‌خانه نیاوران» اثر سمانه حکیم‌جوادی و سعید صدیق
.
تهیه کننده: ابراهیم ارجمندی

🔹 مان؛ نقد معماری معاصر ایران

https://news.1rj.ru/str/maan_tv4

پزشکیان: انتقال پایتخت از تهران انتخاب نیست، اجبار است.

متن زیر را در ارتباط با انتقال پایتخت در ادامه بخوانید👇

منظرپلاس🌱
@manzarplus 🌱

تهران، دیگر شهر فرصت‌ها نیست؛ بلکه به تدریج دارد به شهری از دست‌رفته بدل می‌شود. شهری که زیر بار جمعیت، زیر بار ساخت‌وساز بی‌رویه، و زیر بار بی‌تدبیری‌های چنددهه‌ای، نفس‌های آخرش را می‌کشد. فرونشست‌های سی‌سانتی، ترک‌های خاموشی‌اند که از دل زمین فریاد می‌زنند: «دیگر بس است.»

بی‌آبی، نه فقط بحران زیست‌محیطی، بلکه نشانه‌ای از پایان یک دوره است؛ دوره‌ای که تهران را بی‌محابا بزرگ کرد، بی‌آن‌که به ظرفیت‌های طبیعی‌اش بیندیشد. امروز، تهران دیگر نمی‌تواند میزبان رؤیاهای ملی باشد. نه زیرساخت دارد، نه هوای سالم، نه آب، نه آرامش.

در چنین شرایطی، سخن رئیس‌جمهور درباره انتقال اجباری پایتخت، نه یک تصمیم سیاسی، بلکه یک ضرورت زیستی بر پایه عقلانیت و علم است. انتقال پایتخت، اگر با عقلانیت، عدالت منطقه‌ای، و نگاه توسعه‌محور همراه باشد، می‌تواند نقطه‌ی آغاز بازتعریف ایران باشد؛ ایرانِ متوازن، ایرانِ چندمرکزی، ایرانِ آینده‌نگر.

اما این انتقال، نباید صرفاً جابه‌جایی ساختمان‌ها باشد. باید جابه‌جایی نگاه باشد. جابه‌جایی نگاه از تمرکزگرایی به توزیع فرصت. جابه‌جایی نگاه از تهرانِ فرسوده به شهرهایی که هنوز ظرفیت دارند، هنوز نفس می‌کشند، هنوز می‌توانند میزبان امید باشند.

تهران، باید سبک شود. نه فقط از بار جمعیت، بلکه از بار توهم مرکزیت. و ایران، باید گسترده‌تر بیندیشد؛ از اردبیل تا کرمان، از همدان تا بیرجند، از زاهدان تا سنندج. پایتخت، نه فقط محل دولت، بلکه باید محل توازن ملی باشد.

انتقال پایتخت، اگر با درایت انجام شود، می‌تواند نه یک پایان تلخ برای تهران، بلکه آغازی شیرین برای ایرانِ نو باشد.

منظرپلاس🌱
@manzarplus 🌱

🔰انتقال پایتخت کمکی به بهبود وضعیت تهران نمی‌کند

👤سیدامیر منصوری رییس پژوهشکده نظر و استاد دانشگاه تهران درخصوص گزارشاتی مبنی بر افزایش حاشیه نشینی در شهریار نوشت:

🔻عامل اصلی مهاجرت شغل است که معلول آن شهرهای نوپدید و حاشیه نشینی است. وزارت راه و شهرسازی هم در سطح سیاست‌گذاری و راهبرد و هم در سطح اقدام، درقبال این موضوع مسئول است.
در حالی که برنامه‌ای در سطح راهبردی وجود ندارد؛ اقداماتی در چارچوب طرح جامع همچون تراکم و کاربری نیز کمکی به حل این مسئله نخواهد کرد.
بنابراین در مواجهه با مسئله شهرهای نوپدید در اطراف تهران که معلول عاملی مشخص به نام «شغل» هستند؛ پیشنهاد راه حلی به نام «انتقال پایتخت» نیز کمکی به بهبود وضعیت فعلی تهران نخواهد کرد.

