تاریخ معاصر موسیقی دستگاهی ایران

قسمت ((هفدهم ))

تهیه کننده و مجری :

استاد محمد رضا #لطفی
#آموزش_سهتار
#آموزش_سه_تار

کانال آموزش قدم به قدم سه تار 👇
🎶 https://news.1rj.ru/str/setar_learning 🎶

🔸به خاطر بسپارید : نت نقطه دار = هر نت + نصف ارزش خودش. مثلا : نت سفید ۲ ثانیه است وقتی نقطه کنارش میاد یک سیاه هم به اون اضافه میشه، میشه ۳ ثانیه. پس سفید نقطه دار = ۳ضرب (به همین راحتی)

🔸روش مضراب زدن برای سه تار🔸

پس از قرار گرفتن دست راست روی کاسه و قرار گرفتن انگشتان ، به وجود آوردن آرامش و جلوگيری از هر گونه انقباض دردست راست ( کتف ، بازو و ساعد ) از نکات اوليه مضراب زدن می باشد.

.برخلاف آنچه که هنرجويان ميِپندارند ، هيچگونه نيرو يا فشاری برای عمل مضراب زدن نبايد اعمال شود (زيرا در اين صورت نوازنده ای که يک ساعت سه تار مينوازد بايد با خستگی عضلات مواجه شود که در واقع اين طور نيست.)

اعمال هر گونه نيروی زائد و فشار در حين مضراب زدن ، نه تنها باعث سفتی دست راست خواهد شد ( در بخش آموزش دست چپ خواهيد ديد که انقباض دست راست باعث سفتی دست چپ نيز خواهد شد ) ، بلکه اثر منفی در صدا دهی ساز نيز خواهد داشت.

تنها شيوه صحيح مضراب زدن استفاده از سنگينی و وزن انگشت اول ( سبابه ) ميباشد. برای رسيدن به اين مهم رعايت نکات ذيل ضروری است...

1- در سه تار حرکت از پايين به بالا را " مضراب راست " و از بالا به پایین را " مضراب چپ " مينامند.

2- اندازه ناخن انکشت اول حدود 3 الي 4 ميلي متر و به شکل گرد و بدون زاويه باشد.

3- انگشتان ديگر ( مخصوصا سوم و چهارم ) کاملا بدون ناخن بوده ، در غير اين صورت امکان تماس نوک انگشتان با صفحه سه تار ميسر نخواهد بود.

4- بعضی از هنرجويان به غلط عادت دارند با سر ناخن مضراب می زنند.محل صحيح اصابت ناخن به سيمها ، کناره سمت چپ ناخن است . در اين حالت کناره ناخن به صورت مماس با سيمها برخورد خواهد کرد و باعث کندن سيمها نخواهد شد.

5- زاویه دست بايد به گونه ای باشد که برای مضراب زدن روی سیم SOL مجبور به پرش از روی سیم DO نباشیم . برای این امر فقط باید با کمی تغيير " باند حرکت مضراب " به سمت بالاتر و بدون اينکه سیم DO در مسير حرکت مضراب برای سيم سل قرار داشته باشد ، عمل کنیم.

6- برای استفاده بهينه از وزن انگشت ، به هنگام مضراب زدن ، دادن ارتفاع لازم به انگشت اول ( بندهای انگشت اول کاملاً باز شوند )ضروری می باشد. در اين حالت انگشت از حداکثر وزن برخوردار می باشد و به هنگام برخورد با سيم صدايی مطبوع ، عميق و حجيم به وجود خواهد آمد که باعث هيچ گونه سفتی و فشار نيز در دست نخواهد شد.

برخلاف آنچه هنرجويان می پندارند ، صدای قوی در سه تار ، ارتباطی با محکم زدن مضراب ندارد.ريشه به وجود آمدن صدای حجيم ، در انتقال صحيح نيروی وزن انگشت به وسيله ناخن بر روی سيمها میباشد. واضح است که با ارتفاع کم انگشت ، به هيچ وجه نيرويی به وجود نخواهد آمد و صداها پوک خواهند شد. هنرجويان بايد دقت نمايند که از مضراب زدن با ارتفاع کم اکيداً خودداری کنند. تاثير تمرکز بر روی نحوه انتقال نيروی انگشت به وسيله ناخن بر روی سيمها ، از نکات بسيار مهم در عمل مضراب زدن میباشد و هنر آموزان بايد به صورت مدام اين امر مهم را به هنرجويان تذکر دهند.

7- برای مضراب زدن انگشت اول بايد کاملاً باز شود . دقت شود که در مضراب زدن برای به وجود آوردن سنگينی بيشتر ، انگشت حتماً از بند سوم (محل اتصال انگشت به کف دست ) خم شود. طبیعی است که در اين حالت بند دوم نيز کاملاً خم خواهد شد ، اما بند اول به هيچ وجه نبايد خم شود. پس از برخورد کناره سمت چپ ناخن به سيم ، در ادامه حرکت ، نوک انگشت به انتهای شست برخورد نمايد.

