Гал гуламтаа сахиха hургаалнууд
Заншал соомнай халуун сай,
Заншал соомнай хани барисаан,
Заншал соомнай галай бадараан”.
(Ц-Д. Дондокова)
Буряад арад эртэ урда сагhаа хойшо баян тγγхэтэй, гγнзэгы γндэhэ баримтатай ѐhо заншалнуудтай. Аман γгөөр дамжажа, маанадта хγрэжэ ерэhэн угайнгаа баялиг болохо, тγрэл хэлэеэ, тγγхэеэ, ѐhо заншалаа, шажан мγргэлөө арюун hайханаар сахижа, зγбөөр сэгнэжэ, дэлгэрγγлжэ, хγгжөөжэ ябаха манай шиидхэхэ ажал ба зорилго болоно ха юм даа. Бидэ түрэл хэлэнэйнгээ үгэ бүхэнэй удха ойлгохо, буряад арадай ажабайдал, соѐл культура, найр наадан, ѐhо заншал, шажан мүргэл шэнжэлжэ ябаха, мэдэхэ ѐhотойбди. Тиимэhээ бага наhанhаань хойшо элинсэг хулинсагайнгаа ѐhонуудые, заншалнуудые, сэсэн hургаалнуудые гүнзэгыгөөр ойлгожо, бодожо үзэжэ, оршон тойронхи байдалда бэеэ абажа, ерээдүй аха наhанайнгаа ажабайдалда хэрэглэжэ hураха хэрэгтэй болонобди.
Эртэ урда сагһаа хойшо буряад зон гал гээшые бултанһаа ехэ гэжэ тоолодог байгаа. Ямаршье арад зон галаа хүндэлдэг заншалтай.
Урда сагта манай эжы абанар галаа унтараахагүй гэжэ галаа согтойнь манажа байһан юм. Тэрэ үедэ зуруул үгы, үглөөгүүр эртэ тэрэ согоороо галаа һэргээдэг байгаа. Галгүй хүн ажаһуужа шадахагүй. Галай хүсөөр хүн хоолойгоо тэжээдэг, бэеэ дулаасуулдаг. Галай хүсөөр монгол-буряад угсаатан малайнгаа бэлшээри хаража, жэлэй дүрбэн сагта зөөжэ ажаһуудаг намтартай.
Гуламтынгаа галые бүүхэн унтараагаарай,
Гамнажа нангинаар сахяарай.
Урданай зон, үндэр наhатай үбгэд, хүгшэд үхибүүдээ hургахадаа, гал гуламтаяа сэбэр байлгаха, гол горхон руу муухай юумэ хаяхагүй, нѐлбохогүй гэжэ ходол заажа, хэлэжэ байдаг. «Гал хадаа гэрэй заяаша яс-тос гэжэ шэнэhэн (нарhан) түлеэнэй няжаганан абяа гарахадань, тоhонhоо, дээжэ эдеэ хоолhоо үргэдэг юм» гэжэ минии хүгшэн эжымни хэлээд, эдеэ хоолhоо үргэхэдөө, «гал заяашамнай бидэнээ харалсажа, туhалалсажа байгыш» гэжэ гуйдаг. Пеэшэнэй амhарта түлеэгээ аалиханаар табигты гээд заадаг, урдуурнь хормойгоороо гүйлдэхыемнай хоридог, муухай саарhа хэхэеэ hанахадамнай, хараадаг заншалтай hэн. Худагай уhа абахадаа, гол горхо гарахадаа, муу муухай юумэ уhа руу хаяхагүй гэжэ заабаришалдаг байhан. Уг унгияа мэдэдэггүй, хүндэлдэггүй, тахидаггүй зон үбшэн хабшанда нэрбэгдэнэ, зобоно, усал гэнэдэ дайралдана. Мүнөө үедэ уhа голой, нуурай хажууда байдаг зон шунгахаяа гү, али уhанай эрьедэ амархаяа ерэhэн зон уhа бузарлажа, тиимэhээ уhа голой эзэдые-лусуудые сухалдуулдаг, энээнhээ уламжалан, үбдэдэг, гай тодхорто ородог байна.
“Уг унгияа тахиха, гал гуламтаяа сахиха гээшэ ехэ удхатай» гэжэ ходол минии хүгшэн эжымни хэлэжэ байдаг hэн. Тэрэгүйдэ үхибүүдынь, түрэл гаралынь үбдэжэ болохо, урагшагүйдэхэ, юумэниинь бүтэсэгүй, өөдэлдэггүй байхадаа болохо.. Мγнөөнэй бэрхэшээлтэй сагта хγн зон hанаа сэдьхэлээ гажаруулжа, хатуу шэрγγн болгонгγй, абари зангаа хубилангγй, бэе бэедээ hайнаар хандажа, энэ шэрγγн саг дабахые оролдоболнай hайн бэлэй. Арадайнгаа ѐhо заншалнуудые алдангүй, мартангүйгөөр, сахижа, элинсэг хулинсагуудайнгаа заяаhан гал гуламта, уhа гол, бурхан шажанаа сахин хамгаалжа, хүн нэрэеэ нэрлүүлжэ ябахамнай болтогой!
Түлижэ байhан галтнай
Түмэн жэлдэ бадараг,
Түлиhэн галай утааень гаргажа,
Түрэhэн үринүүдэйнгээ жаргалыень хаража ябаарайт!
Эхэ эсэгэнэрнай ёhо заншалнуудаа, hургаалнуудаа, элдэб шадабаринуудаа үеhөө үедэ дамжуулжа үри хүүгэдтээ хүргэжэ ябадаг.
