🧠 اقدامات اورژانسی بر اساس GCS
راهنمای سریع برای فوریت‌های پزشکی

🔹 GCSچیست؟

مقیاس GCS برای ارزیابی سطح هوشیاری بیمار استفاده می‌شود و از ۳ تا ۱۵ متغیر است.
کاهش GCS = افزایش خطر ناپایداری راه هوایی و مرگ ☠️

🔹 GCS = 13–15

هوشیار یا کاهش خفیف سطح هوشیاری
✅ بررسی کامل ABC
✅ پایش مداوم علائم حیاتی
✅ بررسی قند خون
✅ اکسیژن در صورت SpO₂ < 94%
✅ معاینه نورولوژیک و بررسی علت کاهش هوشیاری
✅ آمادگی برای افت ناگهانی سطح هوشیاری
⚠️ هر تغییر در GCS مهم است

🔹 GCS = 9–12

کاهش متوسط سطح هوشیاری
✅ ABC با تمرکز ویژه بر راه هوایی
✅ اکسیژن تراپی با ماسک
✅ بررسی و اصلاح هیپوگلایسمی
✅ پایش مداوم ECG و علائم حیاتی
✅ پوزیشن مناسب (ریکاوری در صورت نبود تروما)
✅ انتقال سریع به مرکز درمانی
⚠️ خطر آسپیراسیون وجود دارد

🔹 GCS ≤ 8

کاهش شدید سطح هوشیاری | اورژانس واقعی
🚨 GCS ≤ 8 = راه هوایی در خطر
✅ باز نگه داشتن راه هوایی (Jaw Thrust / OPA / NPA در صورت عدم منع)
✅ اکسیژن 100%
✅ تهویه با BVM در صورت ناکافی بودن تنفس
✅ ساکشن ترشحات
✅ کنترل قند خون
✅ ثابت‌سازی گردن در موارد تروما
✅ انتقال فوری با اولویت بالا
⚠️ بیمار قادر به محافظت از راه هوایی نیست

🔹 نکات طلایی ⭐

⚠️ افت ۲ نمره‌ای GCS = هشدار جدی
⚠️ همیشه علت کاهش هوشیاری را جستجو کنید (HEAD TO TOE)
⚠️ ثبت دقیق GCS در گزارش مأموریت الزامی است

@urgency_broujerd

👶 معیارهای اندازه‌گیری نمره APGAR
۵ شاخص حیاتی ارزیابی نوزاد

🔹 APGAR از چه چیزهایی تشکیل شده؟

نمره APGAR شامل ۵ معیار است که هرکدام ۰ تا ۲ امتیاز دارند و در دقیقه ۱ و ۵ پس از تولد ثبت می‌شوند ⏱️

🔹 Appearance (رنگ پوست) 🎨

۰: سیانوزه یا کاملاً رنگ‌پریده
۱: بدن صورتی، اندام‌ها کبود
۲: کاملاً صورتی

🔹 Pulse (ضربان قلب) ❤️

۰: بدون ضربان
۱: کمتر از ۱۰۰ ضربه در دقیقه
۲: بیشتر از ۱۰۰ ضربه در دقیقه

🔹 Grimace (پاسخ به تحریک) 😖

۰: بدون پاسخ
۱: اخم یا واکنش خفیف
۲: گریه یا واکنش فعال

🔹 Activity (تون عضلانی) 💪

۰: شل و بدون حرکت
۱: خم شدن اندام‌ها
۲: حرکت فعال

🔹 Respiration (تنفس) 🌬️

۰: بدون تنفس
۱: تنفس آهسته یا گریه ضعیف
۲: تنفس منظم یا گریه قوی

🔹 نکات طلایی ⭐

⚠️ حداکثر نمره APGAR = 10
⚠️ ارزیابی در دقیقه ۱ و ۵ الزامی است
⚠️ APGAR جایگزین تصمیم بالینی نمی‌شود

@urgency_broujerd

👶 اقدامات اورژانسی بر اساس نمره APGAR

راهنمای سریع احیای نوزاد

🔹 APGAR چیست؟

نمره APGAR برای ارزیابی وضعیت نوزاد در دقیقه ۱ و ۵ پس از تولد استفاده می‌شود و شامل ۵ معیار است:
Appearance، Pulse، Grimace، Activity، Respiration
هر معیار ۰ تا ۲ امتیاز ⏱️

🔹 APGAR = 7–10

وضعیت مناسب نوزاد

✅ خشک و گرم نگه داشتن نوزاد
✅ حفظ دمای بدن (Skin to Skin)
✅ پاک‌سازی راه هوایی در صورت نیاز
✅ پایش تنفس و رنگ پوست
✅ مراقبت روتین نوزادی
⚠️ پایش مداوم تا پایدار شدن کامل

