Geometriya – geometrik shakllar va ularning xossalari haqidagi fan.
Planimetriya – geometriyaning bo’limi bo’lib, u tekislikdagi geometrik shakllarning xossalarini o’rganadi.
Nuqta, to’g’ri chiziq va tekislik – geometriyaning asosiy tushunchalaridir.
Aksioma. Tekislikda qanday to’g’ri chiziq olinmasin, bu to’g’ri chiziqqa tegishli bo’lgan nuqtalar ham, tegishli bo’lmagan nuqtalar ham mavjud.
Aksioma. Har qanday ikki nuqtadan faqat bitta to’g’ri chiziq o’tkazish mumkin.
Aksioma. Har bir to’g’ri chiziq tekislikni ikki bo’lakka. Ikkita yarim tekislikka ajaratadi.
Natija. Agar ikki to’g’ri chiziq kesishsa, ular faqat bitta nuqtada kesishadi
Aksioma. Bir to’g’ri chiziqda yotgan istalgan 3 ta nuqtaning faqat bittasi qolgan ikkitasining orasida yotadi.
Ta’rif. Kesma deb, to’g’ri chiziqning ikki nuqtasi va ular orasida yotgan nuqtalaridan iborat qismiga aytiladi.
Ta’rif. Nur deb, to’g’ri chiziqning biror nuqtasidan bir tomonda yotgan barcha nuqtalaridan iborat qismiga aytiladi.
Ta’rif. Teng shakllar deb, birini ikkinchisining ustiga aynan ustma-ust tushadigan qilib qo’yish mumkin bo’lgan shakllarga aytiladi.
Aksioma. Ixtiyoriy nurning ustiga uning uchidan boshlab, berilgan kesmaga teng yagona kesmani qo’yish mumkin.
Ta’rif. Kesmaning o’rtasi deb, uni o’zaro teng ikkita kesmaga ajratuvchi nuqtaga aytiladi.
Xulosa: Geometriyada o’lchash va taqqoslash ishlarini bajarish lozim: Ko’z aldashi mumkin!
Aksioma. Har qanday kesma 0 dan farqli tayin uzunlikka ega bo’lib, u musbat son bilan ifodalanadi.
Aksioma. Agar to’g’ri chiziqda B nuqta A va C nuqtalar orasida joylashgan bo’lsa, AC kesma uzunligi AB va BC kesmalar uzunliklarning yig’indisiga teng bo’ladi: AC=AB+BC
Ta’rif. Burchak deb, nuqta va undan chiquvchi ikki nurdan iborat shaklga aytiladi.
Ta’rif. Yoyiq burchak deb, tomonlari bir-birini to’ldiruvchi nurlardan iborat burchakka aytiladi.
Aksioma. Ixtiyoriy nurdan boshlab tayin yarimtekislikka berilgan yoyiqmas burchakka teng yagona burchak qo’yish mumkin.
Ta’rif. Burchak bissektrisasi deb uning uchidan chiqib, burchakni teng ikki burchakka ajtratuvchi nurga aytiladi.
Aksioma. Har qanday buchak tayin gradus o’lchoviga ega bo’lib, uning qiymati musbat son bilan ifodalanadi. Yoyiq burchakning gradus o’lchovi 180°ga teng.
Aksioma. Burchakning, burchak tomonlari orasidan o’tuvchi ixtiyoriy nur ajratgan burchaklar gradus o’lchovlarining yig’indisiga teng.
Ta’rif. Qo’shni burchaklar deb, bittadan tomonlari umumiy, qolgan tomonlari bir-birini to’ldiruvchi nurlardan iborat bo’lgan burchaklarga aytiladi.
Xossa. Qo’shni burchaklar yig’indisi 180°ga teng.
Ta’rif. Vertikal burchaklar deb, ikki to’g’ri chiziqning kesishishidan hosil bo’lgan va o’zaro qo’shni bo’lmagan burchaklar juftiga aytiladi.
