معرفی پایان نامه باستان سنجی

📑عنوان پایان نامه: سالیابی مسجد قرمز بناب به روش درخت گاهشناسی (دندروکرونولوژی)

📂چکیده
مسجد قرمز بناب یکی ازمساجد تاریخی سبک ستون دار آذربایجان است که فاقد کتیبه تاریخ احداث و مستندات تاریخی است؛ بخش‌های عمده‌‍ای از سازه‌های چوبی و تزئینات مسجد طی سال‌های گذشته از بین رفته است. تاریخ گذاری این مسجد تا پیش از این پژوهش صرفا از روی شباهت پلان و تزئینات با سایر مساجد مراغه و بناب آذربایجان صورت گرفته که تاریخ ساخت آنها بر اساس کتیبه‌ها مشخص بوده و مرحوم سیروس خیری بر اساس همین مقایسات، قدمت مسجد قرمز بناب را به عهد صفویه منسوب کرده است. بنابراین مساله اصلی پژوهش حاضر تعیین قدمت مسجد قرمز بناب به روش باستانسنجی است که آیا متعلق به دوره صفویه است یا خیر؟ از آنجایی که مسجد قرمز بناب به سبک و شیوه معماری دیگر مساجد تاریخی ستون دار شهرستان‌های مراغه و بناب احداث شده، فرض می شود که این مسجد نیز مربوط به دوره صفویه است. جهت پاسخ به این مساله از روش سالیابی درخت گاه‌شناسی استفاده شده است. باستان سنجی به روش درخت گاه‌شناسی با بررسی و تحلیل اطلاعات مربوط به حلقه های سالیانه چوب درختان و مطالعه بر روی الگوی رشد یک گونه در رویشگاه معین، به سوالاتی درخصوص شرایط تاریخی و اقلیمی پاسخ می‌دهد. این روش در باستان‌شناسی برای تعیین زمان دقیق قطع چوب و استفاده از آن در آثار تاریخی مورد استفاده قرار می‌گیرد. الگوی رشد درختان منطقه آذربایجان با نمونه‌برداری و اندازه‌گیری پهنای حلقه‌های رشد درختان ارس منطقه جزیره اسلامی تهیه شده است. مقایسه نمودار حاصل با منحنی رشد درختان ارس و بلوط در شرق فلات آناتولی، نشاندهنده انطباق بالای الگوی رشد دو منطقه می‌باشد؛ لذا برای سالهای دورتر که منحنی رشد درختان منطقه جزیره اسلامی پوشش نمی‌دهد، منحنی درختان شرق فلات آناتولی به عنوان مرجع قابل استفاده می‌باشد. پس از تهیه مقطع از ستون‌های چوبی آن، الگوی رشد به‌دست آمده طی مطالعات درخت‌گاه‌شناسی با نمودار الگوی رشد درختان ارس شرق آناتولی مقایسه شده و نهایتا قدمت اواخر صفوی برای مسجد قرمز بناب پیشنهاد شده است.

📝 شیرازی، مرجان. (1394). سالیابی مسجد قرمز بناب به روش درخت گاهشناسی (دندروکرونولوژی). پایان‌نامه کارشناسی ارشد. گروه آموزشی پژوهشی باستان سنجی. دانشکده هنرهای کاربردی. دانشگاه هنر اسلامی تبریز.

@ArchaeometryJr پژوهه باستان سنجی

همراهان گرامی
در جهت توسعه فنی حوزه حفاظت و مرمت میراث فرهنگی و علوم باستان شناختی سامانه و کانال های ارتباطی نشریه اقدام به حمایت از شرکت‌های دانش بنیان علمی می نماید. در همین راستا شرکت مشاوران به آور نانوی امید [مبنا] که تولید کننده انواع محصولات با ساختار نانو فناوری است معرفی و استفاده از محصولات آن توصیه می‌گردد.

