PHYPO – Telegram
PHYPO
499 subscribers
301 photos
115 videos
77 files
270 links
فيپو phypo درگاه فيزيک ايرانيان است.
جايی برای آموختن و آموزاندن فيزيک، در هر سنی و هر سطحی، از دبيرستان تا دكتری.

www.phypo.com

تماس با ما:
@phypo_com
Download Telegram
Forwarded from PHYPO
Forwarded from PHYPO
Forwarded from PHYPO
Forwarded from PHYPO
Forwarded from PHYPO
Forwarded from PHYPO
Forwarded from اتحادیه فیزیک ایران
✳️رصد آسمان (بارش شهابي برساوشي)
٢١-٢٢ مرداد ماه.
#انجمن علمی فیزیک دانشگاه تهران

🆔 @ipu_ir
Forwarded from اتحادیه فیزیک ایران
👆👆👆تور تفریحی- آموزشی رصد آسمان ( بارش شهابی برساوشی )🔭🌌
.
21 و 22 مرداد ماه 1395 (پنج شنبه و جمعه)
.
⛺️در منطقه تاریخی تخت سلیمان(45 کیلومتری شهرستان تکاب-استان آذربایجان غربی)
.
💸هزینه ثبت نام : 120هزار تومان
.
📆مهلت ثبت نام : دوشنبه 18 مرداد ماه
.
برای کسب اطلاعات بیشتر ،آگاهی از چکیده برنامه و ثبت نام به سایت مراجعه فرمایید :
http://utpsa.ir/news/28-rasad-sabt

🆔 @ipu_ir
@Phypo.com
فیزیک و منطق
👇👇👇👇
📝 فیزیک و منطق

آن علمی که ما امروزه با نام فیزیک می‌شناسیم، به طور سیستماتیک و شناخته شده امروزی با نیوتون و کتاب معروف او آغاز شد. کتابی که نیوتون به درستی نام آن را «اصول ریاضی فلسفه طبیعی» نهاد. حتی امروزه نیز که علوم بسیار تفکیک شده از یکدیگر هستند، فیزیک، فلسفه، منطق و ریاضیات در ارتباط تنگاتنگی با یکدیگر قرار دارند و اگر چه فیزیک بر خلاف نام کتاب نیوتون، یک هویت مستقل برای خود دارد اما در ماهیت از فلسفه و ریاضیات مستقل نیست کما این‌که بسیاری از فیزیک‌دانان بزرگ دستی نیز در فلسفه دارند و بسیاری شناخته شده در بین ریاضی‌دانان هستند. نوشته منطق و فیزیک قصد دارد تا به این هم‌پوشانی علم و اندیشه بپردازد.

در اوایل قرن ۲۰ میلادی با پا به عرصه گذاشتن نظریه‌ای جدید در علم فیزیک به نام مکانیک کوانتومی، ادراک جمعی و دریافت‌های حسی بشر که مبنای تقریبا همه‌ی آنچه در فیزیک کلاسیک یافت می‌گردد، شده بود؛ دیگر نقش سابق خود را ایفا نمی‌کرد. اصول خشک و ساختار اجتناب‌ناپذیر ریاضیات مکانیک کوانتومی هیچ گونه ردی از شهود نداشتند و به طور مختصر، با ادراک جمعی و منطق سازگار نبودند.

این ناسازگاری، خود باعث شد که مفاهیمی جدید برای رفع این مشکل و ایجاد سازگاری بیشتر با ادراک جمعی بوجود آید. این مفاهیم که ارتباطی عمیق و شگفت‌انگیز بین ریاضیات، فیزیک و فلسفه برقرار می‌کنند، علاوه بر رفع مشکل فوق تا حدی، به پیشرفت هرکدام از این شاخه‌ها و ارتباط بین آن‌ها کمک کرده‌اند.