8- دقت شود هنگام حرکت انگشت اول ، انگشت دوم که در فضا آزاد ميباشد همراه با انگشت اول و به موازات آن حرکت داشته باشد. هنرجويانی که انگشت دوم آنان حرکت نداشته باشد در آينده دچار انقباض و سفتی دست و در مضراب زدن با مشکل مواجه خواهند شد.

9- هنرجويان می بايست بين 2 تا 3 جلسه مطالبی را فقط با مضراب راست و به صورت کند ( از سریع و پشت هم مضراب زدن خودداری شود زيرا در اين صورت انگشت ، زمان لازم را برای باز شدن و دادن ارتفاع لازم نخواهد داشت ) تمرين کنند وسپس به مضراب چپ بپردازند .

10 - برای مضراب چپ ، حرکت از انتهای انگشت شست ( جايی که مضراب راست خاتمه پيدا کرده ) آغاز ميشود و پس از برخورد نيمه چپ ناخن به سيم و باز شدن کامل بندهای انگشت خاتمه پيدا میکند.
#مضراب_سهتار #آموزش_سهتار #آموزش_سه_تار
@setar_learning

#آموزش_ردیف #نگاهی_به_ردیف_و_دستگاه_در_موسیقی_ایران 🔹موسیقی ردیف دستگاهی امروز ایران از دورهٔ آقا علی اکبر فراهانی (نوازندهٔ تار دورهٔ ناصرالدین شاه) باقی مانده است. آقا علی اکبر فراهانی به واسطهٔ میرزا تقی خان فراهانی (امیر کبیر) برای نشر موسیقی ایرانی به دربار دعوت شد. سپس این موسیقی توسط آقا غلامحسین (برادر آقا علی اکبر) به دو پسر علی اکبرخان به نام های میرزا حسینقلی و میرزا عبدالله، آموخته شد و آنچه از موسیقی باستانی ایران امروزه مورد استفاده تر و معروف تر است، دسته بندی موسیقی توسط این دو استاد در قالب مجموعه نواخته ها و آموزش هایشان است که به نام «ردیف موسیقی» نامیده می شود.
ردیف در واقع مجموعه ای از مثال های ملودیک در موسیقی ایرانی است که تقریباً با واژهٔ رپرتوار در موسیقی غربی هم معنی است. یک مجموعهٔ ردیف، مجموعه مثال هایی موسیقایی از هر کدام از گوشه های یک دستگاه است که بیانگر نسبت نت های مورد استفاده در آن گوشه و حال و هوای احساسی آن است.
گردآوری و تدوین ردیف به شکل امروزی از اواخر سلسلهٔ زند و اوایل سلسلهٔ قاجار آغاز شده است. یعنی در اوایل دورهٔ قاجار سیستم مقامی موسیقی ایرانی تبدیل به سیستم ردیف دستگاهی شد و جای مقام های چندگانه را هفت دستگاه و پنج آواز گرفت.
از اولین راویان ردیف می توان به خاندان فراهانی یعنی آقا علی اکبر فراهانی - میرزا عبدالله - آقاحسینقلی و... اشاره کرد. ردیف هایی که اکنون موجودند شامل ردیف میرزا عبدالله، ردیف آقاحسینقلی، ردیف ابوالحسن صبا، ردیف عالی علی اکبر شهنازی، ردیف موسی معروفی، ردیف دوامی، ردیف طاهرزاده، ردیف محمود کریمی، ردیف سعید هرمزی، ردیف مرتضی نی داوود و... هستند. امروزه، ردیف میرزا عبدالله، ردیف صبا، ردیف شهنازی و دوامی کاربری بیشتری دارند و بیشتر در مکاتب درس موسیقی آموزش داده می شوند.🔻قسمت اول🔻
@setar_learning

🔹هنرجویانی که با جای پرده های سه تار و نام نت های روی پرده ها مشکل دارند این پست مفید از وبلاگم رو حتما بخووند 👇🏻👇🏻👇🏻👇🏻👇🏻
#آموزش_سه_تار #آموزش_سهتار

#آموزش_ردیف #دستگاه 🔸هر دستگاه موسیقی ایرانی، توالی ای از پرده های مختلف موسیقی ایرانی است که انتخاب آن توالی حس و شور خاصی را به شنونده انتقال می دهد. هر دستگاه از تعداد بسیاری گوشه موسیقی تشکیل شده است و معمولاً بدین شیوه ارائه می شود که از درآمد دستگاه آغاز می کنند، به گوشهٔ اوج یا مخالف دستگاه در میانهٔ ارائه کار می رسند، سپس با فرود به گوشه های پایانی و ارائهٔ تصنیف و سپس رِنگی اجرای خود را به پایان می رسانند. موسیقی سنتی ایران شامل هفت دستگاه و پنج آواز است. هفت دستگاه ردیف موسیقی سنتی ایرانی عبارت اند از :
دستگاه شور
دستگاه سه گاه
دستگاه چهارگاه
دستگاه همایون
دستگاه ماهور
دستگاه نوا
دستگاه راست پنج گاه