Xossa. Vertikal burchaklar o’zaro teng.
Teorema. Agar qo’shni burchaklar o’zaro teng bo’lsa, ularning har ikkisi ham to’g’ri burchak bo’ladi.
Ta’rif. To’g’ri (90°li) burchak ostida kesishuvchi to’g’ri chiziqlar perpendikulyar to’g’ri chiziqlar deb ataladi.
Teorema. To’g’ri chiziqning ixtiyoriy nuqtasidan yagona perpendikulyar to’g’ri chiziq o’tkazish mumkin.
Teorema. Bitta to’g’ri chiziqqa perpendikulyar bo’lgan ikki to’g’ri chiziq o’zaro kesishmaydi.
@iksvariant
Planimetriya – geometriyaning bo’limi bo’lib, u tekislikdagi geometrik shakllarning xossalarini o’rganadi.
Nuqta, to’g’ri chiziq va tekislik – geometriyaning asosiy tushunchalaridir.
Aksioma. Tekislikda qanday to’g’ri chiziq olinmasin, bu to’g’ri chiziqqa tegishli bo’lgan nuqtalar ham, tegishli bo’lmagan nuqtalar ham mavjud.
Aksioma. Har qanday ikki nuqtadan faqat bitta to’g’ri chiziq o’tkazish mumkin.
Aksioma. Har bir to’g’ri chiziq tekislikni ikki bo’lakka. Ikkita yarim tekislikka ajaratadi.
Natija. Agar ikki to’g’ri chiziq kesishsa, ular faqat bitta nuqtada kesishadi
Aksioma. Bir to’g’ri chiziqda yotgan istalgan 3 ta nuqtaning faqat bittasi qolgan ikkitasining orasida yotadi.
Ta’rif. Kesma deb, to’g’ri chiziqning ikki nuqtasi va ular orasida yotgan nuqtalaridan iborat qismiga aytiladi.
Ta’rif. Nur deb, to’g’ri chiziqning biror nuqtasidan bir tomonda yotgan barcha nuqtalaridan iborat qismiga aytiladi.
Ta’rif. Teng shakllar deb, birini ikkinchisining ustiga aynan ustma-ust tushadigan qilib qo’yish mumkin bo’lgan shakllarga aytiladi.
Aksioma. Ixtiyoriy nurning ustiga uning uchidan boshlab, berilgan kesmaga teng yagona kesmani qo’yish mumkin.
Ta’rif. Kesmaning o’rtasi deb, uni o’zaro teng ikkita kesmaga ajratuvchi nuqtaga aytiladi.
Xulosa: Geometriyada o’lchash va taqqoslash ishlarini bajarish lozim: Ko’z aldashi mumkin!
Aksioma. Har qanday kesma 0 dan farqli tayin uzunlikka ega bo’lib, u musbat son bilan ifodalanadi.
Aksioma. Agar to’g’ri chiziqda B nuqta A va C nuqtalar orasida joylashgan bo’lsa, AC kesma uzunligi AB va BC kesmalar uzunliklarning yig’indisiga teng bo’ladi: AC=AB+BC
Ta’rif. Burchak deb, nuqta va undan chiquvchi ikki nurdan iborat shaklga aytiladi.
Ta’rif. Yoyiq burchak deb, tomonlari bir-birini to’ldiruvchi nurlardan iborat burchakka aytiladi.
Aksioma. Ixtiyoriy nurdan boshlab tayin yarimtekislikka berilgan yoyiqmas burchakka teng yagona burchak qo’yish mumkin.
Ta’rif. Burchak bissektrisasi deb uning uchidan chiqib, burchakni teng ikki burchakka ajtratuvchi nurga aytiladi.
Aksioma. Har qanday buchak tayin gradus o’lchoviga ega bo’lib, uning qiymati musbat son bilan ifodalanadi. Yoyiq burchakning gradus o’lchovi 180°ga teng.
