NEW BOT Телеграм, страница

🏞 #منظر_به_روایت_تصویر

یک تصویر، بیش از هزار واژه است.

منظرپلاس🌱
@manzarplus 🌱

282 viewsedited 20:17

#بخش_اول
اگر داستان بهتری بگویی، بازی را عوض کرده‌ای
ربکا سولنیت، نویسنده و فعال محیط‌زیست، از شرایط جدید و داستان‌های قدیمی جنبش اقلیمی می‌گوید

هر بحرانی، تا اندازه‌ای بحران «قصه‌گویی» نیز هست. این مسئله دربارۀ بحران اقلیمی هم به‌اندازۀ دیگر بحران‌ها مصداق دارد. ما گرفتار داستان‌هایی می‌شویم که اجازه نمی‌دهند امکانِ تغییر را ببینیم، یا باور کنیم یا بر اساسش دست به عمل بزنیم. بعضی از این داستان‌ها جزء عادات فکری ما هستند، برخی هم محصول پروپاگاندا. گاهی شرایط تغییر کرده، اما هنوز به داستان‌های قبلی چسبیده‌ایم، مثل آدم‌هایی که نقشه‌ای تاریخ‌گذشته را دنبال می‌کنند و مدام به بن‌بست می‌رسند.

چاره‌ای نداریم جز اینکه از عصر سوخت‌های فسیلی عبور کنیم. ولی آنچه ماشین‌هایمان را به پیش می‌راند، تغییری نخواهد کرد تا وقتی آنچه ایده‌هایمان را به پیش می‌برد، تغییر کند. آدرین ماری براون، اخیراً نوشته است: «در کنش‌های اقلیمی عنصری از داستان‌های علمی-تخیلی وجود دارد. ما آرزوی آینده‌ای را داریم که هنوز تجربه‌اش نکرده‌ایم. این نبرد، نبردی بر سر تخیل است». به همین دلیل است که اگر بخواهیم کاری برای اقلیم انجام دهیم، باید به داستان‌ها توجه کنیم. باید قدرت مردمی و انگیزه‌بخشی آن‌ها درک کنیم. ای بسا باید شنونده‌ها و منتقدان دقیق‌تری شویم و حواسمان باشد چه چیزهایی داریم دریافت می‌کنیم؟ چه کسی دارد آن‌ها را به ما می‌گوید؟ چه چیزهایی را باور می‌کنیم و برای دیگران بازمی‌گوییم؟ چرا که داستان‌ها می‌توانند به ما قدرت ببخشند، یا قدرتمان را بگیرند.

داستان بحران اقلیمی، برای تیزترین گوش‌ها، اولین‌بار، بیش از سی سال پیش شروع شد. فکر می‌کردیم تغییرات به‌آهستگی و در آیندۀ دور رخ خواهند داد. «دوران نوه‌های ما» تعبیر رایج بود. ماجرا برایمان پیچیده، نامرئی، چندوجهی، جهانی و دور از دسترس می‌نمود، داستان‌هایش هم چنین بودند. تبدیل چنین داستانی به دغدغه‌ای عمومی و همه‌گیر میان مردم بسیار دشوار به نظر می‌رسید. اما به‌هر ترتیب، این پیروزی بزرگ امروز به دست آمده است. مؤسسه تحقیقاتی پیو، بعد از تحقیقی در سال ۲۰۲۰ اعلام کرد که بیش از دو سوم مردم آمریکا خواهان توجه بیشتر دولت به مسائل اقلیمی‌اند. اما داستان‌های قدیمی هنوز به ما می‌گویند اکثریت مردم توجهی به بحران اقلیمی ندارند. روایت راست‌های افراطی که تغییرات اقلیمی را از بیخ‌و‌بن انکار می‌کنند، حالا منسوخ و حاشیه‌ای است، ولی ما به داستان‌های بهتری نیاز داریم تا بتوانیم این تغییر شرایط عظیم را واضح‌تر درک کنیم. «سبزشویی» از خصوصیات وضع جدید است. شرکت‌ها امروز می‌دانند که باید خودشان را دوست‌دار محیط‌زیست نشان دهند و همین باعث می‌شود تا فرق‌گذاشتن بین دوست و دشمن سخت‌تر از گذشته شود. چرا که حالا در کنار فعالان جنبش اقلیمی، شرکت‌های نفتی هم برای ساختن روایت‌های خودشان به میدان آمده‌اند.

آیا راه‌حلی وجود دارد؟ آیا تأمین انرژی برای همۀ انسان‌ها بدون سوخت فسیلی ممکن است؟ فعالان اقلیمی در ابتدای هزارۀ جدید به سختی می‌توانستند به این سوالات پاسخ مثبت دهند. بدبینیِ تنیده‌شده در داستان‌ِ راه‌حل‌ها از اینجا آمده است، اما امروزه در جای دیگری ایستاده‌ایم. آنچه بیست‌سال پیش ناممکن به نظر می‌رسد، امروز تصمیمی سیاسی است. ولی داستان‌هایمان برای نشان‌دادن این تغییر کافی نبوده‌اند. یکی از پرتکرارترین داستان‌هایی که می‌شنوم، ضربۀ مهلکی به ما می‌زند. این داستان می‌گوید «اگر نتوانیم همه‌چیز را بِبَریم، همه‌چیز را می‌بازیم». اگر نظم فعلی رو به تباهی می‌رود، کل سیستم فروخواهد پاشید، بدون آنکه جایگزینی وجود داشته باشد. اما هر مورخی می‌تواند به ما یاد دهد که چنین نیست. کافی است فقط پنجاه‌سال به عقب بازگردید، تا ببینید دنیا چنان جای عجیب‌و‌غریبی بوده است که امروز برایمان تصورش هم دشوار است. بریتانیا تا پایان دهۀ ۱۹۶۰، تقریباً کل انرژی‌اش را با زغال‌سنگ تأمین می‌کرد. آن روز اگر از خوشبین‌ترین آینده‌نگران هم می‌پرسیدید اگر سوزاندن زغال‌سنگ ممنوع شود، چه می‌شود؟ می‌گفت کل سیستم فروخواهد پاشید‌. اما امروزه چنین است، بدون آنکه فروپاشی رخ داده باشد. تغییر یک‌شبه اتفاق نمی‌افتد، و پیروزی در یکی از آن نبردهای حماسی هالیوودی رخ نمی‌دهد که در یک لحظه، نیروهای شر برای همیشه شکست بخورند و بعد از آن جشن بگیریم و خوشبخت شویم. تغییر بیشتر شبیه یک مسابقۀ رالی طولانی است. آنکه جلوتر از همه است، ناگهان از دور خارج می‌شود، آنکه کسی انتظارش را ندارد، ناگهان پیش می‌افتد، قهرمانان تازه از راه می‌رسند و تصورات پیشین ما را به هم می‌ریزند.

بخش دوم در ادامه👇
منظرپلاس🌱
@manzarplus 🌱

563 viewsedited 13:27