■بانوانی که نوبل گرفتند■
بانوان نوبلیست
تا کنون جايزه نوبل در رشته هاي زيادي به ۴۱ زن اهدا شده است که اين اتفاق در طي تاريخ ۱۹۰۱ تا ۲۰۱۰ روي داده است.
@physics_ir
تنها زني که دو بار موفق به دريافت اين جايزه شده است مادام کوري است که در سال ۱۹۰۳ در رشته فيزيک و در سال ۱۹۱۱ در رشته شيمي موفق به دريافت جايزه نوبل شد يعني در کل ۴۰ زن موفق به دريافت جايزه نوبل شده اند.
@iotaph
فيزيک :۱۹۶۳ ماير ، ۱۹۰۳ کوري
شيمي : يوناث ۲۰۰۹ کروفوت ۱۹۶۴ جوليت ۱۹۳۵ ماري کوري ۱۹۱۱
پزشکي و روانپزشکي : بلک برن ۲۰۰۹ گريدر ۲۰۰۹ بره ۲۰۰۸ باک ۲۰۰۴ نوسلين ۱۹۹۵ الوين ۱۹۸۸
مونتالچي ۱۹۸۶ مک کالين تاک ۱۹۸۳ روزالين يالو ۱۹۹۷ گرتي کري ۱۹۴۷
ادبيات : مولر ۲۰۰۹ لسينگ ۲۰۰۷ جلينک ۲۰۰۴ زيمبورسکا ۱۹۹۶ موريسون ۱۹۹۳ گورديمر ۱۹۹۱ ساش ۱۹۶۶ مسيترال ۱۹۴۵ باک ۱۹۳ ۸ آندست دلدا ۱۹۲۶ رولف ۱۹۰۹
صلح : ماتايي ۲۰۰۴ وليامز ۱۹۹۷ منچو تام ۱۹۹۲ سوکي ۱۹۹۱ ميردال ۱۹۸۲ مادر ترزا ۱۹۷۹ ويليامز ۱۹۷۶ گرين بلچ ۱۹۳۱ آدامز .عبادی2003
علم اقتصاد : استردوم ۲۰۰۹
.
.
#پیج_علمی_فیزیک_ایران #آیوتا #نوبل #کوری
بانوان نوبلیست
تا کنون جايزه نوبل در رشته هاي زيادي به ۴۱ زن اهدا شده است که اين اتفاق در طي تاريخ ۱۹۰۱ تا ۲۰۱۰ روي داده است.
@physics_ir
تنها زني که دو بار موفق به دريافت اين جايزه شده است مادام کوري است که در سال ۱۹۰۳ در رشته فيزيک و در سال ۱۹۱۱ در رشته شيمي موفق به دريافت جايزه نوبل شد يعني در کل ۴۰ زن موفق به دريافت جايزه نوبل شده اند.
@iotaph
فيزيک :۱۹۶۳ ماير ، ۱۹۰۳ کوري
شيمي : يوناث ۲۰۰۹ کروفوت ۱۹۶۴ جوليت ۱۹۳۵ ماري کوري ۱۹۱۱
پزشکي و روانپزشکي : بلک برن ۲۰۰۹ گريدر ۲۰۰۹ بره ۲۰۰۸ باک ۲۰۰۴ نوسلين ۱۹۹۵ الوين ۱۹۸۸
مونتالچي ۱۹۸۶ مک کالين تاک ۱۹۸۳ روزالين يالو ۱۹۹۷ گرتي کري ۱۹۴۷
ادبيات : مولر ۲۰۰۹ لسينگ ۲۰۰۷ جلينک ۲۰۰۴ زيمبورسکا ۱۹۹۶ موريسون ۱۹۹۳ گورديمر ۱۹۹۱ ساش ۱۹۶۶ مسيترال ۱۹۴۵ باک ۱۹۳ ۸ آندست دلدا ۱۹۲۶ رولف ۱۹۰۹
صلح : ماتايي ۲۰۰۴ وليامز ۱۹۹۷ منچو تام ۱۹۹۲ سوکي ۱۹۹۱ ميردال ۱۹۸۲ مادر ترزا ۱۹۷۹ ويليامز ۱۹۷۶ گرين بلچ ۱۹۳۱ آدامز .عبادی2003
علم اقتصاد : استردوم ۲۰۰۹
.
.
#پیج_علمی_فیزیک_ایران #آیوتا #نوبل #کوری
■ معادله حالت های مهم در ترمودینامیک ■
با اندازه گیری ضریب انبساط حجمی و قابلیت تراکم پذیری گاز واقعی افراد مختلفی معادله های گوناگونی را برای گاز واقعی به دست آوردند که هر کدام با نام پدید آورنده آن مشهور است.
@physics_ir
که مهمترین و پرکاربردترین معادله حالت ها در ترمودینامیک و مکانیک آماری را آورده ایم.
@iotaph
معادله حالت های مهم در ترمودینامیک
#واندروالس
#برتهولت
#کلاسیوس
#دیترچی
#ویریال
#ردلیک-ونگ
فازهای بخار ومایع یک ماده میتوانند در دما و فشاری ثابت باهم در تعادل به سر ببرند این نقاط را نقاط بحرانی هر گاز گویند.@iotaph نقطه ی عطف منحنی همدمای فشار بر حسب حجم است .
در دمای بالاتر از دمای بحرانی منحنی همدمای هر گاز به منحنی تک دمای گاز ایده ال نزدیک میشود.
آیوتا
@iotaph
@physics_ir
.
.
#پیج_علمی_فیزیک_ایران #آیوتا #ترمودینامیک #مکانیک_آماری
با اندازه گیری ضریب انبساط حجمی و قابلیت تراکم پذیری گاز واقعی افراد مختلفی معادله های گوناگونی را برای گاز واقعی به دست آوردند که هر کدام با نام پدید آورنده آن مشهور است.
@physics_ir
که مهمترین و پرکاربردترین معادله حالت ها در ترمودینامیک و مکانیک آماری را آورده ایم.
@iotaph
معادله حالت های مهم در ترمودینامیک
#واندروالس
#برتهولت
#کلاسیوس
#دیترچی
#ویریال
#ردلیک-ونگ
فازهای بخار ومایع یک ماده میتوانند در دما و فشاری ثابت باهم در تعادل به سر ببرند این نقاط را نقاط بحرانی هر گاز گویند.@iotaph نقطه ی عطف منحنی همدمای فشار بر حسب حجم است .
در دمای بالاتر از دمای بحرانی منحنی همدمای هر گاز به منحنی تک دمای گاز ایده ال نزدیک میشود.
آیوتا
@iotaph
@physics_ir
.
.
#پیج_علمی_فیزیک_ایران #آیوتا #ترمودینامیک #مکانیک_آماری
Forwarded from Iota فیزیک
جمله جالب از ماکس پلانک
.
یک نظریه جدید و مهم علمی به ندرت از طریق متقاعد کردن مخالفان به پیروزی می رسد. آنچه واقعا اتفاق می افتد آن است که مخالفان نظریه جدید به تدریج پیر می شوند و می میرند و همواره نسل جدید با ریشه های تفکر جدید می مانند. (پلانک)
.آیوتا
در سال ۱۹۱۸ آلبرت انیشتین، نیلز بوهر و ارنست رادرفورد، که همگی مستحق کسب جایزه نوبل بودند، با توافق پلانک را مستحقترین شخص برای کسب این افتخار دانستند. بدین ترتیب پلانک به اخذ جایزهٔ نوبل نائل آمد و استاد دانشگاه برلین گردید.