آدرس کانال تلگرامی شرکت جهت مشاهده محصولات
https://telegram.me/MABNA_Company

@ArchaeometryJr پژوهه باستان سنجی

معرفی کتاب باستان سنجی (18)
متالوگرافی و ریزساختار در فلزهای باستانی و تاریخی

شرح معرفی در نشانی زیر
http://jra-tabriziau.ir/page.php?slct_pg_id=114&sid=1&slc_lang=fa

@ArchaeometryJr

معرفی پایان نامه باستان سنجی(3)

📑عنوان پایان نامه: بازشناخت فناوری مصنوعات چرمی متعلق به دوره هخامنشی، مکشوفه از معدن نمک چهرآباد زنجان: بر مبنای تحلیل های باستان سنجی

📂چکیده
مواد آلی به دلیل ساختار آسیب پذیرشان در زمره مواد کمیاب باستان‌شناسی قرار می‌گیرند. از این رو مطالعات صورت گرفته بر روی این آثار بسیار محدود است. مصنوعات چرمی به دست آمده از منطقه چهرآباد زنجان متعلق به دوره هخامنشیان از جمله مصنوعات آلی و بسیار نادر موجود در ایران است. برای بازشناخت فناوری تولید و ساخت این آثار، گونه حیوانی پوست، مواد دباغی به کار رفته و مواد مورد استفاده به منظور چربی‌دهی مورد مطالعه قرار گرفت. لذا به منظور رسیدن به این هدف چهار نمونه از آثار چرمی هخامنشی مکشوفه از معدن نمک چهرآباد، مورد مطالعه و بررسی قرار گرفت. برای شناسایی گونه حیوانی از مشاهدات میکرسکوپی با لوپ دیجیتال بهره برده شد و برای شناسایی عوامل دباغی از سه تکنیک استفاده شد. نخست از آزمون شیمیایی فریک برای تشخیص حضور تانن های گیاهی، سپس از آنالیز دستگاهی SEM-EDS برای شناسایی عوامل دباغی معدنی و از آنالیز GC-MS برای شناسایی عوامل دباغی گیاهی استفاده شد همچنین از آنالیز GC-MS برای شناسایی مواد مورد استفاده در چربی‌دهی و نهایتاً برای حصول اطمینان از این نتایج از آنالیز دستگاهی FT-IR بهره برده شد. نتایج به-دست آمده از این مطالعات بر این بود که برای نمونه شماره 1 از پوست گاو، نمونه شماره2 از پوست بز و نمونه شماره 3 و 4 از گونه حیوانی گوسفند استفاده شده است. اما نتایج حاصل از مطالعات انجام شده حاکی از آن است که، هیچ‌گونه دباغی بر روی این پوست‌ها صورت نگرفته اما روغن ها و چربی های مورد استفاده جهت چربی‌دهی این آثار، دارای اسید لینولئیک، اسید استئاریک، اسید کاپریک و اسید اولئیک، بودند. و در نهایت با انجام آنالیز FT-IR، صحت و سقم مطالعات و بررسی های انجام شده؛ تأیید شد.

📝 ایرانی، حمیدرضا. (1395). بازشناخت فناوری مصنوعات چرمی متعلق به دوره هخامنشی، مکشوفه از معدن نمک چهرآباد زنجان: بر مبنای تحلیل های باستان سنجی. پایان‌نامه کارشناسی ارشد. گروه آموزشی پژوهشی باستان سنجی. دانشکده هنرهای کاربردی. دانشگاه هنر اسلامی تبریز.

