بینایی در گاو
چون چشمانش در طرفین سرش قرار دارد، تقریبا میدان دید 360 درجه ای دارد و به جز بخش کوچکی که عمدتا پشت سرش است را می تواند ببیند. گرچه تنها می تواند فواصلی را بسنجد که نسبت به سرش مستقیم است، و برای این نیاز به اطلاعاتی دارد که از هر دو چشم می آیند. به همین دلیل، توصیه شده است به گاو عصبی از طرفین و یا زاویه ای نزدیک شوید، در این حالت او نمی تواند بفهمد که شما نزدیک تر می شوید. به عبارت دیگر، چون می خواهد شما را واضح ببیند به سمت جلو نزدیک خواهد شد. امکان مسافت سنجی دید درگاوها نسبت به انسانها ضعیف تر است. همچنین روشنایی و تاریکی را به شیوه دیگری نسبت به انسانها درک می کنند.
چون چشمانش در طرفین سرش قرار دارد، تقریبا میدان دید 360 درجه ای دارد و به جز بخش کوچکی که عمدتا پشت سرش است را می تواند ببیند. گرچه تنها می تواند فواصلی را بسنجد که نسبت به سرش مستقیم است، و برای این نیاز به اطلاعاتی دارد که از هر دو چشم می آیند. به همین دلیل، توصیه شده است به گاو عصبی از طرفین و یا زاویه ای نزدیک شوید، در این حالت او نمی تواند بفهمد که شما نزدیک تر می شوید. به عبارت دیگر، چون می خواهد شما را واضح ببیند به سمت جلو نزدیک خواهد شد. امکان مسافت سنجی دید درگاوها نسبت به انسانها ضعیف تر است. همچنین روشنایی و تاریکی را به شیوه دیگری نسبت به انسانها درک می کنند.
حس بویایی گاوها
گاوها شامه خوبی دارند و شامه بویایی نقش مهمی را در رفتارهای آنها ایفا می¬کند. بنابراین، آنها خوراکشان را بر اساس رایحه انتخاب می کنند. به خصوص مدفوع را بسیار متعفن می¬دانند. گاوها اطراف پهن¬شان چرا نمی¬کنند، مگر اینکه ضروری باشد(هنگامی که خوراک محدود است). طبیعی است علف ها در اطراف جایی که پهن است، بیشتر باشد و اگر اینگونه نباشد، نشان دهنده ناکافی بودن خوراک است. بعلاوه گاوها بوی بزاق را دوست ندارند. بنابراین لازم است در جایگاه غذا و آبشخور تمیز باشد و بو ندهد. آلوده به پهن، بزاق، و یا آب بینی سایر گاوها نباشد.
گاوها شامه خوبی دارند و شامه بویایی نقش مهمی را در رفتارهای آنها ایفا می¬کند. بنابراین، آنها خوراکشان را بر اساس رایحه انتخاب می کنند. به خصوص مدفوع را بسیار متعفن می¬دانند. گاوها اطراف پهن¬شان چرا نمی¬کنند، مگر اینکه ضروری باشد(هنگامی که خوراک محدود است). طبیعی است علف ها در اطراف جایی که پهن است، بیشتر باشد و اگر اینگونه نباشد، نشان دهنده ناکافی بودن خوراک است. بعلاوه گاوها بوی بزاق را دوست ندارند. بنابراین لازم است در جایگاه غذا و آبشخور تمیز باشد و بو ندهد. آلوده به پهن، بزاق، و یا آب بینی سایر گاوها نباشد.
ارتباطات اجتماعی در گاوها
تحقیقات نشان میدهند که گاوها روابط علت-معلول را به خوبی میفهمند مثلاً خیلی سریع یاد میگیرند در موقع تشنگی یا گرسنگی کدام دکمه را فشار دهند تا آب یا غذا دریافت کنند. همانند انسانها، گاوها خیلی سریع یاد میگیرند از چیزهای خطرناک مانند حصارهای الکتریکی یا آدمهای خبیث دوری کنند!
گاوها قادرند از تجربیات همدیگر درس بگیرند، از این نظر آنها مانند سگها و کمی پیشرفتهتر از گربهها هستند. برای نمونه، اگر گاوی بر اثر برخورد با حصارهای الکتریکی دچار شوک شود، بیشتر گاوهای دیگر هرگز به حصارها نزدیک نمیشوند.
گاوها حافظۀ خوبی دارند و هرگز یک محل یا چهره را فراموش نمیکنند. حافظۀ آنها به خصوص در به خاطر سپردن محل قرار گرفتن اشیاء خیلی خوب کار میکند. آنها مسیرهایی را که پیمودهاند، محل قرار گرفتن چاههای آب، آخور، محل روییدن بهترین علفها در چراگاه و محل به دنیا آمدن گوسالۀ خود را به خوبی به خاطر میسپارند و از این قابلیت خود برای برگشت به خانه یا پیدا کردن گوسالۀ خود پس از فروخته شدن در حراجها استفاده میکنند. حافظۀ گاوها به یادآوری محلها و مسیرها محدود نمیشود. بیشتر گاوها نسبت به کسانی که به آنها یا خانوادهشان آسیب رساندهاند، کینه به دل میگیرند و چهره آنها را فراموش نمیکنند. این مسئله در مورد اعضای گله نیز صادق است. اگر گاوی مورد کملطفی یا آزار گاو دیگری از گروه خود قرار گیرد، از او دلگیر میشود و ممکن است تا آخر عمر به او نزدیک نشود. یکی از محققان که برای مدتی رفتار گاوها در یک گله را زیر نظر داشته است میگوید: گاوهایی که مادربزرگ میشوند به دخترانشان در بچهداری کمک میکنند ولی گاوی به نام اولیویا به مادر خود نشان داد که به کمک او احتیاجی ندارد. مادر اولیویا پس از آنکه مورد کمتوجهی دختر خود قرار گرفت، به قسمت دیگری از چراگاه رفت و به گفتگو با گاوهای دیگر پرداخت و دیگر هرگز با دختر خود حرف نزد!
تحقیقات نشان میدهند که گاوها روابط علت-معلول را به خوبی میفهمند مثلاً خیلی سریع یاد میگیرند در موقع تشنگی یا گرسنگی کدام دکمه را فشار دهند تا آب یا غذا دریافت کنند. همانند انسانها، گاوها خیلی سریع یاد میگیرند از چیزهای خطرناک مانند حصارهای الکتریکی یا آدمهای خبیث دوری کنند!