جوایز:
جایزه فیزیک نوبل (۱۹۱۸)
مدال فرانکلین (۱۹۲۷)
مدال کاپلی (۱۹۲۹)
جایزه ادبی گوته (۱۹۴۵)
.
.
آیوتا
@iotaph
@physics.ir
.
.
#فیزیک #پلانک #المپیاد #کوانتوم #physics #plank
.
یک نظریه جدید و مهم علمی به ندرت از طریق متقاعد کردن مخالفان به پیروزی می رسد. آنچه واقعا اتفاق می افتد آن است که مخالفان نظریه جدید به تدریج پیر می شوند و می میرند و همواره نسل جدید با ریشه های تفکر جدید می مانند. (پلانک)
.آیوتا
در سال ۱۹۱۸ آلبرت انیشتین، نیلز بوهر و ارنست رادرفورد، که همگی مستحق کسب جایزه نوبل بودند، با توافق پلانک را مستحقترین شخص برای کسب این افتخار دانستند. بدین ترتیب پلانک به اخذ جایزهٔ نوبل نائل آمد و استاد دانشگاه برلین گردید.
جوایز:
جایزه فیزیک نوبل (۱۹۱۸)
مدال فرانکلین (۱۹۲۷)
مدال کاپلی (۱۹۲۹)
جایزه ادبی گوته (۱۹۴۵)
.
.
آیوتا
@iotaph
@physics.ir
.
.
#فیزیک #پلانک #المپیاد #کوانتوم #physics #plank
با یک اسباب بازی فیزیکی ژاپنی اینرسی را آزمایش کنید!
لختی یا اینرسی خاصیتی از یک جسم است که در برابر تغییر سرعت یا جهت حرکت جسم مقاومت میکند.
هر چه جرم یک جسم بیشتر باشد لختیاش بیشتر است. به قانون اول نیوتون قانون لختی نیز گفته میشود.
تمایل اجسام به حفظ حالت قبلی را لختی گویند.
در آثار ارسطو به آن به صورت حرکت طبیعی به نوعی پرداخته شده.
قانون اول نیوتن میگوید هرگاه شی با سرعت ثابت در حال حرکت باشد مادامی که نیروی خارجی به آن وارد نشود به حرکت خود ادامه خواهد داد توجه کنید که حرکت دایرهای یکنواخت شتاب دار است و بردار شتاب دائم تغییر میکند.
«در برابر اینرسی، و یا نیروی ذاتی ماده، قدرت مقاومتی است که با آن هر جرمی، به همان اندازه که آن توان در آن نهفته است، برای حفظ وضعیت کنونی خود تلاش دارد، چه این حالت، وضعیت سکون، و یا حالت حرکت یکنواخت رو به جلو در یک خط مستقیم باشد.
@physics_ir
@iotaph
( ویدیو از @physicsfun )
( video: @physicsfun )
#پیج_علمی_فیزیک_ایران #اینرسی #لختی #نیوتن #جهت #سرعت #شتاب #نیرو #آیوتا
لختی یا اینرسی خاصیتی از یک جسم است که در برابر تغییر سرعت یا جهت حرکت جسم مقاومت میکند.
هر چه جرم یک جسم بیشتر باشد لختیاش بیشتر است. به قانون اول نیوتون قانون لختی نیز گفته میشود.
تمایل اجسام به حفظ حالت قبلی را لختی گویند.
در آثار ارسطو به آن به صورت حرکت طبیعی به نوعی پرداخته شده.
قانون اول نیوتن میگوید هرگاه شی با سرعت ثابت در حال حرکت باشد مادامی که نیروی خارجی به آن وارد نشود به حرکت خود ادامه خواهد داد توجه کنید که حرکت دایرهای یکنواخت شتاب دار است و بردار شتاب دائم تغییر میکند.
«در برابر اینرسی، و یا نیروی ذاتی ماده، قدرت مقاومتی است که با آن هر جرمی، به همان اندازه که آن توان در آن نهفته است، برای حفظ وضعیت کنونی خود تلاش دارد، چه این حالت، وضعیت سکون، و یا حالت حرکت یکنواخت رو به جلو در یک خط مستقیم باشد.
@physics_ir
@iotaph
( ویدیو از @physicsfun )
( video: @physicsfun )
#پیج_علمی_فیزیک_ایران #اینرسی #لختی #نیوتن #جهت #سرعت #شتاب #نیرو #آیوتا
مدارگرد شناسايي کننده ماه (LRO) که به ناسا تعلق دارد هم اکنون در حال گردش به دور قمر زمين است و در تازه ترين ماجراجويي فضايي خود تصويري با کيفيت بالا از زمين گرفته است.
اين تصوير ترکيبي با استفاده از دو دوربين مختلف گرفته شده است: دوربين سياه و سفيد باوضوح بالاي Narrow Angle Camera و دوربين رنگي با وضوح نسبتا پايين تر Wide Angle Camera. دوربين نخست جزئيات را ارايه مي کند و دوربين دوک رنگهاي مختلف را و ترکيب ايين دو موجب شده تا يکي از ديدني ترين تصاوير ثبت شده از زمين را شاهد باشيم.
اين تصوير درحالي از زمين گرفته شده که مدارگرد شناسايي کننده LRO با سرعت ۵۷۰۰ کيلومتر بر ساعت در حال حرکت است. به همين دليل تنظيمات زيادي صورت گرفته تا بر اساس حرکت زمين و سرعت اين مدارگرد، تصويري با بالاترين وضوح به دست آيد.
نکته جالب توجه درخصوص اين تصوير، امکان مشاهده حفره Compton ماه در آن است. همچنين قاره آفريقا و بخشهايي از خاورماينه نيز ديده مي شود.
ناسا اعلام کرده که اين تصوير شباهت زيادي به تصويري دارد که هريسون اشميت از فضانوردان مأموريتهاي تاريخي آپولو از زمين گرفته بود. او اين تصوير را که به «سنگ مرمر آبي» شهرت پيدا کرد در سال ۱۹۷۲ گرفت.
#پیج_علمی_فیزیک_ایران #آیوتا #ناسا #زمین
اين تصوير ترکيبي با استفاده از دو دوربين مختلف گرفته شده است: دوربين سياه و سفيد باوضوح بالاي Narrow Angle Camera و دوربين رنگي با وضوح نسبتا پايين تر Wide Angle Camera. دوربين نخست جزئيات را ارايه مي کند و دوربين دوک رنگهاي مختلف را و ترکيب ايين دو موجب شده تا يکي از ديدني ترين تصاوير ثبت شده از زمين را شاهد باشيم.
اين تصوير درحالي از زمين گرفته شده که مدارگرد شناسايي کننده LRO با سرعت ۵۷۰۰ کيلومتر بر ساعت در حال حرکت است. به همين دليل تنظيمات زيادي صورت گرفته تا بر اساس حرکت زمين و سرعت اين مدارگرد، تصويري با بالاترين وضوح به دست آيد.
نکته جالب توجه درخصوص اين تصوير، امکان مشاهده حفره Compton ماه در آن است. همچنين قاره آفريقا و بخشهايي از خاورماينه نيز ديده مي شود.
