حال که با تعریف ایمنی ذاتی یا غیر اختصاصی آشنا شدیم ، بهتر است که در مورد اجزای سازنده ایمنی ذاتی صحبت کنیم . به عبارت دیگر میخواهیم بدانیم که کدام بافت ها یا عوامل ایمنی ذاتی یا غیر اختصاصی را تشکیل میدهند ؟

۱- سدهای فیزیکو شیمیایی جزو بخش های مهم ایمنی ذاتی هستند . به عنوان مثال پوست بدن و مخاطات و ترشحات موکوسی آنها جزو سدهای فیزکوشیمایی محسوب می شوند . پوست سالم و مخاط های سالم مانع از ورورد عوامل بیماریزا می شوند . بنابراین هر عاملی که بتواند سدهای فیزیکوشیمایی را تقویت کند می تواند باعث بهبود سیستم ایمنی حیوان یا پرنده شود

۲- سلول های بیگانه خوار : ماکروفاژها جزو سربازهای مهم بدن هستند که میتوانند به صورت غیر اختصاصی عوامل مهاجم را ببلعند


۳- برخی از پروتیین های خون همچون مثل اجزای کمپلمان ها میتوانند به صورت غیر اختصاصی بر عیله میکروب ها وارد عمل شوند

۵- فلور میکروبی روده و لوله گوارشی : در روده باکتری های مفید و بیماریزا همیشه حضور دارند. حضور و فعالیت باکتری های مفید مانع از ازدیاد باکتری های بیماریزا می شود. هر عاملی که منجر به بهبود جمعیت باکتری های مفید روده شود می تواند منجر به تقویت سیستم ایمنی غیر اختصاصی یا ذاتی شود. به عنوان مثال پروبیوتیک ها ، پری بیوتیک ها، گیاهان دارویی میتوانند توازن جمعیت میکروب روده را به نفع باکتری های مفید روده تغییر بدهند

۶- ژنتیک : ژنتیک نیز از جمله عوامل طبیعی غیر اختصاصی است . به عنوان مثال بیشتر پرنده ها به بیماری کریمه و کنگو غیر حساس می باشند و این در حالی است که شتر مرغ حساس به کریمه و کنگو می باشد . حضور یا عدم حضور گیرنده های مربوط به برخی از عوامل بیماریزا در حساسیت یا مقاومت حیوان به بیماری ها نقش دارد

۷- عوامل فیزیولوزیکی و تغذیه ای نیز امروزه جزو ایمنی ذاتی محسوب می شوند . به عنوان مثال سن یکی از عوامل تاثیر گذار بر سیستم ایمنی است . حیوانات پیر و مسن در مقایسه با حیوانات جوان به برخی از بیماری ها حساس ترند (برعکس آن نیز در برخی از بیماریهای دیگر صادق است) و یا کیفیت تغذیه میتواند بر توان سیستم ایمنی پرنده تاثیرگذار باشد.

دمای بدن طیور چقدر است؟

دمای بدن طیور چقدر است ؟ منظور از نظم شبانه روزی دما یا Circadian rhythm چیست ؟ چرا پرندگان از خود گرما آزاد میکنند؟ آیا جوجه ها در چند روز نخست زندگی خود ، موجودات خونسردی به حساب می آیند؟ چرا کنترل دمای محیط در هفته اول پرورش مهم است ؟



۱- دمای بدن طیور چقدر است ؟

جواب: نمیتوان یک دمای کاملا ثابتی را برای بدن طیور بیان کرد. دمای بدن طیور تحت تاثیر برخی از فاکتورها همچون دمای محیط پرورش و همچنین نحوه تغذیه دارد. اما میتوان گفت که در پرندگانی که در شرایط طبیعی نگه داری می شوند و از تغذیه مناسبی نیز برخوردارند، انتظار داریم که دمای بدن بین ۴۰٫۵ تا ۴۱٫۵ درجه سانتی گراد باشد. به عبارت دیگر پرندگان سالم دارای یک نظم شبانه روزی در دمای بدن خود می باشند که این نظم در یک دامنه بین ۴۰٫۵ تا ۴۱٫۵ درجه سانتی گراد در حال تغییر می باشد.