🔹 APGAR = 4–6

دیسترس متوسط | نیاز به مداخله

🚨 اقدامات حمایتی اولیه:
✅ گرم کردن فعال نوزاد
✅ تحریک لمسی ملایم
✅ پاک‌سازی راه هوایی در صورت وجود ترشحات
✅ اکسیژن تراپی با ماسک در صورت سیانوز
✅ ارزیابی مجدد هر ۳۰ ثانیه
⚠️ عدم بهبود → شروع تهویه کمکی

🔹 APGAR = 0–3

دیسترس شدید | احیای فوری نوزاد

🚨 اورژانس واقعی
✅ تأمین راه هوایی
✅ تهویه با BVM (۴۰–۶۰ بار در دقیقه)
✅ اکسیژن 100%
✅ ارزیابی ضربان قلب
HR < 100 → ادامه تهویه
HR < 60 → شروع ماساژ قلبی (۳:۱)
✅ انتقال فوری به مرکز مجهز
⚠️ تأخیر = آسیب مغزی نوزاد

🔹 نکات طلایی ⭐

⚠️ APGAR ابزار تصمیم‌گیری فوری است، نه پیش‌آگهی بلندمدت
⚠️ ثبت نمره در دقیقه ۱ و ۵ الزامی است
⚠️ افت یا عدم بهبود نمره = هشدار جدی

@urgency_broujerd

انجمن علمی دانشجویی هوشبری با همکاری کمیته دانشجویی توسعه آموزش پزشکی دانشگاه علوم پزشکی بوشهر برگزار میکند:


🔱وبینار بررسی و تفسیر آزمایشات خونی پیش از عمل جراحی


✔️محورهای کارگاه:
1. آشنایی با آزمایشهای کامل CBC
2. آشنایی با برخی اختلالات CBC
3. آشنایی با آزمایش های انعقادی
4. آشنایی با برخی اختلالات انعقادی
5. آشنایی با آزمایشهای کامل کلیه
6. آشنایی با آزمایشهای کامل کبد


🗣مدرس: سرکار خانم دکتر نرگس عبیدی
(مدیر گروه هماتولوژی دانشگاه علوم پزشکی بوشهر)


🗓تاریخ: دوشنبه 22 دی ماه 1404
ساعت: 10 الی 12
(در بستر اسکای‌روم)

🔆به همراه اعطای گواهی معتبر از طرف کمیته دانشجویی توسعه آموزش پزشکی(Scmed)


🔰جهت ثبت نام از طریق لینک زیر اقدام فرمایید:
https://survey.porsline.ir/s/IuNyifm2
❗️توجه: برای صدور گواهی و دریافت لینک کارگاه ثبت نام الزامیست

✅گروه هدف: دانشجویان بخش جراحی



🌐راه‌های ارتباطی ما:
🆔 Anesthesia_bpums
با ما همراه باشید

🧠 سکته مغزی ایسکمیک vs هموراژیک

دو مسیر متفاوت، یک اورژانس حیاتی

🔹 چرا تفکیک مهم است؟
هر دو نوع سکته مغزی با علائم عصبی ناگهانی بروز می‌کنند، اما اقدامات درمانی آن‌ها کاملاً متفاوت است.
اشتباه در برخورد اولیه می‌تواند مرگبار باشد ⚠️

🔹 سکته مغزی ایسکمیک 🩸⬇️

انسداد عروق مغزی (حدود ۸۵٪ موارد)

📌 علائم شایع:
- ضعف یا فلج یک‌طرفه بدن
- اختلال تکلم
- افتادگی صورت
- کاهش سطح هوشیاری
📌 اقدامات پیش‌بیمارستانی:
✅ ABC Assessment
✅ اکسیژن فقط در صورت SpO₂ < 94%
✅ کنترل قند خون
✅ تعیین زمان شروع علائم (LSN) ⏱️
✅ عدم کاهش روتین فشار خون
✅ انتقال سریع به Stroke Center
⚠️ زمان طلایی درمان محدود است (Time is Brain)

🔹 سکته مغزی هموراژیک 🩸⬆️

خونریزی داخل مغزی

📌 علائم شایع:
- سردرد شدید و ناگهانی (Worst Headache)
- استفراغ جهنده
- کاهش سریع سطح هوشیاری
- تشنج
- افزایش فشار خون
📌 اقدامات پیش‌بیمارستانی:
✅ ABC با تمرکز بر راه هوایی
✅ اکسیژن مناسب
✅ بالا آوردن سر تخت ۳۰ درجه
✅ کنترل تهوع و پیشگیری از آسپیراسیون
✅ پایش مداوم GCS
✅ انتقال فوری به مرکز مجهز
⚠️ افزایش ICP تهدیدکننده حیات است

