اگر شما هم تجربه برفک تلوزیون های آنالوگ رو داشتید، جالبه بدونید که 1% از برفک و نویز این تلوزیون مربوط به 13.8 میلیارد سال پیش است.

✅تابش زمینه کیهانی Cosmic Microwave Background (CMB):
380 هزار سال بعد از بیگ بنگ، جهان اولین فوتون های خودش رو در فضا پخش کرد، و در حال حاضر شما از هر نقطه ای از فضا امواج رو بررسی کنید، یک موج آشنا رو همیشه دریافت میکنید و اون یادگار زمان بیگ بنگ هست. گنجی از اطلاعات زمان قدیم و ساختار جهان.

✅کشف تصادفی این تابش در سال ۱۹۶۴ توسط آرنو پنزیاس و رابرت ویلسون (با یک آنتن رادیویی که فکر می‌کردند کثیفی پرنده‌ها باعث نویز آن شده!)، یکی از قوی‌ترین شواهد تأییدکننده‌ی نظریه بیگ بنگ است. در سال 1978 این دو نفر جایزه نوبل فیزیک رو دریافت کردند.

✅این تابش کاملاً یکنواخت نیست. بلکه دارای نوسانات یا لکه‌های کوچک دمایی است؛ این نوسانات بسیار کوچک در واقع بذرها و دانه‌های اولیه هستند! یعنی مناطقی که کمی چگال‌تر بوده‌اند و در طول میلیاردها سال، گرانش توانسته مواد را در آنجا جمع کند و در نهایت کهکشان‌ها و خوشه‌های کهکشانی امروزی را بسازد.
🆔@science_fun

✅مأموریت کاسینی-هویگنس (Cassini–Huygens) یکی از جاه‌طلبانه‌ترین و پرهزینه‌ترین پروژه‌های فضایی مشترک بین ناسا، آژانس فضایی اروپا (ESA) و آژانس فضایی ایتالیا (ASI) بود که به منظور کاوش سیاره زحل و قمرهای آن، به‌ویژه تایتان، طراحی شد.

✅سفر کاسینی به سمت زحل، که ۶ سال و ۹ ماه به طول انجامید، یک مسیر مستقیم نبود. برای صرفه‌جویی در سوخت و کسب سرعت لازم برای رسیدن به یک سیاره دوردست، فضاپیما از تکنیک کمک گرانشی (Gravity Assist) استفاده کرد.

✍️ برای رسیدن به زحل، دو بار به دور زهره چرخید و سپس با عبور از زمین و مشتری سرعت لازم رو به دست آورد.

✍️ سفر کاسینی از 15 اکتبر 1997 شروع شد، 1 جولای به مداره زحل رسید و نهایتا در 15 سپتامبر 2017 ماموریتش با شیرجه به اتمسفر زحل تمام شد.

✍️کاسینی برای تأمین نیروی الکتریکی خود در دوردست‌ها، از گرمای حاصل از واپاشی ۳۳ کیلوگرم پلوتونیوم استفاده می‌کرد (یک مولد حرارتی رادیوایزوتوپی). به همین دلیل به صورت هدفمند برای حفظ حیات احتمالی شیرجه به اتمسفر زحل زد.

🆔@science_fun

💎باران الماس در سیاره زحل

✅سال‌هاست که دانشمندان بر اساس شرایط جوی سیارات گازی مانند زحل و مشتری، و سیارات یخی مانند اورانوس و نپتون، نظریه‌ای را مطرح کرده‌اند که بر اساس آن، باران الماس در آن‌ها می‌بارد.

✅وظیفه کاسینی، تأیید مستقیم این نظریه با جمع‌آوری یک الماس نبود، بلکه جمع‌آوری داده‌هایی از متان، رعد و برق‌ها و ترکیبات شیمیایی جو زحل بود که وجود کربن کافی برای شکل‌گیری این الماس‌ها را تأیید کرد و دانشمندان را به این نتیجه رساند که این فرآیند احتمالاً در حال وقوع است.

🆔@science_fun

💎 پاسخ سؤال نهایی حیات، جهان و همه چیز چیست؟

✅ در کتاب The Hitchhiker's Guide to the Galaxy اثر داگلاس آدامز بشریت یک ابرکامپیوتر به نام Deep Thought برای پاسخ به این سوال ساخت؛ اما پس از 7 و نیم میلیون سال پاسخ این کامپیوتر 42 بود.

✍️این پاسخ به یکی از بزرگ‌ترین شوخی‌های تاریخ علمی تخیلی شناخته شد.

✍️ همین عدد 42 باعث مشهورتر شدن کتاب و فروش فوق العاده آن تا 15 میلیون نسخه شد.