ГАЛДАА НАРИН НЯГТААР ХАНДАЛГА
Галай хүсѳѳр бидэ эдеэгээ шанажа, садхалан ябанабди, һэрюун, хүйтэн болохолоор, бэеэ дулаасуулнабди. Гал маанадта ехэ туһа хүргэдэг гээшэ. Тиимэ һэн тула галдаа нарин нягтаар, хүндэтэйгѳѳр хандаха ёһотойбди:
- Галдаа муухай юумэ хэхэгүй.
- Шорой шохой оруулхагүй.
- Муухай саарһа түлихэгүй.
- Галдаа уһа адхахагүй.
- Гал руугаа нёлбохогүй.
- Гуталаараа пеэшэнэйнгээ үүдэ хаахагүй.
- Хурса үзүүртэй түлеэ үзүүрээрнь түлихэгүй.
- Хүүгэдые галаар наадхуулхагүй.
- Тамхи гал руугаа татажа болохогүй.
- Галаа хараахагүй.
- Галайнгаа үнэһэ хүнэй урдаһаа баряад гарахагүй, хаяхагүй.
- Боро хараанаар үнэһэ гаргажа хаяхагүй.
-Галайнгаа уурлабал, һүрэбэл, ламада гал-заяашаяа тахюулха хэрэгтэй.
Үргэлжэлынь 👇
Манай канал: https://news.1rj.ru/str/urtemse
Заншал соомнай халуун сай,
Заншал соомнай хани барисаан,
Заншал соомнай галай бадараан”.
(Ц-Д. Дондокова)
Буряад арад эртэ урда сагhаа хойшо баян тγγхэтэй, гγнзэгы γндэhэ баримтатай ѐhо заншалнуудтай. Аман γгөөр дамжажа, маанадта хγрэжэ ерэhэн угайнгаа баялиг болохо, тγрэл хэлэеэ, тγγхэеэ, ѐhо заншалаа, шажан мγргэлөө арюун hайханаар сахижа, зγбөөр сэгнэжэ, дэлгэрγγлжэ, хγгжөөжэ ябаха манай шиидхэхэ ажал ба зорилго болоно ха юм даа. Бидэ түрэл хэлэнэйнгээ үгэ бүхэнэй удха ойлгохо, буряад арадай ажабайдал, соѐл культура, найр наадан, ѐhо заншал, шажан мүргэл шэнжэлжэ ябаха, мэдэхэ ѐhотойбди. Тиимэhээ бага наhанhаань хойшо элинсэг хулинсагайнгаа ѐhонуудые, заншалнуудые, сэсэн hургаалнуудые гүнзэгыгөөр ойлгожо, бодожо үзэжэ, оршон тойронхи байдалда бэеэ абажа, ерээдүй аха наhанайнгаа ажабайдалда хэрэглэжэ hураха хэрэгтэй болонобди.
Эртэ урда сагһаа хойшо буряад зон гал гээшые бултанһаа ехэ гэжэ тоолодог байгаа. Ямаршье арад зон галаа хүндэлдэг заншалтай.
Урда сагта манай эжы абанар галаа унтараахагүй гэжэ галаа согтойнь манажа байһан юм. Тэрэ үедэ зуруул үгы, үглөөгүүр эртэ тэрэ согоороо галаа һэргээдэг байгаа. Галгүй хүн ажаһуужа шадахагүй. Галай хүсөөр хүн хоолойгоо тэжээдэг, бэеэ дулаасуулдаг. Галай хүсөөр монгол-буряад угсаатан малайнгаа бэлшээри хаража, жэлэй дүрбэн сагта зөөжэ ажаһуудаг намтартай.
Гуламтынгаа галые бүүхэн унтараагаарай,
Гамнажа нангинаар сахяарай.
Урданай зон, үндэр наhатай үбгэд, хүгшэд үхибүүдээ hургахадаа, гал гуламтаяа сэбэр байлгаха, гол горхон руу муухай юумэ хаяхагүй, нѐлбохогүй гэжэ ходол заажа, хэлэжэ байдаг. «Гал хадаа гэрэй заяаша яс-тос гэжэ шэнэhэн (нарhан) түлеэнэй няжаганан абяа гарахадань, тоhонhоо, дээжэ эдеэ хоолhоо үргэдэг юм» гэжэ минии хүгшэн эжымни хэлээд, эдеэ хоолhоо үргэхэдөө, «гал заяашамнай бидэнээ харалсажа, туhалалсажа байгыш» гэжэ гуйдаг. Пеэшэнэй амhарта түлеэгээ аалиханаар табигты гээд заадаг, урдуурнь хормойгоороо гүйлдэхыемнай хоридог, муухай саарhа хэхэеэ hанахадамнай, хараадаг заншалтай hэн. Худагай уhа абахадаа, гол горхо гарахадаа, муу муухай юумэ уhа руу хаяхагүй гэжэ заабаришалдаг байhан. Уг унгияа мэдэдэггүй, хүндэлдэггүй, тахидаггүй зон үбшэн хабшанда нэрбэгдэнэ, зобоно, усал гэнэдэ дайралдана. Мүнөө үедэ уhа голой, нуурай хажууда байдаг зон шунгахаяа гү, али уhанай эрьедэ амархаяа ерэhэн зон уhа бузарлажа, тиимэhээ уhа голой эзэдые-лусуудые сухалдуулдаг, энээнhээ уламжалан, үбдэдэг, гай тодхорто ородог байна.