Aksioma. Burchakning, burchak tomonlari orasidan o’tuvchi ixtiyoriy nur ajratgan burchaklar gradus o’lchovlarining yig’indisiga teng.
Ta’rif. Qo’shni burchaklar deb, bittadan tomonlari umumiy, qolgan tomonlari bir-birini to’ldiruvchi nurlardan iborat bo’lgan burchaklarga aytiladi.
Xossa. Qo’shni burchaklar yig’indisi 180°ga teng.
Ta’rif. Vertikal burchaklar deb, ikki to’g’ri chiziqning kesishishidan hosil bo’lgan va o’zaro qo’shni bo’lmagan burchaklar juftiga aytiladi.
Xossa. Vertikal burchaklar o’zaro teng.
Teorema. Agar qo’shni burchaklar o’zaro teng bo’lsa, ularning har ikkisi ham to’g’ri burchak bo’ladi.
Ta’rif. To’g’ri (90°li) burchak ostida kesishuvchi to’g’ri chiziqlar perpendikulyar to’g’ri chiziqlar deb ataladi.
Teorema. To’g’ri chiziqning ixtiyoriy nuqtasidan yagona perpendikulyar to’g’ri chiziq o’tkazish mumkin.
Teorema. Bitta to’g’ri chiziqqa perpendikulyar bo’lgan ikki to’g’ri chiziq o’zaro kesishmaydi.
@iksvariant
#Hayrli_tong
🤗Assalomu alaykum va rohmatullohi va barakotuh!🤗
🤓 " Kitobxonlikni o'rganish uchun qanchalik ko'p vaqt sarflanishini odamlar tasavvur ham qilolmaydilar. Buning uchun men o'z hayotimning sakson yilini bag'ishladim. Lekin hali ham o'rgandim, deb ayta olmayman .
(Gyote)
Kuningizni xayrli va savobli ish qilishdan boshlang, ilm olish va uni rivojlantirish uchungina uyg'oning! Shunda marra sizniki bo'ladi! Atrofingizdagilarga Mehr ulashishni unutmang! 😊 Zero, tabassum qilishning o'zi bir savobdir😊! Doim Olloh panohida bo'ling azizlar! Kuningiz xayrli amallar va yaxshiliklarga boy bo'lsin
@iksvariant
🤗Assalomu alaykum va rohmatullohi va barakotuh!🤗
🤓 " Kitobxonlikni o'rganish uchun qanchalik ko'p vaqt sarflanishini odamlar tasavvur ham qilolmaydilar. Buning uchun men o'z hayotimning sakson yilini bag'ishladim. Lekin hali ham o'rgandim, deb ayta olmayman .
(Gyote)
Kuningizni xayrli va savobli ish qilishdan boshlang, ilm olish va uni rivojlantirish uchungina uyg'oning! Shunda marra sizniki bo'ladi! Atrofingizdagilarga Mehr ulashishni unutmang! 😊 Zero, tabassum qilishning o'zi bir savobdir😊! Doim Olloh panohida bo'ling azizlar! Kuningiz xayrli amallar va yaxshiliklarga boy bo'lsin
@iksvariant
#Lirik_chekinish
-Eng go'zal narsa nima?
-Odam. Chunki uni Alloh taolo yaratdi.
-Eng tez narsa nima?
-Aql. U hamma narsani ortda qoldiradi.
-Eng dono-chi?
-Vaqt. Chunki yolg'iz vaqtgina hamma narsani oydinlashtiradi.
-Barcha uchun eng umumiy narsa nima?
-Umid. Chunki u hech vaqosi yo'qlarda ham bor.
-Eng kuchli narsa nima?
-Zaruriyat. Chunki u hamma narsaning ustidan hukmronlik qiladi.
-Eng qiyin narsa nima?
-O'zlikni anglash.
-Eng oson narsa-chi?
-Boshqalarga maslahat berish.
-Kimni baxtli sanash mumkin?
-Jismonan sog'lom, ruhan hotirjam va o'z iste'dodini tarbiyalay olgan kishini.