ما با مقایسه مفاهیمی مثل جبرگرایی و علیت از دو منظر مکانیک کلاسیک و مکانیک کوانتومی، سعی می‌کنیم تا تفاوت در جهان‌بینی ناشی از این دو را روشن، و معنای ادراک جمعی را درک کنیم و نیز اندکی از مفاهیمی که در جهت رفع ناسازگاری دیدگاه‌های کلاسیک و دیدگاه‌های کوانتومی به وجود آمده‌اند، مانند دیالکتیک کوانتومی، حافظه یا سرگذشت یک سیستم کوانتومی و… را بررسی می‌کنیم.
http://telegram.me/phypo
___________________________

این مطلب به طور مبسوط، در دو بخش روی سایت www.phypo.com قرار گرفته است و علاقه‌مندان می‌توانند آن را از لینک‌های زیر مطالعه کنند:

1⃣ بخش اول:
http://goo.gl/rbp6ld

2⃣ بخش دوم:
http://goo.gl/6WFdUM
__________________________
تغییر بسامد نور خورشید
@Phypo.com

👇👇👇👇
☀️ تغییر بسامد نور خورشید
@Phypo.com
محققان آلماني توانسته‌اند بسامد نور خورشيد را تغيير دهند. فرآيند تغيير به سمت بالا (up-conversion) در گذشته هم براي نور ليزر انجام مي‌شد اما اين محققان براي اولين بار توانستند اين فرايند را بر روي نور خورشيد انجام دهند.

همان‌طور که مي‌دانيد تغيير بسامد نور توسط برخي مواد طبيعي فلورسانس قابل انجام است. در اين مواد فرآيند تغيير به سمت پايين (down-conversion) رخ مي‌دهد به اين معني که نوري با بسامد بالاتر به ماده فلورسانس برخورد مي‌کند و در نهايت نور خروجي از ماده بسامد پايين‌تري از نور اوليه دارد.

در فرآيند تغيير به سمت بالا بايد انرژي فوتون‌ها با يکديگر جمع شود، به اين معني که دو فوتون با انرژي کم در يک زمان بايد جذب يک اتم شوند تا باعث گسيل يک فوتون با انرژي بالاتر شود. چون اين جذب دوگانه بايد در يک زمان اتفاق بيافتد، بنابراین براي ايجاد چنين فرايندي چگالي بالايي از فوتونها مورد نياز است و تنها چشمه‌اي که چگالي مورد نياز براي اين فرآيند را فراهم مي‌آورد ليزرها هستند.

با اين حال، محققان آلماني اخيراً فرآيند تغيير به سمت بالا را براي چشمه نور خورشيد نيز به کار برده‌اند و از آنجا که سلول‌هاي خورشيدي (solar cell) تنها به بخشي از طيف نور خورشيد حساسند، به اين وسيله مي‌توان گستره جذب اين سلول‌ها را افزايش داد و بازده آن‌ها را بالا برد.

فرآيند تغيير به سمت بالا براي شدت‌هاي کمتر از ليزر مثلاً نور خورشيد به اين صورت انجام شده است که به جاي جذب همزمان دو فوتون توسط يک اتم، محققان از دو اتم براي جذب دو فوتون و ذخيره انرژي آن‌ها براي جمع شدن اين انرژي‌ها در زمان‌هاي بعدي استفاده کرده‌اند. اين روش همچنين به بالا بردن بازده فرآيند تغيير به سمت بالا در ليزرها هم کمک مي‌کند، به طوري که شدت ليزر تغيير به سمت بالا يافته، با اين روش تا 100 برابر افزايش مي‌يابد!
محققان در اين روش يک ماده جذب کننده سبز به نام سنسيتايزر (sensitizer) را با يک پليمر گسيلنده آبي در يک محلول مخلوط کردند. سنسيتايزر مولکولي حلقوي شکل با هسته پالاديوم است که مي‌تواند انرژي فوتون جذب شده را در ترازهاي برانگيخته‌اي با طول عمر بالا به نام ترازهاي سه‌گانه (triplet) ذخيره کند.