۲-آیا پرندگان موجودات خونگرمی هستند ؟ جواب این سوال بستگی به سن پرنده دارد !! در کل میتوان گفت که پرندگان موجودات خونگرمی هستند و این بدان معنا است که آنها تلاش میکنند که با صرف انرژی دمای بدن خود را در محدوده مناسب فیزیولوژیکی نگه داری بکنند. اما متاسفانه پرندگان در چند روز اول پس از هچ (تفریخ یا بدنیا آمدن) توانایی تنظیم دمای بدن خود را ندارند و دمای بدن آنها به شدت تحت تاثیر محیط قرار میگیرد. مطالعات نشان میدهد که جنین مرغ و جوجه تازه به دنیا آمده (در چند روز اول زندگی) قادر نیستند که دمای بدن خود را تنظیم کنند. بنابراین به همان اندازه که حفظ دمای مناسب دستگاه هچری در روزهای پایانی مهم است، میتوان گفت که حفظ دمای سالن در چند روز نخست پرورش نیز از اهمیت به سزایی در پرورش جوجه ها و موفقیت مرغدار برخوردار می باشد.

دمای بدن طیور چقدر است؟ (قسمت دوم)

۳- چند روز طول میکشد که جوجه ها بتوانند دمای بدن خود را کنترل کنند و از حالت خونسردی به حالت خونگرمی تبدیل شوند؟ روند تبدیل جوجه ها از موجوداتی خونسرد به خونگرم از دوران جنینی آغاز میشود به طوریکه این روند از سن ۱۹ روزگی دوران جنینی شروه شده و در سن ۴ یا ۵ روزگی کامل شود.

۴ – آیا سن گله مادر می تواند در مدت زمان لازم برای تبدیل جوجه ها از موجودات خونسرد به خونگرم موثر باشد؟

جواب مثبت است !! همان طور که در سطور فوق گفته شد، جوجه ها در سن ۴ تا ۵ روزگی میتوانند به موجوداتی خونگرم تبدیل شوند اما در جوجه هایی که از گله های مرغ مادر جوان بدست آمده اند این مدت زمان طولانی تر می شود به طوریکه در این دسته از جوجه ها تبدیل شدن به موجودات خونگرم در سن ۵ یا ۶ روزگی خواهد بود.

۵- چرا از بدن مرغ ها حرارت آزاد میشود ؟ جواب این سوال بسیار آسان است !! آیا شما میدانید که چرا از موتور خودرو گرما آزاد میشود ؟؟ !! دلیل آزاد شدن گرما این است که راندمان تبدیل انرژی در هیچ دستگاهی ۱۰۰ درصد نمی باشد . به عبارت دیگر انرژی نهفته شده در بنزین خودرو در جریان یک سری از فعل و انفعالات شیمایی تبدیل به انرژی حرکتی می شود . اما روند تبدیل انرژی نهفته شده در بنزین به انرژی حرکتی خودرو ۱۰۰ درصد نمی باشد و بخشی از آن به صورت گرما هدر می رود. در بدن مرغ نیز دقیقا همین اتفاق می افتد. مرغ انرژی موجود در خوراک را تبدیل به انرژی های دیگری می کند . مثلا انرژی نهفته شده در دانه های غلات را تبدیل به انرزی حرکتی ماهیچه ها میکند . اما این تبدیل به صورت ۱۰۰ درصد نمی باشد و بخشی از انرژی خوراک به صورت گرما و رطوبت از دسترس حیوان خارج شده و به محیط آزاد می شود.


منابع:

اصول کاربردی تهویه در سالن های مرغداری (سالاری، کلانتر نیستانکی ، نود، قدمی صنمی)

راهنمای تهویه در مرغداری (نیکو قوسیان)

رفتارشناسی حیوانات اهلی (رضا سلیمی)

پرورش پرندگان در آب و هوای بسیار گرم (کرامت اساسی و حسن نیلی)

تصاویر بالا مربوط به نقرس احشایی میباشد👆👆👆👆

با تشکر از دوست خوبمون.