“Уг унгияа тахиха, гал гуламтаяа сахиха гээшэ ехэ удхатай» гэжэ ходол минии хүгшэн эжымни хэлэжэ байдаг hэн. Тэрэгүйдэ үхибүүдынь, түрэл гаралынь үбдэжэ болохо, урагшагүйдэхэ, юумэниинь бүтэсэгүй, өөдэлдэггүй байхадаа болохо.. Мγнөөнэй бэрхэшээлтэй сагта хγн зон hанаа сэдьхэлээ гажаруулжа, хатуу шэрγγн болгонгγй, абари зангаа хубилангγй, бэе бэедээ hайнаар хандажа, энэ шэрγγн саг дабахые оролдоболнай hайн бэлэй. Арадайнгаа ѐhо заншалнуудые алдангүй, мартангүйгөөр, сахижа, элинсэг хулинсагуудайнгаа заяаhан гал гуламта, уhа гол, бурхан шажанаа сахин хамгаалжа, хүн нэрэеэ нэрлүүлжэ ябахамнай болтогой!
Түлижэ байhан галтнай
Түмэн жэлдэ бадараг,
Түлиhэн галай утааень гаргажа,
Түрэhэн үринүүдэйнгээ жаргалыень хаража ябаарайт!
Эхэ эсэгэнэрнай ёhо заншалнуудаа, hургаалнуудаа, элдэб шадабаринуудаа үеhөө үедэ дамжуулжа үри хүүгэдтээ хүргэжэ ябадаг.
ГАЛДАА НАРИН НЯГТААР ХАНДАЛГА
Галай хүсѳѳр бидэ эдеэгээ шанажа, садхалан ябанабди, һэрюун, хүйтэн болохолоор, бэеэ дулаасуулнабди. Гал маанадта ехэ туһа хүргэдэг гээшэ. Тиимэ һэн тула галдаа нарин нягтаар, хүндэтэйгѳѳр хандаха ёһотойбди:
- Галдаа муухай юумэ хэхэгүй.
- Шорой шохой оруулхагүй.
- Муухай саарһа түлихэгүй.
- Галдаа уһа адхахагүй.
- Гал руугаа нёлбохогүй.
- Гуталаараа пеэшэнэйнгээ үүдэ хаахагүй.
- Хурса үзүүртэй түлеэ үзүүрээрнь түлихэгүй.
- Хүүгэдые галаар наадхуулхагүй.
- Тамхи гал руугаа татажа болохогүй.
- Галаа хараахагүй.
- Галайнгаа үнэһэ хүнэй урдаһаа баряад гарахагүй, хаяхагүй.
- Боро хараанаар үнэһэ гаргажа хаяхагүй.
-Галайнгаа уурлабал, һүрэбэл, ламада гал-заяашаяа тахюулха хэрэгтэй.
Үргэлжэлынь 👇
Манай канал: https://news.1rj.ru/str/urtemse
Telegram
БУРЯАД ЮРТЭМСЭ
Говорим только о бурятском на родном языке 😍
Привязанная группа для обсуждения - https://news.1rj.ru/str/+mu2hsLDv8AU5Y2Iy
Владелец канала - Намжилма Цыденова
По вопросам рекламы обращаться по тел: 8929-471-47-52
Привязанная группа для обсуждения - https://news.1rj.ru/str/+mu2hsLDv8AU5Y2Iy
Владелец канала - Намжилма Цыденова
По вопросам рекламы обращаться по тел: 8929-471-47-52
❤119🙏52👍6🔥4👏3😘3🤔1
-Хурса эритэй хутагаар галайнгаа амһар нээжэ болохогүй.
-Хурса хутага гал руугаа харуулжа табижа болохогүй, — гал заяаша айха.
- Галайнгаа хаалтануудые хүлөөрөө үдьхэлэн хаажа болохогүй, урданай зон галдаа хүлөөшье шаража дулаасуулдаггүй байгаа.
- Гал гуламта тээшээ шоройгоо огто хамажа болохогүй.
- Үглөөниинь эртэ бодоод, гар нюураа угаагаад, галаа түлижэ, сайгаа шанаад, сайнгаа дээжые газаа гаража, орон нютагтаа үргэдэг, орожо ерээд, гал заяашада үргэдэг һайхан ёһо заншалаа бидэ сахижа ябаха ёһотойбди.
- Үдэшэниинь мяха шүлэеэ шанаа һаа, галдаа үргэхэ.
- Галай үнэһэ худхажа, галай улаан сог шангаар сохижо болохогүй, гал заяаша зобохо.
- Пеэшэндэ түлеэ шангаар хаяхахагүй.
- Галдаа сагаан эдеэнэйнгээ дээжэ үргэхэ.
Гал тухай домог
Үни холо сагта хүн амитанай ажамидардаг дэлхэй дээрэ гал үгы байһан юм. Харин тэнгэридэ һүни бүри хэдэн мянгаад галханууд носодог бэлэй. Галтай болоо һаа, дулаасаха һэмди гэжэ газар дэлхэйн ажаһуугшад ойлгоходоо, тэнгэриһээ хайшан гэжэ гал асархаб гэжэ бодомжолбо. Юундэб гэхэдэ, тэнгэриин зон һайн дураараа гал бэлэглэхэгүй байгаа бшуу. Тиимэ һэн тула ямар нэгэ аргаар нюужа асарха ёһотой болоо ха юм. Хүниие эльгээхэ гэхэдэ, хүн огторгой өөдэ гаража шадахагүй байба. Бүргэд шубуу эльгээхэ гэхэдэ, томо бэеэ нюужа шадахагүй. Удаан зүбшэл барин хөөрэлдэжэ, бишыхан бэетэй, шуран солбон хараасгайе эльгээхэ гэжэ шиидэбэ. Хараасгай зүбшөөжэ, бэрхэтэй замда гараба. Дээдэ тэнгэридэ ерээд, нэгэ айлайда хүрэхэдэнь, галынь түлигдэжэ, эдеэн бусалжа байба. Шуран хараасгай үрхөөрнь ниидэжэ ороод, гуламта соонь ууяжа байһан сог хушуундаа зуугаад, дэгдэн гараха гэхэдэнь, эдеэ бэлдэжэ байһан хүгшэн оог хуугай табиба. Гартаа барижа байһан хабшагаараа далагад гэхэдээ, хараасгайн һүүл хабшажа үрдибэ. Хараасгай һүүлээ таһалуулаашье һаа, зууһан согоо алдабагүй. Иигэжэ газар дээрэ гал бии болоһон түүхэтэй.