گاوها قادرند از تجربیات همدیگر درس بگیرند، از این نظر آنها مانند سگها و کمی پیشرفتهتر از گربهها هستند. برای نمونه، اگر گاوی بر اثر برخورد با حصارهای الکتریکی دچار شوک شود، بیشتر گاوهای دیگر هرگز به حصارها نزدیک نمیشوند.
گاوها حافظۀ خوبی دارند و هرگز یک محل یا چهره را فراموش نمیکنند. حافظۀ آنها به خصوص در به خاطر سپردن محل قرار گرفتن اشیاء خیلی خوب کار میکند. آنها مسیرهایی را که پیمودهاند، محل قرار گرفتن چاههای آب، آخور، محل روییدن بهترین علفها در چراگاه و محل به دنیا آمدن گوسالۀ خود را به خوبی به خاطر میسپارند و از این قابلیت خود برای برگشت به خانه یا پیدا کردن گوسالۀ خود پس از فروخته شدن در حراجها استفاده میکنند. حافظۀ گاوها به یادآوری محلها و مسیرها محدود نمیشود. بیشتر گاوها نسبت به کسانی که به آنها یا خانوادهشان آسیب رساندهاند، کینه به دل میگیرند و چهره آنها را فراموش نمیکنند. این مسئله در مورد اعضای گله نیز صادق است. اگر گاوی مورد کملطفی یا آزار گاو دیگری از گروه خود قرار گیرد، از او دلگیر میشود و ممکن است تا آخر عمر به او نزدیک نشود. یکی از محققان که برای مدتی رفتار گاوها در یک گله را زیر نظر داشته است میگوید: گاوهایی که مادربزرگ میشوند به دخترانشان در بچهداری کمک میکنند ولی گاوی به نام اولیویا به مادر خود نشان داد که به کمک او احتیاجی ندارد. مادر اولیویا پس از آنکه مورد کمتوجهی دختر خود قرار گرفت، به قسمت دیگری از چراگاه رفت و به گفتگو با گاوهای دیگر پرداخت و دیگر هرگز با دختر خود حرف نزد!
ارتباطات اجتماعی در گاوها(قسمت دوم)
گاوها بسیار اجتماعی هستند و ساختارهای اجتماعی پیچیدهای تشکیل میدهند. آنها میتوانند بیش از 100 نفر از گروه خود را به خاطر بسپارند. روابط اجتماعی برای گاوها بسیار مهم است. آنها به طور مداوم سرگروههایی برای خود انتخاب میکنند. این انتخاب بر اساس معیارهایی مانند هوش، کنجکاوی، قابلیت اعتماد، تجربه و مهارتهای اجتماعی صورت میگیرد نه بر اساس جثّه، قلدری، زور و غرور. درجۀ دوستی میان گاوهای گروه بسیار متفاوت است. هر گاو تعدادی دوست صمیمی دارد در حالی که با بقیۀ اعضاء گروه تنها رابطۀ همگروهی دارد. آنها برای نشان دادن محبت خود به یکدیگر، همدیگر را لیس میزنند و تیمار میکنند. هر چه مدت آشنایی و میزان صمیمیت میان دو گاو بیشتر باشد، مدتی که آنها همدیگر را تیمار میکنند طولانیتر است.
ساختار اجتماعی گروه، در بسیاری از کارهای روزمرۀ گاوها تأثیر میگذارد. برای نمونه، هنگام چرت نیمروز، محل و جهت خوابیدن هر یک از گاوها، نشان دهندۀ موقعیت اجتماعی آنها در گروه است.
گاوها بسیار اجتماعی هستند و ساختارهای اجتماعی پیچیدهای تشکیل میدهند. آنها میتوانند بیش از 100 نفر از گروه خود را به خاطر بسپارند. روابط اجتماعی برای گاوها بسیار مهم است. آنها به طور مداوم سرگروههایی برای خود انتخاب میکنند. این انتخاب بر اساس معیارهایی مانند هوش، کنجکاوی، قابلیت اعتماد، تجربه و مهارتهای اجتماعی صورت میگیرد نه بر اساس جثّه، قلدری، زور و غرور. درجۀ دوستی میان گاوهای گروه بسیار متفاوت است. هر گاو تعدادی دوست صمیمی دارد در حالی که با بقیۀ اعضاء گروه تنها رابطۀ همگروهی دارد. آنها برای نشان دادن محبت خود به یکدیگر، همدیگر را لیس میزنند و تیمار میکنند. هر چه مدت آشنایی و میزان صمیمیت میان دو گاو بیشتر باشد، مدتی که آنها همدیگر را تیمار میکنند طولانیتر است.
ساختار اجتماعی گروه، در بسیاری از کارهای روزمرۀ گاوها تأثیر میگذارد. برای نمونه، هنگام چرت نیمروز، محل و جهت خوابیدن هر یک از گاوها، نشان دهندۀ موقعیت اجتماعی آنها در گروه است.
ارتباطات اجتماعی در گاوها (قسمت سوم)
بیشتر گاوها مهربان و نسبت به خانواده و انسانهایی که مرتب با آنها در ارتباط هستند و با آنها با مهربانی برخورد میکنند، بسیار وفادار هستند. گاوها میتوانند با استفاده از حالت قرار گرفتن بدن و صداهای مختلف، رضایت، علاقه، خشم و آشفتگی خود را ابراز کنند. آنها هنگام زمین گیر شدن دوستان خود بر بالین آن ها حاظر می شوند و آن را تیمار می کنند و حتی برای مرگ کسانی که دوست دارند سوگواری میکنند. گاوها از نظر عاطفی بسیار پیچیده هستند و ممکن است احساس نگرانی آینده را داشته باشند.
بیشتر گاوها مهربان و نسبت به خانواده و انسانهایی که مرتب با آنها در ارتباط هستند و با آنها با مهربانی برخورد میکنند، بسیار وفادار هستند. گاوها میتوانند با استفاده از حالت قرار گرفتن بدن و صداهای مختلف، رضایت، علاقه، خشم و آشفتگی خود را ابراز کنند. آنها هنگام زمین گیر شدن دوستان خود بر بالین آن ها حاظر می شوند و آن را تیمار می کنند و حتی برای مرگ کسانی که دوست دارند سوگواری میکنند. گاوها از نظر عاطفی بسیار پیچیده هستند و ممکن است احساس نگرانی آینده را داشته باشند.
