#T028_PR005 05/11/1395
با سلام
* سري مطالب فرآوري مواد معدني*شماره 4
* بررسي نحوة افزايش كمك فيلتر AERODRI 104 در مدار فيلتراسيون كارخانة زغالشويي زرند * قسمت 2
** (بخش معدن گروه علمي فدک)

نويسندگان: دکتر صمد بنيسي ، احد ايرانمنش

در قسمت اول توضيحاتي درباره معادلات فيلتراسيون، كمك فيلترهاي شيميايي، فعال كننده هاي سطح داده شد و گفته شد که كمك فيلتر AERODRI 104 از جمله فعال كننده هاي سطح است كه بطور وسيع در صنايع معدنكاري براي كاهش رطوبت كيك فيلتر و افزايش نرخ فيلتراسيون، بهبود حمل و نقل كيك فيلتر و كاهش گرفتگی منافذ پارچه فيلتر، استفاده مي شود ... ادامه مطلب

** روش پژوهش
طرح افزايش كمك فيلتر در دو مرحله انجام گرفت، در مرحلة اول افزودن چهار مقدار مختلف كمك فيلتر به مدار فيلتراسيون مورد آزمایش قرار گرفت و در مرحلة بعد سعي شد مقدار بهينة بدست آمده در يك شيفت كاري كامل كارخانه آزمايش شود تا صحت نتايج حاصل از آزمايش مقدار بهينه در مرحلة اول تأييد شود.

*** مرحلة اول
براي مهيا كردن شرايط كاملاً ثابت براي مقادير مختلف آزمايش شده و كم كردن تأثير اشكالات مكانيكي برروي نتايج بدست آمده، در اين مرحله كلية آزمايشها برروي فيلتر 7-357 در خط بابنيزو انجام شد. نمونه گيري از ديسك سوم و از يك قطاع مشخص و نمونه هاي درصد جامد از پالپ ورودي به وان فيلتر انجام شد. همچنين به منظور تهية محلول مورد نظر و تنظيم مقدار افزودن محلول به مدار، يك مخزن فلزي با ابعاد 200×100×100 سانتي متر همراه با يك همزن، تهيه شد ودر ارتفاع بالاتر از ناو كنسانترة ورودي به مدار فيلتراسيون قرار گرفت.
محل اضافه كردن محلول به كانال انتقال كنسانترة نهايي فلوتاسيون خط باب نيزو، قبل از ورودي به مدار فيلتراسيون در نظر گرفته شد (شكل 1) . مقادير مورد نظر براي براي آزمايش، 250، 300، 350 و 400 گرم برتن جامد خشك در نظر گرفته شد، كه بدليل محدوديت عملياتي و در نظر گرفتن محدودة كاري AERODRI 104 اين چهار مقدار انتخاب شدند. هر كدام از اين مقادير در سه نوبت جداگانه در سه روز متفاوت آزمايش شدند. مقدار تناژ جامد خشك ورودي به فيلتراسيون خط بابنيزو بدين صورت محاسبه شد كه مقدار t/h 140 تناژ خوراك خام ورودي كارخانه در خط بابنيزو است كه 40% آن سهم فلوتاسيون مي باشد و با راندمان 50% فلوتاسيون مقدار t/h 28 جامد خشك وارد مدار فيلتراسيون مي شود.
28=50%×40%× 140 تن بر ساعت
@Mining_science_education
** (بخش معدن گروه علمي فدک)

شكل 1- طرح مخزن آماده سازي كمك فيلتر و محل اضافه كردن محلول كمك فيلتر
@Mining_science_education
** (بخش معدن گروه علمي فدک)

** نحوة آزمايش و نمونه گيري هر كدام از مقادير بدين صورت انجام گرفت:
1-تهية محلول 3% از كمك فيلتر در مخزن مورد نظر
-2 تنظيم و آماده كردن شرايط نمونه گيري برروي فيلتر مورد آزمايش، از جمله ثابت كردن سرعت گردش فيلتر برروي rpm 71/0 و ثابت شدن فشار مكش بميزان atm 6/0
3 -نمونه گيري اوليه بدون كمك فيلتر، بصورت چهار نمونه با فواصل زماني 15 دقيقه اي انجام شد كه نتايج حاصل از آن به عنوان مبناي تغييرات در حالت استفاده با كمك فيلتر در نظر گرفته شد.
-4اضافه كردن محلول 3% از كمك فيلتر با يك دبي مشخص در مقادير مورد نظر در هر آزمايش به پالپ ورودي مدار فيلتراسيون
-5-در نظر گرفتن 10 دقيقه زمان ماند در مدار فيلتراسيون
6-نمونه گيري با كمك فيلتر با چهار نمونة در فواصل زماني 15 دقيقه اي
7-انجام رطوبت سنجي برروي نمونه ها و درنهايت مقايسة نتايج بدست آمده از رطوبت و ضخامت كيك با حالت بدون كمك فيلتر
@Mining_science_education
** (بخش معدن گروه علمي فدک)