Сусал хаялга тухай ушар
Балданай Хандамын басаган Шэтын областиин Хёлгын аймагта хадамда гараһан гэхэ. Жэл бүхэндэ нарайлаад, нютагаа ерэхэ гэхэдэнь, тэрээндэ саг олдодоггүй байгаа. Тиигээд тэрэ арбаад жэл соо гэртээ айлшалаагүй һэн ха. Нэгэтэ Хандама хүгшэнэй галаа удхалха гээд пеэшэнэйнгээ үүдэ нээхэдэнь, согтоёо сусал һуужа байба. Хүгшөөдэй тэрээниие хараһаар лэ: "Хэн юун улимайнь ерэхэ юм, басаган хадамда гараһаар арба гаран жэл болоо, хүлеэжэ ядааб, сүхэрөөб", — гээд, һуумга сусалаа хүнэгтэй уһа руу хэжэрхибэ гэхэ.
Басаганиинь гэртээ айлшалжа ябаһаар, Хёлго мүрэндэ орожо үхэбэ гэһэн дохёо үглөөдэрынь дуулдаа һэн. Хүгшөөдэй уйхай боложо, халаглаа һааб даа.
Һуумга сусал айлшанай гү, түрэл гаралай ерэхые зүгнэдэг юм. Тиимэһээ һуугаад байһан сусалые хүндэлхэдөө: "Оо, сай уугты, сагаан эдеэн табаг баригты, шанаһан мяха зооглогты, шүлэ баригты, — гээд, сусал дээрээ хабшагаараа үнэһэ адхаад, — амаржа унтагты", — гээд тэрээнээ хэбтүүлээд, үнэһөөр хушаха ёһотой юм. Иигэхэдээ сусалаа хүндэлбэ гээшэт.
Гал гуламта тухай таабаринууд
Гэрээр дүүрэн улаан шагай. (Сог)
Дэлхэй дээрэ үмхирхэгүй,
Уһан соо шэнгэхэгүй. (Согой хөө)
Зундаа һэрюусүүлдэг,
Үбэлдөө дулаасуулдаг. (Пеэшэн)
Зуун улаан ямаан соо
Зуудаг хара тэхэ. (Сог, хабшаг)
Гунжан үнеэнэй хэбтэһэн газарта
Гурбан жэлдэ ногоон ургадаггүй. (Гуламта)
Сагаахан үнеэн хэбтэн таргалаа. (Үнэһэн)
Эхэнь бүдүүн, басаганиинь улаахан.
Хүбүүниинь огторгойдо
Гарахамни гээд ябашана. (Пеэшэн, гал, утаан)
Оньһон үгэнүүд
Ганса хүн айл бэшэ,
Ганса сусал гал бэшэ.
Удхалһан галай ошон ехэ,
Оролдоһон таряашанай ургаса ехэ.
Гал түлибэл — нютаг,
Мори сэргэдэ уябал — отог.
Арадайнгаа Һургаалнуудые ажабайдалдаа тааруулан хэрэглэжэ байгыт. Эхэнэр хүн, тоогоогоороо буян олохо, гал гуламтаяа сэбэрээр тахижа, амтатай эдеэтэй, хэшэгтэй ябагты. Хүбүүд, эсэгынгээ нэрэ дээгүүр үргэжэ холо ойгуур суурхуулагты.
Бадмаева Римма Цырендоржиевнагай суглуулhан
Манай канал:
https://news.1rj.ru/str/urtemse
-Хурса хутага гал руугаа харуулжа табижа болохогүй, — гал заяаша айха.
- Галайнгаа хаалтануудые хүлөөрөө үдьхэлэн хаажа болохогүй, урданай зон галдаа хүлөөшье шаража дулаасуулдаггүй байгаа.
- Гал гуламта тээшээ шоройгоо огто хамажа болохогүй.
- Үглөөниинь эртэ бодоод, гар нюураа угаагаад, галаа түлижэ, сайгаа шанаад, сайнгаа дээжые газаа гаража, орон нютагтаа үргэдэг, орожо ерээд, гал заяашада үргэдэг һайхан ёһо заншалаа бидэ сахижа ябаха ёһотойбди.
- Үдэшэниинь мяха шүлэеэ шанаа һаа, галдаа үргэхэ.
- Галай үнэһэ худхажа, галай улаан сог шангаар сохижо болохогүй, гал заяаша зобохо.
- Пеэшэндэ түлеэ шангаар хаяхахагүй.
- Галдаа сагаан эдеэнэйнгээ дээжэ үргэхэ.