🔹 تفاوت‌های کلیدی ⚖️

⚠️ در صحنه تفکیک قطعی ممکن نیست
⚠️ CT Scan تنها روش تشخیص قطعی است
⚠️ فشار خون را بدون اندیکاسیون کاهش ندهید

✍️ جمع‌بندی

تکنسین فوریت‌های پزشکی تشخیص نهایی نمی‌دهد، اما تصمیم درست پیش‌بیمارستانی می‌تواند مسیر درمان بیمار سکته مغزی را نجات دهد 🧠🚑
رفتار صحیح، قبل از CT آغاز می‌شود.

@urgency_broujerd

در این فایل روش هایی برای دستیابی به عروق محیطی و مرکزی و همچنین اندیکاسیون ها و کنترااندیکاسیون های آنها جمع آوری شده است .
@urgency_broujerd

🧩 الگوریتم احیای پایه (BLS)

1. بررسی ایمنی محیط
- مطمئن شو که برای بیمار و امدادگر خطری وجود ندارد.

2. بررسی پاسخ‌دهی بیمار
- صدا زدن و تحریک ملایم (مثلاً تکان دادن شانه).
- اگر پاسخ ندارد → مرحله بعد.

3. کمک خواستن
- درخواست کمک از اطرافیان.
- تماس با اورژانس (۱۱۵ در ایران).
- اگر امکان دارد، دستگاه AED (دفیبریلاتور خودکار) بیاورید.

4. بررسی تنفس و نبض
- راه هوایی را باز کن (Head tilt–Chin lift).
- نگاه، گوش، لمس برای ≤ 10 ثانیه.
- اگر بیمار بی‌نبض یا تنفس غیرطبیعی دارد → CPR شروع شود.

5. شروع ماساژ قلبی (Chest Compression)
- محل: وسط قفسه سینه (روی جناغ).
- عمق: حدود 5–6 سانتی‌متر.
- سرعت: 100–120 بار در دقیقه.
- نسبت فشار به تهویه: 30:2 (برای یک امدادگر).
- اگر امدادگر آموزش ندیده → فقط ماساژ قلبی پیوسته.

6. تهویه (Breaths)
- پس از 30 ماساژ، 2 تنفس مصنوعی بده.
- روش: دهان به دهان یا ماسک/بالون.
- هر دم حدود 1 ثانیه، با بالا آمدن قفسه سینه.

7. ادامه چرخه CPR
- تکرار 30:2 تا رسیدن کمک حرفه‌ای یا بازگشت علائم حیاتی.
- هر 2 دقیقه بررسی ریتم و نبض.

8. استفاده از AED (اگر در دسترس است)
- روشن کردن دستگاه و دنبال کردن دستورات صوتی.
- شوک در صورت نیاز، سپس ادامه CPR

@urgency_broujerd

💨پنوموتوراکس وجود هوا در فضای جنب که مانع از باز شدن کامل ریه ها می شود .

چه زمانی ایجاد میشود ؟
زمانی که جنب جداری یا احشایی دچار سوراخ شدگی شود و فضای جنب در معرض فشار مثبت قرار گیرد .

#فشار در حالت طبیعی در فضای جنب منفی یا کمتر از فشار جو است .

انواع پنوموتوراکس:
✓ساده
✓تروماتیک
✓فشاری

@urgency_broujerd

🌬 پنوموتوراکس ساده (Simple Pneumothorax)

زمانی رخ می‌دهد که هوا از طریق سوراخ در جنب جداری یا احشایی وارد فضای جنب می‌شود و سبب اختلال در عملکرد طبیعی ریه‌ها می‌گردد.

---

🔹 انواع پنوموتوراکس ساده:

1️⃣ اولیه: بدون وجود بیماری زمینه‌ای
2️⃣ ثانویه: در اثر بیماری‌های ریوی یا زمینه‌ای

---

⚠️ علل ایجاد پنوموتوراکس:
- پارگی فیستول برونشی – پلوری یا حباب ریوی
- در افراد سالم؛ پارگی تاول‌ یا حباب پر از هوا در سطح ریه
- به صورت عارضه‌ی ثانویه‌ی بیماری‌های ریوی زمینه‌ای و سایر عوامل

---

🔍 ارزیابی و علائم پنوموتوراکس:
- درد هنگام تنفس 😣
- تنگی نفس از خفیف تا شدید 😮‍💨
- کاهش یا نبود صداهای تنفسی در سمت آسیب‌دیده

💡 *نکته:* هر بیماری که دچار کاهش صداهای تنفسی و تنگی نفس باشد، باید احتمال پنوموتوراکس در نظر گرفته شود!