*** مرحلة دوم
با توجه به نتايج بدست آمده از مرحلة اول، مقدار بهينة افزودن كمك فيلتر به مدار فيلتراسيون تعيين شد. در اين مرحله، براي در نظر گرفتن نوسانات عملياتي كارخانة زغالشويي تصميم گرفته شد كه تأثيرات اين مقدار بهينة كمك فيلتر برروي كارايي فيلتراسيون در يك شيفت كامل كاري كارخانه بررسي شود. بدين منظور محلول كمك فيلتر در مدت زمان 5 ساعت مداوم به مدار فيلتراسيون اضافه شد. در ابتدا بدون افزودن كمك فيلتر و در حالت عادي عملياتي چهار نمونه با فواصل 15 دقيقه اي به عنوان مبناي تغييرات گرفته شد. بعد از آن با افزودن محلول كمك فيلتر (با مقدار بهينة بدست آمده از مرحلة اول) به مدار فيلتراسيون، 10 نمونه با فواصل 30 دقيقه اي گرفته شد. كلية نمونه ها از نظر رطوبت و ضخامت كيك فيلتر بررسي و نتايج ارائه شد.
ارائة يافته ها و نتايج مرحلة اول در مرحلة اول از اين تحقيق طبق الگوي گفته شده، محلول كمك فيلتر براي هر مقدار مشخص با يك دبي معين به ناو كنسانتره اضافه شد. نحوة محاسبة دبي مورد نظر براي يك مقدار به عنوان نمونه براي مقدار 400 گرم بر تن در ذيل آمده است
@Mining_science_education
** (بخش معدن گروه علمي فدک)