Гал тухай домог
Үни холо сагта хүн амитанай ажамидардаг дэлхэй дээрэ гал үгы байһан юм. Харин тэнгэридэ һүни бүри хэдэн мянгаад галханууд носодог бэлэй. Галтай болоо һаа, дулаасаха һэмди гэжэ газар дэлхэйн ажаһуугшад ойлгоходоо, тэнгэриһээ хайшан гэжэ гал асархаб гэжэ бодомжолбо. Юундэб гэхэдэ, тэнгэриин зон һайн дураараа гал бэлэглэхэгүй байгаа бшуу. Тиимэ һэн тула ямар нэгэ аргаар нюужа асарха ёһотой болоо ха юм. Хүниие эльгээхэ гэхэдэ, хүн огторгой өөдэ гаража шадахагүй байба. Бүргэд шубуу эльгээхэ гэхэдэ, томо бэеэ нюужа шадахагүй. Удаан зүбшэл барин хөөрэлдэжэ, бишыхан бэетэй, шуран солбон хараасгайе эльгээхэ гэжэ шиидэбэ. Хараасгай зүбшөөжэ, бэрхэтэй замда гараба. Дээдэ тэнгэридэ ерээд, нэгэ айлайда хүрэхэдэнь, галынь түлигдэжэ, эдеэн бусалжа байба. Шуран хараасгай үрхөөрнь ниидэжэ ороод, гуламта соонь ууяжа байһан сог хушуундаа зуугаад, дэгдэн гараха гэхэдэнь, эдеэ бэлдэжэ байһан хүгшэн оог хуугай табиба. Гартаа барижа байһан хабшагаараа далагад гэхэдээ, хараасгайн һүүл хабшажа үрдибэ. Хараасгай һүүлээ таһалуулаашье һаа, зууһан согоо алдабагүй. Иигэжэ газар дээрэ гал бии болоһон түүхэтэй.
Сусал хаялга тухай ушар
Балданай Хандамын басаган Шэтын областиин Хёлгын аймагта хадамда гараһан гэхэ. Жэл бүхэндэ нарайлаад, нютагаа ерэхэ гэхэдэнь, тэрээндэ саг олдодоггүй байгаа. Тиигээд тэрэ арбаад жэл соо гэртээ айлшалаагүй һэн ха. Нэгэтэ Хандама хүгшэнэй галаа удхалха гээд пеэшэнэйнгээ үүдэ нээхэдэнь, согтоёо сусал һуужа байба. Хүгшөөдэй тэрээниие хараһаар лэ: "Хэн юун улимайнь ерэхэ юм, басаган хадамда гараһаар арба гаран жэл болоо, хүлеэжэ ядааб, сүхэрөөб", — гээд, һуумга сусалаа хүнэгтэй уһа руу хэжэрхибэ гэхэ.
Басаганиинь гэртээ айлшалжа ябаһаар, Хёлго мүрэндэ орожо үхэбэ гэһэн дохёо үглөөдэрынь дуулдаа һэн. Хүгшөөдэй уйхай боложо, халаглаа һааб даа.
Һуумга сусал айлшанай гү, түрэл гаралай ерэхые зүгнэдэг юм. Тиимэһээ һуугаад байһан сусалые хүндэлхэдөө: "Оо, сай уугты, сагаан эдеэн табаг баригты, шанаһан мяха зооглогты, шүлэ баригты, — гээд, сусал дээрээ хабшагаараа үнэһэ адхаад, — амаржа унтагты", — гээд тэрээнээ хэбтүүлээд, үнэһөөр хушаха ёһотой юм. Иигэхэдээ сусалаа хүндэлбэ гээшэт.
Гал гуламта тухай таабаринууд
Гэрээр дүүрэн улаан шагай. (Сог)
Дэлхэй дээрэ үмхирхэгүй,
Уһан соо шэнгэхэгүй. (Согой хөө)
Зундаа һэрюусүүлдэг,
Үбэлдөө дулаасуулдаг. (Пеэшэн)
Зуун улаан ямаан соо
Зуудаг хара тэхэ. (Сог, хабшаг)
Гунжан үнеэнэй хэбтэһэн газарта
Гурбан жэлдэ ногоон ургадаггүй. (Гуламта)
Сагаахан үнеэн хэбтэн таргалаа. (Үнэһэн)
Эхэнь бүдүүн, басаганиинь улаахан.
Хүбүүниинь огторгойдо
Гарахамни гээд ябашана. (Пеэшэн, гал, утаан)
Оньһон үгэнүүд
Ганса хүн айл бэшэ,
Ганса сусал гал бэшэ.
Удхалһан галай ошон ехэ,
Оролдоһон таряашанай ургаса ехэ.
Гал түлибэл — нютаг,
Мори сэргэдэ уябал — отог.
Арадайнгаа Һургаалнуудые ажабайдалдаа тааруулан хэрэглэжэ байгыт. Эхэнэр хүн, тоогоогоороо буян олохо, гал гуламтаяа сэбэрээр тахижа, амтатай эдеэтэй, хэшэгтэй ябагты. Хүбүүд, эсэгынгээ нэрэ дээгүүр үргэжэ холо ойгуур суурхуулагты.
Бадмаева Римма Цырендоржиевнагай суглуулhан
Манай канал:
https://news.1rj.ru/str/urtemse
Telegram
БУРЯАД ЮРТЭМСЭ
Говорим только о бурятском на родном языке 😍
Привязанная группа для обсуждения - https://news.1rj.ru/str/+mu2hsLDv8AU5Y2Iy
Владелец канала - Намжилма Цыденова
По вопросам рекламы обращаться по тел: 8929-471-47-52
Привязанная группа для обсуждения - https://news.1rj.ru/str/+mu2hsLDv8AU5Y2Iy
Владелец канала - Намжилма Цыденова
По вопросам рекламы обращаться по тел: 8929-471-47-52
❤156🙏59👍25😘5🔥1
Media is too big
VIEW IN TELEGRAM
Дулаан буряад гутал тухай хөөрэлдэе 🔥
“Унты Эгита” гэжэ дуулаа hэн гүт?
