📚جزوه آموزشی
📌ریاضیات
⭕️موضوع. ریاضی فیزیک

توضیح. درس ریاضی فیزیک، از درسهای استاندارد رشته فیزیک دانشگاهی است که به پیشنیازهای ریاضی نظریه کوانتوم و سایر دروس رشته فیزیک می پردازد. جبر خطی و نمادهای دیراک و غیره در این درس بحث میشود.

🆔@physics25

📚جزوه آموزشی
📌فیزیک
⭕️موضوع. ترمودینامیک و مکانیک آماری

توضیح. از مباحث اصلی فیزیک، بحث ترمودینامیک و مکانیک آماری هست. در این موضوع هست که مفهوم اطلاعات، کمی میشود. چیزی که تحت عنوان آنتروپی میشناسیم.
مفاهیم بنیادی دما و آنتروپی و انرژی در این موضوع بحث میشود. انرژی چیست؟ دما چیست؟ در نهایت مفاهیم آنسامبل و گازهای کوانتومی و غیره بررسی میشود.
👈جزوه خوبی است و در 88 صفحه نوشته ام.

🆔@physics25

⭕️ جزوۀ درس
📌فیزیک و فلسفه
📝 مبانی فلسفی مکانیک کوانتومی
👤 مدرس: دکتر مهدی گلشنی

توضیح. دکتر مهدی گلشنی از اساتید بسیار مطرح در سطح جهانی بوده که علاوه بر تسلطشان بر فیزیک، بر فلسفه نیز تسلط دارند. در این درس، سوالات فلسفی مطرح در کوانتوم همانند قانون علیت و رئالیسم و مفهوم زمان و مکان و دوگانگی موج ذره مورد بررسی قرار میگیرد. تعبیر بوهم از کوانتوم و تعابیر مختلف و مشکلات اساسی کوانتوم که باعث شده، بزرگان فیزیک در حال حاضر به دنبال تغییر کوانتوم هستند، در این درس مطرح میشود.

👈 مطالب جزوه (به جز دو الی سه جلسه اول) بسیار کامل و دقیق در 144 صفحه، نوشته ام.
🆔 @physics25

⭕️ جزوۀ درس
📌فیزیک
📝 نسبیت خاص
👤استاد. پروفسور ساسکیند

توضیح. ما انتظار داریم که شخصی که سوار هواپیما در راستای سرعت نور حرکت میکند، سرعت نور را کمتر از من که ناظر ساکن هستم اندازه بگیرد. اما اینگونه نیست. سرعت نور نسبت به تمام ناظرها یکسان است. ظاهرا اشکال کار در فرض زمان مطلق است که ما داریم.
نسبیت خاص، با تبدیلات لورنتس شروع میشود و با نظریه میدان و نوشتن تابع کنش برای میدان و استخراج قوانین پایستگی با وجود تقارن در لاگرانژی ادامه می یابد. در انتها با استخراج معادلات ماکسول خاتمه می یابد.

👈 مطالب جزوه قابل فهم است و فقط جلسه آخر تکمیل نیست.
سطح مطالب بالا است.
🆔 @physics25

⭕️ جزوۀ درس
📌فیزیک
📝 نسبیت عام
👤 استاد. پروفسور ساسکیند

توضیح. برداشت ما از گرانش، نیرویی است که از راه دور دو جسم بر هم وارد می کنند. اما در نسبیت عام یاد میگیریم که همچین نیرویی وجود ندارد. تنها با خمیده شدن هندسه فضا و زمان و استفاده از هندسه نااقلیدسی ریمانی، این جاذبه ای که مشاهده می کنیم را توجیه میکنیم.

نسبیت عام. با هندسه و جئودزیک شروع شده و در ادامه به گرانش و معادلات اینشتین می رسیم. در نهایت متریک سیاهچاله بررسی می شود.