ناسا اعلام کرده که اين تصوير شباهت زيادي به تصويري دارد که هريسون اشميت از فضانوردان مأموريتهاي تاريخي آپولو از زمين گرفته بود. او اين تصوير را که به «سنگ مرمر آبي» شهرت پيدا کرد در سال ۱۹۷۲ گرفت.
#پیج_علمی_فیزیک_ایران #آیوتا #ناسا #زمین
دانشمندان مستقر در مرکز شتابگر عظيم سرن موفق به کشف ذرهاي جديد با مشخصات شبيه به ذره بوزون هيگز شدند.
محققان معتقدند که با اين اکتشاف، ابعاد جديدي از نظريه فضا-زمان روشن شده است.
اکتشاف ذره جديد هنگامي ثبت شد که دانشمندان به طور اتفاقي در حال بررسي اطلاعات دو آشکارساز برخورددهنده بزرگ هادروني پس از برخورد عظيم پروتوني بودند.
پژوهشگران معتقدند که کشف ذره جديد حاصل برخورد پروتوني با قدرت 750 گيگا الکترون ولت است.
در صورت تاييد وجود ذره جديد در اثر برخورد توسط تيم تحقيقاتي سرن، دانشمندان به دنبال وارونه کردن مدل استاندارد برخورد براي کشف ماهيت ذره جديد و نقش آن در شکلگيري جهان هستند.
پروفسور کايلي گرانمر، متخصص فيزيک از دانشگاه نيويورک اظهار کرد: تاکنون شواهد کافي براي اثبات ذره جديد بدست نيامده است، اما گروه محققان مستقر در سرن اثرات ذره جديد را مشاهده کردهاند.
پروفسور آدام فالوسکي، متخصص فيزيک کوآنتومي هم در مورد ماهيت ذره جديد گفت: يکي از مشکلات اساسي دانشمندان سرن، عدم هماهنگي در اطلاعات دريافتي دو آشکارساز اطلس و CMS است، به نحوي که در مشاهدات انجام شده احتمال اتفاقي بودن کشفيات جديد در دو آشکارساز را نبايد ناديده گرفت.
وي در ادامه افزود: محققان مستقر در مرکز سرن در طول ماه گذشته رکوردهاي جديدي را ثبت کردهاند که يکي از آنها برخورد يونهاي سرب با قدرت 1045 تريليون الکترون ولت يعني دو برابر بيشتر از آزمايشهاي گذشته است.
دانشمندان در حال حاضر به دنبال جمعآوري اطلاعات و شواهد کافي براي اثبات نظريه ذره جديد هستند
#پیج_علمی_فیزیک_ایران
#آیوتا
#هیگز
محققان معتقدند که با اين اکتشاف، ابعاد جديدي از نظريه فضا-زمان روشن شده است.
اکتشاف ذره جديد هنگامي ثبت شد که دانشمندان به طور اتفاقي در حال بررسي اطلاعات دو آشکارساز برخورددهنده بزرگ هادروني پس از برخورد عظيم پروتوني بودند.
پژوهشگران معتقدند که کشف ذره جديد حاصل برخورد پروتوني با قدرت 750 گيگا الکترون ولت است.
در صورت تاييد وجود ذره جديد در اثر برخورد توسط تيم تحقيقاتي سرن، دانشمندان به دنبال وارونه کردن مدل استاندارد برخورد براي کشف ماهيت ذره جديد و نقش آن در شکلگيري جهان هستند.
پروفسور کايلي گرانمر، متخصص فيزيک از دانشگاه نيويورک اظهار کرد: تاکنون شواهد کافي براي اثبات ذره جديد بدست نيامده است، اما گروه محققان مستقر در سرن اثرات ذره جديد را مشاهده کردهاند.
پروفسور آدام فالوسکي، متخصص فيزيک کوآنتومي هم در مورد ماهيت ذره جديد گفت: يکي از مشکلات اساسي دانشمندان سرن، عدم هماهنگي در اطلاعات دريافتي دو آشکارساز اطلس و CMS است، به نحوي که در مشاهدات انجام شده احتمال اتفاقي بودن کشفيات جديد در دو آشکارساز را نبايد ناديده گرفت.
وي در ادامه افزود: محققان مستقر در مرکز سرن در طول ماه گذشته رکوردهاي جديدي را ثبت کردهاند که يکي از آنها برخورد يونهاي سرب با قدرت 1045 تريليون الکترون ولت يعني دو برابر بيشتر از آزمايشهاي گذشته است.
دانشمندان در حال حاضر به دنبال جمعآوري اطلاعات و شواهد کافي براي اثبات نظريه ذره جديد هستند
#پیج_علمی_فیزیک_ایران
#آیوتا
#هیگز
روش هاي شيميايي،روش هاي فيزيکي و روش هاي بيولوژيکي.بدون دخالت «نانوتکنولوژي» در اين عرصه هر يک از اين روشها داراي محدوديت هايي است که سبب مي شود در رفع آلودگي ها نتوان به طور کامل به آنها اعتماد کرد.
● «نانوتکنولوژي» و رفع آلودگي ها بهتر از روشهاي رايج کنوني عمل کند ؟
در حال حاضر، روش هاي تصفيه چه در فاز گاز (هوا) ، چه در فاز مايع (آّب) و چه در فاز جامد (خاک) شامل سه دسته اصلي مي شود که مي توانند به صورت منفرد و يا ترکيبي مورد استفاده قرار گيرند:
۱) روش هاي شيميايي
۲) روش هاي فيزيکي
۳) روش هاي بيولوژيکي
بدون دخالت «نانوتکنولوژي» در اين عرصه هر يک از اين روشها داراي محدوديت هايي است که سبب مي شود در رفع آلودگي ها نتوان به طور کامل به آنها اعتماد کرد.
روشهاي شيميايي در برخي موارد مي توانند بسيار پر هزينه باشند و يا مواد جانبي خطرناک توليد کنند و اگر با آلاينده خطرناکي روبرو باشيم که غلظت مجاز آن در حد ppm يا ppb باشد در اين صورت وضعيت از اين هم وخيم تر مي شود زيرا علاوه بر هزينه بسيار، کندي سرعت واکنش، لزوم ساخت راکتور هاي داراي ويژگي هاي خاص و امکان باقي ماندن ماده شيميايي مورد استفاده در فرايند که خود مي تواند خطرناک باشد نيز مزيد بر علت مي شود.
هر جه اندازه ذرات آلاينده کوچک تر مي شود هزينه لازم براي حذف فيزيکي آن نيز بيشتر مي شود. روش هاي فيزيکي اغلب قادر نيستند تا آلاينده هايي با اندازه هاي بسيار ريز را از محيط خارج کنند.
روشهاي بيولوژيکي اگرچه روش هايي بسيار ارزان هستند و به همين علت با اقبال بسياري روبرو شده اند اما اين روش ها قادر نيستند هر نوع آلاينده اي را حذف کنند و يا با سرعت مطلوب و راندمان مورد نظر اين کار را انجام دهند، علاوه بر اينها، بازدهي اين فرايندها به شدت وابسته به شرايط محيطي و آب و هوايي است و کنترل شرايط براي آنها گاهي بسيار مشکل مي باشد.