-Baxtsizlikka dosh berishning oson yo'li nima?
-G'animlarning sendan-da yomon ahvolga tushib qolganiga guvoh bo'lish.
-Eng go'zal narsa nima?
-Odam. Chunki uni Alloh taolo yaratdi.
-Eng tez narsa nima?
-Aql. U hamma narsani ortda qoldiradi.
-Eng dono-chi?
-Vaqt. Chunki yolg'iz vaqtgina hamma narsani oydinlashtiradi.
-Barcha uchun eng umumiy narsa nima?
-Umid. Chunki u hech vaqosi yo'qlarda ham bor.
-Eng kuchli narsa nima?
-Zaruriyat. Chunki u hamma narsaning ustidan hukmronlik qiladi.
-Eng qiyin narsa nima?
-O'zlikni anglash.
-Eng oson narsa-chi?
-Boshqalarga maslahat berish.
-Kimni baxtli sanash mumkin?
-Jismonan sog'lom, ruhan hotirjam va o'z iste'dodini tarbiyalay olgan kishini.
-Baxtsizlikka dosh berishning oson yo'li nima?
-G'animlarning sendan-da yomon ahvolga tushib qolganiga guvoh bo'lish.
xy=Juft, x+y=Toq, va y+z=Toq bôlsa. Quydagilardan qaysi biri tog'ri.
I) x toq son II) y juft son II) z toq son
I) x toq son II) y juft son II) z toq son
Anonymous Quiz
18%
1
29%
3
35%
2
19%
0
Forwarded from Sodiq Academy | Rasmiy kanal
Bir darveshga: «Xayrli Jumalar deyishibdi.
U esa: «Juma shundoq ham xayrli» - debdi.
Keyin ular: “Juma muborak“ deyishibdi.
U esa: «Juma shundoq ham muborak kun» - debdi.
Unda nima deylik, sen ayt deb soʼrashibdi.
U: «Jumaning xayri va barokati senga boʼlsin» - deng, degan ekan.
Jumaning xayri va barokati sizga boʼlsin!
U esa: «Juma shundoq ham xayrli» - debdi.
Keyin ular: “Juma muborak“ deyishibdi.
U esa: «Juma shundoq ham muborak kun» - debdi.
Unda nima deylik, sen ayt deb soʼrashibdi.
U: «Jumaning xayri va barokati senga boʼlsin» - deng, degan ekan.
Jumaning xayri va barokati sizga boʼlsin!