محلول 3% با دبي cm3/h362460 كه معادل cm3/s 101 است بايد به ناو كنسانتره وارد شود تا مقدار gr/t 400 مصرف شود.
با انجام نمونه گيري براي هر مقدار كمك فيلتر و تعيين درصد رطوبت و ضخامت كيك فيلتر، نتايج با حالت بدون كمك فيلتر (حالت مبنا) كه قبل از اضافه كردن محلول انجام گرفت، مقايسه شد. نتايج بصورت ميانگين كاهش درصد رطوبت و افزايش ضخامت كيك در سه نوبت انجام شده، در نمودارهاي (1) و (2) بيان شده اند.
بيشترين ميانگين كاهش درصد رطوبت در سه نوبت آزمايش، مربوط به مقادير 350 و 400 گرم بر تن است. ميزان كاهش درصد رطوبت اين دو مقدار نزديك به هم مي باشد كه براي 350 گرم بر تن مقدار 4/1% و در مقدار 400 گرم بر تن 3/1% كاهش رطوبت حاصل شده است. در مقادیر 250 و 300 گرم بر تن پايين ترين كاهش درصد رطوبت بدست آمد كه اين مقادير 3/0% در 250 و 5/0% در 300 گرم بر تن مي باشند. همچنين با در نظر گرفتن ضخامت كيك فيلتر در هر مقدار كمك فيلتر، ملاحظه مي شود كه بيشترين افزايش ضخامت كيك حاصل شده mm 5/7 است كه مربوط به مقدار 400 گرم بر تن مي باشد. بعد از آن افزايش ضخامت كيك mm 6/4، حاصل از تأثير مقدار 350 گرم بر تن بدست آمده است. افزايش ضخامت كيك حاصل از 250 و 300 گرم بر تن نسبت به مقادير 350 و 400 گرم بر تن تأثير چشم گيري نداشته و نزديك به هم مي باشند.
@Mining_science_education
** (بخش معدن گروه علمي فدک)
با توجه به نتايج حاصل از اين آزمايش كه در سه نوبت اجرا شد، كمترين كاهش درصد رطوبت و افزايش ضخامت كيك مربوط به مقادير 250 و 300 گرم بر تن مي باشد و مقادير 350 و 400 گرم بر تن داراي كاهش درصد رطوبت نزديك به هم مي باشند كه مقدار 400 گرم بر تن داراي بيشترين افزايش ضخامت كيك است، پس مقدار بهينة كمك فيلتر در مدار فيلتراسيون 400 گرم بر تن تشخيص داده شد.
با در نظر گرفتن افزايش 5/7 ميلي متري ضخامت كيك فيلتر و 80 متر مربع سطح مؤثر ديسكهاي يك فيلتر، مي توان تناژ توليدي كيك فيلتر را كه در مدت زمان سيكل فيلتر (80 ثانيه طبق تنظيمات فيلتر در زمان آزمايش) محاسبه كرد، كه اين مقدار 30 تن بر ساعت افزايش توليد كيك فيلتر به ازاي يك فيلتر مي باشد. همچنين با تأثير مقدار 350 گرم بر تن بر افزايش ضخامت كيك فيلتر به ميزان 6/4 ميلي متر، تناژ توليدي كيك فيلتر را به مقدار 18 تن بر ساعت افزايش داده شده است.
@Mining_science_education
** (بخش معدن گروه علمي فدک)
مرحلة دوم
مقدار بهينة 400 گرم بر تن كمك فيلتر بدست آمده از مرحلة اول در سه نوبت جداگانه در مدت يك ساعت بدست آمده است. با آزمايش مقدار بهينه در طول يك شيفت كاري به مدت 5 ساعت، نتايج بدست آمده با توجه به نوسانات بار ورودي حاصل شده اند و همچنين تأييدي بر نتايج مرحلة اول براي 400 گرم بر تن مي باشند.
ميانگين رطوبت كيك فيلتر در طي نمونه گيري با كمك فيلتر 4/22% حاصل شد كه اين مقدار نسبت به حالت بدون كمك فيلتر 1% كاهش نشان مي دهد. ميانگين ضخامت كيك فيلتر در طول 5 ساعت با استفاده از كمك فيلتر 1/28 ميلي متر بدست آمد، كه 1/5 ميلي متر نسبت به حالت بدون كمك فيلتر افزايش داشت. ملاحظه مي شود كه كاهش درصد رطوبت و افزايش ضخامت كيك فيلتر در حالت كاري يك شيفت كامل كمي كمتر از حالت آزمايشي مرحلة اول نشان مي دهد كه اين مسئله مي تواند ناشي از نوسانات درصد جامد و تغييرات پالپ ورودي به مدار فيلتراسيون باشد.
@Mining_science_education
** (بخش معدن گروه علمي فدک)

نمودار 1- ميانگين مقدار كاهش درصد رطوبت در سه نوبت آزمايش
@Mining_science_education
** (بخش معدن گروه علمي فدک)

نمودار2- ميانگين مقدار افزايش ضخامت كيك در سه نوبت آزمايش
@Mining_science_education
** (بخش معدن گروه علمي فدک)

پيشنهادات:
1- با توجه به اينکه مصرف بهینه کمک فیلتر درصد رطوبت کيک فيلتر را به ميزان 3/1% کاهش مي دهد بايد با بررسي فني و اقتصادي بر روي خشک کن از نظر مصرف سوخت و کاهش دماي بارباران انجام شود تا مشخص شود که آيا کاهش درصد رطوبت تاثيري بر کاهش مصرف سوخت خشک کن دارد.
2- به دليل اينکه رطوبت خوراک ورودي خشک کن مخلوطي از کيک فيلتر و محصول آبگيري شده سانتريفيوژها است بايد تمهيداتي انجام شود که تا کاهش درصد رطوبت ناشي از افزودن کمک فيلتر به دليل عملکرد نامناسب اين واحد کمراگ نگردد.
3- به دليل افزايش 5/7 ميلي متري ضخامت کيک فيلتر و تاثير آن بر افزايش نرخ جدايش جامد از پالپ، مصرف کمک فيلتر در مقياس صنعتي وبه صورت دائمي بايد صورت بگيرد.