@ArchaeometryJr پژوهه باستان سنجی

پایگاه اطلاعاتی «Eurasian Scientific Journal Index» نمایه کننده نشریه پژوهه باستان سنجی
http://esjindex.org/search.php?id=1686

@ArchaeometryJr پژوهه باستان سنجی

〽️ ارتقا رتبه دکتر محمدامین امامی، عضو هیات تحریریه نشریه پژوهه باستان سنجی به دانشیاری
@ArchaeometryJr

معرفی پایان نامه باستان سنجی(4)

📑عنوان پایان نامه: مطالعه ی باستان سنجی بقایای اسکلت های انسان پیش از تاریخ با روش آنالیز ایزوتوپ های پایدار

📂چکیده
همگام با رشد علوم و ابداع روش های دستگاهی پیشرفته که امکان بررسی های دقیق و علمی را فراهم ساخته است، باستان شناسی نیز علوم مختلف را به کار گرفته و زایش علوم میان رشته ای همچون باستان سنجی، زیست باستان شناسی، باستان شناسی بیوملکولی و غیره را منجر گشته است، که در این میان مطالعه بقایای اسکلت های انسان اهمیت ویژه ای یافته است. آنالیز ایزوتوپ های پایدار یکی از روش های علمی است که از چند دهه پیش در حوزه های مختلف علوم کاربرد روزافزونی داشته است. این روش از حدود سه دهه پیش جهت مطالعه بقایای اسکلت انسان های باستانی به کار رفته است و محققان توانسته اند از این طریق به سوالات بسیاری در خصوص شناخت آب و هوا، تغذیه و اقتصاد زیستی باستان و نیز جابجایی ها و مهاجرت های گروه های انسانی گذشته پاسخ دهند. با وجود رشد روزافزون کاربرد آنالیز ایزوتوپ های پایدار در مطالعات باستان شناسی در اکثر نقاط دنیا، پژوهش های اندکی در رابطه با استفاده از این روش در باستان شناسی ایران در دست است. در این راستا، این مطالعه بر آن است که با استفاده از آنالیز ایزوتوپ های پایدار استرانسیوم به مطالعه باستان سنجی بقایای اسکلت های انسان محوطه باستانی مسجد کبود بپردازد. در این پژوهش نمونه های دندان و استخوان ده اسکلت از اسکلت های مسجد کبود جهت بررسی بومی و یا غیر بومی بودن این اسکلت ها با دو روش آنالیز ایزوتوپ های پایدار استرانسیوم 87Sr/86Sr و آنالیز عناصر کم مقدار Sr/Ca و Ba/Ca مورد مطالعه قرار گرفته اند. نتایج آنالیز ایزوتوپ های پایدار نشان می دهد که غیر از اسکلت شماره 81/8 مابقی نمونه ها بومی هستند. با توجه به مونث بودن اسکلت مورد نظر، این مسئله را می توان نشانی از برون همسری دانست که البته بررسی این مسئله نیاز به نمونه های بیشتر و مطالعات گسترده تری دارد.
عناصر کم مقدار استرانسیوم و باریم و نسبت Sr/Ca و Ba/Ca در نمونه های اسکلت ها نیز اندازه گیری شد. برای مطالعه نتایج به دست آمده ابتدا نتایج به صورت تابع لگاریتمی ارائه شدند. پس از آن، با استفاده از نرم افزار SPSS ابتدا نرمال بودن توزیع داده ها مورد بررسی قرار گرفت که پس از حصول اطمینان از نرمال بودن توزیع داده ها، نسبت های به دست آمده با استفاده از نرم افزار SPSS و روش آزمون تی با هم مقایسه شدند. مقایسه لگاریتم Sr/Ca نمونه های استخوان با این نسبت در نمونه های دندان نشان داد که مقدار پی 0/509 بوده و بزرگتر از سطح معناداری 0/05 است (0/05 P >)؛ در نتیجه می توان گفت که اختلاف معناداری بین نسبت Sr/Ca نمونه های دندان و استخوان وجود ندارد. مقایسه لگاریتم Ba/Ca نمونه های استخوان و دندان از طریق آزمون تی نیز عدد پی 0/821 را نشان داد که این مقدار نیز بزرگتر از سطح معناداری است (0/05 P >)؛ در نتیجه می توان گفت که در اینجا نیز، تفاوت معناداری بین نسبت Ba/Ca نمونه های دندان و استخوان وجود ندارد. بنابراین نتایج آنالیز عناصر کم مقدار حاکی از بومی بودن نمونه ها است. نتایج این پژوهش که بومی بودن اسکلت های محوطه عصر آهن مسجد کبود را نشان می دهد، حاکی از سودمندی این روش در مطالعات باستان-شناسی است. علاوه بر این نتایج آنالیزهای ایزوتوپی و عنصری به دست آمده در این پژوهش را می توان در تحقیقات مختلف زمین شناسی و باستان-شناسی و دیگر علوم بین رشته ای به کار برد.