Үндэр түрэлтэ Далай лама шаахайень дуратай үмдэдэг гэнэ 💥
Тон лэ эрхимээр оёотой гуталнууд лэ даа. Гоё гээшэнь буряад урлалаа иигэжэ хүгжөөжэ байхадань.
Хаяг: Улаан~Үдэ хото, Ленинэй гудамжа, 44, “Столичный” гэhэн худалдаа наймаанай түб, 2 дабхар, 47-дохи бутик
Хандаха утас:
+7 (964) 401-15-74 Сэсэг
89024530016 Долгорма
ВК бүлгэмдэнь орогты:
vk.com/club174889852
Телеграм субагтань орогты:
https://news.1rj.ru/str/+PKuCU20rcZJiNDIy
“Унты Эгита” гэжэ дуулаа hэн гүт?
Үндэр түрэлтэ Далай лама шаахайень дуратай үмдэдэг гэнэ 💥
Тон лэ эрхимээр оёотой гуталнууд лэ даа. Гоё гээшэнь буряад урлалаа иигэжэ хүгжөөжэ байхадань.
Хаяг: Улаан~Үдэ хото, Ленинэй гудамжа, 44, “Столичный” гэhэн худалдаа наймаанай түб, 2 дабхар, 47-дохи бутик
Хандаха утас:
+7 (964) 401-15-74 Сэсэг
89024530016 Долгорма
ВК бүлгэмдэнь орогты:
vk.com/club174889852
Телеграм субагтань орогты:
https://news.1rj.ru/str/+PKuCU20rcZJiNDIy
👍67❤45🙏17🔥7
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
❤170👍46😍32😘14🔥5😁4
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
Кухня монгольских народов: единство вкусов
Традиционная кухня монгольских народов очень схожа и уникальна одновременно. Несмотря на различия в регионах проживания, общие черты остаются неизменными: любовь к баранине, молочным напиткам, а также сытному чаепитию с молоком и маслом.
Такое кулинарное единство обусловлено общими историческими корнями.
На видео Тыва.
С паблика “Степные истории”
Канал “Буряад юртэмсэ”:
https://news.1rj.ru/str/urtemse
Традиционная кухня монгольских народов очень схожа и уникальна одновременно. Несмотря на различия в регионах проживания, общие черты остаются неизменными: любовь к баранине, молочным напиткам, а также сытному чаепитию с молоком и маслом.
Такое кулинарное единство обусловлено общими историческими корнями.
На видео Тыва.
С паблика “Степные истории”
Канал “Буряад юртэмсэ”:
https://news.1rj.ru/str/urtemse
👍133❤56🙏12😍2
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
Олигой ехэ ажал хэжэ байнадаа, өөрыгөө тэжээжэ🔥
Хүлэршэтэрөө хүхэдэг ха юм. Энээхэн наhандаа хүхэхэ балсангуудынь эгээл хүсэтэй гэхэ, энэл балсангуудай хүсөөр хоолоо олон ажамидарна ха юм.
Хүхэеэ хүхэhэн хүүгэд:
- Зүб амилжа hурана. Хамараараа амилхань шухала, агаар зүб замаар бэе соо ороод, шуhа баяжуулна, уураг толгойнь зүб хүгжэнэ.
- Нюурайнь байгуулалта зүб хүгжэнэ. Гарахаhаа хүүгэдэй үргэ аманиинь досоошоо байдаг, хүхэжэ эхилхэдээ заhардаг. Нюурайнь балсан мяхан жэгдэржэ, шарайнь сэбэр болодог.
- Эхын hүн үхибүүнэй шүдэндэ айхабтар ехээр нүлөөлнэ, хамгаална, бүхэжүүлнэ. Хэмэл хүхэлтэ хүхэhэн хүүгэд наhаараа муу шүдэтэй зободог.
- Нюур аманайнгаа зүб хүгжэлтэhээ боложо, хэлэндэ ульгамаар орохо.
- Эжынгээ хүхэ хүхэхэдөө, үхибүүн тон лэ халуун холбоогоор эжытэеэ уягдана. Энээн тухай хэды бодомжолхоор бэ даа. Тон лэ hайн hанаатай, эльгэ дүүрэн хүн болохо ха юм ❤️
Намжилма Цыденова бэшэбэб 🙏
Манай канал:
https://news.1rj.ru/str/urtemse
Хүлэршэтэрөө хүхэдэг ха юм. Энээхэн наhандаа хүхэхэ балсангуудынь эгээл хүсэтэй гэхэ, энэл балсангуудай хүсөөр хоолоо олон ажамидарна ха юм.
Хүхэеэ хүхэhэн хүүгэд:
- Зүб амилжа hурана. Хамараараа амилхань шухала, агаар зүб замаар бэе соо ороод, шуhа баяжуулна, уураг толгойнь зүб хүгжэнэ.
- Нюурайнь байгуулалта зүб хүгжэнэ. Гарахаhаа хүүгэдэй үргэ аманиинь досоошоо байдаг, хүхэжэ эхилхэдээ заhардаг. Нюурайнь балсан мяхан жэгдэржэ, шарайнь сэбэр болодог.