@Mining_science_education
** (بخش معدن گروه علمي فدک)

***********
براي مشاهده ساير مطالب آموزش علوم و نرم افزارهاي معدني در زمينه هاي اکتشاف و مدلسازي و تعيين ذخاير معدني، طراحي و نظارت بر استخراج از معادن، فرآوري، ژئوفيزيک، ژئوتکنيک و ... به ما در شبکه (کانال تلگرام) آموزش علوم و نرم افزارهاي معدني بپيونديد (لينک عضويت)
@Mining_science_education

براي نوشتن نظرات، سوالات و يا شرکت در مباحث ميتوانيد با لينک زير در گروه تلگرام ( بخش معدن گروه علمي فدک) عضو شويد
https://telegram.me/joinchat/BqNEJTvm2XYHdrpCVuQIXw
***********

با سلام
* چکیده و سر فصل های مهم قانون جدید معادن ایران*شماره 2
ماده 5- اشخاص حقيقي و حقوقي متقاضی ثبت محدوده اکتشافی باید دارای شرایط زیر باشند
الف- اشخاص حقيقي
1- دارا بودن حداقل (18) سال سن
2- عدم شمول قانون راجع به منع مداخله وزرا و نمایندگان مجلسین و کارمندان دولت در معاملات دولتی و کشوری – مصوب 1377-.
3- عدم شمول ماده (33) قانون
4- دارا بودن حداقل توان فنی و مالی
5- نداشتن محروميت از فعاليت¬هاي معدني در زمان صدور پروانه اكتشاف
ب- اشخاص حقوقي:
1- در اساسنامه آنها موضوع فعاليت¬هاي معدني درج شده باشد.
2- دارا بودن حداقل توان فنی و مالی
3- نداشتن محروميت از فعاليت¬هاي معدني در زمان صدور پروانه اكتشاف
4- عدم شمول قانون راجع به منع مداخله وزرا و نمایندگان مجلسین و کارمندان دولت در معاملات دولتی و کشوری– مصوب 1377-.
پ- اشخاص خارجي با رعايت قوانین و مقررات مربوط
تبصره 1- وزارت موظف است برگه¬¬¬¬های (فرم¬های) مربوط به تقاضاي ثبت محدوده و صدور پروانه اکتشاف را که حاوی شرایط و حداقل توان فنی و مالی است، در اختيار متقاضيان قرار دهد.
تبصره 2- اشخاص حقيقي نمي¬توانند بیش از يك تقاضای ثبت محدوده و یا پروانه اکتشاف داشته باشند. تعداد تقاضاهاي ثبت محدوده در يك زمان برای اشخاص حقوقي، طبق دستورالعمل وزارت تعيين مي¬شود.
تبصره 3- عدم رعایت مفاد این ماده توسط متقاضی موجب ابطال مجوزهای صادره در هر مرحله از عملیات معدنی خواهد شد.
@Mining_science_education
*(بخش معدن گروه علمی فدک)

تبصره 4- وزارت موظف است حداقل توان فنی و مالي لازم را براي متقاضیان پروانه اکتشاف طبق دستورالعمل مربوط تعيين و ابلاغ کند.
ماده 6- چگونگي و مراحل صدور پروانه اكتشاف توسط وزارت به شرح زير است:
1- متقاضي مكلف است تقاضاي خود را طبق برگه¬های (فرم¬های) مربوط كه وزارت در اختيار متقاضيان قرار مي¬دهد، ارائه كند.
2- وزارت موظف است شرايطي فراهم كند كه تقاضاي رسيده را بلافاصله با قيد روز و ساعت دريافت، ثبت و رونوشت آن را در قالب برگه (فرم) مربوط منقوش به مهر و امضای وزارت و به عنوان رسید به متقاضي ارائه كند.
3- وزارت موظف است تقاضاي رسيده را همراه با مختصات محدوده مورد تقاضا ظرف هفت روز اداری با رعایت ماده (5) بررسي و محدوده آزاد را به نام متقاضي ثبت و مشخصات محدوده ثبت شده را به وي ابلاغ کند.
4- متقاضی موظف است ظرف ده روز از تاریخ اعلام محدوده آزاد، طبق برگه (فرم) مربوط، درخواست خود را برای ادامه مراحل بعدی به وزارت تسلیم کند.
5- وزارت موظف است مختصات محدوده بلامعارض را از طريق ساز و كار تعيين شده در تبصره (4) ماده (24) قانون، حداكثر در سقف فرصت زماني تعيين شده در قانون، به متقاضی اعلام كند.
6- متقاضي موظف است ظرف یک ماه از تاریخ اعلام محدوده اکتشافی بلامعارض، نسبت به ارائه طرح اكتشاف مربوط و پرداخت مبلغ موضوع تبصره (2) ماده (6) قانون اقدام کند.
7- وزارت موظف است در صورت وجود نقص در طرح اكتشاف ارائه شده، مهلت مناسبی را متناسب با گروه¬بندي مواد معدني برای رفع نقص به متقاضي دهد. در صورت عدم رفع نقص در مهلت تعيين شده، درخواست متقاضی منتفی تلقی خواهد شد.
***********
براي مشاهده ساير مطالب آموزش علوم و نرم افزارهاي معدني در زمينه هاي اکتشاف و مدلسازي و تعيين ذخاير معدني، طراحي و نظارت بر استخراج از معادن، فرآوري، ژئوفيزيک، ژئوتکنيک و ... به ما در شبکه (کانال تلگرام) آموزش علوم و نرم افزارهاي معدني بپيونديد (لينک عضويت)
@Mining_science_education