«نانوتکنولوژي» داراي پتانسيل هاي خوبي براي جبران اين قبيل کاستي هاست، اين فن آوري يا به طور مستقيم وارد عرصه حذف آلاينده ها يا کمک به شناسايي و اندازه گيري آنها مي شود و يا به طور غير مستقيم با ايجاد يک تغيير مسير در فرايند آلاينده، يا تغيير ماهيت آن سبب حذف و يا دست کم کاهش حجم آلاينده هاي حاصل از آن مي شود. در زير به بخشي از اين موارد اشاره مي کنيم:
● نانو حسگرها :
نانو حسگرها ابزار بسيار ريزي هستند که قادر به شناسايي و پاسخ به محرک هاي فيزيکي در مقياس نانو از قبيل محرکهاي بيولوژيکي، شيميايي، جابجايي هاي بسيار جزيي، نيرو، صوت، جرم، حرارت و الکترو مغناطيس مي باشند. اين حسگرها مي توانند از نوع سيليکون هاي متخلخل بوده و براي شناسايي واکنشهاي شيميايي و بيولوژيکي با استفاده از روشهاي طيف سنجي يا نوري به کار روند، مي توانند از نوع نانوپروب بوده و به عنوان گيرنده نوري-بيولوژيکي، نوري-شيميايي و يا حسگر هاي تصويري فضايي به کار روند و هم مي توانند از نوع حسگر هاي الکتريکي-مکانيکي بوده و براي اندازه گيري تغييرات جرم مواد جذب شده روي ساختار هاي رزونانسي استفاده شوند. با توجه به اين موارد دو نمونه از نانوحسگرهاي ساخته شده با خواص جالب معرفي مي شوند :
● غبارهاي هوشمند (smart dust) :
غبار هوشمند در واقع سنسور بسيار پيشرفته اي است که در سال ۱۹۹۹ در آمريکا ساخته شده است. اين سنسور ها را مي توان نانوکامپيوتر هاي بسيار کوچک و سبکي دانست که قادرند ساعت ها در هوا معلق مانده و داده هاي حاصل از پردازش خود روي دما، فشار، رطوبت، ميزان مواد شيميايي موجود، نور و صداي محيط اطراف خود را تا فاصله ۲۰ کلومتري مخابره کنند و امکان پايش مستمر وضعيت آلودگي هوا را در يک منطقه خاص فراهم آورند. اين سنسورها در صورت نزديک شدن به هم قادرند يک شبکه موقت محلي ايجاد کرده و با هم تبادل اطلاعات نمايند و امکان تحليل دقيقتر وضعيت آلودگي هوا را فراهم کنند.
اندازه اين سنسور ها در حد ميلي متر مکعب است و در حجم زياد با هزينه معقولي قابل ساخت است. انرژي آنها از نور خورشيد تامين مي شود و لذا تنها در روزهاي آفتابي قابل استفاده هستند، اما کار روي آنها براي تعبيه باطري با ظرفيت و حجم مناسب که بتواند آن را در تاريکي يا هواي ابري نيز قابل استفاده نمايد همچنان ادامه دارد.
● نانوحسگرهاي گاز :
در صنعت هميشه خطر نشت گاز هاي سمي وجود داشته است، متاسفانه حسگرهاي گازي رايج بسيار دير موفق به شناسايي اين گازها با غلظت پايين مي شوند و اين خود لزوم استفاده از حسگر هاي سريع تر و دقيق تر را ايجاب مي کرد. در سال ۲۰۰۰ ميلادي نخستين نانوحسگر هاي گازي براي شناسايي ديوکسين با غلظت ppb ساخته شدند. اين حسگر گازي شامل يک نانوتيوب چند ديواره مي شود که قادر است تا ۱۰ به توان ۳۴ برابر بيشتر از جاذب هايي مثل کربن فعال، ديوکسين را به خود جذب کند و آنرا شناسايي نمايد. يک سال بعد، نانوحسگرهاي گازي از همين نوع براي شناسايي دي اکسيد گوگرد، اکسيد ن
● «نانوتکنولوژي» و رفع آلودگي ها بهتر از روشهاي رايج کنوني عمل کند ؟
در حال حاضر، روش هاي تصفيه چه در فاز گاز (هوا) ، چه در فاز مايع (آّب) و چه در فاز جامد (خاک) شامل سه دسته اصلي مي شود که مي توانند به صورت منفرد و يا ترکيبي مورد استفاده قرار گيرند:
۱) روش هاي شيميايي
۲) روش هاي فيزيکي
۳) روش هاي بيولوژيکي
بدون دخالت «نانوتکنولوژي» در اين عرصه هر يک از اين روشها داراي محدوديت هايي است که سبب مي شود در رفع آلودگي ها نتوان به طور کامل به آنها اعتماد کرد.
روشهاي شيميايي در برخي موارد مي توانند بسيار پر هزينه باشند و يا مواد جانبي خطرناک توليد کنند و اگر با آلاينده خطرناکي روبرو باشيم که غلظت مجاز آن در حد ppm يا ppb باشد در اين صورت وضعيت از اين هم وخيم تر مي شود زيرا علاوه بر هزينه بسيار، کندي سرعت واکنش، لزوم ساخت راکتور هاي داراي ويژگي هاي خاص و امکان باقي ماندن ماده شيميايي مورد استفاده در فرايند که خود مي تواند خطرناک باشد نيز مزيد بر علت مي شود.
هر جه اندازه ذرات آلاينده کوچک تر مي شود هزينه لازم براي حذف فيزيکي آن نيز بيشتر مي شود. روش هاي فيزيکي اغلب قادر نيستند تا آلاينده هايي با اندازه هاي بسيار ريز را از محيط خارج کنند.
روشهاي بيولوژيکي اگرچه روش هايي بسيار ارزان هستند و به همين علت با اقبال بسياري روبرو شده اند اما اين روش ها قادر نيستند هر نوع آلاينده اي را حذف کنند و يا با سرعت مطلوب و راندمان مورد نظر اين کار را انجام دهند، علاوه بر اينها، بازدهي اين فرايندها به شدت وابسته به شرايط محيطي و آب و هوايي است و کنترل شرايط براي آنها گاهي بسيار مشکل مي باشد.
