پنجمین باشگاه نجوم رصدخانه زعفرانیه (دورجدید) با موضوع «دوربین، آسمان‌شب، آینده» عصر چهارشنبه ۱۲ آذر ۱۴۰۴ با حضور جمعی از علاقه‌مندان برگزار شد. در آغاز برنامه، سعید نظریه، مشاور علمی رصدخانه، درباره قدمت این مرکز قدیمی، نقش آن در تربیت نسل‌های مختلف ستاره‌دوستان و اهمیت بازگشت باشگاه‌های نجوم سخن گفت. پس از آن، پیمان نوروزی، از دانش‌آموختگان قدیمی رصدخانه، روایت الهام‌بخش خود را از آغاز مسیر نجومی‌اش در کودکی تا تبدیل شدن به عکاس و مستندساز حرفه‌ای بیان کرد و نشان داد چگونه رصدخانه زعفرانیه مسیر آینده شغلی و علاقه‌مندی‌های او را شکل داده است.

در پایان برنامه، شرکت‌کنندگان به پشت‌بام رصدخانه رفتند و با تلسکوپ‌های مرکز به تماشای ماه نشستند؛ تجربه‌ای که برای برخی نخستین مشاهده نزدیک گودال‌ها و دهانه‌های سطح ماه بود و شبی خاطره‌انگیز و شگفت‌انگیز را رقم زد. ثبت یک عکس یادگاری در کنار گنبد رصدخانه، خاتمه‌بخش این نشست علمی دلنشین بود. این برنامه گام دیگری در جهت بازگشت پرقدرت باشگاه‌های نجوم رصدخانه زعفرانیه (راز) در ماه‌های آینده است. 🌘

رصدخانه زعفرانیه 🪐
💯 @RasadKhune ✨🔭

🌟 روشان رنجبر 🌟

📢 اطلاعیه آموزشی – کلاس نجوم ترم پاییز

در ادامه‌ی برگزاری کلاس‌های علمی ترم پاییز در رصدخانه‌ی آموزشی زعفرانیه، از دانش‌آموز گرامی، روشنان رنجبر درخواست می‌شود در صورت مشاهده‌ی این پیام، جهت هماهنگی و پیگیری وضعیت حضور در کلاس‌ها، در اولین فرصت با رصدخانه تماس بگیرند.

☎️ تلفن: ۲۲۷۵۲۱۶۷


رصدخانه زعفرانیه 🪐
@RasadKhune ✨🔭

✨️ مدارگرد «MRO» ناسا دوباره به سراغ راز قدیمی قطب جنوب مریخ رفته؛ جایی که سال‌ها تصور می‌شد در اعماق یخ‌های آن یک دریاچه‌ی زیرزمینی پنهان شده است. اما داده‌های جدیدِ راداری نشان می‌دهد این بازتاب عجیب احتمالاً «آب» نیست، بلکه لایه‌ای از سنگ و غبار است که نور رادار را فریب می‌دهد. 🪐

کشف احتمالی این دریاچه در سال ۲۰۱۸ موج بزرگی از هیجان علمی به پا کرد، چون آب مایع یکی از کلیدی‌ترین نشانه‌ها برای امکان حیات در منظومه‌ی شمسی است. حالا حتی اگر این ویژگی زیرزمینی دریاچه نباشد، همین تکنیک راداری می‌تواند برای جست‌وجوی منابع پنهانِ زیرسطح مریخ در آینده به کار برود؛ چیزی که برای مأموریت‌های انسانی آینده حیاتی است. 🚀