🔻قسمت دوم🔻

@setar_learning

🔸شب زیباتون بخیر در #شبنوازی امشب پرداختم به موضوع تفاوت یادگیری تار و سه تار و بعد اجرای قطعه بهار بهار از زنده یاد هایده . تقدیم به شما عزیزان 🎵🎵🎼🎼🎼👇🏻👇🏻👇🏻#آموزش_سه_تار #آموزش_سهتار

فایل صوتی سایه چمن 🎧

🔸دوستان گلم توجه کنید ادامه شعر (بیا بریم شاه چراغ) دقیقا هم وزن و هم ملودی قسمت اول شعر است 😊😊

🔸پیام تبریک یکی از اعضای کانال با دست خط زیبای خودش . عشق براش. سال نو به شما دوستان گلم مبارک 🌺🌺😊😊🌷🌷🌸🌸🌺🌺

پیام نوروزی من به شما عزیزان 🌹🎼

#آموزش_ردیف #دستگاه_شور خیلی از آهنگ هایی که در جشن ها پخش می شود، در همین دستگاه شور ساخته شده اند. همانطور که از اسمش هم پیداست، موسیقی این دستگاه پر است از شور و انرژی. شور یکی از دستگاه های بسیار بزرگ موسیقی ایرانی به حساب می آید که حال و هوای آن به موسیقی ایرانی به حساب می آید که حال و هوای آن به موسیقی منطقه مازندران نزدیک است. البته این دستگاه نغمه هایی ملهم از موسیقی مناطق مرکزی ایران و کردستان هم شنیده می شود.

نمونه: آلبوم یاد ایام و به خصوص خود تصنیف یاد ایام یکی از نمونه های خوب دستگاه شور است. آلبوم «زیباترین» علیرضا افتخاری و «مرا عاشق» شهرام ناظری هم دو نمونه مشهور دیگر از این دستگاه بزرگ هستند.
🔻قسمت سوم🔻

@setar_learning

تاریخ معاصر موسیقی دستگاهی ایران

قسمت ((هجدهم ))

تهیه کننده و مجری :

استاد محمد رضا #لطفی
#آموزش_سهتار
#آموزش_سه_تار

کانال آموزش قدم به قدم سه تار 👇
🎶 https://news.1rj.ru/str/setar_learning 🎶

🔸ویدئوی زیر قطعه بهار بهار از زنده یاد بانو هایده. که با سهیل معنوی عزیز نواختیم تقدیم به شما عزیزان . لینک آپارت 👇🏻👇🏻👇🏻👇🏻🎼🎼🎼🎵🎵

#آموزش_ردیف #دستگاه_نوا به علت شباهتی که به دستگاه شور دارد، شناختش کمی به آگاهی نیاز دارد. در واقع اگر دستگاه شور را خوب بشناسید می توانید به تفاوت نغمه های نوا با شور پی ببرید. با این حال اگر دلتان یک شور و حال حسابی می خواهد، می توانید پیگیر آهنگ های این دستگاه هم بشوید.

نمونه: تصنیف «رفتم در میخانه» و آلبوم «نوا مرکب خوانی» از محمدرضا شجریان دو نمونه از این دستگاه هستند. «کنسرت نوا» از حسین علیزاده که دو نوازی تار و تنبک است و آلبوم «نینوا» باز هم از حسین علیزاده از دیگر نمونه های این دستگاه هستند. 🔻قسمت چهارم🔻
@setar_learning

#آموزش_ردیف #دستگاه_ماهور ماهور یکی از دستگاه های گسترده موسیقی ایرانی محسوب می شود که حال و هوای کاملا شادی دارد. اگر دلتان می خواهد با شنیدن یک موسیقی سنتی حسابی روح و روانتان شاد بشود، آهنگ هایی از این دستگاه را گوش کنید که اتفاقا نمونه های زیادی هم دارد.

بعضی از زبان شناس ها می گویند واژه «ماهور» تغییر یافته واژه «ماژور» یکی از گام های اصلی موسیقی غربی است. جالب اینجاست که حال و هوای هر دویشان هم مشابه است. این دستگاه چند بخش دارد که بعضی بخش هایش به موسیقی منطقه سیستان و بلوچستان، بعضی هایش به موسیقی خراسان و لرستان و یک قسمت های دیگرش هم به موسیقی آذری آذربایجان نزدیک است.

نمونه: آهنگ معروف «مرغ سحر» ساخته مرتضی نی داوود یکی از نمونه های شناخته شده این دستگاه است. مرتضی نی داوود، یکی از شاگردان خوب میرزا حسینقلی و درویش خان خودش هم یکی از ردیف دان های موسیقی ایرانی بوده. شروع این آهنگ کاملا الهام گرفته از درآمد ماهور است. «ز من نگارم خبر ندارد» از آلبوم آهنگ وفا و «ز دست محبوب» از آلبوم شب وصل هم در این دستگاه خوانده شده اند.🔻قسمت پنجم🔻

@setar_learning