براي نوشتن نظرات، سوالات و يا شرکت در مباحث ميتوانيد با لينک زير در گروه تلگرام ( بخش معدن گروه علمي فدک) عضو شويد
https://telegram.me/joinchat/BqNEJTvm2XYHdrpCVuQIXw
***********

ارائه روشی جدید برای برآورد مقاومت بلوک‌ها سنگیِ با استفاده از آزمون غیر مخرب امواج اولتراسونیک
@mining_eng

بررسی اثر زمان تاخیر در بازیابی تنش پیشین سنگ آهک با استفاده از روش انتشار آوایی
@mining_eng

#T029_GE001_S1 25/11/1395
با سلام
*سری مطالب مکانیک سنگ*شماره 1
*بررسی اجمالی کاربرد میل مهارهای ظرفیت بالا در مغار نیروگاه طرح توسعه سد و نیروگاه مسجد سلیمان* قسمت 1

نویسندگان:سید رحمان ترابی،میثم عباسیان،محسن حاجی حسنی

**موقعیت نیروگاه زیرزمینی سد مسجد سلیمان
پروژه طرح توسعه نيروگاه زيرزميني سد مسجد سليمان در ادامه طرح احداث نيروگاه‌هاي برق- آيي كشور و با هدف تامين 1000 مگاوات انرژي برق درمنطقه گدارلندر درحال اجرا مي‌باشد[1]. سد مذكور در 25 كيلومتري شمال شرقي شهر مسجد سليمان ودر 26 كيلومتري پائين دست سد كارون 1 بر روي رودخانه كارون واقع است. اين نيروگاه داراي دو فضاي بزرگ زيرزميني ، يكي به نام مغار نيروگاه (powerhouse Cavern) با ابعاد 154 متر طول، 30 متر عرض و 5/50 متر ارتفاع از عميق‌ترين نقطه خود و ديگري به نام مغار ترانسفورمر (Transformer Cavern) با ابعاد 110 متر طول، 6/13 متر عرض و 21 متر ارتفاع مي‌باشد.
دراجراي تحكيمات‌ اين ‌سازه‌ها ‌ازشاتكريت، پيچ‌سنگ‌ و انواع‌ مختلفي از مهاري‌هاي تك‌ميله‌اي (مونوبارها) و مهارهاي كابلي (تاندون‌ها) استفاده شده است. به عنوان مثال اتصال سازه بتني جرثقيل موقت به ديواره‌هاي بالا دست و پائين دست مغار نيروگاه توسط تاندون‌هاي 20 متري داراي ظرفيت باربري 1000 كيلونيوتن و طول تزريق 8 متر انجام شده است. تيرموقت جرثقيل مغار نيروگاه (با مشخصات كلي ارتفاع 5/1 متر، عرض8/0 متر و طولي برابر با طول مغار نيروگاه) پس ازبتن‌ريزي توسط 50 عدد تاندون با ظرفيت ياد شده و زواياي 10 و 60 درجه (به تعداد برابر) به منظور نصب ريل جرثقيل موقت روي آن، به ديواره‌هاي مغار نيروگاه نصب شده است.
@Mining_science_education
** (بخش معدن گروه علمي فدک)