📸 NASA / MRO


جزیره 🏝
@JazireTV 💫

✨️نخستین قسمت از ویژه برنامه شب‌های علمی کانون با موضوع "علم برای آینده‌ای بهتر" در آبان ۱۴۰۴ در سالن غدیر واقع در خیابان حجاب برگزار شد. در این برنامه که با حضور میهمانان ارزشمندی همراه بود، شبی خاطره‌انگیز برای تمام علاقمندان به دنیای زیبای علم و دانش شد. 🔭⚗️🦠
در این ویدیو از کانال علمی جزیره بخش‌هایی از این شب پرخاطره را تماشا می‌کنید. 👇

https://youtu.be/4ZY8rWnbJiA?si=BK6mz0x0j1l-axG_


جزیره 🏝
@JazireTV 💫

💫 فرداشب اوج «بارش شهابی جوزایی» است؛ یکی از تماشایی‌ترین بارش‌های شهابی سال. اگر کمی از نور شهرهای بزرگ فاصله بگیرید، آسمان صاف باشد و افق باز داشته باشید، می‌توانید در شرایط ایده‌آل تا حدود ۱۰۰ شهاب در ساعت را ببینید؛ در حاشیه شهرها معمولاً این عدد به چند ده شهاب در ساعت می‌رسد. 🔭☄

🔮 منشاء این بارش شهابی، جرم سنگی ۳۲۰۰ فایتون است؛ جرمی شبیه سیارک (احتمالاً یک دنباله‌دارِ خاموش‌شده) که دنباله‌ی غباری‌اش مسیر زمین را قطع می‌کند. وقتی زمین از میان این غبارها عبور می‌کند، ذرات ریز با سرعت زیاد وارد جو می‌شوند و به صورت شهاب‌های درخشان می‌سوزند. کانون بارش در صورت فلکی جوزا (دوپیکر) قرار دارد، اما رد شهاب‌ها را می‌توان در سراسر آسمان دید. 🌌

📸 Babak Tafreshi


جزیره 🏝
@JazireTV 💫

✨️ در اسطوره‌های فنلاندی گفته می‌شود وقتی روباهِ شمالی با سرعتی خیره‌کننده می‌دود و دم پُرپشتش به کوه‌ها می‌خورد، جرقه‌هایی به آسمان پرتاب می‌شود و شفق‌های قطبی شکل می‌گیرند. واژهٔ فنلاندی revontulet که به شفق قطبی گفته می‌شود، دقیقاً به معنی «آتشِ روباه» است. 🦊

این تصویر، پیوندی شاعرانه میان افسانه و واقعیت را نشان می‌دهد؛ شفق‌های سبز که در آسمان شب می‌رقصند، حاصل برهم‌کنش ذرات باردار خورشیدی با میدان مغناطیسی و جو زمین‌اند، اما در فرهنگ شمال، ردّی از دویدن یک روباه افسانه‌ای را به خود گرفته‌اند. 🌌

منظره با نور ماه روشن شده و کوه Saana، یکی از نمادهای لاپلند، در پس‌زمینه دیده می‌شود. در پیش‌زمینه، روباه واقعی بی‌قرار اطراف عکاس حرکت می‌کرده؛ لحظه‌ای زنده و پیش‌بینی‌ناپذیر که ثبت این تک‌فریم خوش‌شانس را دشوار و در عین حال منحصربه‌فرد کرده است. ❄️

📍 Kilpisjärvi, Finnish Lapland 🇫🇮
📸 Dennis Lehtonen


جزیره 🏝
@JazireTV 💫

✨️ اولین شبِ علمی کانون با حضور نزدیک به ۲۰۰ علاقه‌مند به دنیای علم و دانش، پنجشنبه ۲۲ آبان برگزار شد؛ شبی که سالن غدیر را سرشار از هیجان، پرسش و الهام کرد.
در این برنامه که با عنوان «علم برای آینده بهتر» اجرا شد، سخنرانی‌های پربار، گفت‌وگوهای علمی، و استقبال بی‌نظیر مخاطبان نشان داد جویندگان برای فهمیدن و تجربه‌کردن علم همچنان زنده است.
جای همه‌ی دوستانی که نتوانستند حضور پیدا کنند خالی بود.
🌌 اگر این شب را از دست دادید، شب‌های علمی بعدی را از دست ندهید!
ماجرا تازه شروع شده…

رصدخانه زعفرانیه 🪐
💯 @RasadKhune ✨️🔭

🔴 سیاره‌ای که تبخیر می‌شود!