پرورش طیور بدون پر (بخش اول):

يکي از موارد جديدي که امروزه مطرح شده ، پرورش نژادي از مرغهاست که بدن آنها کاملاً عاري از پر مي باشد . اين نژادها با نامهاي متفاوتي ياد مي شود :

ه( Featherles chicken , totally naked rooster )ازاسامي است که در مقالات مختلف براي اين نژادها عنوان شده است .

توليد اين نژادها با واکنشهاي متفاوتي در محافل علمي روبرو شده است .

برخي از مخالفان ، نژادها را حاصل دستکاري ژنتيکي و دخالت در کار خلقت دانسته و آن را عملي وحشيانه و غير اخلاقي نام برده اند در حالي که دکتر کاهنر معتقد است که اين نژادها با آميخته گري به وجود آمده اند .

پرورش طیور بدون پر (بخش دوم):

مزاياي پرورش مرغهاي بدون پر

1 ـ افزايش راندمان در مناطق گرمسير :

کاهنر بيان مي کند که به علت کاهش رشد جوجه ها در آب و هواي گرم هزينه توليد گوشت مرغ در نقاط گرمسير افزايش مي يابد به علت عدم وجود پر در اين نژادها مقاومت گرمايي در آنها افزايش يافته و در شرايط گرم راندمان افزايش مي يابد . البته اين پرندگان نسبت به سويه هاي پر توليد سرعت رشد بالايي ندارند ولي در مناطق گرم داراي راندمان بالاتري نسبت به اين سويه ها هستند .

2 ـ صرفه جويي در هزينه ها :

توليداين پرندگان موجب صرفه جويي در موارد مختلفي در مناطق گرمسير مي شود :

الف )صرفه جويي در هزينه هاي مربوط به حرارت سالن : چنانکه بيان شد اين نژادها با داشتن تحمل حرارتي بيشتر موجب مي شوند که در هزينه هاي سنگين خنک کردن سالن صرفه جويي شود .

ب )صرفه جويي در هزينه هاي مربوط به خوراک : در قسمتهاي گذشته بيان شد که پر داراي مقادير بالايي پروتئين مي باشد که اين پروتئين از خوراک تامين مي شود همچنين در شرايط گرمايي احتياج به تغليظ جيره کمتر شده و هزينه خوراک مصرفي به طور قابل ملاحظه اي کاهش مي يابد .

ج )صرفه جويي در هزينه هاي مربوط به پر کني :علاوه بر صرفه جويي نام برده شده به علت عدم وجود پر ،هزينه هاي مربوط به پر کني لاشه از بين مي رود که مي تواند موجب کاهش هزينه توليد و کاهش قيمت گوشت توليدي شود .

پرورش طیور بدون پر (بخش سوم):

معايب پرورش مرغهاي بدون پر :

1 ـ نياز به کنترل شديد دماي داخل آشيانه در ساير مناطق

از آنجايي که پر به عنوان يک عايق براي بدن عمل مي کند هم در گرما و هم در سرما از تغيير دماي بدن جلوگيري مي کند . در اين نژادها به علت عدم وجود پر با تغيير شديد دما ، دماي بدن به سرعت تغيير کرده که مي تواند مضر باشد .به ويژه کاهش دما در مناطقي که داراي شبهاي سرد و روزهاي گرم مي باشند کنترل دماي داخل سالن مخصوصاً در شب حائز اهميت فراوان است .

2 ـ افزايش احتمال ايجاد صدمات پوستي و بيماريهاي انگلي

پوست بدن پرندگان به طورکلي نازک است در جوجه هاي گوشتي به علت رشد سريع بدن ضخامت پوست کمتر از ساير پرندگان است . در اين نژادها به علت عدم وجود فوليکولهاي پر ، ضخامت باز هم کمتر مي شود به علاوه يکي از وظايف پر محافظت از بدن در برابر عوامل خارجي مانند ضربات است اين دو عامل (نازکي پوست و عدم وجود محافظت پوست توسط پر ) موجب مي شود که پوست اين پرندگان در معرض زخمها و خراشها و همچنين بيماريهاي انگلي قرار گيرد که نياز به مديريت سالن و بستر را افزايش مي دهد .