@nazarac

◀️سیدامیر منصوری رییس پژوهشکده نظر و استاد دانشگاه: تهران پر خطر ترین شهر جهان است
@nazarac

🔻بحران آب در دنیا تا ۲۰۵۰ به اوج می‌رسد/ تنش آبی ایران را جدی بگیریم

🔹طبق نقشه شاخص جهانی آب، تا سال ۲۰۵۰، بیش از نیمی از کشورهای جهان وارد بحران شدید آب می‌شوند.

🔹️طبق آخرین پیش‌بینی‌ها، خاورمیانه، شمال آفریقا، جنوب اروپا، هند و بخش‌هایی از چین در وضعیت بسیار بحرانی آب قرار دارند.

🔹️از سوی دیگر، ایران، عربستان، مصر، اسپانیا و ترکیه از جمله کشورهای با بیشترین تنش آبی هستند و این وضعیت تا ۲۰۲۵ به اوج می‌رسد.

🔹️در آمریکای شمالی، جنوب ایالات متحده و مکزیک نیز دچار کمبود جدی آب وجود دارد.

منظرپلاس 🌱
@manzarplus 🌱

شاید واژه‌ی «حیات» دیگر کفایت نکند برای توصیف آنچه زندگی را در این سرزمین ممکن می‌سازد.

شاید باید واژه‌ای نو بسازیم: «حیاب»،
زیرا این «آب» است که در معنای «حی»، جان را به خاک می‌دمد، و زندگانی را نه‌فقط به انسان، بلکه به تمام هستی ارزانی می‌دارد.

در روزگاری که ایران با ورشکستگی آبی دست‌و‌پنجه نرم می‌کند، خرج‌های زیستی‌مان از پس‌اندازهای زیرزمینی‌مان پیشی گرفته‌اند.
آبخوان‌ها تهی شده‌اند، قنات‌ها خاموش، و زمین زیر پایمان به جای باروری، به فرونشست تن داده است؛ زلزله‌هایی بی‌صدا، اما انسان‌ساز؛ همان‌گونه که پیش‌تر هشدار داده بودند، و اکنون رخ داده‌اند.

اما چاره چیست؟
وقتی آسمان از باریدن سر باز زند، ناگزیر از آنیم که از زیر پایمان بنوشیم، از ذخایری که قرن‌ها در دل خاک پنهان بوده‌اند، بی‌آنکه فرصت بازسازی داشته باشند.

جایگاه «فضای سبز» کجاست؟
اولین یا شاید نزدیکترین قربانی این ورشکستگی، فضای سبز شهری خواهد بود که با مرگ خاموش و بی‌صدایش، موهبت وجودش را فدای مصرف بی‌رویه و بدون مدیریت انسان‌ها می‌کند تا همچنان در جهل روزهای عادی گذشته، سبک زندگی‌مان را پیش بریم.

ما چاره‌ای جز تغییر خودِ الانمان، نداریم!

منظرپلاس🌱
@manzarplus 🌱

✨ بوتکمپ پاییزه نوروآرکیتکچر
۱۲ تا ۱۸ آبان ۱۴۰۴ | شیراز

جایی که طراحی و مغز دوباره با هم گفت‌وگو می‌کنند 🧠
هفت روز یادگیری، تجربه و کار عملی با ابزارهای علوم اعصاب در طراحی فضا — از EEG تا Eye Tracking و Biosensors.

📍 برگزارکنندگان:
تک‌لب دانشگاه شیراز و دانشگاه علوم پزشکی شیراز

🎓 ظرفیت محدود | ثبت‌نام آغاز شد

برای ثبت‌نام و دریافت اطلاعات بیشتر:
📞 فاطمه برومندی
۰۹۱۷۲۱۴۷۲۵۹
@Fa_boroumandi

منظرپلاس🌱
@manzarplus 🌱

🚨 هشدار جدی رئیس‌جمهور درباره بحران آب تهران

پزشکیان: اگر تا آذر در تهران باران نبارد، مجبور به جیره‌بندی آب خواهیم شد؛ اگر باز هم بارندگی نشود، ممکن است نیاز باشد تهران را تخلیه کنیم.