✨️ تلسکوپ فضایی جیمز وب نشان داده است که سیارهٔ فراخورشیدی WASP-107b، یک غول گازی بسیار داغ، در حال از دست دادن جوّ خود است. این سیاره ابری عظیم از هلیوم آزاد می‌کند که اندازه‌اش تا حدود ۱۰ برابر قطر خود سیاره گسترش یافته است.

گرمای شدید ستارهٔ میزبان باعث می‌شود گازهای سبکِ جوّ، به‌ویژه هلیوم، به‌آرامی از میدان گرانشی سیاره بگریزند. چنین فرایندی تصویری روشن از این واقعیت می‌دهد که غول‌های گازی وقتی به ستاره‌هایشان نزدیک‌تر می‌شوند، چگونه در طول زمان دگرگون شده و بخشی از جوّ خود را از دست می‌دهند.

این مشاهده یکی از دقیق‌ترین شواهد مستقیم از فرار جوی در سیارات فراخورشیدی است و به دانشمندان کمک می‌کند مسیر تکامل سیارات گازی و سرنوشت آن‌ها را بهتر درک کنند. 🌌

🎨 بازنمایی هنری از این سیارهٔ فراخورشیدی

📸 NASA, ESA, CSA, Ralf Crawford (STScI)


جزیره 🏝
@JazireTV 💫

🔴 به مناسبت طولانی ترین شب سال به زودی ویژه برنامه جذاب جشن شب یلدا از طرف کانون اطلاع رسانی می‌شود، به دلیل ظرفیت محدود لطفا (پس از اعلام) در اسرع وقت نسبت به رزرو اقدام بفرمایید.

🔸️حضور در این برنامه رایگان اما نیاز به ثبت نام است.

اطلاعات بیشتر به زودی ارسال می‌شود. ⚠️

💯 @RasadKhune ✨️🔭

چرا شب یلدا، طولانی‌ترین شب سال است؟ ✨
در دومین شب از مجموعه‌ی «شبِ علم کانون» گرد هم می‌آییم تا راز این شبِ شگفت‌انگیز را کشف کنیم؛ سفری هیجان‌انگیز از روایت‌های کهن یلدا تا واقعیت‌های دقیق علمی درباره‌ی حرکت زمین و آسمان زمستان.
اگر کنجکاوید بدانید پشت این جشن قدیمی چه حقیقتی پنهان شده، این شب علمی را از دست ندهید! 💫

📅 دوشنبه ۱ دی ۱۴۰۴ – ساعت ۱۸ تا ۲۰

📍 خیابان فاطمی، خیابان حجاب، کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان

🎫 شرکت رایگان با ثبت‌نام قبلی

🔗 لینک ثبت‌نام: https://evnd.co/0q7sF

☎️ تلفن: ۲۲۷۵۲۱۶۷

🪐 برای اطلاع از جدیدترین برنامه‌های علمی، رویدادهای نجومی و شب‌های رصدی به جمع ما در کانال رصدخانه زعفرانیه بپیوندید 🌌👇

@RasadKhune ✨🔭
@JazireTV 🏝

✨️ کاوشگر «پرسِویرنس» ناسا (استقامت) برای نخستین‌بار جرقه‌های الکتریکی و صداهای ناشی از گردبادهای مریخی معروف به (شیاطین غباری) را ضبط کرده است. 🌪️⚡

🌩 این داده‌ها با میکروفون سوپرکم ثبت شده و نشان می‌دهد ذرات ریز غبار در هنگام چرخش و برخورد با یکدیگر، بار الکتریکی تولید می‌کنند؛ درست شبیه به همان پدیده‌ای که روی زمین هنگام راه‌رفتن روی فرش و یا لمس دستگیرهٔ فلزی تجربه می‌کنیم.