«نانوتکنولوژي» داراي پتانسيل هاي خوبي براي جبران اين قبيل کاستي هاست، اين فن آوري يا به طور مستقيم وارد عرصه حذف آلاينده ها يا کمک به شناسايي و اندازه گيري آنها مي شود و يا به طور غير مستقيم با ايجاد يک تغيير مسير در فرايند آلاينده، يا تغيير ماهيت آن سبب حذف و يا دست کم کاهش حجم آلاينده هاي حاصل از آن مي شود. در زير به بخشي از اين موارد اشاره مي کنيم:
● نانو حسگرها :
نانو حسگرها ابزار بسيار ريزي هستند که قادر به شناسايي و پاسخ به محرک هاي فيزيکي در مقياس نانو از قبيل محرکهاي بيولوژيکي، شيميايي، جابجايي هاي بسيار جزيي، نيرو، صوت، جرم، حرارت و الکترو مغناطيس مي باشند. اين حسگرها مي توانند از نوع سيليکون هاي متخلخل بوده و براي شناسايي واکنشهاي شيميايي و بيولوژيکي با استفاده از روشهاي طيف سنجي يا نوري به کار روند، مي توانند از نوع نانوپروب بوده و به عنوان گيرنده نوري-بيولوژيکي، نوري-شيميايي و يا حسگر هاي تصويري فضايي به کار روند و هم مي توانند از نوع حسگر هاي الکتريکي-مکانيکي بوده و براي اندازه گيري تغييرات جرم مواد جذب شده روي ساختار هاي رزونانسي استفاده شوند. با توجه به اين موارد دو نمونه از نانوحسگرهاي ساخته شده با خواص جالب معرفي مي شوند :
● غبارهاي هوشمند (smart dust) :
غبار هوشمند در واقع سنسور بسيار پيشرفته اي است که در سال ۱۹۹۹ در آمريکا ساخته شده است. اين سنسور ها را مي توان نانوکامپيوتر هاي بسيار کوچک و سبکي دانست که قادرند ساعت ها در هوا معلق مانده و داده هاي حاصل از پردازش خود روي دما، فشار، رطوبت، ميزان مواد شيميايي موجود، نور و صداي محيط اطراف خود را تا فاصله ۲۰ کلومتري مخابره کنند و امکان پايش مستمر وضعيت آلودگي هوا را در يک منطقه خاص فراهم آورند. اين سنسورها در صورت نزديک شدن به هم قادرند يک شبکه موقت محلي ايجاد کرده و با هم تبادل اطلاعات نمايند و امکان تحليل دقيقتر وضعيت آلودگي هوا را فراهم کنند.
اندازه اين سنسور ها در حد ميلي متر مکعب است و در حجم زياد با هزينه معقولي قابل ساخت است. انرژي آنها از نور خورشيد تامين مي شود و لذا تنها در روزهاي آفتابي قابل استفاده هستند، اما کار روي آنها براي تعبيه باطري با ظرفيت و حجم مناسب که بتواند آن را در تاريکي يا هواي ابري نيز قابل استفاده نمايد همچنان ادامه دارد.
● نانوحسگرهاي گاز :
در صنعت هميشه خطر نشت گاز هاي سمي وجود داشته است، متاسفانه حسگرهاي گازي رايج بسيار دير موفق به شناسايي اين گازها با غلظت پايين مي شوند و اين خود لزوم استفاده از حسگر هاي سريع تر و دقيق تر را ايجاب مي کرد. در سال ۲۰۰۰ ميلادي نخستين نانوحسگر هاي گازي براي شناسايي ديوکسين با غلظت ppb ساخته شدند. اين حسگر گازي شامل يک نانوتيوب چند ديواره مي شود که قادر است تا ۱۰ به توان ۳۴ برابر بيشتر از جاذب هايي مثل کربن فعال، ديوکسين را به خود جذب کند و آنرا شناسايي نمايد. يک سال بعد، نانوحسگرهاي گازي از همين نوع براي شناسايي دي اکسيد گوگرد، اکسيد ن
يتروژن و دي اکسيد کربن نيز ساخته شدند. به طور همزمان در آمريکا هم يک نوع نانوحسگر گازي که در آن از نانوتيوب تک لايه استفاده مي شد، ساخته شد که قادر به تشخيص آني آمونياک و دي اکسيد کربن در غلظت ۲۰ ppm بود.
● نانوفيلتر ها :
نانو فيلتر هاي ساخته شده از نوع فيلتر هاي تحت فشار بوده و بهتر از اولترا فيلتر ها عمل مي کنند اما از بعضي جهات مانند حذف نمک طعام از آب شور ضعيف تر از اسمز معکوس عمل مي نمايند.
@physics_ir
اين فيلتر ها با روزنه هاي بين ۱ تا ۱۰ نانومتري خود قادرند در فشار بين ۵ تا ۱۵ بار، با صرف انرژي کمتري نسبت به اسمز معکوس آب هاي زير زميني و آبهاي سطحي با مواد جامد زياد را تصفيه کنند و نمک موجود در آب شور دريا را تا ۹۰ درصد کاهش دهند، علاوه بر اينها، قادر است انواع باکتري ها، ويروس ها، آفتکش ها، آلاينده هاي آلي و املاح کلسيم و منيزيم را به شکل موثري حذف نمايد.
● نانوپوشش ها :
پوشش هاي داراي ساختار نانو، خواص بهتري نسبت به پوشش هاي رايج دارند، چسبندگي بسيار خوب و ايجاد خواص سطحي بسيار ويژه از اين جمله اند. نانو پوشش ها را روي سطوحي مانند فلزات، شيشه، سراميک و پلاستيک با ضخامتهاي چند ميکروني نشانده اند و به آنها خواصي نظير مقاومت در برابر خوردگي مکانيکي (سايش) و شيميايي(زنگ زدگي) ،مقاومت حرارتي، درخشندگي و خود تميز شوندگي داده اند. تمامي اين عوامل سبب کاهش در ميزان مصرف مواد اوليه لازم جهت جايگزيني،کاهش مصرف انرژي لازم جهت توليد مواد اوليه بيشتر و نيز کاهش نياز به مصرف مواد پاک کننده که در برخي موارد، خود آلاينده محيط زيست به حساب مي آيند مي گردد.
@physics_ir
● نانوپودر هاي فلزي :
هر فلزي که مفتول شکننده اي داشته باشد مي تواند به شکل نانوپودر توليد شود. اين نانوپودرهاي فلزي از لحاظ شيميايي بسيار فعالند و خواص کاتاليزوري ويژه اي نيز مي توانند از خود نشان دهند. مي توان آنها را در دماي پايين تري ذوب کرد و آلياژ نمود که همگي اينها سبب مي شود در فرايندهايي که از اين مواد استفاده مي شود نياز به مصرف انرژي و در نتيجه آلودگي ناشي از آن کاهش يابد.
@iotaph
نانوپودر هاي فلزي از مسير ديگري نيز مي توانند سبب کاهش آلودگي شوند، به عنوان مثال، يک نوع نانوپودر حاوي آلومينيم مي تواند با اضافه شدن به سوخت جامد موشک، شدت سوختن آن را تا دو برابر افزايش داده و با افزوده شدن به نفت سفيد، سرعت احتراق و کيفيت و ارزش سوختي آن را بالا ببرد و به اين ترتيب سبب مي شود تا سوخت کمتري مصرف شده و آلودگي کمتري توليد شود.
● نانوکاتاليست هاي زيست محيطي :
شايد بتوان گفت که اولين کاربرد اين کاتاليستها که به مرحله اجرا در مقياس انبوه رسيده است، استفاده از آن در تصفيه گازهاي خروجي از اگزوز اتومبيل ها باشد. در ابتدا اين عمل تنها توسط کاتاليستهاي بر پايه پلاتين انجام مي شد. اين نوع کاتاليست کارايي خوبي را نشان مي داد اما از اين جهت که بسيار گران قيمت بود، لازم بود تا جايگزين ارزان و مناسبي براي آن در نظر گرفته شود. از اين رو کاتاليستهاي نانوساختار ارزان قيمتي توليد شد که داراي کارايي مناسبي بودند و به همين علت به سرعت جاي خود را پيدا کردند. اين نوع کاتاليزورها که به نامهاي TMC و TMOC شناخته مي شوند قادرند تا اکسيد هاي نيتروژن و گوگرد حاصل از احتراق را به مواد سالم تبديل نمايند.