3 ـ کاهش توانايي جفتگيري در خروسها و مرغها

در هنگام جفت گيري پر نقش مهمي به ويژه در خروسها ايفا مي کند ، خروسها به وسيله ي بال زدن تعادل خود را هنگام جفت گيري حفظ مي کنند که با حذف پر اين توانايي از بين مي رود .

4 ـ گمراه شدن پرندگان در تشخيص سلسله مراتب اجتماعي

عدم وجود پر موجب مي شود که پرندگان در تشخيص سلسله مراتب اجتماعي يکديگر دچار مشکل شوند که دو مورد اخير در گله هاي مادر ايجاد مشکل مي کند .

همان طور که بيان شد پر يکي از اجزاي بسيار مهم در بدن پرنده مي باشد و در نتيجه مديريت پر مي تواند در موفقيت يک واحد توليدي نقش تعيين کننده داشته باشد .

از آنجايي که درصد بالايي از پر را پروتئين تشکيل مي دهد لذا با حذف پر مي توان در مصرف پروتئين گران قيمت صرفه جويي کرد که اين امر مي تواند موجب افزايش بهره اقتصادي واحد توليدي گردد . براي کاهش و يا حذف پوشش پر مي توان از ژنهاي موثر بر خصوصيات پر از جمله گردن لخت ، پر وزوزي ، دير پر در آوري و ديگر ژنها بهره گرفت . چنان که مرغهاي کاملا بدون پر از آميخته گري يک نژاد گوشتي و نژاد گردن لخت به وجود آمده اند . البته در مورد استفاده گسترده از اين نژادها مسائل مختلفي بايد مورد بررسي قرار گيرد که بايد در کشور مورد توجه قرار گيرد همچنين براي پرورش مرغهاي مادر اين نژادها در کشور نياز به استفاده گسترده از تکنيک تلقيح مصنوعي به علت عدم توانايي در جفت گيري وجود دارد و نيز بايد امکان پرورش آنها در مناطق مختلف آب و هوايي کشور بررسي شود و در صورت امکان پرورش اين نژادها به ويژه در مناطق گرمسير کشور توسعه يابد .

انتقاد شدید رئیس سازمان بسیج عشایری کشور از عدم تخصیص اعتبار لازم برای تأمین واکسن تب برفکی/ بسیج آماده واکسیناسیون ضربتی دام‌های کشور است


رئیس سازمان بسیج عشایری کشور گفت: در صورتی که دولت واکسن مربوط به مقابله با تب برفکی را تامین کند بسیج آمادگی دارد این طرح را بصورت ضربتی اجرا کند.
«سردار علی پاشا محمدی»، با اشاره به شروع تب برفکی میان دام‌های کشور اظهار داشت: متاسفانه این بیماری بخش عمده‌ای از استان‌های عشایری و دامداری ما را در بر گرفته و تلفاتی هم داشته است.
وی افزود: اکنون مسئولان ذیربط وزارت جهاد کشاورزی از سازمان دامپزشکی کشور در حال بررسی هستند تا ببینند منشاء ورود این ویروس کجاست، اما الان که این ویروس شایع شده و محل‌های دیگر را در بر می‌گیرد راهکار درمان، واکسیناسیون دام‌های سالم است.
محمدی تاکید کرد: متاسفانه طی صحبتی که با رئیس سازمان امور عشایری و رئیس سازمان دامپزشکی کشور داشتیم، در این حوزه با مشکل کمبود جدی واکسن روبرو هستیم.
رئیس سازمان بسیج عشایری ادامه داد: تاکنون تنها موسسه رازی تولید کننده این واکسن‌ها بود که امسال نیز 4 ماه در وقفه در تولید داشت که قابل بررسی است؛ از طرفی میزان تولید با این نیاز برابر نیست و حدود 45 تا 50 میلیون دوز واکسن لازم است در حالی که تا الان 26 میلیون دوز تامین شده است.