👈 مطالب جزوه قابل فهم است.
سطح مطالب بالا است.
🆔 @physics25

مساله. تعداد برخوردها (در صورتی که جرم جعبه اول صد به توان n باشد) را بیابید.
راهنمایی. عدد پی را در نظر بگیرید و کلیپ بالا را ببینید. چرا عدد پی ظاهر میشود؟؟
🆔 @physics25

معروفترین مثال از کوانتیده بودن، مدارهای انرژی اتم هیدروژن است. قبل از فرمول بندی کوانتوم مکانیک و معادله شرودینگر، فرمولهای تجربی برای مدارهای انرژی الکترونهای اتم هیدروژن داده شده بود.

در سیستمهای سیارات، بررسی مدارهای سیارات جالب توجه است. نکته اول این است که برای مثال در منظومه شمسی، کل سیستم در یک دیسک قرار دارد. نکته دوم در فاصله سیارات از ستاره است.
فاصله سیارات یک منظومه از ستاره اش، یک فاصله کوانتیده است. حل معادله شرودینگر مربوط به مکانیک کوانتومی، این فواصل کوانتیده را به دست نمیدهد.
فرمول تجربی برای فواصل مربوط به شعاع چرخش سیارات در منظومه شمسی به قانون تیتوس-بوده معروف است. سیاره اورانوس بعد از این قانون کشف شد و مشاهده شد که شعاع این سیاره با این قانون، فیت خوبی دارد.

فاصله قمر سیارات و سیستمهای منظومه های غیر از منظومه شمسی نیز به همین صورت هستند.
چهار قمر مشتری، فاصله های منظمی دارند که فرمول آنها با فرمول تیتوس-بوده متفاوت است. قمرهای اورانوس نیز دارای فواصل منظمی هستند که فرمول آنها با فرمول تیتوس-بوده متفاوت است. شعاع مدار قمر سیارات از قانون تجربی درموت تبعیت میکند.
🆔 @physics25

در سال 2013 آقای Bovaird فرمول تیتوس-بوده را به 68 سیستم منظومه فراخورشیدی تعمیم داد و مکانهایی که بر اساس قانون تیتوس-بوده احتمال حضور سیاره وجود دارد را پیش بینی کرد.
🆔 @physics25

کلام خدا

گفتاری پیرامون احساس و اندیشیدن

⭕️ هدف فیزیک چه باید باشد؟
👤 دکتر گلشنی
🆔@physics25

#وحدت_جهان
معروف است که فلاسفه جهان را واحد میدانند. اما این سخن را به چند صورت میتوان تفسیر کرد. یک صورت به تفسیر زیر است:

منظور از وحدت جهان، وحدت اتصالي جهان طبيعت باشد، چنان‌که فلاسفه مبحثي را در فلسفه طبيعي تحت عنوان «بطلان خلأ» مطرح کرده‌اند و با بيانات مختلفي کوشيده‌اند تا اثبات نمايند که بين دو موجود طبيعي، خلأ محض محال است و در جاهايي که پنداشته مي‌شود چيزي موجود نيست، در واقع اجسام رقيق و لطيفي وجود دارند که قابل درک حسي نيستند.

بر اين اساس استدلال کرده‌اند که اگر دو يا چند جهان طبيعي فرض شود، در صورتي که آنها متصل و پيوسته به يکديگر باشند، داراي وحدت اتصالي خواهند بود و جهان واحدي را تشکيل خواهند داد، و اگر ميان آنها خلأ حقيقي فرض شود، به‌طوري که آنها را کاملاً از يکديگر جدا و منعزل نمايد، با دليل‌هاي نفي خلأ منافات خواهد داشت.

پس اثبات وحدت جهان به معناي وحدت اتصالي تمام موجودات طبيعي، منوط به ابطال خلأ محض است.