کاربرد ديگر نانوکاتاليست ها در تصفيه آب، هوا و حذف فلزات سنگين است. اين کاتاليست ها اغلب حاوي نانوپودرهاي دي اکسيد تيتانيوم هستند که در مجاورت نور فرابنفش قادر است طي واکنش هاي زنجيره اي راديکالي، آلاينده هاي مورد نظر را اکسيد و تجزيه کند و به اين ترتيب خطر آلايندگي آنها را کاهش داده يا از بين ببرد
@iotaph
@physics_ir
● نانوفيلتر ها :
نانو فيلتر هاي ساخته شده از نوع فيلتر هاي تحت فشار بوده و بهتر از اولترا فيلتر ها عمل مي کنند اما از بعضي جهات مانند حذف نمک طعام از آب شور ضعيف تر از اسمز معکوس عمل مي نمايند.
@physics_ir
اين فيلتر ها با روزنه هاي بين ۱ تا ۱۰ نانومتري خود قادرند در فشار بين ۵ تا ۱۵ بار، با صرف انرژي کمتري نسبت به اسمز معکوس آب هاي زير زميني و آبهاي سطحي با مواد جامد زياد را تصفيه کنند و نمک موجود در آب شور دريا را تا ۹۰ درصد کاهش دهند، علاوه بر اينها، قادر است انواع باکتري ها، ويروس ها، آفتکش ها، آلاينده هاي آلي و املاح کلسيم و منيزيم را به شکل موثري حذف نمايد.
● نانوپوشش ها :
پوشش هاي داراي ساختار نانو، خواص بهتري نسبت به پوشش هاي رايج دارند، چسبندگي بسيار خوب و ايجاد خواص سطحي بسيار ويژه از اين جمله اند. نانو پوشش ها را روي سطوحي مانند فلزات، شيشه، سراميک و پلاستيک با ضخامتهاي چند ميکروني نشانده اند و به آنها خواصي نظير مقاومت در برابر خوردگي مکانيکي (سايش) و شيميايي(زنگ زدگي) ،مقاومت حرارتي، درخشندگي و خود تميز شوندگي داده اند. تمامي اين عوامل سبب کاهش در ميزان مصرف مواد اوليه لازم جهت جايگزيني،کاهش مصرف انرژي لازم جهت توليد مواد اوليه بيشتر و نيز کاهش نياز به مصرف مواد پاک کننده که در برخي موارد، خود آلاينده محيط زيست به حساب مي آيند مي گردد.
@physics_ir
● نانوپودر هاي فلزي :
هر فلزي که مفتول شکننده اي داشته باشد مي تواند به شکل نانوپودر توليد شود. اين نانوپودرهاي فلزي از لحاظ شيميايي بسيار فعالند و خواص کاتاليزوري ويژه اي نيز مي توانند از خود نشان دهند. مي توان آنها را در دماي پايين تري ذوب کرد و آلياژ نمود که همگي اينها سبب مي شود در فرايندهايي که از اين مواد استفاده مي شود نياز به مصرف انرژي و در نتيجه آلودگي ناشي از آن کاهش يابد.
@iotaph
نانوپودر هاي فلزي از مسير ديگري نيز مي توانند سبب کاهش آلودگي شوند، به عنوان مثال، يک نوع نانوپودر حاوي آلومينيم مي تواند با اضافه شدن به سوخت جامد موشک، شدت سوختن آن را تا دو برابر افزايش داده و با افزوده شدن به نفت سفيد، سرعت احتراق و کيفيت و ارزش سوختي آن را بالا ببرد و به اين ترتيب سبب مي شود تا سوخت کمتري مصرف شده و آلودگي کمتري توليد شود.
● نانوکاتاليست هاي زيست محيطي :
شايد بتوان گفت که اولين کاربرد اين کاتاليستها که به مرحله اجرا در مقياس انبوه رسيده است، استفاده از آن در تصفيه گازهاي خروجي از اگزوز اتومبيل ها باشد. در ابتدا اين عمل تنها توسط کاتاليستهاي بر پايه پلاتين انجام مي شد. اين نوع کاتاليست کارايي خوبي را نشان مي داد اما از اين جهت که بسيار گران قيمت بود، لازم بود تا جايگزين ارزان و مناسبي براي آن در نظر گرفته شود. از اين رو کاتاليستهاي نانوساختار ارزان قيمتي توليد شد که داراي کارايي مناسبي بودند و به همين علت به سرعت جاي خود را پيدا کردند. اين نوع کاتاليزورها که به نامهاي TMC و TMOC شناخته مي شوند قادرند تا اکسيد هاي نيتروژن و گوگرد حاصل از احتراق را به مواد سالم تبديل نمايند.
کاربرد ديگر نانوکاتاليست ها در تصفيه آب، هوا و حذف فلزات سنگين است. اين کاتاليست ها اغلب حاوي نانوپودرهاي دي اکسيد تيتانيوم هستند که در مجاورت نور فرابنفش قادر است طي واکنش هاي زنجيره اي راديکالي، آلاينده هاي مورد نظر را اکسيد و تجزيه کند و به اين ترتيب خطر آلايندگي آنها را کاهش داده يا از بين ببرد
@iotaph
@physics_ir
Forwarded from Iota فیزیک
مشهورترين درخت سيب دنيا!.
.
@iotaph
در حدود سال هزارو ششصدوشصت و پنج نيوتن هنگامي که در باغ خانه مادري خود در حال تفکر به اين موضوع بود، سيبي از روي درخت افتاد و او را متوجه کرد که علت افتادن سيب همان دليل گردش سيارات به دور خورشيد است. البته برخي معتقدند داستان فوق در واقع روايت اغراقشدهاي است از خاطرهاي که خود نيوتن نقل کرده بود؛ مبني بر اينکه يک روز کنار پنجره اتاق خانهاش به تماشاي باغ نشسته بود که افتادن سيبي از درختي نظرش را به خود جلب کرد.
@physics_ir
در حقيقت طي گفتوگوهاي بعدي، وي اقرار کرد که داستان سيب کاملا ساختگي بوده و کشف جاذبه به تحقيقات قبلي او برميگردد و او اين داستان را به صرف جلب نظر عموم ساخته است. به هر حال اکنون اين درخت، مشهورترين درخت در دنياست که در باغ خانوادگي «نيوتن» قرار دارد. براي دور ماندن از آسيب توسط توريستها دور اين درخت سيب که مسير علم را عوض کرد، مدتي است حصار کشيدهاند. .
.
#پیج_علمی_فیزیک_ایران #آیوتا #نیوتن #جاذبه
.
@iotaph
در حدود سال هزارو ششصدوشصت و پنج نيوتن هنگامي که در باغ خانه مادري خود در حال تفکر به اين موضوع بود، سيبي از روي درخت افتاد و او را متوجه کرد که علت افتادن سيب همان دليل گردش سيارات به دور خورشيد است. البته برخي معتقدند داستان فوق در واقع روايت اغراقشدهاي است از خاطرهاي که خود نيوتن نقل کرده بود؛ مبني بر اينکه يک روز کنار پنجره اتاق خانهاش به تماشاي باغ نشسته بود که افتادن سيبي از درختي نظرش را به خود جلب کرد.