بسیج آماده واکسیناسیون ضربتی دام های کشور است
محمدی ادامه داد: سازمان بسیج عشایری اعلام آمادگی می‌کند در صورت تامین واکسن از سوی سازمان دامپزشکی، نیروی انسانی را پای کار بیاورد تا این اقدام به شکل ضربتی صورت گیرد.
رئیس سازمان بسیج عشایری تصریح کرد: متاسفانه مسئولان ذیربط تا این لحظه در سطح کلان و راهبردی تصمیم نهایی اتخاذ نکردند و امیدواریم جلسه شورای عالی عشایر کشور به ریاست رئیس جمهور و یا حداقل معاون اول او تشکیل شود.
وی خاطرنشان کرد: آمار تلفات و گستره شیوع تب برفکی متناقض است و خیلی از مسئولان زیر بار این آمار نمی‌روند، اما شواهد و قراین حکایت از تلفات وسیع دارد.
محمدی در پایان اظهار داشت: با این وجود باید ببینیم جبران خسارت این دام‌ها متوجه کدام نهاد است و بی مهری دولت با قشری که تامین کننده یکی از نیازهای اصلی کشور است چه دلیلی دارد.

گروه خبر veterinary science

سیاه زخم

کپسول باسیلوس آنتراسیس به رنگ بنفش در اطراف باکتری
باکتری باسیلوس آنتراسیس عامل بیماری سیاه زخم است. نامهای دیگر این بیماری در زبان انگلیسی آنتراکس(Anthrax) و به فرانسوی شاربن است. 
نام آنتراکس از کلمه یونانی (anthrakis) به معنی ذغال گرفته شده که بدلیل زخم سیاه رنگی هست که در این بیماری بوجود می‌ آید. از بیماریهای مشترک انسان و تعداد زیادی از حیوانات است که البته در حیوانات شایعتر و در انسان کمتر هست. 

شکل و خصوصیات باکتری:
باکتری میله‌ای شکل و غیرمتحرک و دارای کپسول بوده و هوازی ـ بی‌هوازی اختیاری است از خصوصیات مهم این جنس یعنی باسیلوس‌ها و این باکتری، تولید هاگ یا اسپور (Spore) است به همین دلیل، مقاومت محیطی زیادی دارند و اکثرا در آب هوا و بخصوص خاک حضور دارند. 

مقاومت باکتری:
فرم رویشی و جوانه‌زده‌ی باکتری، مقاومتی همانند مقاومت سایر باکتری‌های بدون هاگ دارد یعنی حساس است و در گرمای 60 درجه و مواد ضدعفونی کننده‌ی عادی، بزودی از بین می‌رود ولی هاگ یا اسپور آن سالها در شرایط عادی باقی می‌ماند و پس از این مدت اگر در شرایط مناسب قرار گیرد به فرم رویشی تبدیل می‌شود. گزارش های مختلفی از دوام هاگ این باکتری وجود دارد بطوریکه بقای آن را در طبیعت تا 60 سال گزارش کرده‌اند. عواملی که باعث هاگ‌گذاری، تبدیل هاگ به فرم رویشی و تبدیل فرم رویشی به هاگ می‌شود، موجب بقای باکتری است که در این مورد می توان به وجود زمین‌های قلیائی و حاوی آهک و مقداری ازت در اثر نباتات گندیده (که این مناطق به مناطق گرمخانه‌ای موسوم هستند) و همچنین فصول بارانی و خشکسالیهای پی در پی و گرمای بیش از 15 درجه اشاره کرد که تناوب تبدیل هاگ به فرم رویشی و بالعکس را تامین می کند (این تبدیلات بطور استثناء در هاگ این باکتری وجود دارد یعنی با مساعد شدن شرایط به فرم رویشی تبدیل می‌شود و با نامساعد شدن شرایط، مجددا به شکل هاگ برمی‌گردد). اسپور باکتری در دمای 120 درجه سانتیگراد در تحت فشار در اتوکلاو به مدت 15 دقیقه از بین می‌رود. عوامل دیگری که در از بین بردن هاگ این باکتری موثر است: گرمای خشک 140 درجه به مدت بیش از 3 ساعت، محلول 10% فرمالین در دمای 40 درجه به مدت 15 دقیقه( اما در دمای کمتر مدت زمان بیشتری مورد نیاز است)، محلول 5% سود سوزآور. اما نور آفتاب و گندیدن لاشه بر هاگ باکتری اثر کمی دارد. 