گاوهایی که هنگام زایمان امتیاز شرایط بدنی بالای 4 دارند، بیشتر مبتلا به کتوزیس می شوند. چرا که مصرف ماده خشک در این دام ها کاهش می یابد. عامل این نوع کتوز افزایش چربی درون بطنی دام می باشد. این چربی همچنین می تواند اطراف تخمدان ها و اندام های تولید مثلی تجمع یافته و موجب کاهش قابلیت باروری و افزایش روزهای باز شود.
📢قابل توجه اعضای محترم کانال علوم دامی
📡این کانال در جهت نشر اطلاعات علمی در ارتباط با علوم دامی برای مختصان محترم در این زمینه ایجاد گردیده است. از آن جهت که وجود نقایص و ایرادات علمی دور از انتظار نیست از خوانندگان محترم تقاضا می شود در صورت مشاهده ایرادات علمی و یا مواردی که دارای اشکال علمی است، مورد را به مدیر کانال ذکر نمایند تا علاوه بر یادگیری مشکل پیش آمده موجب برداشت اشتباه کاربران نگردد.
همچنین اعضایی که دارای مطالب علمی می باشند و خواستار نشر آن در این کانال تلگرامی می باشند تقاضا می گردد ما را از مطالب مفیدشان بی بهره نگردانند.
ارتباط با ما
@Sobhan0095
@Hesam19956
@amiraliooo
کپی ونشر مطالب کانال فقط با ذکر منبع مجاز میباشد
📡این کانال در جهت نشر اطلاعات علمی در ارتباط با علوم دامی برای مختصان محترم در این زمینه ایجاد گردیده است. از آن جهت که وجود نقایص و ایرادات علمی دور از انتظار نیست از خوانندگان محترم تقاضا می شود در صورت مشاهده ایرادات علمی و یا مواردی که دارای اشکال علمی است، مورد را به مدیر کانال ذکر نمایند تا علاوه بر یادگیری مشکل پیش آمده موجب برداشت اشتباه کاربران نگردد.
همچنین اعضایی که دارای مطالب علمی می باشند و خواستار نشر آن در این کانال تلگرامی می باشند تقاضا می گردد ما را از مطالب مفیدشان بی بهره نگردانند.
ارتباط با ما
@Sobhan0095
@Hesam19956
@amiraliooo
کپی ونشر مطالب کانال فقط با ذکر منبع مجاز میباشد
يونجه با نام علمي Medicago sativa در اغلب مناطق جهان گسترش يافته و از آن به عنوان ملكه گياهان علوفه اي نام برده مي شود.
براساس تحقيقات انجام شده ميزان افت ماده خشك و ارزش غذايي يونجه از زمان برداشت تا مرحله مصرف در حدود 54-26 درصد متغير گزارش شده است .
يکی از راه های جلوگيری از افت ، سيلاژ كردن يونجه می باشد . ذخيره و نگهداري به روش سيلاژ براساس ايجاد شرايط بي هوازي در pH پائين ، استوار است كه نتيجه آن فرآيندهاي ميكروبيولوژيكي و بيوشيميايي و تخمير بي هوازي مي باشد.
ميزان تخمير بستگي به قابليت استفاده مواد تخمير شونده و ظرفيت بافري در علوفه سيلويي دارد. والادارس و همكاران(2000) در تحقيقي در جيره گاوهاي شيري تمام علوفه را از سيلاژ يونجه تامين كردند. حداكثر توليد شير، پروتئين، لاكتوز و ماده جامد شير، در نسبت 35 درصد سيلاژ يونجه و 65 درصد کنسانتره بدست آمد.
کراس و کامب (2003) نشان دادند استفاده از سيلاژ يونجه در تغذيه گاوهاي شيري تاثير مثبت بر چربي و پروتئين شير داشت.
براساس تحقيقات انجام شده ميزان افت ماده خشك و ارزش غذايي يونجه از زمان برداشت تا مرحله مصرف در حدود 54-26 درصد متغير گزارش شده است .
يکی از راه های جلوگيری از افت ، سيلاژ كردن يونجه می باشد . ذخيره و نگهداري به روش سيلاژ براساس ايجاد شرايط بي هوازي در pH پائين ، استوار است كه نتيجه آن فرآيندهاي ميكروبيولوژيكي و بيوشيميايي و تخمير بي هوازي مي باشد.
ميزان تخمير بستگي به قابليت استفاده مواد تخمير شونده و ظرفيت بافري در علوفه سيلويي دارد. والادارس و همكاران(2000) در تحقيقي در جيره گاوهاي شيري تمام علوفه را از سيلاژ يونجه تامين كردند. حداكثر توليد شير، پروتئين، لاكتوز و ماده جامد شير، در نسبت 35 درصد سيلاژ يونجه و 65 درصد کنسانتره بدست آمد.
کراس و کامب (2003) نشان دادند استفاده از سيلاژ يونجه در تغذيه گاوهاي شيري تاثير مثبت بر چربي و پروتئين شير داشت.
🔸سیلوی سنتی که اکنون در بیشتر دامداری های ایران مورد استفاده قرار میگیرد، به دلیل مشکلات و هزینههای زیادی که برای دامدار تقریباً به همراه دارد در جهان در حال منسوخ شدن میباشد. در این سیلو مواد علوفهای را در گودالی ریخته و توسط تراکتو یا لودر کوبیده و روی آن را میپوشانند. امروزه مصرف ذرت علوفهای بستهبندی شده که توسط دستگاه بستهبندی سیلو تهیه میشود به دلیل مزایای آن نسبت به روش سنتی، در سراسر جهان رواج یافته است. نحوه سیلو کردن ذرت علوفهای از جمله موارد پر اهمیت و تعیین کننده در سلامت دام و صرفه جویی در هزینه خوراک است که 70 درصد از هزینهها را در بر میگیرد.