@physics_ir
در حقيقت طي گفتوگوهاي بعدي، وي اقرار کرد که داستان سيب کاملا ساختگي بوده و کشف جاذبه به تحقيقات قبلي او برميگردد و او اين داستان را به صرف جلب نظر عموم ساخته است. به هر حال اکنون اين درخت، مشهورترين درخت در دنياست که در باغ خانوادگي «نيوتن» قرار دارد. براي دور ماندن از آسيب توسط توريستها دور اين درخت سيب که مسير علم را عوض کرد، مدتي است حصار کشيدهاند. .
.
#پیج_علمی_فیزیک_ایران #آیوتا #نیوتن #جاذبه
Forwarded from Iota فیزیک
چگونه قطبهای سرگردان زمین به جای اولشان برمیگردند؟
بیش از یک میلیارد سال قبل چندین بار سطح زمین نسبت به محور چرخشی آن قبل از برگشتن به مکان اولیه انحراف پیدا کرده است. در حال حاضر یک تیم ژئوفیزیک از ایالات متحده و کانادا بیان میکنند که توانستهاند نظریهای را توسعه دهند که پدیدهی عجیب انحراف قطبی واقعی نوسانی را توضیح میدهد. درک مکانیک حاکم بر انحراف قطبی بسیار مهم است چرا که یک تغییر میتواند باعث کج شدن زمین به میزان بیش از 50 درجه در طی 10 الی 100 میلیون سال شود و این امر باعث تغییرات ژرف زمین شناسی و زیست محیطی جهانی میشود.
زمین سرگردان؟
انحراف قطبی واقعی (TPW) با استفاده از حرکت نسبی بین جبه (و بنابراین سطح زمین) و محور چرخشی زمین یا محور اسپینی آن توضیخ داده میشود. محققان بر این باورند که بیش از یک میلیارد سال گذشته سطح زمین 6 بار کج شده و سپس دوباره به مکان اولیه در امتداد همان محور برگشته است که به آن انحراف قطبی واقعی نوسانی گویند. دانشمندان با استفاده از مطالعه خاصیت مغناطیسی در سنگها، پالئومگنتیزم، به بررسی این موضوع پرداخته اند. اگر سنگی در یک میدان مغناطیسی خنک شود، ویژگیهای مغناطیسی میدان را در خود ثبت میکند و این میتواند میلیونها سال بعد در آزمایشگاه دوباره قابل شناسایی باشد. بنابراین با اندازهگیری تغییرات در جهت میدان مغناطیسی زمین که در سنگهای باستانی ذخیره شده است، دانشمندان میتوانند تاثیرات انحراف قطبی نوسانی را ببینند.
تغییرات شدید
جری میترویسا از دانشکده علوم دانشگاه هاروارد میگوید: «نظر ناظر روی زمین میبیند که قطب تا 50 درجه تغییر میکند و سپس به مکان اولیه آن طی دهها میلیون سال برمیگردد. اما یک ناظر شناور در فضا به طور واقعی میبیند که محور چرخشی زمین نسبتاً عمود میماند در حالیکه سطح زمین کج شده و سپس به حالت اولیه برمیگردد.» جای تعجب نیست که این تغییرات نسبتاً شدید و چشمگیر میتواند با تغییرات جهانی در تمام سیستم زمین در مقیاس بزرگ مانند چرخهی کربن، آبوهوا و حتی تکامل ارتباط داشته باشد. میترویسا میافزاید: «تغییر 50 درجه میتواند بوستون (ماساچوست) را نزدیک قطب شمال قرار دهد و اگر این تغییر در جهت مخالف باشد، بوستون را میتواند به نزدیک خط استوا انتقال دهد.»
این به تنهایی خبر جدیدی نیست. دانشمندان از انحراف قطبی و علت آن اطلاع داشتند. آنها بر این باورند که تغییرات اولیه قطب یا کج شدگی زمین به دلیل جریانهای بزرگمقیاس درون زمین است که همرفت جبه نامیده میشود و مربوط به جریانهای همرفتی حرارتی است که گرما را از مرکز زمین به سطح زمین انتقال میدهند. این همان پدیدهای است که باعث رانش قارهای و تکتونیکهای صفحهای میشود. بنابراین همرفتی جبه تعادل چرخشی زمین را مختل میکند و در نتیجه باعث تغییر در جهتگیری نسبی سطح جامد زمین و محور چرخشی آن میشود.
و دوباره وجود دارد
آنچه که پژوهشگران فراموش کرده بودند، نظریهای است که به طور واضح توضیح میدهد چگونه و چرا قطبها به مکان اولیه خود برمیگردند. در کار جدید جسیکا کلورینگ، دانشجوی کارشناسی ارشد دانشکده علوم زمین و سیارات از دانشگاه هاروارد، به همراه میترویسا و همکارانش توضیح جدیدی میدهند. این محققان با استفاده از شبیهسازی کامپیوتری و مدلسازی میگویند ترکیب دو مکانیزم، بازگشت قطب را به مکان اولیه به ارمغان میآورد.
مکانیزم اول مربوط به برآمدگی استوایی زمین میشود. زمین یک کرهی کامل نیست بلکه یک کرهی پخت است که در قطبها پهن شده و در استوا برآمده میشود. بنابراین مقدار شعاع زمین از مرکز تا استوا در مقایسه با مرکز تا قطبها متفاوت است. این شعاع در حدود 20 کیلومتر در خط استوا بزرگتر است. میترویسا میگوید: «اما برآمدگی زمین مقداری بزرگتر از آنچه که باید میباشد. این برآمدگی اضافی برای ثبات چرخش زمین است.» او این وضعیت را تشبیه میکند به وزن سنگینی که در عمق یک کیسه بوکس پلاستیکی وجود دارد که به منظور برگرداندن کیسه به حالت عمودی آن هنگام مشت زدن بکار میرود. به طور مشابه اگر زمین با خط استوای برآمدهی آن کج شود، دوباره خود به خود به حالت اول برمیگردد. بنابراین این کمربند جرم اضافی زمین اثر پایدارکنندگی دارد و باعث میشود یک مکانیزم خودبهخود، جهت چرخش صحیح زمین به وجود آورد.
@physics_ir
مکانیزم دوم مربوط به قدرت صفحات تکتونیکی میباشد. اگر سطح زمین نسبت به محور چرخشی آن کج شود، صفحات تکتونیکی مانند نوارهای الاستیک، همه به یک اندازهی کوچک تغییر شکل میدهند. @iotaphمشابه با نوارهای الاستیک کشیده شده، این صفحات نیز تمایل دارند به اندازه اولیه برگردند. این تنشهای الاستیک پایدار کننده در بازگشت نوسانی قطبها نقش دارند. سرنخی که در این مورد ممکن است وجود داشته باشد، مربوط به وقایع نوسان قطبی گذشته میباشد که به نظر
بیش از یک میلیارد سال قبل چندین بار سطح زمین نسبت به محور چرخشی آن قبل از برگشتن به مکان اولیه انحراف پیدا کرده است. در حال حاضر یک تیم ژئوفیزیک از ایالات متحده و کانادا بیان میکنند که توانستهاند نظریهای را توسعه دهند که پدیدهی عجیب انحراف قطبی واقعی نوسانی را توضیح میدهد. درک مکانیک حاکم بر انحراف قطبی بسیار مهم است چرا که یک تغییر میتواند باعث کج شدن زمین به میزان بیش از 50 درجه در طی 10 الی 100 میلیون سال شود و این امر باعث تغییرات ژرف زمین شناسی و زیست محیطی جهانی میشود.