TANBALLIK KODEKSI
1. Inson charchoq holda tug‘iladi, dam olish uchun yashaydi.
2. Mehnat charchatadi.
3. Tun orom uchun, kunduz dam olish kerak.
4. Yotog‘ingni juda ham sev, uni aslo tark etma.
5. Ertaga bajarish mumkin bo‘lgan ishni bugun aslo bajarma
6. Bugunning ishini ertaga qoldirma, imkon qadar uzoqroq muddatga cho‘z.
7. Dam olayotgan odamni ko‘rganda unga yordam ber.
8. O‘tirish mumkin bo‘lgan joyda tik turma, yotish mumkin bo‘lgan joyda o‘tirma.
9. Tanballikdan hech kim o‘lmagan.
10. Mehnat istagi paydo bo‘lganda, o‘zingni bosib biroz o‘tir va bu istak seni tark etishini kut.
@iksvariant
1. Inson charchoq holda tug‘iladi, dam olish uchun yashaydi.
2. Mehnat charchatadi.
3. Tun orom uchun, kunduz dam olish kerak.
4. Yotog‘ingni juda ham sev, uni aslo tark etma.
5. Ertaga bajarish mumkin bo‘lgan ishni bugun aslo bajarma
6. Bugunning ishini ertaga qoldirma, imkon qadar uzoqroq muddatga cho‘z.
7. Dam olayotgan odamni ko‘rganda unga yordam ber.
8. O‘tirish mumkin bo‘lgan joyda tik turma, yotish mumkin bo‘lgan joyda o‘tirma.
9. Tanballikdan hech kim o‘lmagan.
10. Mehnat istagi paydo bo‘lganda, o‘zingni bosib biroz o‘tir va bu istak seni tark etishini kut.
@iksvariant
IQ test:
16 soat 1 sutkani bõlsa, 20 kun iyun oyini tashkil etadi
16 soat 1 sutkani bõlsa, 20 kun iyun oyini tashkil etadi
Anonymous Quiz
49%
Tõĝri
51%
Notõğri
ONA VA BOLA
G‘arb davlatlaridan birida istiqomat qiluvchi bola onasidan nafratlanar edi. U bilan birga yurishdan uyalar edi. Chunki uning bir ko‘zi yo‘q edi. Oilasini boqish uchun onasi u o‘qiydigan maktabda oshpazlik qilar edi.
Kunlarning birida ona o’g’li o’qiydigan sinfga kiribdi. Bundan achchiqlangan bola o‘ylab o‘tirmasdan onasiga baqira ketibdi: “Nega mening sinfimga kirdingiz? Meni uyatdan o‘ldirdingiz-ku!” Shundan so‘ng onasi boshi egik holda chiqib ketdi-yu, o‘rtoqlari uning ustidan kula boshlashdi. Afsuski, “Nima bo‘lgandayam u sening onang” deydigan odam topilmadi.
Bu holdan qattiq achchiqlangan bola uyga kelgach, onasiga yanada ko‘proq zahrini sochdi: “Mening sinfimga kirishga qanday haddingiz sig‘di. O‘rtoqlarim oldida meni bir pul qildingiz-ku!” Onasining javob gaplarini bola eshitmas, aslida, uning tuyg‘ulari bilan zarracha bo’lsin qiziqmas edi.
Yillar o’tib, bola tinimsiz mehnati evaziga katta shahardagi o‘qishga ketdi. U yerda uylanib bola- chaqali bo‘libdi. Onasi esa bolasini sog‘inibdi. Qolaversa, nabiralarini ham hali ko‘rmagan edi. Shu sababli o‘sha katta shaharga o‘g‘lini izlab boribdi. Afsuski, o‘g‘lining uyiga kirish unga xursandchilik baxsh etmabdi. Nabiralari bir ko‘zi yo‘q ayolni ko‘rib qo‘rqib ketishibdi, yigit ham nega mening bolalarimni qo‘rqitasiz, nega mening uyimga ruxsatsiz keldingiz deb onasini haydab yuboribdi. Boyaqish ona uzr so‘ragan holda uydan chiqib ketibdi.
Oradan yillar o‘tib, bola o‘z qishlog‘iga, sinfdoshlar yig‘ilishiga chaqirilibdi. Xotini va bolalarini uyga tashlab o‘zi qishlog‘iga boribdi. Oyoqlarini uyi tomon tortibdi. Yo’q, onasini sog‘inganidan emas, qiziqishmi, nimadir uni shunday qilishga undabdi. Uyiga borib qarasa, atrof odamlar bilan gavjum: onasining janozasi bo‘layotgan edi. O‘g‘lining kelganini eshitgan qo‘shni ayol unga onasi berib ketgan maktubni yetkazibdi. Maktubda shunday satrlar bitilgan edi:
- Senga doimiy uyat manbayi bo‘lganimdan juda ham xafaman. Sinfdoshlaring yig‘ilishiga kelishingni eshitib juda ham sevindim, lekin seni ko‘rgani bora olmayman, balki seni boshqa ko‘ra olmasman ham. Bilasanmi, yoshligingda falokat sababli ko‘zingni yo‘qotgan eding. Shunda men bir ko‘zimni senga bergan edim. Dunyoni mening ko‘zlarim orqali ko‘rayotganingdan faxrlanaman…
Onang
@iksvariant
G‘arb davlatlaridan birida istiqomat qiluvchi bola onasidan nafratlanar edi. U bilan birga yurishdan uyalar edi. Chunki uning bir ko‘zi yo‘q edi. Oilasini boqish uchun onasi u o‘qiydigan maktabda oshpazlik qilar edi.