اين ترازهاي سه‌گانه‌ي سنسيتايزر مي‌توانند انرژي خود را به مولکول‌هاي گسيلنده منتقل کنند و در نتيجه توليد ترازهاي سه‌گانه‌ي گسيلنده طول عمر بيشتري دارند. انرژي در ترازهاي سه‌گانه به مدت حدود 5 ميلي‌ثانيه ذخيره مي‌شود که بسيار بيشتر از ترازهاي معمولي است. هنگامي که دو تا از ترازهاي سه‌گانه‌ي گسيلنده در محلول به يکديگر برخورد مي‌کنند يکي از اين سه‌گانه‌ها مي‌تواند انرژي آن ديگري را گرفته و الکترون برانگيخته شده‌ي خود را بار ديگر برانگيخته کند و در نهايت با پايين آمدن الکترون دو بار برانگيخته شده به تراز پايه، فوتوني با بسامد بالاتر توليد شود. به اين وسيله انرژي دو فوتون فرودي به وسيله‌ي يک واسطه جمع خواهد شد.

محققان حداکثر بازده اين روش را 1% بيان کرده‌اند (يعني يک فوتون آبي درنتيجه‌ي برخورد 100 فوتون سبز توليد مي‌شود) اين مقدار به نظر کوچک مي‌آيد ولي از آنجا که سلول‌هاي خورشيدي تنها به بخشي از طيف نور حساسند به اين وسيله مي‌توان از فوتون‌هاي غير قابل استفاده نيز در ذخيره‌ي انرژي خورشيدي استفاده کرد.
_______________________
این مطلب از صفحه‌ی
www.physics-dept.talif.sch.ir
تهیه شده است.
_______________________
مرجع:
http://physics.aps.org/story/v18/st11
Forwarded from PHYPO
درباره بمب های هیدروژی چه می دانید؟
@phypo
در مقایسه با بمب اتمی، ساخت بمب هیدروژنی به فناوری پیشرفته‌تری نیاز دارد و قدرت تخریب آن هم به مراتب بیشتر است.
همجوشی هسته‌ای بنیاد اصلی بمب هیدروژنی را تشکیل می‌دهد. همانطور که از شکافته شدن هسته‌های سنگین (شکافت هسته‌ای) ، مقدار عظیمی انرژی حاصل می‌شود از پیوند هسته‌های سبک هم می‌توان انرژي بیشتری به دست آورد. در هر یک از دو حالت هسته‌هایی با جرم متوسط تشکیل می‌شود که جرم آنها کمتر از جرم اولیه‌ای است که برای تشکیل آنها بکار رفته است. در حالی که در روش شکافتن ، ماده اولیه منحصر به اورانیوم و توریم است. در روش پیوند هسته‌ای از هر اتم سبکی مثلا اتم هیدروژن هم می‌توان استفاده کرد. 
@phypo
بمب هیدروژنی یا گرماهسته‌ای در واقع نوعی بمب هسته‌ای است که انرژی آن ابتدا از طریق فرایند شکافت هسته‌ای تامین می‌شود و گرما و فشار حاصله از این انفجار باعث شروع فرایند همجوشی هسته‌ای استفاده می‌شود. به همین دلیل بمب‌های گرماهسته‌ای انرژی بسیار بیشتری از بمب‌های هسته‌ای تک‌مرحله‌ای آزاد می‌کنند. این بمب‌ها از آن رو به «بمب هیدروژنی» معروف شده‌اند که فرایند همجوشی هسته‌ای با استفاده از هیدروژن انجام می‌شود. نخستین آزمایش این نوع بمب در سال ۱۹۵۲ توسط آمریکا انجام شد. یک سال بعد شوروی نیز این بمب را ساخت و در سال‌‌های بعد انگلیس، فرانسه و چین هم به تولید و آزمایش آن اقدام کردند. امروزه تقریبا تمام بمب‌های هسته‌ای این پنج کشور که در حالت عملیاتی و فعال قرار دارد از این نوع است. بمب مشهور تزار با نام اصلی AN602 که قوی‌ترین بمب اتمی آزمایش شده تاکنون است هم بمب هیدروژنی بوده است. این بمب توسط اتحاد جماهیر شوروی طراحی شد و میزان بازدهی آن را حدود ۱۰۰ مگاتن تی‌ان‌تی پیش بینی کردند. ولی عملکرد واقعی بمب در آزمایش حدود ۵۰ مگاتن، به منظور کاهش ذرات رادیوکتیو بود. بعد از انفجار یک بمب اتمی معمولی ، عمل سرد شدن به سرعت انجام می‌گیرد. بنابراین، باید فعل و انفعالاتی را در نظر گرفت که در آنها عمل پیوند به سرعت انجام گیرد. اگر یک بمب اتمی را در مخلوطی از دوتریوم و تریتیوم محصور کرده و مجموعه را در یک محفظه با مقاومت مکانیکی زیاد قرار داده شود، پس ازانفجار بمب اتمی محیط مساعدی برای یک فعل و انفعال ترمونوکلئور (فعل و انفعال هسته‌ای گرمازا) به وجود می‌آید.
@phypo
در این نوع بمب، با ایجاد یک انفجار اورانیومی یا پلوتونیومی، دمایی معادل چندین میلیون درجه سلیسیوس ایجاد می‌شود.ایزوتوپ‌های هیدروژنی که در بمب به کار رفته‌اند، تحت این شرایط با یکدیگر جوش می‌خورند و به هلیم تبدیل می‌شوند و در این همجوشی، انرژی بسیار زیادی را آزاد می‌سازند. بنابراین در این نوع بمب، ترکیبی از شکاف هسته‌ای و همجوشی هسته‌ای به کار می‌رود. بمب اتمی نسبتاً کوچکی که شهر ژاپنی هیروشیما را نابود کرد، قدرت انفجاری معادل ۲۰۰۰۰ تن تی‌ان‌تی داشت. در مقابل، بزرگترین بمب هیدروژنی‌ای که تاکنون برای آزمایش، منفجر شده، معادل ۵۰ مگاتن تی‌ان‌تی قدرت انفجاری داشته‌ که ۲۵۰۰ برابر قدرت انفجاری بمب هیروشیماست.
@phypo
📝 جزوه ریاضی عمومی ۱ و ۲