🔍واژگان کلیدی: بیوآرکئولوژی،‌ بقایای اسکلت انسان، آنالیز ایزوتوپ های پایدار، ایزوتوپ استرانسیوم، مهاجرت


📝 زندکریمی، هادی. (1393). مطالعه ی باستان سنجی بقایای اسکلت های انسان پیش از تاریخ با روش آنالیز ایزوتوپ های پایدار. پایان‌نامه کارشناسی ارشد. گروه آموزشی پژوهشی باستان سنجی. دانشکده هنرهای کاربردی. دانشگاه هنر اسلامی تبریز.

@ArchaeometryJr پژوهه باستان سنجی

پایگاه اطلاعاتی «سیویلیکا» نمایه کننده نشریه پژوهه باستان سنجی
http://www.civilica.com/JournalIssue-JR_JRA-2-1=دوفصلنامه-پژوهه-باستان-سنجی.html

@ArchaeometryJr پژوهه باستان سنجی

💢مستند "اردویسور آناهیتا" فیلمی از بابک حجتی-1383
در تابستان سال 2004 تولید و ساخت مستندی در خصوص معبد آناهیتا شهر کنگاور شروع شد. این فیلم به معماری و کاوش های انجام شده در معبد نگاه ژرف تری می اندازد به نحوی که هم مخاطبین خاص و عام می توانند از این مستند بهره ببرند. در همان سال این فیلم درسومین جشنواره ziff کانادا رتبه سوم را از آن خود کرد. اطلاعات علمی و باستان شناسی ارائه شده در این فیلم حاصل تحقیقات مرحوم دکتر آذرنوش می باشد. در سال 2005 فیلم مجددا تدوین شده و صداگذاری حرفه ای می شود. حاصل این تدوین کوتاه و موجز شدن اثر و جذاب تر شدن آن بود.

💢این مستند برای اولین بار توسط نشریه پژوهه باستان سنجی به صورت عمومی پخش شده است. لینک مستند در آپارات:
http://www.aparat.com/v/NeboD

@ArchaeometryJr پژوهه باستان سنجی

معرفی پایان نامه باستان سنجی(5)