🔸مشکلات و معایب ها سیلوی سنتی :
- در نظر گرفتن مساحتی از زمین مفید دامداری برای احداث سیلو
- هزینههای بالای احداث و راه اندازی
- ناممکن بودن رعایت بهداشت در مراحل ساخت
- مشکلات و هزینههای نگهداری و تعمیرات
- افت بالای تناژ ذرت علوفهای ذخیره شده
- رعایت نشدن بهداشت در هنگام انجام عملیات سیلو
- از دست رفتن شیرابه ، عصاره و مواد مغذی
- ناممکن بودن پرس نمودن حاشیه سیلو و هدر رفت تمامی ذرت علوفهای حاشیه آن
- دور ریختن لایهای به قطر 10 تا 15سانتی متر از روی ذرت علوفه ای در هر برداشت از سیلو به دلیل وجود کپک و قارچ
- بدست نیامدن یک سیلوی یکنواخت
🔸مشکلات و معایب ها سیلوی سنتی :
- در نظر گرفتن مساحتی از زمین مفید دامداری برای احداث سیلو
- هزینههای بالای احداث و راه اندازی
- ناممکن بودن رعایت بهداشت در مراحل ساخت
- مشکلات و هزینههای نگهداری و تعمیرات
- افت بالای تناژ ذرت علوفهای ذخیره شده
- رعایت نشدن بهداشت در هنگام انجام عملیات سیلو
- از دست رفتن شیرابه ، عصاره و مواد مغذی
- ناممکن بودن پرس نمودن حاشیه سیلو و هدر رفت تمامی ذرت علوفهای حاشیه آن
- دور ریختن لایهای به قطر 10 تا 15سانتی متر از روی ذرت علوفه ای در هر برداشت از سیلو به دلیل وجود کپک و قارچ
- بدست نیامدن یک سیلوی یکنواخت
در سيلوهاي سنتي سيلاژ ذرت علوفه كه در اكثر گاوداريها و دامداريهاي كشور با هدف تخمير ، پختن و عمل اوري ذرت علوفه سبز ، بسته مي شود به دليل عدم مديريت و ساير عوامل دخيل ، هميشه اينگونه سيلوها لايه اي به قطر١٠ تا ١٥ سانتي متر از لايه هاي بيروني سيلو با قارچ و كپك همراه خواهد بود .در ادامه عكس هايي از قارچ و كپك هاي موجود در سيلوهاي مذكور درج شده است...
◀️ راهکارهای مدیریتی كه برای بالا بردن و بهبود کیفیت سیلاژ هنگام تهيه سيلو بايد مورد توجه قرار بگيرد ...
مديريت سیلو و داشتن سیلوی با کیفیت از ارکان داشتن تولید سودآور و پایدار در صنعت دامپروری است.
🔸برداشت ذرت علوفه ای با ماده خشک مناسب کل گیاه (30 تا 35%) که معمولا تحت کنترل دامدار نمی باشد.
بنابراین ذرت علوفه اي كه در ماده خشک پایین برداشت می شود ، منجر به خروج شیرابه (منبع قند قابل تخمیر) یا Seepage می شود. اندازه قطعات ذرت علوفه ای هنگام چاپر کردن مهم است ( باید متناسب با ماده خشک علوفه برداشت شده باشد تا ضمن تخمیر مناسب باعث خروج شیرابه نگردد.)
🔸رعایت ارتفاع برداشت جهت جلوگیری از آلودگی به خاک (تخمیر کلستریدیایی) و استفاده از بخش قابل هضم تر گیاه
🔸پرکردن سریع سیلو و کوبیدن و فشردن همزمان آن (که معمولا پر کردن سیلو مخصوصا در دامداری های بزرگ با سیلوهای با ظرفیت بیش از 5 هزار تن بعضی وقت ها بيش از 2 هفته طول میکشد)
🔸پوشاندن سریع پس از اتمام کوبیدن نهایی. از همه مهمتر سنگین کردن روی سیلو با لاستیک یا کیسه شن و آجر و..... می باشد که معمولا نادیده گرفته می شود.
🔸استفاده از یک افزودنی سیلو (Inoculant) که بهترین اثر را بر روی تخمیر زمانی دارد که در زمان برداشت و جلوی چاپر بر روی علوفه اسپری شود ، ولی معمولا هنگام سیلو کردن و به طور یکنواخت پاشیده می شود.
🔸رعایت ظرفیت سیلو با برداشت در زمان feed out جهت حفظ کیفیت سیلوی برداشت شده.
🔸سرعت عمل در پر کردن سیلو و پشت سر هم و بدون وقفه بودن فرآیند پر كردن سيلو.
🔸قبل از پر کردن سیلو دیوارها و کف سیلو را شعله زده شد و تمام خلل و فرج به طور کامل با آتش ضد عفونی گردید. سپس فرمالین روی سطوح اسپری شد. این عمل موجب خواهد شد تا هیچ کپکی در سیلو بر خلاف سالهای قبل مشاهده نشود و همین امر موجب افزایش و ثبات رکورد شیر گردد.
🔸شیری بودن دانه ها در هنگام خرید و دانه دار بودن.
🔸مقدار رطوبت – خرید سیلو با رطوبت مناسب. چون ذرت علوفه ای به عنوان کشت دوم بعد از جو یا گندم کشت می شود در موقع برداشت میزان ماده خشک پایین می باشد. که با پژمرده کردن قبل از سیلو کردن می توان درصد ماده خشک را افزایش داد. در سیلو با رطوبت بالا از طریق پس آب، اتلاف مواد مغذی افزایش می یابد. در این حالت به علت وسیع بودن تخمیر مقدار اسیدهای آلی تولید شده بالا است که از لحاظ تغذیه ای مطلوب نیست. همچنین سیلو با ماده خشک بالا با سرعت کمتری نسبت به سیلو با ماده خشک پایین تخمیر می شود. زیرا رطوبت پایین باعث کاهش رشد میکروبی می شود. براساس گزارشات علمی بهترین درصد ماده خشک برای سیلو 35 درصد است.
مديريت سیلو و داشتن سیلوی با کیفیت از ارکان داشتن تولید سودآور و پایدار در صنعت دامپروری است.
🔸برداشت ذرت علوفه ای با ماده خشک مناسب کل گیاه (30 تا 35%) که معمولا تحت کنترل دامدار نمی باشد.
بنابراین ذرت علوفه اي كه در ماده خشک پایین برداشت می شود ، منجر به خروج شیرابه (منبع قند قابل تخمیر) یا Seepage می شود. اندازه قطعات ذرت علوفه ای هنگام چاپر کردن مهم است ( باید متناسب با ماده خشک علوفه برداشت شده باشد تا ضمن تخمیر مناسب باعث خروج شیرابه نگردد.)