درس ریاضی عمومی درسی است که در اغلب رشته‌های دانشگاهی باید گذرانده شود.

یک جزوه‌ی آموزشی، با عنوان ریاضی عمومی ۱ و ۲ روی سایت قرار گرفته است. مطالعه‌ی این جزوه را برای دانشجویان ریاضی (کاربردی و محض)، فیزیک و رشته‌های فنی مهندسی و هم‌چنین برای افرادی که قصد شرکت در آزمون کارشناسی ارشد را دارند پیشنهاد می‌کنیم.

سرفصل‌هایی که در جزوه‌ی ریاضی عمومی ۱ پوشش داده شده است شامل توابع، حد و پیوستگی، مشتق، انتگرال و کاربردهای انتگرال‌گیری، مختصات قطبی، اعداد مختلط و دنباله و سری است که در هفت فصل گرد آمده است.
و سرفصل‌های موجود در جزوه‌ی ریاضی عمومی ۲ شامل هندسه تحلیلی و جبر خطی، رویه‌ها و خم‌ها، توابع چند متغیره، مشتق جزئی و کاربردهای مشتق، انتگرال چندمتغیره و انتگرال روی اشیاء خمیده است که در پنج فصل گرد آمده است.

این سرفصل‌ها منطبق با سرفصل‌هایی است که وزارت علوم برای این درس در نظر گرفته است.

دوستانی که علاقه‌مند باشند می‌توانند این جزوه را با قیمت مناسب از لینک‌های زیر تهیه کنند.
http://telegram.me/phypo
___________________________
ریاضی عمومی ۱:
http://goo.gl/DIKfxm

ریاضی عمومی ۲:
http://goo.gl/FRtPaa
ماهیت قوانین فیزیک

تا به حال از خودتان پرسیده‌اید که:

⬅️ آیا قوانین فیزیک حقیقت دارند؟

یا

⬅️ آیا آن‌چه ما به عنوان قوانین فیزیک می‌شناسیم بیان مطلقی از قوانین طبیعت است؟

شاید پیش از آن که ما فراگرفتن علم فیزیک را آغاز کنیم بهتر است مفاهیمی از این دست را از خودمان بپرسیم. برای کسی که فیزیک‌پیشگی را انتخاب می‌کند مهم است بداند این مفاهیم تا چه اندازه حقیقت دارند و تا چه اندازه می‌توانیم به دانسته‌های فیزیک تعصب نشان دهیم.