حساسیت:
در دام ها در شرایط طبیعی، تمام علفخواران نسبت به این بیماری حساسیت زیادی دارند. نشخوارکنندگان بویژه گوسفند، گاو و بز بسیار حساس می‌باشند و در صورت ابتلا بیماری بیشتر به شکل فوق حاد بوده و تلف می‌شوند. حساسیت دام‌های تک‌سمی نیز زیاد است اما از نظر حساسیت بعد از نشخوارکنندگان قرار دارند. گوشتخواران حساسیت کمی دارند و بطور استثناء ممکن است مبتلا شوند. پرندگان به این بیماری مقاومت دارند به استثنای شترمرغ که حساس است. نژاد در حساسیت دام‌ها موثر است بطوریکه گوسفندان آفریقا نسبت به سایر نژادها مقاومت بیشتری به شاربن دارند همچنین حیوانات مسن بدلیل ایمنی اکتسابی و تدریجی بیش از حیوانات جوان مقاومت دارند. 
انسان به بیماری شاربن حساس بوده و با تماس با حیوانات مبتلا و یا فراورده‌های آلوده به این بیماری مبتلا می‌شود. 

راه انتقال و انتشار باکتری و بیماری:
بیماری شاربن در انسان در نتیجه تماس مستقیم با حیوانات بیمار و یا فرآورده‌های حیوانات مثل پوست، مو و پشم ایجاد می‌شود بنابراین دامپزشکان، دامداران، میکروب شناسان، کشاورزان، چوپانان، کارگران کشتارگاه‌ها و کارگرانی که در صنایع پوست و پشم کار می‌کنند بیشتر در معرض ابتلاء به این بیماری هستند.در حیوانات میکروب شاربن بطور مستقیم از حیوان آلوده به حیوان سالم منتقل نمی‌شود بلکه میکروب در بافت‌های حیوانات مبتلا وجود داشته و کمی قبل از مرگ از راه ترشحات مختلف به خارج دفع می‌شود. همچنین اگر لاشه حیوانات تلف شده کالبدگشایی شود و یا در دسترس پرندگان و یا حیوانات شکاری قرار گیرد، ممکن است بطور وسیع و خطرناکی میکروب را در خاک پراکنده کند. بنابراین انتشار میکروب در یک منطقه ممکن است بوسیله‌ی جریان آب، حشرات، سگ‌ها و سایر گوشتخواران، پرندگان وحشی و یا مدفوع دام‌های مبتلا تامین شود. ورود عفونت به یک منطقه غیرآلوده همواره بوسیله مواد آلوده حیوانی مانند پودر استخوان، کود، پوست، روده، پشم و مواد کنسانتره و یا علوفه آلوده صورت می‌گیرد. 

میکروب شاربن در انسان و حیوان ممکن است از راه خراش‌های پوستی، راه گوارشی و یا از طریق تنفس ایجاد آلودگی نماید. گرچه در بیشتر مواقع طرز ایجاد آلودگی به درستی معلوم نیست اما غالبا تصور می‌‌شود که دام‌ها در نتیجه خوردن غذاها و یا آب‌های آلوده مبتلا می‌شوند و در انسان میکروب بیشتر از راه خراش‌های پوستی وارد بدن می‌شود ولی ندرتا ممکن است از راه مخاط دستگاه تنفس و یا گوارش افراد را مبتلا کند. بنابراین بسته به را

ه ورود میکروب سه نوع شاربن ایجاد می‌شود:شاربن پوستی، شاربن تنفسی و شاربن گوارشی. 

بیماری‌زایی:
باسیلوس آنتراسیس از طریق تولید سم یا زهرابه به میزبان حمله می‌کند. بطور دقیقتر، بیماریزایی باسیلوس آنتراسیس به دو عامل مربوط است: کپسول و زهرابه. به این ترتیب که کپسول، باکتری را در برابر بیگانه خوارها و فاگوسیت‌ها و سایر عوامل دفاع غیرآختصاصی بدن محافظت می‌کند و زهرابه یا توکسین که از سه جزء مهم پروتئینی تشکیل شده است. 



سیاه‌زخم پوستی:
معمولا در مناطقی از پوست دست و بازو که بیشتر در معرض تماس با آلودگی هستند روی می‌دهد (پوست صورت و گردن هم با شیوع کمتری گرفتار می‌شوند). 