📑عنوان پایان نامه: منشأیابی مصنوعات مرمری عصر مفرغ حوزه فرهنگی هلیل رود

📂چکیده
منشایابی مصنوعات مرمری عصر مفرغ تمدن نویافته هلیل رود(جیرفت) با توجه به شاخصه های ویژه زیست بوم آن اقلیم که معادن عظیم با دسترسی سهل را ممکن ساخته است، می تواند گامی مهم در شناخت نظام تولیدی منطقه و مبادلات فرهنگی- تجاری در فلات ایران باشد که تا کنون صورت نپذیرفته است. هدف این پژوهش تلاشی برای شناخت منشأ مواد خام و فرایند تهیه آن برای ساخت ظروف مرمری و ساختارشناسی و تقسیم بندی سنگ های مرمری مورد استفاده با توجه به زیست بوم دشت جیرفت به مرکزیت کنارصندل جنوبی و حوزه آن است. طرح مورد مطالعه منشأیابی ظروف مرمری با شناخت ساختاری مواد، بومی یا غیربومی بودن آن و نحوه تهیه مواد خام است. از آن رو در بررسی های میدانی 46 قطعه از سنگ های کلسیتی(مرمری) از رخنمون های کلسیتی منطقه، رودخانه های شور و هلیل(در اطراف تپه کنارصندل) و سطح محوطه کنارصندل جنوبی جمع آوری گردید. سپس مطالعات آزمایشگاهی پتروگرافی و بررسی های کتابخانه ای اسناد زمین شناسی و باستان شناسی حوزه جیرفت مورد مطالعه قرار گرفت. از 46 نمونه مورد مطالعه، 21 نمونه برای بررسی های پتروگرافی منتخب شدند که 6 نمونه آن داده های باستانی هستند. هم چنین برای بررسی نطام تولیدی مصنوعات مرمری در جنوب شرق ایران، ابعاد ظروف مکشوفه و گزارش شده از سه محوطه شاخص جیرفت، شهداد و شهرسوخته، به منظور شناخت افتراق و اشترک و هم بستگی آثار تولیدی توسط نرم افزار آماری SPSS مورد آزمون قرار گرفتند. بررسی زمین شناسی منطقه نیز با توجه به نقشه 1/100000 زمین شناسی جیرفت (سبزواران) انجام شد. روش اصلی به کار رفته در یافته های عددی و کیفی مطالعه، تحلیل های آماری توصیفی و استنباطی، و تطبیق داده های باستانی با مواد پراکنده در حوزه دشت جیرفت با مطالعه پتروگرافی نمونه هاست. نتایج این پژوهش، بررسی اجمالی ابهامات درباره انواع سنگ های کلسیتی( مرمری) و ارئه تقسیم بندی متناسب با ساختارهای سنگ، شناسایی مرمرهای رسوبی و دگرگونی در حوزه دشت جیرفت، شناسایی آراگونیتی بودن نمونه های باستانی و قابل تطبیق بودن آن با رخنمون های زمین شناسی منطقه است. هم چنین نتیجه بررسی های آماری نشان می دهد محوطه های شهداد و شهرسوخته به لحاظ ابعاد فرم تولیدی ظروف سنگی، ارتباط معناداری با محوطه جیرفت ندارند که می تواند حاکی از تولید ظروف در کارگاه های جداگانه باشد و قابل تعمیم به بومی بودن صنعت ساخت مصنوعات مرمری در جیرفت است. یافته های پژوهش شناخت ساختاری سنگ مورد استفاده در ساخت ظروف مرمری و بومی بودن نظام تولیدی آن است. هم چنین جمع آوری مواد خام از بستر رودخانه هلیل و شاخابه های آن با توجه به وجود سنگ های پراکنده در بستر رودخانه و توان استفاده در آن صنعت، و نیز عدم شناسایی شواهد معدنکاوی باستانی و بلوکه های سنگی پرداخت شده از منطقه تاکنون، محتمل ترین شیوه تهیه ماده خام در تولید مصنوعات مرمری به نظر می رسد؛ اما با توجه به کشف چندین هزاری مصنوعات مرمری در حوزه جیرفت، آن فرض کمرنگ می شود و باید توان تولیدی منطقه با ماده خام پراکنده در بستر رودخانه مورد آزمون قرار گیرد. نتایج این پروژه می تواند در مطالعات منشأیابی مصنوعات مرمری در جنوب ایرن بالاخص جنوب شرق کاربرد داشته باشد.

🔍واژگان کلیدی:منشأیابی باستانسنجی، کانی شناسی، مصنوعات مرمری،عصر مفرغ، حوزۀ فرهنگی هلیل رود

📝 محمدی سفیدخانی، رامین. (1394). منشأیابی مصنوعات مرمری عصر مفرغ حوزه فرهنگی هلیل رود. پایان‌نامه کارشناسی ارشد. گروه آموزشی پژوهشی باستان سنجی. دانشکده هنرهای کاربردی. دانشگاه هنر اسلامی تبریز.