Kunlarning birida ona o’g’li o’qiydigan sinfga kiribdi. Bundan achchiqlangan bola o‘ylab o‘tirmasdan onasiga baqira ketibdi: “Nega mening sinfimga kirdingiz? Meni uyatdan o‘ldirdingiz-ku!” Shundan so‘ng onasi boshi egik holda chiqib ketdi-yu, o‘rtoqlari uning ustidan kula boshlashdi. Afsuski, “Nima bo‘lgandayam u sening onang” deydigan odam topilmadi.
Bu holdan qattiq achchiqlangan bola uyga kelgach, onasiga yanada ko‘proq zahrini sochdi: “Mening sinfimga kirishga qanday haddingiz sig‘di. O‘rtoqlarim oldida meni bir pul qildingiz-ku!” Onasining javob gaplarini bola eshitmas, aslida, uning tuyg‘ulari bilan zarracha bo’lsin qiziqmas edi.
Yillar o’tib, bola tinimsiz mehnati evaziga katta shahardagi o‘qishga ketdi. U yerda uylanib bola- chaqali bo‘libdi. Onasi esa bolasini sog‘inibdi. Qolaversa, nabiralarini ham hali ko‘rmagan edi. Shu sababli o‘sha katta shaharga o‘g‘lini izlab boribdi. Afsuski, o‘g‘lining uyiga kirish unga xursandchilik baxsh etmabdi. Nabiralari bir ko‘zi yo‘q ayolni ko‘rib qo‘rqib ketishibdi, yigit ham nega mening bolalarimni qo‘rqitasiz, nega mening uyimga ruxsatsiz keldingiz deb onasini haydab yuboribdi. Boyaqish ona uzr so‘ragan holda uydan chiqib ketibdi.
Oradan yillar o‘tib, bola o‘z qishlog‘iga, sinfdoshlar yig‘ilishiga chaqirilibdi. Xotini va bolalarini uyga tashlab o‘zi qishlog‘iga boribdi. Oyoqlarini uyi tomon tortibdi. Yo’q, onasini sog‘inganidan emas, qiziqishmi, nimadir uni shunday qilishga undabdi. Uyiga borib qarasa, atrof odamlar bilan gavjum: onasining janozasi bo‘layotgan edi. O‘g‘lining kelganini eshitgan qo‘shni ayol unga onasi berib ketgan maktubni yetkazibdi. Maktubda shunday satrlar bitilgan edi:
- Senga doimiy uyat manbayi bo‘lganimdan juda ham xafaman. Sinfdoshlaring yig‘ilishiga kelishingni eshitib juda ham sevindim, lekin seni ko‘rgani bora olmayman, balki seni boshqa ko‘ra olmasman ham. Bilasanmi, yoshligingda falokat sababli ko‘zingni yo‘qotgan eding. Shunda men bir ko‘zimni senga bergan edim. Dunyoni mening ko‘zlarim orqali ko‘rayotganingdan faxrlanaman…
Onang
@iksvariant
Forwarded from MATEMATIKA📏📐🇺🇿 Nodirbek Ismoilov
10 m³ havoda 1 grammgacha chang sog'liq uchun meyoriy holat. Ammo hozir oldi ochiq 20×20×5 m o'lchamli xona havosida 1 kg.dan ortiq chang borligi aniqlandi. Bu chang miqdori belgilangan meyordan necha marta ko’p?
Anonymous Quiz
17%
2 marta
14%
3 marta
19%
4 marta
34%
5 marta
17%
10 marta
AB va BA ikki xonali sonlardir va AB-BA=45 bõlsa. AB soninig raqamlar yig'indisini toping?
Anonymous Quiz
19%
5
39%
9
15%
8
27%
13