🔸رعایت ارتفاع برداشت جهت جلوگیری از آلودگی به خاک (تخمیر کلستریدیایی) و استفاده از بخش قابل هضم تر گیاه
🔸پرکردن سریع سیلو و کوبیدن و فشردن همزمان آن (که معمولا پر کردن سیلو مخصوصا در دامداری های بزرگ با سیلوهای با ظرفیت بیش از 5 هزار تن بعضی وقت ها بيش از 2 هفته طول میکشد)
🔸پوشاندن سریع پس از اتمام کوبیدن نهایی. از همه مهمتر سنگین کردن روی سیلو با لاستیک یا کیسه شن و آجر و..... می باشد که معمولا نادیده گرفته می شود.
🔸استفاده از یک افزودنی سیلو (Inoculant) که بهترین اثر را بر روی تخمیر زمانی دارد که در زمان برداشت و جلوی چاپر بر روی علوفه اسپری شود ، ولی معمولا هنگام سیلو کردن و به طور یکنواخت پاشیده می شود.
🔸رعایت ظرفیت سیلو با برداشت در زمان feed out جهت حفظ کیفیت سیلوی برداشت شده.
🔸سرعت عمل در پر کردن سیلو و پشت سر هم و بدون وقفه بودن فرآیند پر كردن سيلو.
🔸قبل از پر کردن سیلو دیوارها و کف سیلو را شعله زده شد و تمام خلل و فرج به طور کامل با آتش ضد عفونی گردید. سپس فرمالین روی سطوح اسپری شد. این عمل موجب خواهد شد تا هیچ کپکی در سیلو بر خلاف سالهای قبل مشاهده نشود و همین امر موجب افزایش و ثبات رکورد شیر گردد.
🔸شیری بودن دانه ها در هنگام خرید و دانه دار بودن.
🔸مقدار رطوبت – خرید سیلو با رطوبت مناسب. چون ذرت علوفه ای به عنوان کشت دوم بعد از جو یا گندم کشت می شود در موقع برداشت میزان ماده خشک پایین می باشد. که با پژمرده کردن قبل از سیلو کردن می توان درصد ماده خشک را افزایش داد. در سیلو با رطوبت بالا از طریق پس آب، اتلاف مواد مغذی افزایش می یابد. در این حالت به علت وسیع بودن تخمیر مقدار اسیدهای آلی تولید شده بالا است که از لحاظ تغذیه ای مطلوب نیست. همچنین سیلو با ماده خشک بالا با سرعت کمتری نسبت به سیلو با ماده خشک پایین تخمیر می شود. زیرا رطوبت پایین باعث کاهش رشد میکروبی می شود. براساس گزارشات علمی بهترین درصد ماده خشک برای سیلو 35 درصد است.
ماده خشك يعني چه :
همانطور که می دانید تمام مواد غذایی دارای مقداری آب در داخل خود هستند ، حتی مواد غذایی که خشک بنظر می رسند هم دارای مقداری آب می باشند و می دانید که این مقدار اب درموقع جیره نویسی باید در نظر گرفته شود.
مقدار کل ماده غذایی بدون در نظر گرفتن درصد رطوبت را ماده خشک می گویند که در کل شامل مجموع پروتئین ، چربی ، فیبر خام و عناصر معدنی در ماده غذایی می شود.
برای اندازه گیری درصد ماده خشک یک علوفه يا يك جيره و ... ، مقدار درصد رطوبت بدست آمده را از عدد 100 کسر کرده و مقدار ماده خشک بدست می آید.
درصد ماده خشک = 100 - درصد رطوبت
همانطور که می دانید تمام مواد غذایی دارای مقداری آب در داخل خود هستند ، حتی مواد غذایی که خشک بنظر می رسند هم دارای مقداری آب می باشند و می دانید که این مقدار اب درموقع جیره نویسی باید در نظر گرفته شود.
مقدار کل ماده غذایی بدون در نظر گرفتن درصد رطوبت را ماده خشک می گویند که در کل شامل مجموع پروتئین ، چربی ، فیبر خام و عناصر معدنی در ماده غذایی می شود.
برای اندازه گیری درصد ماده خشک یک علوفه يا يك جيره و ... ، مقدار درصد رطوبت بدست آمده را از عدد 100 کسر کرده و مقدار ماده خشک بدست می آید.
درصد ماده خشک = 100 - درصد رطوبت
اپیدمیولوژی :
ورم پستان درتمام حیوانات پستاندار ماده بروز میکند ولی در گاوهای شیری دارای اهمیت اقتصادی است وآنهم بعلت خساراتی است که به صنعت تولید شیر وفرآورده ها ی آن وارد می شود . البته در اثر بیماری ورم پستان تلفات دامی نیز وجود دارد لکن زیا ن اقتصا دی آ ن مربوط به تلفا ت به تنها ئی نیست بلکه کاهش مقدار شیر پستا ن مبتلا و اختلال در فر آوری شیر عمده ترین خسارات را تشکیل میدهد . از جمله خسارات دیگر آن انتشار ورم پستا ن در سایر دامها ی گله وبعضا ایجاد گلو درد استرپتوکوکی ویا سل و بروسلور در انسا ن است
شیوع بیماری ورم پستان در اغلب کشورهاحدود 40 در صد است که در بعضی از کشورها تا 25 در صد آنرا کاهش داده اند .
بطور متوسط ابتلا هر کارتیه (قسمت ) از پستان به بیماری سبب کاهش 8 درصد تولید شیر آن کارتیه میگردد ویطور کلی در یک گاو مبتلا سبب کاهش 15 در صد از تولیدشیر میشود. ازطرفی زیان حاصل از تغییرات ترکیب شیر مثل کاهش چربی کاهش کازئین ولاکتوز و افزایش سرم شیر وپروتئین ها وافزایش کلرور ها نیز بایستی در نظر گرفت .
عوامل ایجاد ورم پستان :
میکربها یکی از عوامل ایجاد ورم پستان هستند اما بتنهائی بعنوان عامل اولیه اورام پستان نمیباشند در بعضی موارد از شیر های بظاهر سالم هم میکرب جدا میشود عوامل ایجاد ورم پستان عبارتند از
1-عوامل مستعد کننده 2-عوامل عفونی
عوامل مستعد کننده :
الف-جراهاتیکه در سر پستانها یا پستا ن ایجاد میشود
ب- روش نگهداری (مدیریت بهداشت جایگاه .مدیریت بهداشت شیر دوشی)
پ-حساسیت مربوط به توارث
ت-روش تغذیه :
2-عوامل عفونی
استرپتوکوک ها مثل استرپتوکوک آگالاکتیه استرپتوکوک اوبریس ودیسگالاکتیه وفکالیس وپنومو نیه
استافیلوکوک ها اورئوس
کلی فرمها اشرشیا کلی اسفروفوروس نکروفوروس یا فزی فرمها
کورینه باکتریها پیو ژنس وبویس
سودوموناس ها
مایکو باکتریومها توبر کولوسیس (سل)
میکو پلاسما آگالاکتیه واریته بویس
قارچها کاندیدا کریپتو کوکوس تریکوسپرون
باستثنا سل که از طریق خون انتشار مییابد در سایر موارد عفونت پستان اغلب از طریق مجرای پستان انجام میگیرد .