شکل 1-الف - جزئيات يک تاندون

@Mining_science_education
** (بخش معدن گروه علمي فدک)

شکل 1-ب-يک مونوبار

@Mining_science_education
** (بخش معدن گروه علمي فدک)

**زمين شناسي ساختگاه مغارها:
مغارهاي زيرزميني سد مسجد سليمان درتكيه‌گاه راست سد و در واحدهاي 4 و 5 سازند بختياري واقع شده اند[2 [ . اين سازند در منطقه به 14 واحد چينه شناسي تقسيم شده كه 11واحد آن در محل سد داراي رخنمون مي‌باشند. عمده سنگ‌هاي تشكيل دهنده اين سازند كنگلومرا، ماسه سنگ، لاي سنگ و سنگ‌رس بوده كه با توجه به قرار گرفتن فضاهاي زيرزميني در واحدهاي4 و5 سازند بختياري اين واحدها از اهميت ‌ويژه‌اي برخوردار هستند. واحد 5 اين سازند بخش بالايي مغارها (سقف وبخشي ازديوارهاي بالادست) واحد 4 بخش پاييني (ديواره‌ها) را تشكيل مي‌دهد. با توجه به مطالب ياد شده و مقاومت كمي‌كه سنگ‌هاي تشكيل‌دهنده اين واحدها دارند تمايل به وارفتگي در آنها زياد بوده و لذا نگهداري اين بخش‌ها به عهده مونوبارها با ظرفيت باربري 65-20 تن گذاشته شده است]1[.
ضخامت كلي واحد 5 سازند بختياري كه در 12 نقطه اندازه‌گيري شده بين 30 تا 55 متر و مقدار متوسط آن 4/41 متر ارزيايي شده است. سنگ‌هاي آن را از نقطه نظر ژئوتكنيكي مي‌توان به دوگروه تقسيم كرد. گروه اول سنگ‌هاي آواري مقاوم نظير كنگلومرا و ماسه سنگ با سيمان شدگي خوب و گروه دوم سنگ‌هاي دانه‌ريز (گل سنگ) كه اكثراً مقاومت كمي‌داشته و تمايل به وارفتگي دارند. علاوه براين دوگروه لايه‌هاي زيادي نيز وجود دارد كه درشرايطي بينابين قرارگرفته، اما به‌طوركلي مقاومتي بيش ازگل سنگ دارند.
باتوجه به وجود لايه‌هاي ماسه سنگي و رسي با سطحي حدود 1383 مترمربع (9/28درصد ازكل سطح داخل مغار مبدل) جهت پايدارسازي اين لايه‌ها ازمنوبارها به طور وسيع به‌صورت رضايت‌بخش استفاده گرديده است[2].
@Mining_science_education
** (بخش معدن گروه علمي فدک)

در قسمت بعد به كاربرد مهاري‌‌هاي ظرفيت بالا در نيروگاه زيرزميني سد مسجد سليمان خواهيم پرداخت. ادامه مطالب در قسمت بعد ...

#T030_GE001_S2 29/11/1395
با سلام
*سری مطالب مکانیک سنگ*شماره 1
*بررسی اجمالی کاربرد میل مهارهای ظرفیت بالا در مغار نیروگاه طرح توسعه سد و نیروگاه مسجد سلیمان* قسمت 2

نویسندگان:سید رحمان ترابی،میثم عباسیان،محسن حاجی حسنی

در قسمت قبل درمورد موقعیت نیروگاه زیرزمینی سد مسجد سلیمان گفته شد که دارای دو فضای بزرگ زیرزمینی، یکی به نام مغار نیروگاه و دیگری به نام مغار ترانسفورمر می باشد. در اجرای تحکیمات این سازه ها از شاتکریت، پیچ سنگ و انواع مختلفی از مهاری های تک میله ای و مهارهای کابلی استفاده شده است. زمين شناسي این مغاره هاي زيرزميني به 14واحد چینه شناسی تقسیم شده. عمده سنگ های تشکیل دهنده این سازند کنگلومرا، ماسه سنگ،لای سنگ و سنگ رس است. ادامه مطالب...