📚 برگرفته از کتاب آموزش فلسفه
🆔@physics25

🔍 آیا علوم مستغنی از مفروضات متافیزیکی هستند؟

👤 دکتر مهدی گلشنی

⭕️ توضیح. روولی که از فیزیکدانان بزرگ و سرخط تئوری گرانش حلقوی است، اخیرا مقاله ای تحت عنوان ((فیزیک به فلسفه نیاز دارد، فلسفه به فیزیک نیاز دارد)) منتشر کرده است.
دکتر گلشنی در آبان ماه 98 سخنرانی مهمی راجع به تاثیر فلسفه و فیزیک در دانشگاه شریف ایراد فرمودند که یادآور سخنرانی تاریخی اینشتین ((علم بدون دین کور است، دین بدون علم لنگ است)) میباشد.
جزوه مکتوب این جلسه ارائه شده است.


📖 تیتر مباحث مطرح شده در این سخنرانی:
1) مقدمه و توضح تاریخی از اهمیت فلسفه
2) عواملی که باعث شد فیزیکدانان فلسفه را کنار بگذارند
3) فیزیکدانان اصولی را به کار میبرند که از تجربه گرفته نشده، بدون اینکه خودشان متوجه باشند
4) مثالهایی از تاثیر پیشفرضهای فلسفی در بخشهایی از علوم
5) داده های تجربی، تئوریها را قطعی نمیکنند
6) نقل نظرات اینشتین، ویل، روولی درباره اهمیت فلسفه در فیزیک
7) شواهدی بر احیای فلسفه در غرب در دهه‌های اخیر
8) نمونه ای از سوالات بنیادی مطرح در فیزیک که نیاز به همکاری با فلاسفه دارد
9) تذکری بر تاریخ درخشان ایران و لزوم خودباوری

🆔 @physics25

این نوشته تقدیم می‌شود به همه شهدای اسلام و تقدیم می‌شود به سید الشهدا صلوات الله علیه.

📚کوانتوم-بخش اول
📌 موضوعات بحث شده:
الف)معرفی برخی آزمایشاتی که منجر به روی کار آمدن کوانتوم شد
ب) اهمیت فلسفه و جهان‌بینی در کار فیزیکدان
ج) رئالیسم و ایده‌آلیسم
د) مشکل ناپایداری اتم در فیزیک کلاسیک
ه) مفهوم اسپین
و) نمایش ریاضی اسپین
ز) یادآوری نکاتی از جبر خطی

🆔@physics25

"این مرا به نکته دیگری میرساند اینکه آیا یک عالم باید درباره فلسفه فکر کند یا نه؟ امروز نوعی مد است که فلسفه را نادیده بگیرند و بگویند که ما علم داریم و به فلسفه نیازی نداریم. من به دو دلیل این نگرش را خام می‌یابم. یک دلیلش تاریخی است. به هایزنبرگ نظر افکنید. هایزنبرگ هرگز به مکانیک کوانتومی نرسید، اگر پر از فلسفه نبود. اینشتین هرگز نسبیت را دنبال نمیکرد اگر درباره همه فلاسفه نخوانده بود و مغزش پر از فلسفه نبود. گالیله هرگز کاری را که کرد انجام نمیداد، اگر مغزش پر از افلاطون نبود. نیوتون خودش را یک فیلسوف به حساب می‌آورد و با دکارت بحثهای فلسفی میکرد. منظورم این است که تمامی اقدامات گذشته توسط افرادی برداشته شده است که کاملا آگاه از سوالات متدولوژیک بنیادی و حتی متافیزیکی بودند. من فکر میکنم که در بسیاری از عالمان همکار من یک تنگنظری است که نمیخواهند آنچه در فلسفه علم گفته میشود، بیاموزند."

👤 کارلو روولی (که پیشگام تئوری گرانش حلقوی است)

🆔@physics25

👤لئونارد ساسکیند

📌چرا سه بعد مکانی؟

⭕️ با حل معادلات اینشتین در سه بعد، همین گرانشی که حس میکنیم به دست می‌آید. اما با حل معادلات در چهار بعد گرانش به دست می‌آید و الکترومغناطیس. اما مشکلی که دارد این است که نیرو به صورت دیگری به دست می‌آید.