عفونت در ابتدا بصورت التهاب مشخص میشود ولی تا بروز التهاب سه مرحله وجود دارد
1-هجوم 2- عفونت 3- التهاب
هجوم مر حله ایست که میکرب از خارج سر پستا نها به مجاری شیر نفوذ میکند
عفونت مرحله ایست که میکرب رشد میکند و بافت پستانی را مورد تهاجم قرار میدهد
التهاب نتیجه رشد میکرب و افزایش آ ن وتخریب بافت پستا نی و نفوذ گلبولها ی سفید یا لکوسیتها جهت دفع عفونت میباشد
مرحله هجوم
الف- دراین مرحله بستگی به حضور وتعداد باکتریها ی مولد بیماری در محیط شیر دوشی که معمولا بوسیله مبتلا کردن هر یک از قسمتها ی چهار گانه پستا ن ومیزان آ لودگی پوست و سرپستا نها سنجیده میشود
ب- تعداد دفعا تی که سر پستا نها ی گاو بویژه نوک آ نها با این باکتری ها آ لوده میشوند که وابسته به میزان رعایت بهداشت در هنگام شیر دوشی میباشد
ج- میزان ضا یعا ت اسفنکتر سر پستا نها که ورود باکتریها را در مجاری آ نها آ سان میکند و بستگی به ماشینها ی شیر دوشی ومیزان کردن نگاهداری ودرست کار کردن ماشین شیر دوشی ومراقبت از سرپستانها دارد
د- وضع اسفنکتر0سر پستا نها بویژه در مرحله پس از شیر دوشی که عضلات اسفنکتر در استراحت میباشند وشل بودن اسفنکترها سبب میشود هجوم میکربها را هم در نتیجه مکیدن و هم بواسطه تکثیر میکربی به داخل آ سا ن سا زد
ذ- حضور مواد ضد میکربی در مجرا ی سر پستا نها .
2- مرحله عفونت
الف- نوع میکرب که قدرت آ نرا در تکثیر در شیر مشخص میکند
ب- حساسیت میکرب عامل در برابر آ نتی بیو تیکها ی مورد استفاده که ممکن است مربوط به مقاومت طبیعی ویا اکتسابی میکرب در نتیجه مصرف نا مناسب آ نتی بیوتیکها حاصل شده باشد .
ج- وجود مواد حفاظت کننده در شیر (مواد ایمنی زا ) که ممکن است طبیعی باشند یا در نتیجه عفونت قبلی ویا مایه کوبی تولید گردند .
د- وجود تعداد زیادی لوکوسیت که در نتیجه تورم پستا ن قبلی ویا ضربه ها ی فیزیکی باشد.
ذ- مرحله شیر واری که عفونت در مرحله خشک شدن پستان با سهولت بیشتری صورت می گیرد زیرا در آ ن مرحله عمل فیزیکی سیلا ن وخروج شیر همراه با عفونت وجود ندارد .
ورم پستان درتمام حیوانات پستاندار ماده بروز میکند ولی در گاوهای شیری دارای اهمیت اقتصادی است وآنهم بعلت خساراتی است که به صنعت تولید شیر وفرآورده ها ی آن وارد می شود . البته در اثر بیماری ورم پستان تلفات دامی نیز وجود دارد لکن زیا ن اقتصا دی آ ن مربوط به تلفا ت به تنها ئی نیست بلکه کاهش مقدار شیر پستا ن مبتلا و اختلال در فر آوری شیر عمده ترین خسارات را تشکیل میدهد . از جمله خسارات دیگر آن انتشار ورم پستا ن در سایر دامها ی گله وبعضا ایجاد گلو درد استرپتوکوکی ویا سل و بروسلور در انسا ن است
شیوع بیماری ورم پستان در اغلب کشورهاحدود 40 در صد است که در بعضی از کشورها تا 25 در صد آنرا کاهش داده اند .
بطور متوسط ابتلا هر کارتیه (قسمت ) از پستان به بیماری سبب کاهش 8 درصد تولید شیر آن کارتیه میگردد ویطور کلی در یک گاو مبتلا سبب کاهش 15 در صد از تولیدشیر میشود. ازطرفی زیان حاصل از تغییرات ترکیب شیر مثل کاهش چربی کاهش کازئین ولاکتوز و افزایش سرم شیر وپروتئین ها وافزایش کلرور ها نیز بایستی در نظر گرفت .
عوامل ایجاد ورم پستان :
میکربها یکی از عوامل ایجاد ورم پستان هستند اما بتنهائی بعنوان عامل اولیه اورام پستان نمیباشند در بعضی موارد از شیر های بظاهر سالم هم میکرب جدا میشود عوامل ایجاد ورم پستان عبارتند از
1-عوامل مستعد کننده 2-عوامل عفونی
عوامل مستعد کننده :
الف-جراهاتیکه در سر پستانها یا پستا ن ایجاد میشود
ب- روش نگهداری (مدیریت بهداشت جایگاه .مدیریت بهداشت شیر دوشی)
پ-حساسیت مربوط به توارث
ت-روش تغذیه :
2-عوامل عفونی
استرپتوکوک ها مثل استرپتوکوک آگالاکتیه استرپتوکوک اوبریس ودیسگالاکتیه وفکالیس وپنومو نیه
استافیلوکوک ها اورئوس
کلی فرمها اشرشیا کلی اسفروفوروس نکروفوروس یا فزی فرمها
کورینه باکتریها پیو ژنس وبویس
سودوموناس ها
مایکو باکتریومها توبر کولوسیس (سل)
میکو پلاسما آگالاکتیه واریته بویس
قارچها کاندیدا کریپتو کوکوس تریکوسپرون
باستثنا سل که از طریق خون انتشار مییابد در سایر موارد عفونت پستان اغلب از طریق مجرای پستان انجام میگیرد .