**كاربرد مهاري‌‌ها در نيروگاه زيرزميني سد مسجد سليمان
نصب بيش از 44 عدد منوبار با ظرفيت باربري 62 تن و مجهز به دو لايه محافظ در برابر خوردگي (Double Corrosion Protection) در محدوده سقف مغار نيروگاه و بيش از 200 عدد در محدوده ديوارهاي مغار نيروگاه و ترانسفورمر به دليل وجود لايه ماسه سنگي و رسي با سطحي حدود 383 مترمربع(28/9 درصد ازكل ديواره داخلي مغار مبدل) از ديگر تحكيمات در نظر گرفته شده براي نگهداري مغارها مي‌باشد[2]. با توجه به قابليت‌هاي شاخص اين محصولات مانند ظرفيت باربري بالا، مقاومت زياد در برابر خوردگي و فاكتور ايمني مناسب چنين به نظر مي‌رسد كه اين تجهيزات مي‌توانند به عنوان گزينه‌هاي برتر درنگهداري چنين سازه‌هايي به طور گسترده‌تر استفاده شوند.
@Mining_science_education
** (بخش معدن گروه علمي فدک)

الف- مهاري‌هاي طويل كابلي يا تاندون‌ها:
1- خصوصيات فيزيكي :
خصوصيات فيزيكي ميل مهارهاي استفاده شده دراين مغار به قرار زير است [3 [ :
- طول 20 متر
- ظرفيت باربري 1000 كيلو نيوتن
- طول درگير 8 متر
- مقاومت كششي نهايي 820 1 مگاپاسكال
- ميزان رهاشدگي پس ازمدت 1000 ساعت در 70درصد مقاومت كشش نهايي حداكثر 5/2 درصد
- بار اسمي‌گسيختگي (شكست) 182 كيلو نيوتن
- قطر اسمي كابل‌ها 100 ميليمترمربع
- سطح مقطع اسمي‌كابل‌ها 100 ميليمترمربع
- وزن واحد طول 79/0 كيلوگرم
- حداكثر مقاومت گسيختگي 1640 مگاپاسكال
- مدول الاستيسيته 195 گيگا پاسكال
مهاري‌هاي كابلي مورد استفاده در تير جرثقيل مغار نيروگاه داراي 11 رشته كابل 5/0 اينچي مي‌باشد كه در داخل فاصله دهنده‌هاي مخصوص قرار دارند و به صورت يك كلاف يك پارچه در مي‌آيند. كابل‌هاي بخش درگير عاري از هرگونه پوشش ولي كابل‌هاي قسمت آزاد داراي پوشش گريس و پوششي ازجنس پلي‌اتيلن با چگالي بالا است. بخش درگير (8 متر انتهايي) با لوله موجدار و بخش آزاد(12 متر ابتدايي) با لوله صاف پوشش داده شده است. اتصال بين دو لوله با استفاده از لوله‌هاي مخصوصي كه با حرارت سريعاً منقبض مي‌شوند كاملاً نسبت به آب ايزوله مي‌شود[4].
@Mining_science_education
** (بخش معدن گروه علمي فدک)

- حفاري براي نصب تاندون‌ها:
باتوجه به قطر خارجي تاندون‌ها يعني120 ميليمتر و قطر وسايل جانبي ، قطر نهايي حفاري براي چال 140 ميليمتر پيشنهاد شده است. اين ميزان به منظور انجام پوشش تزريق مناسب و ايجاد تماس بين انكر و ديواره چال برآورد شده است.
دستگاه حفاري بايد كمترين انحراف را حين حفاري چال ايجاد نموده و درمناطقي كه احتمال انحراف وجود دارد ميزان تلورانس انحراف نبايد بيش از1:30 طول انكر باشد. براي رعايت اين منظور پس از هر 2متر حفاري با عقب بردن دستگاه حفار راستاي چال به طور دقيق كنترل شده وپس از اطمينان در درست بودن آن حفاري ادامه مي‌يابد. بدين منظور ازدستگاه SOILMEC كه درآن چكش D.T.H تعبيه شده وتوان حفر چال با طول و قطر زياد وكمترين ميزان انحراف چال را داراست استفاده شده است. به منظور تكميل عمليات حفاري پس از رعايت موارد عمومي (نظير تميز نمودن چال و كنترل عمق آن) بايستي به ازاي هر5 متر پيشروي يك بار آزمايش فشار آب انجام گيرد. در اين آزمايش اگر در مدت 10 دقيقه ميزان آبخوري چال از 10 ليتر بيشتر گردد بايد چال را تحت فشار تزريق نمود و پس ازخشك شدن ملات تزريق (حدود 12 ساعت) چال دوباره حفاري و آماده نصب تاندون مي‌گردد[4].
@Mining_science_education
** (بخش معدن گروه علمي فدک)