🛰 مریخنورد استقامت تاکنون ۵۵ رویداد الکتریکی را ثبت کرده که ۱۶ مورد آن زمانی بوده که شیطان‌غبار مستقیماً از نزدیکی کاوشگر عبور کرده است. این یافته‌ها برای درک شیمی جو مریخ، رفتار طوفان‌ها، و حتی طراحی تجهیزات آیندهٔ رباتیک و انسانی اهمیت حیاتی دارد. 🌌

📸 NASA / JPL


جزیره 🏝
@JazireTV 💫

صبح برفیتون بخیر ❄️

اولین برف پاییزی در رصدخانه زعفرانیه 🍁🌨

رصدخانه زعفرانیه 🪐
💯 @RasadKhune ✨️🔭

✨️ این تصویر، سیارهٔ کوتولهٔ Pluto را نشان می‌دهد که توسط فضاپیمای New Horizons ثبت شده است. پلوتو به‌طور میانگین در فاصله‌ای حدود ۳.۷ میلیارد مایل از خورشید گردش می‌کند؛ یعنی تقریباً ۴۰ برابر فاصلهٔ زمین تا خورشید. 🪐

💫 به‌دلیل همین فاصلهٔ عظیم، نور خورشید در سطح پلوتو حدود ۹۰۰ برابر کم‌نورتر از زمین است. دمای میانگین سطح آن به حدود منفی ۳۸۷ درجهٔ فارنهایت می‌رسد؛ دمایی که پلوتو را به یکی از سردترین جهان‌های شناخته‌شدهٔ منظومهٔ شمسی تبدیل کرده است. ❄️

🌌 این سرمای شدید باعث شده سطح پلوتو پوشیده از یخچال‌ها، شبنم یخی و کوه‌هایی از یخ باشد؛ یخ‌هایی که فقط از آب تشکیل نشده‌اند، بلکه ترکیبی از نیتروژن، متان و آب هستند. در میان این چشم‌انداز یخ‌زده، ناحیهٔ معروف قلبی‌شکل پلوتو، جلوه‌ای شگفت‌انگیز از تنوع زمین‌شناسی این دنیای دوردست را آشکار می‌کند. 🔭

📸 NASA / Johns Hopkins University Applied Physics Laboratory / Southwest Research Institute


جزیره 🏝
@JazireTV 💫

✨️ شب‌های زمستانی، کوه‌های سپیدپوش «تاترا» در اسلواکی زیر آسمانی تاریک و بی‌صدا می‌درخشند. ناگهان خطوط نورانی شهاب‌ها مانند بارانی از آتش از دل آسمان فرو می‌ریزند، و انگار همه از قلب صورت فلکی «جوزا» می‌آیند. این‌ها جمنیدها هستند: ذرات ریز شنی که از سیارک عجیب ۳۲۰۰ فایتون پرتاب شده و در مدار خورشید می‌گردند. وقتی زمین از این مدار عبور می‌کند، نقطه تابش شهاب‌ها درست از سمت این صورت فلکی ظاهر می‌شود. ☄️

🌠 در این عکس ترکیبی، قله‌های برفی تاترا زیر نور شهاب‌ها می‌درخشند، خطوط نورانی شهاب‌ها آسمان را می‌شکافند، و صورت فلکی اوریون آرام بالای افق می‌درخشد. نزدیک‌ترین ستاره به نقطه تابش، درخشانِ «کاستور» است، گویی خودش شاهد رقص شهاب‌هاست.

📸 Tomáš Slovinský


جزیره 🏝
@JazireTV 💫

🚀 فقط چند ساعت تا آغاز «شبِ علم کانون»!

📢 ظرفیت سالن در حال تکمیل است!

✨ دومین ویژه‌برنامه از مجموعه‌ی «شب‌های علمی کانون» با عنوان «رازِ طولانی‌ترین شب سال» برگزار می‌شود؛ سفری جذاب از افسانه‌های کهن یلدا تا واقعیت‌های علمی زمین و آسمان.

💡 در این شب یلدایی، با نگاهی امروزی می‌فهمیم چرا یلدا طولانی‌ترین شب سال است و پشت این جشن قدیمی چه داستان‌ها و حقیقت‌های شگفت‌انگیزی پنهان شده است.

🎯 شرکت رایگان است اما فقط با ثبت‌نام قبلی و ثبت‌نام‌ها تا ساعاتی دیگر بسته می‌شود.