✍️ این شوخی (یا میتونیم بگیم سنت) در بین برنامه نویس ها هم رسوخ کرد و برای متغیر ها یا رندوم سید یا بقیه موارد از 42 استفاده می‌کنند.

✍️ این عدد در سریال Lost و گروه Coldplay هم به آن اشاره شد.

✍️ و اما گوگل: اگر در گوگل این عبارت رو سرچ کنید

the answer to life, the universe, and everything

حتی گوگل هم این پاسخ رو به شما می‌ده.
🆔@science_fun

سیاهچاله فونیکس به بزرگترین سیاهچاله شناخته شده در کیهان اشاره دارد که در مرکز کهکشان فونیکس A قرار دارد و جرمی حدود ۱۰۰ میلیارد برابر جرم خورشید دارد.
این سیاهچاله که به نظر می‌رسد از ادغام چندین سیاهچاله اولیه تشکیل شده باشد، یکی از قدیمی‌ترین اجرام در جهان تلقی می‌شود و همچنان در حال جذب مواد و افزایش جرم خود است.
ویژگی‌های کلیدی سیاهچاله فونیکس:
بزرگترین در جهان:
این سیاهچاله، فونیکس A، به عنوان بزرگترین سیاهچاله شناخته شده در کیهان معرفی شده است.
جرم عظیم:
جرم آن ۱۰۰ میلیارد برابر جرم خورشید تخمین زده می‌شود.
شکل‌گیری اولیه:
دانشمندان معتقدند که این سیاهچاله ممکن است از ادغام چندین سیاهچاله کلان‌جرم که اندکی پس از انفجار بزرگ (بیگ بنگ) شکل گرفته‌اند، به وجود آمده باشد .
رشد مداوم:
این سیاهچاله در حال حاضر مقادیر زیادی مواد را به سمت خود جذب می‌کند و هر سال به اندازه ۶۰ خورشید به جرم آن افزوده می‌شود.
ابعاد شگفت‌انگیز:
افق رویداد آن دارای قطری در حدود ۵۹۰ میلیارد کیلومتر است، که تقریباً ۱۰۰ برابر فاصله بین خورشید و پلوتون می‌باشد

🆔@science_fun

بخشی از مستند Wonders of the Universe، برایان کاکس
در مورد پیکان زمان و پایان داستان جهان ما

🆔@science_fun

💎 پیکان زمان (Arrow of Time)

✍️ یک شیشه عطر را باز کنید. تنها چند لحظه طول می‌کشد تا بوی آن در تمام اتاق پخش شود. شاید به‌نظر ساده بیاید، اما همین کارِ کوچک یکی از عمیق‌ترین واقعیت‌های جهان را آشکار می‌کند. در سده‌ی نوزدهم، میان سال‌های ۱۸۲۰ تا ۱۸۷۰، هنگام بررسی موتورهای بخار و قوانین ترمودینامیک، دانشمندان به نتیجه‌ای رسیدند که تصویر ما از جهان را برای همیشه تغییر داد:

✅ آنتروپی (Entropy) — معیاری از بی‌نظمی یا تعداد حالت‌های ممکن یک سیستم — در یک سیستم بسته هرگز کاهش نمی‌یابد. می‌تواند ثابت بماند (اگر فرایند کاملاً برگشت‌پذیر باشد) یا افزایش یابد (در بیشتر فرایندهای طبیعی، که برگشت‌ناپذیرند).

✅ این حقیقت، پایه‌ی قانون دوم ترمودینامیک است؛ قانونی که می‌گوید جهان به‌طور طبیعی از نظم به بی‌نظمی می‌رود.
به همین دلیل، هیچ‌گاه نخواهید دید مولکول‌های عطرتان دوباره خودبه‌خود جمع شوند و به داخل شیشه بازگردند.

🌌 و اما سرنوشت نهایی جهان:

همان‌طور که جهان منبسط می‌شود و آنتروپی پیوسته افزایش می‌یابد، در آینده‌ای بسیار دور سرنوشت غم انگیزی در انتظار جهان است:

⭐️ تشکیل ستارگان متوقف می‌شود:
گازها و غبارهای کیهانی آن‌قدر پراکنده می‌شوند که دیگر هرگز نتوانند ستاره‌ای جدید بسازند.

🕳 سیاه‌چاله‌ها خاموش می‌شوند:
حتی سیاه‌چاله‌ها، این غول‌های تاریکی، با تابش هاوکینگ به‌آرامی تبخیر می‌شوند و آخرین نشانه‌های انرژی خود را به فضا پس می‌فرستند.

⚛️ پراکندگی ابدی ذرات:
در نهایت، تنها ذرات بنیادی باقی خواهند ماند — الکترون‌ها، پوزیترون‌ها، و فوتون‌ها — که در فاصله‌هایی چنان دور از هم پراکنده‌اند که دیگر هیچ تعاملی میانشان ممکن نیست.