3- نصب تاندون‌ها و عمليات تزريق:
نصب تاندون‌ها معمولاً بر اساس يكي از دو استاندارد D1N4125 يا BS 8081 صورت مي‌پذيرد كه استاندارد مورد استفاده در پروژه مذكور DIN 4125مي‌باشد[ 5].
پس از حفاري چال نوبت به نصب تاندون مي‌رسد كه براي اين منظور بايستي ازيك وينچ با ظرفيت اسمي‌500 كيلوگرم و 30 متر سيم بكسل استفاده گردد. تاندون‌ها را درون چال وارد مي‌كنند و يك متر طول اضافي كابل‌ها (كه براي انجام عمليات كشش مورد استفاده قرار مي‌گيرد) درون يك هد موقت قرار مي‌گيرد و به ديوار محكم مي‌شود. هر مهاري كابلي براي تزريق داراي سه لوله ازجنس پلي‌اتيلن مي‌باشد. لوله سفيد رنگ براي تزريق قسمت مسدودكننده و لوله سفيد و قرمز براي خروج دوغاب قسمت مسدودكننده است. پس ازتزريق قسمت مسدودكننده باشستشوي لوله سفيد و قرمز از آن براي لوله ورودي دوغاب استفاده مي‌شود تا كل طول داخل تاندون تزريق شود. تزريق قسمت دروني بعد از سخت شدن دوغاب قسمت مسدودكننده (بعد از دو روز) انجام مي‌شود. لوله سياه رنگ براي خروج هوا و دوغاب دروني مي‌باشد. درخصوص تزريق طول درگيري عمليات تزريق با فشار 5 بار به اضافه فشار ارتفاعي چال آغاز مي‌شود و پس از پر شدن چال عمل تزريق آنقدر ادامه مي‌يابد كه از نبود هوا درمخلوط برگشتي اطمينان حاصل شود. سپس لوله هوا بسته شده و فشار تا 10 بار بالا برده مي‌شود و نهايتاً لوله‌هاي تزريق بسقه شده وعمليات پايان مي‌پذيرد[4].
براي عمليات تزريق بايستي از ميكسرهاي سرعت بالا، پمپ دوغابي با توان تزريق 30 ليتر بر دقيقه وفشار صفر تا 100 بار استفاده شود. تركيب پيشنهادي دوغاب براي اين مهاري‌ها به صورت جدول 1 مي‌باشد.
@Mining_science_education
** (بخش معدن گروه علمي فدک)

جدول 1- ترکيب پيشنهادي براي دو غاب مهاري هاي کابلي يا تاندونها
@Mining_science_education
** (بخش معدن گروه علمي فدک)

يادآوري مي‌شود كه بايد آزمايش‌هاي بليد (Bleed)، ويسكوزيتي (Viscosity)، وزن مخصوص، زمان گيرش (Setting Time) و مقاومت‌هاي فشاري 3، 7، 14، 21 و 28 روزه انجام گيرد. (سه نمونه براي هر آزمايش). مقاومت 28 روزه دوغاب بايد بيش از 30 مگاپاسكال باشد.

***********
براي مشاهده ساير مطالب آموزش علوم و نرم افزارهاي معدني در زمينه هاي اکتشاف و مدلسازي و تعيين ذخاير معدني، طراحي و نظارت بر استخراج از معادن، فرآوري، ژئوفيزيک، ژئوتکنيک و ... به مجموعه گروه ها و کانال هاي مرکز علمي تحقيقاتي فدک (بخش معدن) بپيونديد.

لينک کانال فدک (بخش معدن) آموزش علوم معدني، زمين شناسي، ژئوتکنيک و ژئوفيزيک
@Mining_science_education

گروه علمي فدک (بخش معدن) براي نوشتن نظرات، سوالات و يا شرکت در مباحث موضوع کانال فدک
https://telegram.me/joinchat/BqNEJTvm2XYHdrpCVuQIXw

لينک مرکز آموزش نرم افزارهاي معدني فدک (آموزش نرم افزارهاي معدني و پاسخ به سوالات)
https://news.1rj.ru/str/joinchat/AAAAAEFxZXkfAZlsBA7oNg
***********