عفونت در ابتدا بصورت التهاب مشخص میشود ولی تا بروز التهاب سه مرحله وجود دارد
1-هجوم 2- عفونت 3- التهاب
هجوم مر حله ایست که میکرب از خارج سر پستا نها به مجاری شیر نفوذ میکند
عفونت مرحله ایست که میکرب رشد میکند و بافت پستانی را مورد تهاجم قرار میدهد
التهاب نتیجه رشد میکرب و افزایش آ ن وتخریب بافت پستا نی و نفوذ گلبولها ی سفید یا لکوسیتها جهت دفع عفونت میباشد
مرحله هجوم
الف- دراین مرحله بستگی به حضور وتعداد باکتریها ی مولد بیماری در محیط شیر دوشی که معمولا بوسیله مبتلا کردن هر یک از قسمتها ی چهار گانه پستا ن ومیزان آ لودگی پوست و سرپستا نها سنجیده میشود
ب- تعداد دفعا تی که سر پستا نها ی گاو بویژه نوک آ نها با این باکتری ها آ لوده میشوند که وابسته به میزان رعایت بهداشت در هنگام شیر دوشی میباشد
ج- میزان ضا یعا ت اسفنکتر سر پستا نها که ورود باکتریها را در مجاری آ نها آ سان میکند و بستگی به ماشینها ی شیر دوشی ومیزان کردن نگاهداری ودرست کار کردن ماشین شیر دوشی ومراقبت از سرپستانها دارد
د- وضع اسفنکتر0سر پستا نها بویژه در مرحله پس از شیر دوشی که عضلات اسفنکتر در استراحت میباشند وشل بودن اسفنکترها سبب میشود هجوم میکربها را هم در نتیجه مکیدن و هم بواسطه تکثیر میکربی به داخل آ سا ن سا زد
ذ- حضور مواد ضد میکربی در مجرا ی سر پستا نها .
2- مرحله عفونت
الف- نوع میکرب که قدرت آ نرا در تکثیر در شیر مشخص میکند
ب- حساسیت میکرب عامل در برابر آ نتی بیو تیکها ی مورد استفاده که ممکن است مربوط به مقاومت طبیعی ویا اکتسابی میکرب در نتیجه مصرف نا مناسب آ نتی بیوتیکها حاصل شده باشد .
ج- وجود مواد حفاظت کننده در شیر (مواد ایمنی زا ) که ممکن است طبیعی باشند یا در نتیجه عفونت قبلی ویا مایه کوبی تولید گردند .
د- وجود تعداد زیادی لوکوسیت که در نتیجه تورم پستا ن قبلی ویا ضربه ها ی فیزیکی باشد.
ذ- مرحله شیر واری که عفونت در مرحله خشک شدن پستان با سهولت بیشتری صورت می گیرد زیرا در آ ن مرحله عمل فیزیکی سیلا ن وخروج شیر همراه با عفونت وجود ندارد .
2- مرحله عفونت
الف- نوع میکرب که قدرت آ نرا در تکثیر در شیر مشخص میکند
ب- حساسیت میکرب عامل در برابر آ نتی بیو تیکها ی مورد استفاده که ممکن است مربوط به مقاومت طبیعی ویا اکتسابی میکرب در نتیجه مصرف نا مناسب آ نتی بیوتیکها حاصل شده باشد .
ج- وجود مواد حفاظت کننده در شیر (مواد ایمنی زا ) که ممکن است طبیعی باشند یا در نتیجه عفونت قبلی ویا مایه کوبی تولید گردند .
د- وجود تعداد زیادی لوکوسیت که در نتیجه تورم پستا ن قبلی ویا ضربه ها ی فیزیکی باشد.
ذ- مرحله شیر واری که عفونت در مرحله خشک شدن پستان با سهولت بیشتری صورت می گیرد زیرا در آ ن مرحله عمل فیزیکی سیلا ن وخروج شیر همراه با عفونت وجود ندارد .
3-مرحله التهاب
الف- بیماری زائی وقدرت هجوم میکرب .
ب- میزان حساسیت بافت پستا ن به میکرب که ممکن است از مقاومت در نتیجه وجود پادتن ثابت بافت تا حساسیت شدید در اثر عفونت قبلی تغییر کند .
در مرحله هجوم بهتر از مراحل دیگر میتوان با توجه به پرستاری و بویژه بکار بردن روشهای بهداشتی خوب از میزا ن اشاعه تورم پستا ن کم کرد .
الف- نوع میکرب که قدرت آ نرا در تکثیر در شیر مشخص میکند
ب- حساسیت میکرب عامل در برابر آ نتی بیو تیکها ی مورد استفاده که ممکن است مربوط به مقاومت طبیعی ویا اکتسابی میکرب در نتیجه مصرف نا مناسب آ نتی بیوتیکها حاصل شده باشد .
ج- وجود مواد حفاظت کننده در شیر (مواد ایمنی زا ) که ممکن است طبیعی باشند یا در نتیجه عفونت قبلی ویا مایه کوبی تولید گردند .
د- وجود تعداد زیادی لوکوسیت که در نتیجه تورم پستا ن قبلی ویا ضربه ها ی فیزیکی باشد.
ذ- مرحله شیر واری که عفونت در مرحله خشک شدن پستان با سهولت بیشتری صورت می گیرد زیرا در آ ن مرحله عمل فیزیکی سیلا ن وخروج شیر همراه با عفونت وجود ندارد .
3-مرحله التهاب
الف- بیماری زائی وقدرت هجوم میکرب .
ب- میزان حساسیت بافت پستا ن به میکرب که ممکن است از مقاومت در نتیجه وجود پادتن ثابت بافت تا حساسیت شدید در اثر عفونت قبلی تغییر کند .
در مرحله هجوم بهتر از مراحل دیگر میتوان با توجه به پرستاری و بویژه بکار بردن روشهای بهداشتی خوب از میزا ن اشاعه تورم پستا ن کم کرد .
عوامل تاثیرگذار در سیستم ایمنی مرغ:
هدف از پرورش طیور تجارتی، رسیدن به بالاترین وزن نهایی و حداکثر تولید تخم مرغ به ازای هر واحد مصرف خوراک می باشد. بهر حال بین صفات تولیدی و پاسخهای سیستم ایمنی و صفات مربوط به مقاومت به بیماریها همبستگی منفی وجود دارد. به عنوان مثال این همبستگی منفی بین تولید و ایمنی باعث می شود که در در سویه های پرتولید عملکرد و تکامل سیستم ایمنی ضعیف تر باشد.