منظرپلاس🌱
@manzarplus 🌱

مطالب بسیاری را در اهمیت تغییر رویکرد نسبت به آب و تغییر سبک زندگی در منظرپلاس ارائه کرده‌ایم. در فصل بارش به نقطه‌ای از بحران بی‌آبی رسیده‌ایم که مجبور شده‌ایم تا سیاست‌های انقباضی را اعمال کنیم. این حجم از فشار، در کنار عدم سرمایه‌گذاری در زیرساخت، موجب آسیب‌های اجتماعی و اقتصادی عمیقی خواهد شد. اما بیایید تحلیلی ساختاری برای این بحران داشته باشیم و راهکارها را از لنز معماری منظر بررسی کنیم تا آمادگی ما نسبت به هر آنچه در حال وقوع است، بیشتر باشد.

تهران، به‌عنوان کلان‌شهری با بیش از ۸ میلیون نفر جمعیت، در دهه‌های اخیر بر پایه توسعه ناپایدار گسترش یافته است. گسترش افقی بی‌رویه، تراکم‌فروشی، و بی‌توجهی به ظرفیت اکولوژیکی حوضه آبریز، این شهر را به یک مصرف‌کننده بی‌مهار منابع طبیعی بدل کرده است. کاهش ذخایر سدها به زیر ۱۱٪ و وابستگی شدید به منابع آب زیرزمینی، نشان‌دهنده پایان ظرفیت طبیعی این کلان‌شهر برای تأمین آب است.

از سوی دیگر، معماری منظر در تهران عمدتاً جنبه تزئینی داشته و فاقد عملکرد اکولوژیکی مؤثر بوده است. چمن‌کاری‌های پرمصرف، گونه‌های گیاهی ناسازگار با اقلیم، و فقدان زیرساخت‌های مدیریت روان‌آب‌ها، فضای سبز شهری را به بخشی از بحران تبدیل کرده‌اند، نه راه‌حل آن.

راهکارهای عملیاتی که می‌تواند منظر را تاب‌آورتر کند👇

۱. بازطراحی منظر شهری با رویکرد اقلیم‌پذیر

ضروری است که فضای سبز شهری از منظر تزئینی به منظر عملکردی تغییر یابد. استفاده از گونه‌های بومی مقاوم به خشکی، طراحی باغ‌های بارانی (Rain Gardens)، و بهره‌گیری از خاک‌پوش‌ها برای کاهش تبخیر، می‌تواند نقش مؤثری در حفظ منابع آبی ایفا کند.

۲. بازچرخانی آب در مقیاس محله‌ای

توسعه زیرساخت‌های تصفیه و استفاده مجدد از آب خاکستری در ساختمان‌ها و محله‌ها، به‌ویژه در آبیاری فضای سبز، باید به‌عنوان یک الزام قانونی در طرح‌های توسعه شهری گنجانده شود.

۳. تغییر الگوی توسعه شهری

ضروری است که توسعه شهری از گسترش افقی به فشرده‌سازی هوشمند تغییر یابد. توقف ساخت‌وساز در مناطق کم‌آب، بازتوسعه بافت‌های فرسوده با رویکرد کاهش مصرف منابع، و تمرکز بر حمل‌ونقل عمومی، از جمله اقدامات کلیدی در این مسیر است.

۴. تدوین طرح جامع تاب‌آوری آبی

تهران نیازمند یک طرح جامع با محوریت تاب‌آوری اقلیمی است که سناریوهای کم‌آبی، جیره‌بندی، و حتی تخلیه اضطراری را در سطح محله‌ای شبیه‌سازی کند. این طرح باید شاخص‌های تاب‌آوری آبی را برای ارزیابی پروژه‌های شهری تعریف کرده و مشارکت جامعه محلی را در تصمیم‌سازی تقویت کند.