زمین سرگردان؟
انحراف قطبی واقعی (TPW) با استفاده از حرکت نسبی بین جبه (و بنابراین سطح زمین) و محور چرخشی زمین یا محور اسپینی آن توضیخ داده میشود. محققان بر این باورند که بیش از یک میلیارد سال گذشته سطح زمین 6 بار کج شده و سپس دوباره به مکان اولیه در امتداد همان محور برگشته است که به آن انحراف قطبی واقعی نوسانی گویند. دانشمندان با استفاده از مطالعه خاصیت مغناطیسی در سنگها، پالئومگنتیزم، به بررسی این موضوع پرداخته اند. اگر سنگی در یک میدان مغناطیسی خنک شود، ویژگیهای مغناطیسی میدان را در خود ثبت میکند و این میتواند میلیونها سال بعد در آزمایشگاه دوباره قابل شناسایی باشد. بنابراین با اندازهگیری تغییرات در جهت میدان مغناطیسی زمین که در سنگهای باستانی ذخیره شده است، دانشمندان میتوانند تاثیرات انحراف قطبی نوسانی را ببینند.
تغییرات شدید
جری میترویسا از دانشکده علوم دانشگاه هاروارد میگوید: «نظر ناظر روی زمین میبیند که قطب تا 50 درجه تغییر میکند و سپس به مکان اولیه آن طی دهها میلیون سال برمیگردد. اما یک ناظر شناور در فضا به طور واقعی میبیند که محور چرخشی زمین نسبتاً عمود میماند در حالیکه سطح زمین کج شده و سپس به حالت اولیه برمیگردد.» جای تعجب نیست که این تغییرات نسبتاً شدید و چشمگیر میتواند با تغییرات جهانی در تمام سیستم زمین در مقیاس بزرگ مانند چرخهی کربن، آبوهوا و حتی تکامل ارتباط داشته باشد. میترویسا میافزاید: «تغییر 50 درجه میتواند بوستون (ماساچوست) را نزدیک قطب شمال قرار دهد و اگر این تغییر در جهت مخالف باشد، بوستون را میتواند به نزدیک خط استوا انتقال دهد.»
این به تنهایی خبر جدیدی نیست. دانشمندان از انحراف قطبی و علت آن اطلاع داشتند. آنها بر این باورند که تغییرات اولیه قطب یا کج شدگی زمین به دلیل جریانهای بزرگمقیاس درون زمین است که همرفت جبه نامیده میشود و مربوط به جریانهای همرفتی حرارتی است که گرما را از مرکز زمین به سطح زمین انتقال میدهند. این همان پدیدهای است که باعث رانش قارهای و تکتونیکهای صفحهای میشود. بنابراین همرفتی جبه تعادل چرخشی زمین را مختل میکند و در نتیجه باعث تغییر در جهتگیری نسبی سطح جامد زمین و محور چرخشی آن میشود.
و دوباره وجود دارد
آنچه که پژوهشگران فراموش کرده بودند، نظریهای است که به طور واضح توضیح میدهد چگونه و چرا قطبها به مکان اولیه خود برمیگردند. در کار جدید جسیکا کلورینگ، دانشجوی کارشناسی ارشد دانشکده علوم زمین و سیارات از دانشگاه هاروارد، به همراه میترویسا و همکارانش توضیح جدیدی میدهند. این محققان با استفاده از شبیهسازی کامپیوتری و مدلسازی میگویند ترکیب دو مکانیزم، بازگشت قطب را به مکان اولیه به ارمغان میآورد.
مکانیزم اول مربوط به برآمدگی استوایی زمین میشود. زمین یک کرهی کامل نیست بلکه یک کرهی پخت است که در قطبها پهن شده و در استوا برآمده میشود. بنابراین مقدار شعاع زمین از مرکز تا استوا در مقایسه با مرکز تا قطبها متفاوت است. این شعاع در حدود 20 کیلومتر در خط استوا بزرگتر است. میترویسا میگوید: «اما برآمدگی زمین مقداری بزرگتر از آنچه که باید میباشد. این برآمدگی اضافی برای ثبات چرخش زمین است.» او این وضعیت را تشبیه میکند به وزن سنگینی که در عمق یک کیسه بوکس پلاستیکی وجود دارد که به منظور برگرداندن کیسه به حالت عمودی آن هنگام مشت زدن بکار میرود. به طور مشابه اگر زمین با خط استوای برآمدهی آن کج شود، دوباره خود به خود به حالت اول برمیگردد. بنابراین این کمربند جرم اضافی زمین اثر پایدارکنندگی دارد و باعث میشود یک مکانیزم خودبهخود، جهت چرخش صحیح زمین به وجود آورد.
@physics_ir
مکانیزم دوم مربوط به قدرت صفحات تکتونیکی میباشد. اگر سطح زمین نسبت به محور چرخشی آن کج شود، صفحات تکتونیکی مانند نوارهای الاستیک، همه به یک اندازهی کوچک تغییر شکل میدهند. @iotaphمشابه با نوارهای الاستیک کشیده شده، این صفحات نیز تمایل دارند به اندازه اولیه برگردند. این تنشهای الاستیک پایدار کننده در بازگشت نوسانی قطبها نقش دارند. سرنخی که در این مورد ممکن است وجود داشته باشد، مربوط به وقایع نوسان قطبی گذشته میباشد که به نظر
Forwarded from Iota فیزیک
میرسد زمانی اتفاق
افتاده که قارههای زمین هنوز از هم جدا نشده و یک ابرقاره را تشکیل داده بودند. این فرآیندی است که بارها در طی تاریخ زمین تکرار شده است. آخرین ابرقاره پانگی نام دارد که 200 میلیون سال قبل تشکیل شده بود.
کارایی اثرات ترکیبی
میترویسا میگوید تنها ترکیب این دو اثر است که باعث بازگشت قطبها به مکان اولیهشان میشود. او میگوید شاید هنوز سایر محققان در این نظریه تردید داشته باشند و تنها مطالعات بیشتر بر مبنای میدان پالئومگنتیک میتواند شواهد لازم را به وجود آورد. این تحقیق در مجله Nature به چاپ رسیده است.
منبع:http://physicsworld.com/cws/article/news/2012/nov/12/how-earths-wandering-poles-return-home
افتاده که قارههای زمین هنوز از هم جدا نشده و یک ابرقاره را تشکیل داده بودند. این فرآیندی است که بارها در طی تاریخ زمین تکرار شده است. آخرین ابرقاره پانگی نام دارد که 200 میلیون سال قبل تشکیل شده بود.
کارایی اثرات ترکیبی
میترویسا میگوید تنها ترکیب این دو اثر است که باعث بازگشت قطبها به مکان اولیهشان میشود. او میگوید شاید هنوز سایر محققان در این نظریه تردید داشته باشند و تنها مطالعات بیشتر بر مبنای میدان پالئومگنتیک میتواند شواهد لازم را به وجود آورد. این تحقیق در مجله Nature به چاپ رسیده است.
منبع:http://physicsworld.com/cws/article/news/2012/nov/12/how-earths-wandering-poles-return-home
Physicsworld
How Earth's wandering poles return home - physicsworld.com
Combination of two mechanisms bring poles back to original location