- Эхын hүн үхибүүнэй шүдэндэ айхабтар ехээр нүлөөлнэ, хамгаална, бүхэжүүлнэ. Хэмэл хүхэлтэ хүхэhэн хүүгэд наhаараа муу шүдэтэй зободог.
- Нюур аманайнгаа зүб хүгжэлтэhээ боложо, хэлэндэ ульгамаар орохо.
- Эжынгээ хүхэ хүхэхэдөө, үхибүүн тон лэ халуун холбоогоор эжытэеэ уягдана. Энээн тухай хэды бодомжолхоор бэ даа. Тон лэ hайн hанаатай, эльгэ дүүрэн хүн болохо ха юм ❤️
Намжилма Цыденова бэшэбэб 🙏
Манай канал:
https://news.1rj.ru/str/urtemse
❤245🙏142👍24😘11😍2
Каналаа нээгээдүй байхадаа, Вконтакте соо элдэб паблигуудые харадаг байгааб. Тиигээд тувин, яхад бүлгэмүүд соо булта өөрын хэлэн дээрэ бэшэлсэхэ, буряад группанууд соо ородоор харилсаха. Олигой гоёор бэддээ, уhан ород хэлэн дээрэ, ухаатай гэгшээр.
Тиигээд муудадаг байхаб.
А мүнөө гоё, канал дээрээ садатараа буряадаар хөөрэлдэжэ байхада ❤️
Тиигээд муудадаг байхаб.
А мүнөө гоё, канал дээрээ садатараа буряадаар хөөрэлдэжэ байхада ❤️
❤186👍134🙏62🔥14👏11
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
Дүү басагадайнгаа үhэ гүрэдэг хүбүүн ха гэлдэбэбди, тиигэжэ байтараа, юуу, шүдэр тоног гүрэдэг hаа, гурбаар гүрэхэ энэ хүбүүндэ - миин наадан юм бэддаа гэжэ тобшолбобди 😍😍😍
Юун гэжэ hананабта?
Манай канал:
https://news.1rj.ru/str/urtemse
Юун гэжэ hананабта?
Манай канал:
https://news.1rj.ru/str/urtemse
❤119👍85🙏14😍4🔥3
В телегу видео грузится с трудом, hалгабал дээ.
Я не хочу так работать, поэтому создала пока группу в МАХе.
Смотрите, чтобы в МАХе создать канал, надо в Роскомнадзоре получить отметку А+
Пока прохожу регистрацию, можем общаться в группе, группа может вместить до 1000 людей.
Вот ссылка на группу Юртэмсэ:
https://max.ru/join/4bpoD5K0x-dzdSAm96niHKoj2fLL3TgWivBPoU-xRZg
Я не хочу так работать, поэтому создала пока группу в МАХе.
Смотрите, чтобы в МАХе создать канал, надо в Роскомнадзоре получить отметку А+
Пока прохожу регистрацию, можем общаться в группе, группа может вместить до 1000 людей.
Вот ссылка на группу Юртэмсэ:
https://max.ru/join/4bpoD5K0x-dzdSAm96niHKoj2fLL3TgWivBPoU-xRZg
❤30🙏7
Зай, хэды соо 20 секундна видео энэ тэргэ руу ашагдагшааб, харая
❤5
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
Шкодник гэжэ бэшээтэй видео 😍😍😍
Наадаха дураниинь хүршэбэ….үбhэн шаршаганаад бүри 😀
https://news.1rj.ru/str/urtemse
Наадаха дураниинь хүршэбэ….үбhэн шаршаганаад бүри 😀
https://news.1rj.ru/str/urtemse
😁99❤32😍23👍8👌2😘2
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
👍105🙏56❤14🔥5🤔4
СУГ ЭНЕЭЛДЭЕ ❤️
Нэгэ буряад хари гүрэнэй айлшадтай ресторан ерээд, ехэ амтархан, бүхэлеэр мяха эдинэ. Айлшадынь:
- Таанад, буряадууд, шононууд шэнги мяханда дуратайт.
Буряад урдаhаань:
- Харин таанад хонид мэтэ үбhэ ногоондо дуратайт.
😂😂😂
Нэгэ наhажаал элитэ уран зохёолшон ехэ суглаанай үедэ хажуудань hууhан залуу эхэнэртэ хандана:
- Таабари таагты даа. Бэе бэетэй няалдан даралсана, үhэн үhэнтэй ниилэн холилдоно, харин hүниндөө бүри няалдан нэгэдэнэ. Юун бэ?
Эхэнэр урдаhаань аягүйрхэhэн янзатайгаар:
- Энэ та, ехэ хүндэтэй ба наhатай хүн аад, бэлхүүхэнhээ доошо юумэн тушаа ярижа ябахаа болит!
- Юундэ бэлхүүэнhээ доошо? Нюдэнэй зубхи ба hорьмоhонууд ха юм.
😂😂😂
- Доктор, би үбгэнhөө hалаад, ехээр маряажааб. Яажа турахабиб?
- Һайндэрлэхэеэ болигты!
Баярма Баторова бэлдэбэ
Нэгэ буряад хари гүрэнэй айлшадтай ресторан ерээд, ехэ амтархан, бүхэлеэр мяха эдинэ. Айлшадынь:
- Таанад, буряадууд, шононууд шэнги мяханда дуратайт.
Буряад урдаhаань:
- Харин таанад хонид мэтэ үбhэ ногоондо дуратайт.
😂😂😂
Нэгэ наhажаал элитэ уран зохёолшон ехэ суглаанай үедэ хажуудань hууhан залуу эхэнэртэ хандана:
- Таабари таагты даа. Бэе бэетэй няалдан даралсана, үhэн үhэнтэй ниилэн холилдоно, харин hүниндөө бүри няалдан нэгэдэнэ. Юун бэ?