۵. اصلاح حکمرانی آب

پایان دادن به یارانه‌های پنهان آب، قیمت‌گذاری پلکانی برای مصارف غیرضروری، و شفاف‌سازی داده‌های منابع و مصارف آب، از جمله اقدامات ضروری در سطح سیاست‌گذاری کلان است.

در نتیجه، بحران آب تهران، فرصتی تاریخی برای بازنگری در فلسفه توسعه شهری است. معماری منظر و شهرسازی باید از ابزارهای زیبایی‌شناسی به ابزارهای بقا و تاب‌آوری تبدیل شوند. این تحول، نیازمند هم‌افزایی میان متخصصان، سیاست‌گذاران، و جامعه مدنی است تا تهران بتواند از یک شهر مصرف‌محور به یک شهر پایدار و اقلیم‌پذیر گذر کند.

منظرپلاس🌱
@manzarplus 🌱

واکنش پروفسور آخانی

💧تخلیه تهران جوک است؛ ۸۰ درصد مردم ناراضی‌اند و به هشدارها توجه نمی‌کنند/ راه حل فوری برای بحران آب وجود ندارد


حسین آخانی، استاد دانشگاه تهران:
▫️امروز با جامعه‌ای مواجهیم که حدود ۸۰ درصد آن ناراضی و منتقد است. چنین جامعه‌ای در شرایط بحرانی ممکن است دیگر به هشدارهای حاکمیت گوش نکند.

▫️[درباره طرح تخلیه تهران] چنین اقدامی پاک‌کردن صورت‌مسئله است. نمی‌توان ده میلیون نفر را از تهران خارج کرد، زیرا بحران کم‌آبی فقط محدود به پایتخت نیست. سایر شهرهای بزرگ مانند اصفهان، یزد، اراک و کرمان نیز درگیر کم‌آبی هستند.

▫️من به عنوان استاد دانشگاه وظیفه دارم به دانشجویانم آموزش بدهم؛ آیا باید همه این مسئولیت‌ها را رها کنم و به شهر دیگری بروم؟ این راه‌حل نیست. این پیشنهاد از اساس غیر عملی است و بیش‌تر شبیه «جوک» است. /رویداد۲۴

📌متن کامل این خبر را در لینک زیر بخوانید:
khabaronline.ir/xpc4L

منظرپلاس🌱
@manzarplus 🌱

📣 اطلاعیه برگزاری سمینار

انجمن علمی معماری منظر با همکاری معاونت پژوهشی دانشگاه بین‌المللی امام خمینی(ره) برگزار می‌کند:

🎙 سمینار: منظر شهری تاریخی؛ مفهوم، رویکرد قرن بیست‌ویکمی

سخنران:
دکتر امیرمحمد معزی مهر طهران
عضو هیئت علمی گروه مرمت و احیای بناها و بافت‌های تاریخی
دانشکده معماری و شهرسازی دانشگاه بین‌المللی امام خمینی(ره)

🗓 زمان: یکشنبه ۲۵ آبان ماه
⏰ ساعت ۱۱ الی ۱۲.۳۰
📍 محل برگزاری: دانشکده معماری و شهرسازی، طبقه دوم، کارگاه پنج

🔸 شرکت در سمینار برای عموم آزاد است.

برای کسب اطلاعات بیشتر:
Telegram: @Momnielahe
Instagram: @ikiu_landscape
کانال انجمن معماری منظر: t.me/ikiulandscape

آزادی نه صرفاً یک حق فردی، بلکه پیش‌شرطی برای شکوفایی انسان و جامعه است. جان استوارت میل

او در کتاب «درباره آزادی» تأکید می‌کند که آزادی فردی باید تا جایی محترم باشد که به آزادی دیگران آسیب نرساند. این اصل، اگر به‌درستی در طراحی فضاهای شهری و معماری منظر بازتاب یابد، می‌تواند شهرهایی بسازد که نه‌تنها زیبا و کارآمد، بلکه انسانی، متکثر و آزاد باشند.