شاید یکی از عوامل ایجاد کننده همبستگی منفی بین صفات تولیدی و پاسخهای ایمنی در طیور، تامین همه احتیاجات فیزیولوژیکی از طریق مصرف اقلام خوراکی محدودی مانند مواد مغذی و میزان دسترسی آنها، باشد. ژنوتیپهایی با وزن نهایی حداکثر نسبت به سویه هایی با وزن نهایی پایین تر، پاسخهای ایمنی ضعیف تری را در برابر آلودگی های ناشی از ای کولای و تیتراسیون آنتی بادی سلولهای ایمنی از خود نشان می دهند. بنابراین امروزه درآمیخته های حاصل از سویه های تجارتی احتمال بروز هر نوع اختلال در پاسخهای ایمنی بیش از هر زمانی احساس می شود. علاوه بر انتخاب ژنتیکی، بعضی از عوامل غیر ژنتیکی مانند غلظت مواد مغذی جیره، قادر است که تظاهر ژنهای مسئول پاسخهای ایمنی را از طریق ایجاد تعییر در میزان بلوغ سیستم ایمنی و همچنین میزان آنتی بادی تولید شده در برابر عفونتها تغییر دهد.
1)مکانیسم های دفاعی در جوجه های گوشتی:
محیط سالن در شرایط پرورش متراکم جوجه ها، همواره شامل طیف وسیعی از میکروارگانیسم هایی می باشد که بطور مستمر با سیستم ایمنی در حال رقابت هستند. بطور کلی عوامل بیماریزای مهاجم از طریق آنتی بادی های مترشحه از نوتروفیلها و یا حاصل از میکروبهای غیرفعال و ضعیف شده(واکسنها) سرکوب شده و نهایتا این لاشه سلولی این مهاجمین از طریق عمل بیگانه خواری حذف می شوند. این مکانیزم دفاعی برای کنترل پاتوژن های خارج سلولی مانند باکتریها و همچنین در برابر عوامل بیماریزای داخل سلولی مانند ویروسها بازدهی کاملا موثری را از خود نشان داده است. برای مقابله بر علیه عوامل بیماریزای داخل سلولی همانند ویروسها، مکانیسم ایمنی بواسطه سلول(cmi) نقش کلیدی را بر عهده دارد. در این مکانیسم با توجه به اینکه امکان از بین بردن عوامل پاتوژن از طریق ترشح آنتی بادی وجود ندارد فلذا به کمک تزریق سیتوتوکسین لنفوسیتهای نوع تی به داخل سلول آلوده، نتیجتا تخریب سلول و از بین رفتن ویروسها امکان پذیر می گردد. سیستم ایمنی در برابر ورود عوامل بیماریزا، ترکیبات متنوعی را مانند پروتینهای فاز حاد، آنزیمهای پروتئولیتیک و هیدرولیتیک، رادیکالهای اکسیژن و مشتقات نیتروژن را برای از بین بردن ا پاتوژنهای مهاجم یا سلولهای آلوده تولید می کند.
هدف از پرورش طیور تجارتی، رسیدن به بالاترین وزن نهایی و حداکثر تولید تخم مرغ به ازای هر واحد مصرف خوراک می باشد. بهر حال بین صفات تولیدی و پاسخهای سیستم ایمنی و صفات مربوط به مقاومت به بیماریها همبستگی منفی وجود دارد. به عنوان مثال این همبستگی منفی بین تولید و ایمنی باعث می شود که در در سویه های پرتولید عملکرد و تکامل سیستم ایمنی ضعیف تر باشد.
شاید یکی از عوامل ایجاد کننده همبستگی منفی بین صفات تولیدی و پاسخهای ایمنی در طیور، تامین همه احتیاجات فیزیولوژیکی از طریق مصرف اقلام خوراکی محدودی مانند مواد مغذی و میزان دسترسی آنها، باشد. ژنوتیپهایی با وزن نهایی حداکثر نسبت به سویه هایی با وزن نهایی پایین تر، پاسخهای ایمنی ضعیف تری را در برابر آلودگی های ناشی از ای کولای و تیتراسیون آنتی بادی سلولهای ایمنی از خود نشان می دهند. بنابراین امروزه درآمیخته های حاصل از سویه های تجارتی احتمال بروز هر نوع اختلال در پاسخهای ایمنی بیش از هر زمانی احساس می شود. علاوه بر انتخاب ژنتیکی، بعضی از عوامل غیر ژنتیکی مانند غلظت مواد مغذی جیره، قادر است که تظاهر ژنهای مسئول پاسخهای ایمنی را از طریق ایجاد تعییر در میزان بلوغ سیستم ایمنی و همچنین میزان آنتی بادی تولید شده در برابر عفونتها تغییر دهد.
1)مکانیسم های دفاعی در جوجه های گوشتی:
محیط سالن در شرایط پرورش متراکم جوجه ها، همواره شامل طیف وسیعی از میکروارگانیسم هایی می باشد که بطور مستمر با سیستم ایمنی در حال رقابت هستند. بطور کلی عوامل بیماریزای مهاجم از طریق آنتی بادی های مترشحه از نوتروفیلها و یا حاصل از میکروبهای غیرفعال و ضعیف شده(واکسنها) سرکوب شده و نهایتا این لاشه سلولی این مهاجمین از طریق عمل بیگانه خواری حذف می شوند. این مکانیزم دفاعی برای کنترل پاتوژن های خارج سلولی مانند باکتریها و همچنین در برابر عوامل بیماریزای داخل سلولی مانند ویروسها بازدهی کاملا موثری را از خود نشان داده است. برای مقابله بر علیه عوامل بیماریزای داخل سلولی همانند ویروسها، مکانیسم ایمنی بواسطه سلول(cmi) نقش کلیدی را بر عهده دارد. در این مکانیسم با توجه به اینکه امکان از بین بردن عوامل پاتوژن از طریق ترشح آنتی بادی وجود ندارد فلذا به کمک تزریق سیتوتوکسین لنفوسیتهای نوع تی به داخل سلول آلوده، نتیجتا تخریب سلول و از بین رفتن ویروسها امکان پذیر می گردد. سیستم ایمنی در برابر ورود عوامل بیماریزا، ترکیبات متنوعی را مانند پروتینهای فاز حاد، آنزیمهای پروتئولیتیک و هیدرولیتیک، رادیکالهای اکسیژن و مشتقات نیتروژن را برای از بین بردن ا پاتوژنهای مهاجم یا سلولهای آلوده تولید می کند.