🆔 @physics25

⭕️ آیا به بهانه دشواری سوالات بنیادی میتوان آنها را کنار گذاشت؟

👤 دکتر مهدی گلشنی

🆔 @physics25

❓معما
✅ به دو ریاضیدان، دو عدد طبیعی متوالی میگوییم. هرکدام اگرچه میداند که دو عدد گفته شده به آنها، طبیعی و متوالی است، اما از عدد دوستش خبر ندارد.
دو ریاضیدان شروع به سوال و جواب از یکدیگر میکنند.
نفر اول از نفر دوم میپرسد که آیا عدد من را میدانی؟ نفر دوم پاسخ میدهد که خیر.
نفر دوم سوال میپرسد که آیا عدد من را میدانی؟ و همینطور همین سوال تکراری را از هم به نوبت میپرسند.

ثابت کنید بعد از مدتی یکی از آنها پاسخ میدهد که بله! عدد تو را میدانم!

🆔@physics25

" چون پاسخهای ماتریالیستها نمیتواند یگانگی تجربه شده ما را توضیح دهد، من مجبورم یگانگی روح یا نفس را به یک خلقت روحی فوق طبیعی نسبت دهم. برای دادن یک توضیح به زبان الهیاتی میگویم هر روحی یک خلقت جدید الهی است که به جنین در حال رشد در مرحله‌ای بین حامله شدن و تولد افاضه میشود."

👤 جان اکلس-برنده نوبل فیزیولوژی و پزشکی
🆔@physics25

سوالی شبیه این سوال:
❓معما

✅ علی دو عدد طبیعی متمایز و بزرگتر از یک به گونه ای در نظر میگیرد که حاصل جمع آنها از 50 کوچکتر باشد.
سپس به پدرام حاصل ضرب آنها و به سعید حاصل جمع آنها را میگوید.

مکالمات زیر بین سعید و پدرام صورت میگیرد:

پدرام: من نمیتوانم آن دو عدد را بفهمم.
سعید: من میدانستم که تو نمیتوانی.
پدرام: من عددها را فهمیدم!
سعید: من هم عددها را فهمیدم!

دو عدد را مشخص کنید!

🆔@physics25

⭕️مفهوم اسلامی علم
در روایات اسلامی از رسول اکرم(ص) روایت شده است که:
"طلب العلم فریضه علی کل مسلم" طلب علم بر هر مسلمانی واجب است.

در اینکه علم مورد نظر در این حدیث چیست، برداشتهای متفاوتی در جهان اسلام شده است. بعضی منظور از علم را معارف خاص اسلامی گرفته اند و بعضی آن را بسیار عام تلقی کرده اند.

نگارنده در کتاب قرآن و علوم طبیعت استدلال کرده ام که علم اسلامی طیف وسیعی از دانشها را در بر میگیرد. در واقع هر علمی که ما را به خدا نزدیک کند علم مورد نظر اسلام است و الا علم مفید نیست.

در واقع از احادیثی نظیر
"اطلبوا العلم ولو بالصین" علم را بجویید گرچه در چین باشد که از پیامبر اکرم روایت شده است.

"العلم ضاله المومن فخذوه و لو من ایدی المشرکین" علم گمشده مومن است. پس آن را کسب کنید اگرچه از دست مشرکان باشد. که از امام علی علیه السلام نقل شده،

از این احادیث برمی آید که علم مورد نظر اسلام نمیتواند فقط معارف خاص اسلامی باشد، زیرا واضح است که منظور پیامبر اعظم این نبوده است که ما معارف دینی را در چین بیاموزیم. بلکه منظور این بوده که علم را از هرجا و هرکس فرا بگیرید(البته در چهارچوب جهان بینی اسلامی)

📚 برگرفته از کتاب علم و دین در افق جهان بینی توحیدی
👤نویسنده کتاب. دکتر مهدی گلشنی

🆔@physics25