علائم: 

ضایعه معمولا با ایجاد جوش بی‌درد در محل ورود میکروب آغاز می‌شود که به سرعت گسترش می‌یابد و به قرحه‌ای که اطراف آن را طاول‌های کوچک احاطه کرده‌اند منجر می‌شود و به نکروز قرمز تیره و سیاه رنگی تبدیل می‌شود (در مرکز زخم یک اثر و جاماندگی از زخم سیاه رنگ بوجود می‌آید). این ضایعه قطر 1 تا 3 سانتیمتری داشته و به آن پوسچول بدخیم (malignant pustule) می‌گویند. در اثر زهرابه میکروب خیز و ادم وسیع، بزرگ شدن عقده‌های لنفاوی (لنفادنوپاتی)، تب، بی‌حالی و نیز سر درد هم ممکن است دیده شود. بیماری در اکثر موارد خودبخود محدود شده و بهبودی حاصل می‌‌شود ‌اما موارد درمان نشده می‌تواند به باکتریمی Bacteremia یا وجود باکتری در گردش خون، مننژیت و مرگ منجر شود و این تلفات در اینگونه افراد حدود 20% است. این بیماری در مناطق استوایی شایع‌تر است. 


سیاه‌زخم تنفسی یا ریوی:
در انسان که بیماری پشم ریسان هم خوانده می‌شود در اثر استنشاق اسپورها ایجاد می‌گردد که در ابتدا آثاری شبیه به سرماخوردگی دارد ولی بزودی به بیماری شدید ریوی و پنومونی تهدید کننده تبدیل می‌شود. میزان تلفات در این شکل بیماری حتی افرادیکه تحت درمان دقیق قرار می‌گیرند زیاد است چون زمانی به بیماری مظنون می‌شوند که جراحات قابل ترمیم نیست. 

علائم: 

تب، سرفه‌ی خشک، احساس ناراحتی در پشت جناغ سینه و نهایتا تنگی نفس حاد، تعریق و سیانوز. پرده جنب ریه هم درگیر می‌شود و پس از آن تجمع مایع خونی در فضای پلور ( فضای بین دو پرده جنب) روی می‌دهد. بیماری به سرعت پیشرفت می کند و در عرض 24 تا 36 ساعت شوک، افت دمای بدن و مرگ رخ می‌دهد. 


سیاه‌زخم گوارشی:
در اثر مصرف گوشت آلوده ایجاد می‌شود. 

علائم: 

بصورت یک التهاب دستگاه گوارش (گاستروانتریت) حاد تظاهر می‌یابد. تب شدید، نفخ شکم، دل‌درد و همچنین استفراغ خونی و اسهال خونی هم ممکن است دیده شود و نهایتا به مرگ منجر می‌شود. 

تشخیص: 

تهیه گسترش و دیدن باسیل‌های گرم مثبت و بزرگ که بصورت زنجیره‌ای قرار گرفته‌اند. اسپورها معمولا در گستره‌های بدست آمده از ترشح زخم دیده نمی‌شود. آزمایشات سرولوژی مفید نیستند. 

پیشگیری و درمان:
سوزاندن یا دفن لاشه‌های آلوده در گودال‌های عمیق دارای آهک_ ضدعفونی محصولات حیوانی (بوسیله اتوکلاو)_ استفاده از دستکش و پوشاک محافظت کننده در افرادی که در خطر بالای ابتلاء قرار دارند_ ایمن سازی فعال دام‌ها به کمک واکسن زنده ضعیف شده (تخفیف حدت یافته) در این مورد واکسنی که وجود دارد حدود 9 ماه به دام ایمنی می‌دهد_ واکسینه کردن افرادی که در خطر شغلی بالایی قرار دارند. این واکسن بدون سلولی و حاوی آنتی‌ژن محافظت کننده (PA) خالص شده می‌باشد. درمان بوسیله پنی‌سیلین G انجام می‌شود که موثرترین درمان است.

منبع:
ارنست جاوتز. میکروب شناسی پزشکی جاوتز. ترجمهٔ محمدکریم رحیمی، عمید اطهری. آییژ، ۱۳۸۲
-گروه بیماری های زئونوز