---

🏥 مدیریت و اقدامات اولیه:
✅ تجویز اکسیژن
✅ ایجاد خط وریدی (IV line)
✅ بررسی با پالس اکسی‌متری
✅ وضعیت نیمه‌نشسته (در صورت سالم بودن ستون فقرات)
✅ انتقال سریع به مرکز درمانی

---

⚠️ هشدار مهم:
پنوموتوراکس ساده ممکن است به سرعت به پنوموتوراکس فشاری (Tension Pneumothorax) تبدیل شود — بنابراین تشخیص و اقدام سریع حیاتی است!

@urgency_broujerd

💥 پنوموتوراکس تروماتیک (Traumatic Pneumothorax)

زمانی رخ می‌دهد که هوا از طریق پارگی خودِ ریه یا زخم دیواره‌ی قفسه سینه وارد فضای جنب می‌شود.

---

🔹 علل ایجاد پنوموتوراکس تروماتیک:
- صدمات نافذ قفسه سینه 🔪
- صدمات غیرنافذ (Blunt Trauma) 🔨
- روش‌های تهاجمی قفسه سینه مانند ورود کاتتر یا توراکوسنتز 🩻
- باروتروما ناشی از تهویه‌ی مکانیکی 🌬

🩺 *اگر علت آن خطای پزشکی باشد، به آن پنوموتوراکس آیاتروژنیک (Iatrogenic Pneumothorax) گفته می‌شود.*

---

⚠️ نکات مهم فیزیولوژیک:
💨 در پنوموتوراکس تروماتیک باز:
- در *دم*، قلب به سمت ریه‌ی سالم منحرف می‌شود.
- در *بازدم*، به سمت ریه‌ی آسیب‌دیده باز می‌گردد.
-به دو عمل بالا،فلوتر‌ مدیاستن می گویند.

💡 معمولاً آسیب باز قفسه سینه با آسیب همزمان به ریه همراه است، زیرا این دو ساختمان کاملاً مجاور یکدیگرند.

---

🔍 علائم و ارزیابی:
- صدای حباب زدن در بازدم و مکش هوا در دم 🫧
- تنگی نفس و دیسترس تنفسی 😮‍💨
- تاکی‌پنه (افزایش تعداد تنفس)
- تاکی‌کاردی (افزایش ضربان قلب)
- نبض ضعیف
- اضطراب و بی‌قراری

---

🩹 مدیریت پنوموتوراکس تروماتیک باز:

۱️⃣ اگر پانسمان تهویه‌دار دارید:
از آن برای پوشش زخم استفاده کنید تا مسیر یک‌طرفه ورود و خروج هوا تنظیم شود.

---

۲️⃣ اگر پانسمان تهویه‌دار در دسترس نیست (که معمولاً در ایران همین‌طور است):
✔️ از یک فویل استریل یا قطعه پلاستیکی تمیز (مثل جلد ست سرم یا داخل دستکش استریل) استفاده کنید.
🔸 آن را روی زخم بگذارید و از سه طرف بچسبانید 🍃
✅ این کار اجازه می‌دهد هوا در بازدم خارج شود ولی در دم وارد قفسه سینه نشود.

---

۳️⃣ اگر هیچ‌کدام از موارد بالا موجود نیست:
از پانسمان فشاری یا گاز آغشته به وازلین استفاده کنید.
🔹 اما توجه داشته باشید:
این روش ممکن است باعث تجمع فشار زیاد (پنوموتوراکس فشاری) شود.

💥 در صورت بروز علائمی مانند:
- تاکی‌کاردی
- تاکی‌پنه
- دیسترس تنفسی
👆 گوشه‌ی پانسمان را برای چند لحظه بلند کنید تا هوای محبوس خارج شود.

---

۴️⃣ در صورت دیسترس تنفسی شدید:
📍 پنوموتوراکس فشاری (Tension Pneumothorax) را در نظر بگیرید و بلافاصله نیدل دکامپرشن (Needle Decompression) انجام دهید.

---

۵️⃣ اگر علائم ادامه یافت:
✳️ بیمار را اینتوبه کرده و با فشار مثبت (آمبوبگ) تهویه کنید.

---

🚨 جمع‌بندی:
پنوموتوراکس تروماتیک از اورژانس‌های تهدیدکننده حیات است و تشخیص سریع، اعمال فشار کنترل‌شده، و پیشگیری از تبدیل آن به نوع فشاری، حیاتی می‌باشد.



@urgency_broujerd