📲 همین حالا ثبت‌نام کنید و جای خودتان را قطعی کنید 👇
🔗 ثبت‌نام: https://evnd.co/0q7sF

📅 دوشنبه ۱ دی ۱۴۰۴ | ⏰ ۱۸ تا ۲۰
📍 خیابان فاطمی، خیابان حجاب، کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان
☎️ ۲۲۷۵۲۱۶۷

🪐 برای اطلاع از جدیدترین برنامه‌های علمی، رویدادهای نجومی و شب‌های رصدی، به کانال رصدخانه زعفرانیه بپیوندید 🌌👇
💯 @RasadKhune ✨🔭

✨️ در این ویژه برنامه اسرارکیهان همراه با علی ابراهیمی مفصل راجب شب یلدا گفتیم. 🍉🌠

اگر شما هم علاقمندید تا راز علمی طولانی‌ترین شب سال را بدانید حتما این ویدیو رو تماشا کنید. 👇

https://youtu.be/b9t38qLn59g?si=GMaNqtGukVfM-kzX



جزیره 🏝
@JazireTV 💫

🔴 پست موقت؛
✨️ آخرین فرصت ثبت نام رایگان در ویژه برنامه امشب کانون🎫

🍉 راز طولانی ترین شب سال 🌌

⚠️ در صورت تمایل به حضور لطفا در اسرع وقت برای رزرو صندلی در سالن اقدام کنید. 🎥💺

🔗لینک ثبت نام:
https://evnd.co/0q7sF

🔴 تهران سومین شهر آلوده جهان!

امروز سه‌شنبه ۲ دی ماه ۱۴۰۴ شمسی، در پایش لحظه‌ای سایت جهانی IQAir تهران، پایتخت ایران به عنوان سومین شهر آلوده جهان ثبت شد. شاخص آلودگی هوا حدود ۲۰۰ (AQI US) است؛ یعنی وضعیت «ناسالم» برای همه افراد... 😷 🏙

این عدد عمدتاً به‌خاطر ذرات فوق‌ریز PM2.5 است؛ ذراتی که از عمق ریه عبور می‌کنند، وارد خون می‌شوند و خطر حملهٔ قلبی، سکته، تنگی نفس و تشدید آسم را بالا می‌برند.

⚠️ در چنین روزی:

تا می‌توانید کمتر بیرون بروید

در صورت خروج، از ماسک N95/FFP2 استفاده کنید

پنجره‌ها را ببندید و اگر می‌شود از تصفیه‌هوا استفاده کنید

یادمان باشد این فقط یک عدد نیست؛ هوایی است که همین حالا در ریه‌های میلیون‌ها تهرانی جریان دارد! 🌫🫁


جزیره 🏝
@JazireTV 💫

🌅 غروبِ انقلاب زمستانی بر فراز استون‌هنج

✨️ دیروز خورشید به جنوبی‌ترین جایگاه خود در آسمان زمین رسید؛ لحظه‌ای که آن را انقلاب زمستانی می‌نامیم. رویدادی کیهانی که در نیم‌کرهٔ شمالی آغاز زمستان و طولانی‌ترین شب سال را رقم می‌زند و در نیم‌کرهٔ جنوبی، آغاز تابستان را...

💫 این تصویر درست پیش از طولانی‌ترین شب سال ۲۰۲۵، از این بنای رازآلود ثبت شده است؛ جایی که سنگ‌هایی با دقت شگفت‌انگیز حدود ۴۵۰۰ سال پیش چیده شدند تا با مسیر خورشید هم‌راستا باشند. در این قاب، خورشیدِ ۴.۵ میلیارد ساله درست از میان این سازهٔ باستانی غروب می‌کند؛ پیوندی تماشایی میان آسمان و تاریخ! 🗿

🌏 حتی با وجود تغییرات بسیار آهستهٔ محور چرخش زمین در گذر هزاران سال، خورشید هنوز هم به شکلی نجومی و معنادار بر فراز استون‌هنج غروب می‌کند؛ گویی این بنا همچنان با زمان و کیهان در گفت‌وگوست. ☀️

📸 English Heritage / Josh Dury


جزیره 🏝
@JazireTV 💫