اندیشه‌های نو در علم و به ویژه علم فیزیک، که بسیار از انیشتین تأثیر پذیرفته است بر این باورند که بهترین قوانین فیزیک نیز بیان حقیقت مطلق نیست، و آن را بیانی تقریبی از حقیقت می‌شمارند. بر اساس چنین اندیشه‌هایی و بر خلاف نظر بیکن و ماخ، این قوانین خلاصه‌ای از واقعیات تجربی انگاشته نمی‌شود که هر جوینده‌ی سخت‌کوش و به دور از پیش‌داوری بتواند به آن‌ها دست یابد.

بشر در طول سالیان دراز به مشاهده‌ی طبیعت پرداخته است و واقعیاتی که مشاهده کرده است را تنظیم کرده و به جهان علم ارائه داده است. نوآوری و ابتکار بشر، در تنظیم این واقعیات ناگزیر وارد شده است. در چارچوب علم، این واقعیات به شکل نظریه‌ها به جهان ارائه شده است. اما همان‌طور که انیشتین در سال ۱۹۵۲ نوشته است: «هیچ راه منطقی‌ای برای بنا نهادن یک نظریه وجود ندارد…».

برای مثال مشاهده‌ی حرکت سیارات و مدارهای آن‌ها به خودی خود وجود نیروی گرانش را ایجاب نمی‌کند. بر اساس نظریه‌ی نیوتن شکل حرکت سیارات و گردش آن‌ها به گرد خورشید، درنتیجه‌ نیروی گرانش خورشید است که متناسب با وارون مجذور فاصله بین دو جرم است. می‌توانیم بگوییم نیوتن این نیرو را ابداع کرده است. چنین نیرویی در نظریه‌ی نسبیت عام انیشتین وجود ندارد؛ بر اساس این نظریه سیارات به همان اندازه که خمیدگی فضا-زمان ایجاب می‌کند مستقیم حرکت می‌کنند. خمیدگی فضا-زمانی که سیارات در آن قرار گرفته‌اند ناشی از وجود خورشید است.

در حقیقت، نظریه‌ی فیزیکی آمیزه‌ای ذهنی از مفاهیم، تعاریف و قوانینی است که یک مدل ریاضی برای بخشی از طبیعت وضع می‌کند. بنابراین بیش از آن که بگوید «طبیعت چیست؟»، از چگونگی آن می‌گوید.

چیزی که باید در نظر داشته باشیم این است که هر نظریه‌ی علمی تنها یک مدل است و جز این که باید سازگاری کافی با تجربه، انسجام درونی، و سازگاری با مفاهیم علمی روز داشته باشد، دو مشخصه‌ی دیگر برای یک نظریه‌ی خوب وجود دارد. یکی زیبایی یا سادگی از نظر ریاضیات یا مفهوم است. و لازمه‌ی حیاتی دیگر برای یک نظریه‌ی خوب، که پوپر بر آن اصرار دارد ابطال‌پذیری یا امکان ابطال تجربی آن است. ............

ادامه‌ی این مطلب را می‌توانید در درگاه فیزیک ایرانیان از لینک زیر مطالعه کنید:
http://goo.gl/5387vT
________________________

با ما در کانال تلگرام درگاه فیزیک ایرانیان Phypo.com همراه باشید.

http://telegram.me/phypo
________________________
❇️ عدسی‌های تخت با بازده بالا به ابعاد نانومتری کاهش می‌یابند.