و اما سرنوشت ما انسان‌ها، در برابر این حقیقت چه؟

پیکان زمان تنها به‌سوی آینده می‌رود، و ما سواره‌های آن هستیم.
همان فرایندی که جهان را به سوی خاموشی می‌برد، به ما اجازه‌ی تجربه، رشد و معنا نیز داده است.
زیبایی، عشق، آفرینش و آگاهی — همگی از دل همان قانون برخاسته‌اند که روزی جهان را به سکوت می‌کشاند.

در جهانی که بی‌نظمی‌اش رو به افزایش است، هر لحظه‌ی نظم، هر فکر، هر احساس، و هر آفرینش انسانی، چالشی است در برابر فراموشی.
شاید نتوانیم مسیر پیکان زمان را برگردانیم، اما می‌توانیم در مسیرش معنا بیافرینیم.

🆔@science_fun

✅معرفی نرم افزار Solar Walk: پرطرفدارترین اپ موبایل از منظومه شمسی ما که بر اساس داده‌های علمی ناسا و آژانس فضایی اروپا (ESA) ساخته شده و امکان کشف جهان و فضای بیرونی را فراهم می‌کند.

✍️ اگه شما هم بنا به هر دلیلی بعضی روزها دلتنگ دیدن منظومه شمسی میشید این نرم افزار بهترین گزینه است که بین سیارات منظومه مان سفر کنید، یا حتی ماهواره های اطراف زمین رو بررسی کنید .

✍️ نسخه های متفاوتی از این نرم افزار هست که هم برای iOS و هم Android در دسترس هستند.

🔗 لینک نرم افزار نسخه اول Android
🔗 لینک نرم افزار نسخه اول iOS

🆔@science_fun

✍️ بی‌وزنی و زندگی در فضا چه بلایی سر بدن انسان می‌آورد؟

🔹 کاهش استخوان‌ها: هر ماه ۱ تا ۱.۵٪ تحلیل و افزایش خطر شکستگی.
🔹 تورم صورت و مشکلات بینایی: به‌دلیل حرکت مایعات به سمت سر.
🔹 به‌هم‌ریختن تعادل: گوش داخلی بدون جاذبه دچار سردرگمی می‌شود.
🔹 ضعف عضلات: مخصوصاً عضلات پا و کمر؛ نیاز به ورزش روزانه در فضا.
🔹 تغییرات قلبی: ضعیف‌تر شدن قلب و افت فشار خون هنگام بازگشت به زمین.
🔹 اختلال خواب: به‌خاطر طلوع و غروب‌های سریع در ایستگاه فضایی.
🔹 ضعف سیستم ایمنی: افزایش احتمال عفونت و فعال شدن ویروس‌های نهفته.
🔹 کاهش حس چشایی: تجمع مایعات در سر باعث افت طعم و بوی غذا می‌شود.
🔹 پرتوهای کیهانی: افزایش خطر سرطان و آسیب DNA.
🔹 اثرات روانی: احساس انزوا، استرس و کاهش انگیزه در مأموریت‌های طولانی.

✍️ موسیقی متن فیلم Gravity محصول سال 2013

🆔@science_fun

:))

🆔@science_fun

✍️ تا قبل سال 1800 دانشمندان نسبت به طیف الکترومفناطیس دیدی نداشتند و فقط نور مرئی را میشناختند. اما یک کشف باعث شد که دید نسبت به نور عوض شود.
✍️ سال 1800 ویلیام هرشل مشغول اندازه گیری دمای نور شکسته شده توسط منشور بود که طبیعتا رنگ آبی دمای کمتر و رنگ قرمز دمای بیشتری داشت.

✍️ اما بعد از رنگ قرمز متوجه شد که دما سنج حتی دمای بیشتری رو نشون میده و همین آزمایش باعث کشف مادون قرمز شد.
✍️ یک سال بعد یوهان ویلهلم ریتر با الهام از آزمایش هرشل، تصمیم گرفت آن سمت نور رو هم بررسی کنه. اما این بار با آزمایش شیمیایی.
✍️ کلرید نقره به نور واکنش نشان میدهد و کاغذ آغشته به آن به سمت سیاهی میرود و رنگ بنفش بیشترین تاثیر رو میذاشت.
و احتمالا حدس زده باشید بعد بنفش این تاثیر حتی بیشتر شد.

🆔@science_fun

انصافا این چه تصاویریه آخه به عنوان آپدیت پخش کردن.
بعضی ها اشاره کرده بودند که آماتور ها تصاویر باکیفیت تری ازش گرفتن.
در کل خیلی ها از این آپدیت بی کیفیت بعد از سه ماه شاکی بودند و حق هم دارند.