@ArchaeometryJr پژوهه باستان سنجی

📝همراهان محترم پژوهه باستان سنجی
با توجه به عدم دسترسی برخی منابع علمی و تجهیزات مورد نیاز در حوزه باستان سنجی و مرمت آثار فرهنگی تاریخی، نشریه پژوهه باستان سنجی اقدام به راه اندازی فروشگاه آنلاین کتاب و تجهیزات مرتبط با نام "فروشگاه مجازی کتاب و تجهیزات باستان" نموده است. در همین راستا در نظر است در قدم اول نسبت به ارائه و فروش کتاب های تخصصی و سپس فروش تجهیزات و مواد مورد نیاز پژوهشگران این حوزه ها اقدام گردد.
از این رو از جنابعالی دعوت می شود از فهرست کتابهای موجود و شرایط خریدالکترونیک آن در سامانه نشریه بازدید فرمایید.

http://jra-tabriziau.ir/eshop_books.php?slc_lang=fa&sid=1

@ArchaeometryJr پژوهه باستان سنجی

http://jra-tabriziau.ir/eshop_books.php?slc_lang=fa&sid=1

@ArchaeometryJr پژوهه باستان سنجی

⭕️فروش کتاب «روش های تجزیه مواد در مرمت و حفاظت آثار تاریخی»
فروشگاه باستان
http://jra-tabriziau.ir/eshop_books.php?slc_lang=fa&sid=1

پایگاه اطلاعاتی «Science library index» نمایه کننده نشریه پژوهه باستان سنجی
http://www.scinli.com/index.php/submission-view/753

@ArchaeometryJr پژوهه باستان سنجی

💢برای اولین بار انتشار ویدئوهای ارائه سخنرانی های همایشی توسط نشریه پژوهه باستان سنجی💢
ارائه ی دکتر نیما نظافتی در سمپوزیوم بین المللی باستان سنجی ایران و آلمان

http://www.aparat.com/v/tyHez

صفحه رسمی نشریه پژوهه باستان سنجی در آپارات را دنبال کنید
http://www.aparat.com/archaeometryjr

〽️ویدئوهای HD کانال رسمی نشریه پژوهه باستان سنجی در "یوتیوب" را دنبال کنید

https://www.youtube.com/channel/UCIvtgUCapvHkdASYZm4dKtA

〽️همراهان گرامی
از جمله اهداف نشریه باستان سنجی ارتقا و بهبود سطح کمی و کیفی اطلاعات موجود در فضای علمی کشور در رابطه با باستان سنجی و علوم باستان شناختی است.
در همین راستا درست اندرکاران نشریه به غیر از وظیفه اولیه خود در رابطه با مقالات علمی داوری شده که در قالب دوفصلنامه نشر می گردند؛ اقدام به راه اندازی و بروز رسانی کانال های ارتباطی نموده اند که همگی با انتشار مصاحبه های تخصصی، سمینارهای علمی و فیلم های مرتبط و کاربردی برای پژوهشگران، معرفی کتب، تارنماهای مهم و پایان نامه های دانشجویی میپردازند. از این رو از شما دعوت میشود در صورت علاقهمندی به هر یک از این حوزه ها آمادگی خود را برای همکاری با نشریه اعلام فرمایید و در ارتقا این حوزه جدید در منابع داخلی با نشریه همراه شوید.

رایانامه:
jra@tabriziau.ac.ir

تارنما:
http://jra-tabriziau.ir

اینستاگرام:
https://instagram.com/ArchaeometryJR

تلگرام:
https://telegram.me/ArchaeometryJR

آپارات:
http://www.aparat.com/ArchaeometryJR

یوتیوب:
https://www.youtube.com/channel/UCIvtgUCapvHkdASYZm4dKtA