پژوهش‌گران آمریکایی و کانادایی عدسی‌های فراسطح فوق‌ باریک، تخت و با بازده بالا ساختند که نور را در مکان‌هایی کوچک‌تر از طول موج متمرکز می‌کنند. این وسیله (که تصاویری در حد تصاویر عدسی‌های تجاری سطح بالا تولید می‌کند)، به روش صنعتی ساخته شده و می‌تواند در تصویربرداری‌های لیزری، میکروسکوپی و طیف‌نگاری استفاده شود. در صورتی که پیشرفت‌های بیتشری یابند می‌توانند در دوربین‌های تلفن‌ همراه و دستگاه‌های الکترونیکی پوشیدنی (مانند ساعت، عینک و ...) مورد استفاده قرار گیرند.

در اپتیک، اصل فرما که بر عملکرد عدسی‌ها حاکم است، می‌گوید نور مسیری را طی می‌کند که کم‌ترین فاز را انباشته کند. در مناطقی با ضریب شکست بالاتر به سمت خط قائم بر سطح منحرف می‌شود تا مسافت کوتاه‌تری را پیموده که در آن‌جا طول موج کوتاه‌تر است و فاز سریع‌تر انباشته می‌شود. هم‌چنان که موج انتشار می‌یابد، فاز بصورت پیوسته انباشته می‌شود، بنابراین لازم است ضخامت عدسی به میزان محدودی باشد تا فاز موج به قدر کافی انباشته شده و آن‌چنان که مد نظرمان است، تغییر جهت دهد.

با این حال، در سال 2011، فردریکو کاپاسو و هم‌کارانش در دانشگاه هاروارد نشان دادند که اگر فاز امواج نوری بتواند به طور ناپیوسته تغییر کند، می‌توان با استفاده از یک سطح تخت، نور را به هر صورتی که بخواهیم تغییر جهت دهیم. این نتیجه از پژوهش ابتدایی آن‌ها و با استفاده از آنتن‌های فلزی تشدید که به طور مستقیم با میدان الکتریکی نور تداخل یافته بوده، به دست آمد. اما تولید این آنتن‌ها دشوار بوده و بازده پایینی داشت.

پژوهش‌گران نشان داده‌اند که ناپیوستگی‌های فاز را با استفاده از عناصر کوچکی که از سیلیکون ساخته‌ شده‌اند و کوچک‌تر از طول موج هستند، نیز می‌توان ایجاد کرد. این اتفاق، با ایجاد تغییری در قطبش وابسته به مکان نور، هنگام عبور از عناصر، تغییری را در فاز امواج نوری به وجود می‌آورد که فاز Pancharatname-Berry نام دارد. تولید این عناصر ساده‌تر است و نور مرئی انتقال‌یافته را با بازده بهتری متمرکز می‌کند، اما برای آن‌که تبدیل به عدسی تجاری بادوامی شود، هم‌چنان نور بسیار زیادی را جذب یا بازتاب می‌کند.

حال گروه کاپاسو برای ساخت این «نانوپره‌ها» (نانوفین) روش جدیدی را ابداع کرده‌اند که در آن از لیتوگرافی باریکه الکترون برای طرح‌بندی یک مقاومت، پیش از لایه‌نشانی یک لایه بسیار نازک از تیتانیوم اکسید استفاده می‌شود که طول موج‌های مرئی را بسیار بهتر از سیلیکون، به سوی مقاومت عبور می‌دهد تا یک فراسطح ایجاد گردد. پژوهش‌گران تکنیک‌های خود را برای ساخت فراعدسی تیتانیوم اکسید به کار گرفتند تا نور را با طول موج‌های مختلف مرئی متمرکز کنند.

بازده متمرکزسازی فراعدسی‌ها برای نور مرئی بی‌سابقه بود: عدسی طراحی‌شده برای نور 405 نانومتر (بنفش‌رنگ) 86 درصد نور فرودی را متمرکز می‌کرد. این عدسی‌ها روزنه‌های عددی بالاتری نسبت به فراعدسی‌های پیشین دارند که این امکان را فراهم می‌کند که نور را از زاویه وسیع‌تری به یک نقطه واحد متمرکز کنند. این امر به نوبه خود فواصل کانونی ایجاد می‌کند که کوچک‌تر از طول موج نور، و کوچک‌تر از فواصل کانونی نمونه‌های دارای چندین عدسی شکست، و قابل ساخت با جدیدترین فن‌آوری‌ها و با اهداف تجاری است.