Эхэнэр урдаhаань аягүйрхэhэн янзатайгаар:
- Энэ та, ехэ хүндэтэй ба наhатай хүн аад, бэлхүүхэнhээ доошо юумэн тушаа ярижа ябахаа болит!
- Юундэ бэлхүүэнhээ доошо? Нюдэнэй зубхи ба hорьмоhонууд ха юм.
😂😂😂
- Доктор, би үбгэнhөө hалаад, ехээр маряажааб. Яажа турахабиб?
- Һайндэрлэхэеэ болигты!
Баярма Баторова бэлдэбэ
😁151❤50😍11👍10
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
😁157😍31❤22👍15🔥6
Media is too big
VIEW IN TELEGRAM
Группа AnDa Union с композицией "Джангар - гимн героям"
Южная Монголия. Китай.
Буряад басаган Сэсэгма Бабуудоржийн дуулана
Присодиняйся к каналу:
https://news.1rj.ru/str/urtemse
Южная Монголия. Китай.
Буряад басаган Сэсэгма Бабуудоржийн дуулана
Присодиняйся к каналу:
https://news.1rj.ru/str/urtemse
❤78🙏23🔥8
😂😂😂😂😂😂😂😂😂
СУГ ЭНЕЭЛДЭЕ, НҮХЭД!
Гурбан һүзэгтэйшүүл хөөрэлдэнэ:
- Би 3 жэлэй туршада бисалгажа, маани тарнинуудые уншажа, гэгээрээб.
- Би 5 жэл бисалгажа, маани тарнинуудые уншажа, гэгээрээб.
- Аа, би гэрэй оройһоо тархи дээрэмни хирпиисын унахада, гансата гэгээрээ hэм.
ххххх
Нэгэ хари гүрэнэй ламын Энэдхэгтэ авто–унаагаар гүйлгэжэ ябатарынь, гэнтэ урдань харгы дээрэ үхэр гүйгөөд гарашаhан байгаа. Лама түргэн тогтожо үрдингүй, үхэрэй үхэтэрынь даражархиба ха. Тиигээд тэндэ дүтэхэнэ байhан дасан ошожо, санаартанда иигэжэ хандаhан гэдэг:
- Минии үйлын үри (карма) танай нангин шүтөөнэй амитаниие ойлгомторгүй даражархибал. Хүлисэжэ хайрлыт даа!
ххххх
- Багша –аа, та намда дээдын амгалан тэнюунэй газар харуулыт.
- Шамда мэдүүлбэл, тэндэхи амарлингы байдал hалахал.
ххххх
Энэдхэгтэ рикшада hуугаад ябаhан хоёр гэнинмаанарта нэгэ hүрөөтэй муухай бүһэтэй хүн доромжолон добтолжо, ехээр айлгаhан байгаа. Арай – шамай мултараад, гэнинмаанар багшадаа ошожо, ушараа хөөрэбэ. Тиигээд, буддын шажанай ёhоор, яагаад зүбөөр бэеэ аршалха ёhотой байгаабибди гэжэ асууба ха. Багшань иигэжэ харюусаһан гэдэг:
- Агууехэ энэрхы сэдьхэлээр добтологшые хайрлан, шүхэрөөрөө тархииень сүмэ хадхажархиха байгаат.
😂😂😂😂😂😂😂😂🌈😂😂😂
СУГ ЭНЕЭЛДЭЕ, НҮХЭД!
Гурбан һүзэгтэйшүүл хөөрэлдэнэ:
- Би 3 жэлэй туршада бисалгажа, маани тарнинуудые уншажа, гэгээрээб.
- Би 5 жэл бисалгажа, маани тарнинуудые уншажа, гэгээрээб.
- Аа, би гэрэй оройһоо тархи дээрэмни хирпиисын унахада, гансата гэгээрээ hэм.
ххххх
Нэгэ хари гүрэнэй ламын Энэдхэгтэ авто–унаагаар гүйлгэжэ ябатарынь, гэнтэ урдань харгы дээрэ үхэр гүйгөөд гарашаhан байгаа. Лама түргэн тогтожо үрдингүй, үхэрэй үхэтэрынь даражархиба ха. Тиигээд тэндэ дүтэхэнэ байhан дасан ошожо, санаартанда иигэжэ хандаhан гэдэг:
- Минии үйлын үри (карма) танай нангин шүтөөнэй амитаниие ойлгомторгүй даражархибал. Хүлисэжэ хайрлыт даа!
ххххх
- Багша –аа, та намда дээдын амгалан тэнюунэй газар харуулыт.
- Шамда мэдүүлбэл, тэндэхи амарлингы байдал hалахал.
ххххх
Энэдхэгтэ рикшада hуугаад ябаhан хоёр гэнинмаанарта нэгэ hүрөөтэй муухай бүһэтэй хүн доромжолон добтолжо, ехээр айлгаhан байгаа. Арай – шамай мултараад, гэнинмаанар багшадаа ошожо, ушараа хөөрэбэ. Тиигээд, буддын шажанай ёhоор, яагаад зүбөөр бэеэ аршалха ёhотой байгаабибди гэжэ асууба ха. Багшань иигэжэ харюусаһан гэдэг:
- Агууехэ энэрхы сэдьхэлээр добтологшые хайрлан, шүхэрөөрөө тархииень сүмэ хадхажархиха байгаат.
😂😂😂😂😂😂😂😂🌈😂😂😂
❤60😁33🙏7😍4👍2