🆔@science_fun

✍️ حتما شما هم متوجه افزایش لامپ های LED در سال های اخیر شده اید. در این آمار که از سال 2010 تا 2022 رو نشون میده، فروش لامپ های LED از زیر 1 درصد به بالای 50 درصد از سهم بازار جهانی رسیده است.

✍️عموما مواردی که روزمره ما با آن ها برخورد میکنیم رو ناخودآگاه بدیهی می‌دانیم اما اگر راحت از کنار آن ها نگذریم داستان های شگفت انگیزی را میتوانم از همین امور بدیهی کشف کنیم، مثل جاذبه و نور.

💎داستان LED هم بیشتر از یک قرن طول کشید و در حال حاضر هم این داستان هنوز تکمیل نشده و ادامه دار است.

🆔@science_fun

1️⃣ در سال 1879 ادیسون و تیمش اولین موفقیت در لامپ رشته ای رو به دست آوردند.

اما واقعیتی که در مورد لامپ رشته ای همه ی ما پذیرفته ایم این است که لامپ رشته ای در اصل یک بخاری برقی است، که مقداری نور هم تولید میکند.

لامپ رشته ای در اصل 90 درصد انرژی رو به گرما تبدیل میکند و 10 درصد آن موجب روشنایی می‌شود.

در مقابل LED تقریبا کل انرژی مصرفی رو برای تولید نور استفاده می‌کند.

🆔@science_fun

2️⃣ در سال 1907 هنری جوزف راند دانشمند انگلیسی، پدیده ی الکترولومینسانس (تولید نور توسط ماده در اثر عبور جریان الکتریکی) را کشف کرد.

این پدیده (Electroluminescence) در سطح اتمی رخ می‌دهد:

✅برانگیختگی: انرژی الکتریکی (جریان یا میدان) باعث می‌شود الکترون‌های ماده فعال به ترازهای انرژی بالاتر (حالت برانگیخته) منتقل شوند.

✅بازترکیب و نشر: از آنجایی که این حالت ناپایدار است، الکترون‌ها به سرعت به ترازهای انرژی پایین‌تر (حالت پایه) باز می‌گردند.

✅تولید فوتون: انرژی آزاد شده در نتیجه این بازگشت، به صورت فوتون (ذرات نور) منتشر می‌شود و ما آن را به صورت نور می‌بینیم.

🆔@science_fun

چند محقق ایرانی گوگل یه روش جدید برای یادگیری مدل‌های هوش مصنوعی ارائه کردن که به ادعای گوگل انقلاب بعدی تو حوزه هوش مصنوعیه.

حالا داستان از چه قراره و چرا این روش رو معرفی کردن؟ تا اینجا هر مدلی که ساخته شده برای اینکه بتونه یادگیری بهتری داشته باشه (دقیق‌تر بخوام بگم یعنی اطلاعات بیشتری حفظ کنه) اومدن اون رو عمیق‌تر کردن و لایه‌ها و پارامترهای بیشری به مدل اضافه کردن. اما این فقط باعث شده که مدل‌ها اطلاعات بیشتری حفظ کنن و با اومدن مکانیزم attention هم این قابلیت رو پیدا کردن که از بین همه این اطلاعات، اطلاعات مهم‌تر رو بیشتر در نظر بگیرن. اما بازم اتفاقی که می‌افتاد این بود که این مدل‌ها مخصوصا مدل‌های زبانی LLM که در چت‌باتهایی مثل chatGPT, gemini و ... استفاده شدن، نتونن بعد از تموم شدن training اطلاعات جدید رو دریافت کنن یعنی مثل کاراکتر فیلم Memento نمی‌تونن حافظه جدید درست کنن. نمونه‌اش هم احتملا توی چت با چت بات‌ها دیدین که با اینکه براشون توضیح میدی بعد از مدتی فراموش میکنن که چی گفتیم و هر چی خودش دلش خواست میگه:)

حالا این پارادایم جدید چیه؟ خب این بزرگواران اومدن به جای اینکه مدل رو عمیق‌تر کنن گفتن بیایم لول‌های مختلفی از بهینه‌سازی رو طراحی کنیم که بتونه به صورت پیوسته هم مدل یاد بگیره.

حالا فایده این کار چیه؟ فایده‌اش اینه که دیگه به جای ترین مدل‌های بزرگ که کلی پارامتر دارن و وسط کار گیج میزنن میریم به سمت مدل‌هایی کوچیکتر با قابلیت یادگیری پیوسته.

لینک مقاله:
https://abehrouz.github.io/files/NL.pdf

🆔@science_fun