این پژوهش در Science منتشر شده است.

نویسنده خبر: مهسا توکلی دوست

______________________________
این خبر از وب‌گاه انجمن فیزیک ایران تهیه شده است، و ادامه‌ی آن را می‌توانید در لینک زیر مطالعه کنید:
http://goo.gl/Odg5hC
~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~

با ما در کانال تلگرام درگاه فیزیک ایرانیان PhyPo همراه باشید:
http://telegram.me/phypo
_____________________________
درسنامه آشنایی با ماده تاریک - دکتر یاسمن فرزان - پژوهشگاه دانش های بنیادین
@phypo
سال‌ها پیش فیزیکدانان دریافتند که در ابعاد کهکشانی و بسیار بزرگ سرعت حرکت ستاره‌ها در کهکشان و دوران کهکشان‌ها در خوشه‌ها با اثرات گرانشی ماده مشاهده شده همخوانی ندارد. فریتز زویکی در سال ۱۹۳۰ در مطالعه‌ی خوشه‌ی کهکشانی کما (Coma) سرعت حرکت آن را متفاوت از آن‌چه که جرم مشاهده شده در آن ایجاب می‌کرد اندازه‌گیری کرد. وی نخستین کسی بود که از عبارت «ماده تاریک» استفاده کرد. یکی از دلایلی که بنابر آن نیاز به وجود ماده‌ی تاریک در کهکشان احساس می‌شود، مشاهده‌ی اثرات گرانشی ناشی از آن است.

مشاهدات میزان همگرایی نور ستارگان دوردست که در راه رسیدن به زمین از خوشه کهکشان عبور می‌کنند نیز شاهدی بر وجود ماده تاریک است؛ زیرا مقدار جرم مشاهده شده در این خوشه‌ها نمی‌تواند منجر به این مقدار همگرایی نور شود.
@phypo
در پژوهشگاه دانش‌های بنیادی (IPM) خانم دکتر یاسمن فرزان مطالعاتی در این زمینه داشته‌اند و درس‌نامه‌ای برای علاقه‌مندان به این مبحث ارائه کرده‌اند. در این درس‌نامه مروری بر شواهد وجود ماده تاریک، کاندیداهای ماده تاریک و ویژگی‌هایی که این کاندیداها باید داشته باشند، برخی از مدل‌های معروف ماده تاریک و راهکارهای جست‌وجوی آن بیان شده است.......
-------------------
فایل این درس نامه به همراه توضیحات مفصلی برای آن از پیوند زیر در دسترس علاقمندان است. 👇👇👇👇👇👇👇
http://goo.gl/zuee5I
____________________
درگاه فیزیک ایرانیان را به دوستان خود نیز معرفی کنید 😊
@phypo
.
🔘 خال روشن فرنل و پراش نور

❇️ پراش نور

پدیده‌ی پراش در حالت کلی پدیده‌ای است که در مورد امواج اتفاق می‌افتد. اگر موجی به مانعی برسد که سوراخی با ابعاد نزدیک به طول موج آن داشته باشد، در سوی دیگر مانع گسترده می‌شود و به شکل جبهه‌های کروی منتشر می‌شود، یا به عبارتی پراشیده می‌شود.

در مورد نور، پدیده‌ی پراش توجیه ساده‌ای از درک نظریه‌ی موجی نور است. این نظریه برای نخستین بار در اواخر سده‌ی هفدهم میلادی توسط هوینگس پیشنهاد شد و ۱۲۳ سال بعد توسط یانگ برای توجیه تداخل دوشکافی به کار رفت، اما بسیار کند مورد پذیرش قرار گرفت. دلیل عمده‌ی این عدم پذیرش توسط جامعه‌ی علمی آن روز مخالف بودن این نظریه با نظریه‌ی نیوتن بود. بنا بر نظریه‌ی نیوتن نور جریانی از ذره‌هاست. تا سال‌های درازی این نظریه، دیدگاه غالب در دنیای علم فیزیک بود.