شهر، در این نگاه، صرفاً مجموعه‌ای از ساختمان‌ها و خیابان‌ها نیست؛ بلکه بستری است برای تجربه‌ی فردیت، تعامل اجتماعی، و انتخاب آگاهانه. فضاهای عمومی از پارک‌ها گرفته تا میدان‌ها و پیاده‌راه‌ها باید به‌گونه‌ای طراحی شوند که امکان حضور، بیان، و مشارکت را برای همه فراهم کنند. همچنین میل هشدار می‌دهد، سلطه‌ی اکثریت می‌تواند به سرکوب اقلیت‌ها بینجامد؛ بنابراین، شهرسازی باید صدای گروه‌های به‌حاشیه‌رانده‌شده را نیز در طراحی لحاظ کند. یعنی کودکان، سالمندان، افراد دارای معلولیت، و اقلیت‌های فرهنگی در شهر نقش‌آفرینی نمایند.

تنوع، یکی دیگر از ارکان آزادی در فلسفه‌ی میل است. او باور دارد که جامعه‌ای آزاد، باید امکان تجربه‌ی سبک‌های مختلف زندگی را فراهم کند. این اصل در معماری منظر به معنای طراحی فضاهایی است که پاسخ‌گوی تفاوت‌های فرهنگی، زیباشناختی و اجتماعی باشند. شهر نباید تک‌صدا باشد؛ بلکه باید امکان انتخاب، تجربه و حتی تضاد را در دل خود بپروراند.

در نهایت، آزادی در نگاه میل با رشد فردی و مشارکت فعال در جامعه گره خورده است. این مفاهیم در شهرسازی معادل‌اند با برنامه‌ریزی مشارکتی، طراحی تعاملی، و ایجاد فضاهایی که شهروندان را از مصرف‌کننده‌ی صرف به کنشگر شهری تبدیل می‌کنند.
شهر، اگر با الهام از آزادی طراحی شود، می‌تواند به بستری برای پرورش انسان‌های آزاد، خلاق و مسئول بدل گردد، نه فقط مکانی برای سکونت، بلکه فضایی برای زیستن.

منظرپلاس🌱
@manzarplus 🌱

فساد ساختاری سبز در ورزشگاه‌های ایران

بر اساس گزارش فوتبال ۳۶۰ و افشاگری‌های عادل فردوسی‌پور در برنامه «لایو 360»، موضوع چمن ورزشگاه‌ها به یک بحران زیرساختی و فساد سازمان‌یافته تبدیل شده است.

- دو شرکت خاص به نام‌های سدروس سبز و چمن رول محمد مسئول چمن‌کاری حدود ۸۰٪ ورزشگاه‌های کشور هستند.

این شرکت‌ها با وجود تبلیغات گسترده، چمن‌هایی با کیفیت پایین نصب کرده‌اند که خیلی زود زرد شده یا از بین رفته‌اند—نمونه بارز آن، ورزشگاه یادگار امام تبریز است.

برخی مسئولان در فدراسیون فوتبال به‌صورت مستقیم یا غیرمستقیم به مدیران ورزشگاه‌ها توصیه می‌کنند که فقط با این دو شرکت قرارداد ببندند، و در ازای آن وعده‌هایی مثل تسریع در تأییدیه‌ها یا دریافت بودجه می‌دهند.

حتی در مواردی، چمن خراب‌شده دوباره توسط همان شرکت‌ها ترمیم شده، بدون هیچ‌گونه پاسخ‌گویی یا رقابت سالم در مناقصه‌ها.

فردوسی‌پور این موضوع را به‌عنوان یک نماد فساد ساختاری در فوتبال ایران معرفی کرده و خواستار ورود نهادهای نظارتی شده است.

منظرپلاس🌱
@manzarplus 🌱