❇️ آزمایش تداخل یانگ

در سال ۱۸۰۱ توماس یانگ، برخلاف اندیشه‌ی بیشتر دانشمندان تا آن زمان، به طور تجربی ثابت کرد که نور رفتار موجی دارد.
در آزمایش تداخل یانگ از دو پرده‌ی پشت سر هم استفاده می‌شود. نور تکفامی به پرده‌ی اول می‌تابد و از یک تک شکافی (S0) عبور می‌کند و پراشیده می‌شود. این شکاف مانند یک چشمه‌ی نقطه‌ای نور گسیل‌کننده‌ی جبهه‌های موج نیم‌دایره‌ای رفتار می‌کند. وقتی نور به پرده‌ی دوم می‌رسد توسط دو شکاف S1 و S2 پراشیده می‌شود، و این دو شکاف نیز مانند دو چشمه‌ی نقطه‌ای نور رفتار می‌کنند. موج‌های نوری که از این دو شکاف می‌گذرند، در ضمن هم‌پوشانی با هم تداخل می‌کنند و بر روی پرده یک نقش تداخلی به وجود می‌آورند که شامل بیشینه‌ها و کمینه‌های شدت نور است. بیشینه‌ها نوارهای روشن و کمینه‌ها نوارهای تاریک را می‌سازند. (شکل 1)
در اپتیک هندسی وجود چنین نقشی به کلی دور از انتظار است.

❇️ خال روشن فرنل

در سال ۱۸۱۹ فرهنگستان علوم فرانسه، که بیشتر اعضایش را حامیان نیوتن و تفکر او در چالش با نقطه‌نظر موجی نور تشکیل می‌دادند، مسابقه‌ای همراه با جایزه برای ارائه‌ی مقاله‌ای درباره‌ی پراش نور ترتیب داد. اوگوستن فرنل، مهندس جوان ارتش، که به نظریه‌ی موجی اعتقاد داشت، برنده‌ی این جایزه شد. اما حامیان نیوتن نه تغییر عقیده دادند و نه ساکت نشستند. یکی از این حامیان به نام پواسون «نتیجه‌ی عجیبی» را به این صورت ابراز کرد، که اگر نظریه‌های فرنل درست باشند موج‌های نوری هنگام عبور از لبه‌های یک کره باید به درون ناحیه‌ی سایه‌ی کره زبانه بکشند و در مرکز سایه خال روشنی ایجاد کنند. کمیته‌ی جایزه‌دهنده در موردپیشگویی این ریاضی‌دان نامی آزمایشی ترتیب داد و کشف کرد که خال روشن فرنل، که امروزه چنین نام گرفته است، به واقع در همان جا تشکیل می‌شود! برای یک نظریه هیچ چیز اطمینان‌بخش‌تر از این نیست که یکی از پیشگویی‌های نامنتظر و مغایر با ادراک آن به وسیله‌ی آزمایش تائید شود. طرح پراش ایجاد شده از گذر نور از لبه‌های یک قرص که مشابه با آزمایش پیش‌گفته است در شکل 2 آمده است. کره و قرص هر دو مقطعی با لبه‌ی دایره‌ای دارند. می‌توانید خال روشن فرنل را در مرکز آن ببینید.

________________________
مطلب کامل را می‌توانید در لینک زیر از درگاه فیزیک ایرانیان بخوانید:
http://goo.gl/Gi7gzn
________________________
با ما در کانال تلگرام فیپو همراه باشید:
http://telegram.me/Phypo
________________________
شکل 1

آزمایش تداخل یانگ
نور تکفامی ابتدا به یک پرده با یک سوراخ می‌تابد و پراشیده می‌شود.
سپس در عبور از دو شکاف در پرده‌ی دوم نیز پراشیده می‌شود و یک نقش تداخلی روی پرده‌ی سوم می‌سازد.
@Phypo.com
شکل 2

نور تکفامی به یک قرص (یا کره) می‌تابد و سایه‌ی آن روی پرده تشکیل می‌شود.
نور در عبور از لبه‌های قرص پراشیده می‌شود و این طرح را روی پرده می‌سازد، که خال روشن فرنل در مرکز آن دیده می‌شود.
@Phypo