Школа даследаванняў Усходняй і Паўднёва-Усходняй Еўропы Універсітэта Рэгенсбурга набірае дактарантаў. Перавага аддаецца транснацыянальным праектам. Ёсць стыпендыя. Дэдлайн - 20 лістапада 2022 года. Падрабязнасці - тут.

Свежая размова з гісторыкам Аляксандрам Пруднікавым, аўтарам выдатнай кнігі пра мястэчкі ва ўладаннях каталіцкай царквы

Дэдлайн для падачы заявак на чарговую канферэнцыю BASEES (брытанскай асацыяцыі славянскіх і ўсходнееўрапейскіх даследаванняў) працягнуты да 23 кастрычніка, можна паспець падацца! Канферэнцыя запланаваная на 31 сакавіка - 2 красавіка 2023 года, Глазга.

Вельмі сумная навіна, памёрла Вольга Вікентаўна Цярэшчанка, выбітны сацыёлаг. Яна фактычна стварыла кафедру сацыяльных камунікацый БДУ, апошнімі гадамі працавала там прафесарам, была выдатным знаўцам метадалогіі сацыяльных навук. Мы памятаем яе як светлага, прыязнага чалавека, які заўсёды спяшаўся на дапамогу. Развітанне адбудзецца 18 кастрычніка на Альшэўскага, 12, з 11.00 да 11.45.

Университет НАН Беларуси, Институт социологии НАН Беларуси и Центральная научная библиотека им. Якуба Коласа НАН Беларуси приглашают магистрантов, аспирантов и молодых ученых принять участие в работе научно-практического семинара «Женщины в STEM: современные вызовы», приуроченного ко Дню Ады Лавлейс (Ada Lovelace Day) – Международному дню в честь достижений женщин в области науки, технологий, инженерии и математики.
ПРОГРАММА СЕМИНАРА
12.00-14.00

Выступления:
Женщины в академической и вузовской науке Республики Беларусь – Соловей Алеся Петровна, научный сотрудник Института социологии НАН Беларуси, заместитель председателя СМУ ОГНИ НАН Беларуси
Вклад женщин-ученых НАН Беларуси в развитие науки – Шабалина Нина Григорьевна, заведующая отделом библиотечно-информационного обслуживания Центральной научной библиотеки им. Якуба Коласа НАН Беларуси
Кинолекторий:
“Ада Лавлейс. Первая леди программирования”
Подробнее

Из новых научных изданий: монографии «Великая Отечественная война в белорусской музыке: память потомков» и «Врагу беспощадная лютая месть!: кинолетопись и киножурнал “Савецкая Беларусь” огненных лет (июнь 1941 – ноябрь 1945 года)» (автор К.И. Ремишевский). Центр исследований белорусской культуры, языка и литературы НАН Беларуси успешно отчитался по Году исторической памяти!

Цэнтральнаеўрапейскі ўніверсітэт запрашае на новую стыпендыйную праграму для ахвотных папрацаваць у сваім архіве ў Будапешце (дзе між іншым, і адна з лепшых калекцый беларускага самвыдата). Тэматыка праграмы гучыць актуальна: "Рэвізіянізм і фальсіфікацыі". Нам ёсць што на гэта сказаць! Заўважце, што паставілі вельмі кароткі час на падрыхтоўку заяўкі, дэдлайн ужо 30 кастрычніка.

18 октября состоялась встреча А. Лукашенко с председателем Президиума НАН В. Гусаковым.
Если опустить размытое предложение А. Лукашенко провести выставку, чтобы “показать людям” научные достижения, а также рассказ о том, что в Беларуси уже и студенты “научились делать” исследования и разработки, встреча обозначила некоторые направления для прикладной науки Беларуси
Обещают до конца года изменить устав НАН. Деталей пока нет, только обещается о “дебюрократизации”.
Кроме этого, по словам В. Гусакова, несмотря на санкции, продолжается широкое научное сотрудничество НАН “от Японии до США”. Может даже сложится впечатление, что все идет как обычно. К сожалению, детальной информации о том, какие потери понесла беларуская наука в результате разрыва отношений з Западом и поддержки войны России против Украины не приводится.

Интересно обсуждение приоритетов для прикладной науки, среди старых приоритетов - сельское хозяйство (новые сорта, породы) и автомобилестроение. В духе со временем прозвучала идея развивать производство беспилотных летательных аппаратов. В отношении обоих направлений было в последнее время много критики и пока нет бесспорных достижений. В марте этого года разработка беспилотников была практически приостановлена, поскольку ключевые комплектующие импортировались, и попали под санкции.

Среди новых проектов два основных:
1.Создание большого концерна в области микроэлектроники (предприятия НАН, Минпрома и других ведомств). Это попытка заместить на российском рынке выпадающую из-за санкций ЕС/США высокотехнологичную продукцию. Предполагается, что возглавит объединение “Интеграл” или сама Академии наук. Сложно сказать, насколько планы реалистичные, но возможно на этот проект будут направлены обещанные российские инвестиции в области импортозамещения. Фактором риска успешной реализации является возможность санкций против всех предприятий нового концерна.
2. В НАН создан Центр экспериментальной и прикладной вирусологии, где в скором времени начнется производство медицинский вакцин (грипп, COVID-19 и другие), в планах есть и ветеринарные вакцины. Таким образом могут быть реализованы давние планы в этой области. Остается надеяться, что проект действительно окажется эффективным.

Цэнтр даследаванняў Усходняй Еўропы Універсітэта Цурыха абвяшчае збор заявак для даследчыкаў (у прыярытэце - з постсавецкіх краін) на 4-месячны побыт ўвесну 2023 года. Дэдлайн - 27 лістапада. Падрабязнасці тут.

​​Вчера в Гродно была задержана кандидат исторических наук, доцент ГрГУ Светлана Силова. Послезавтра ожидается суд. Предварительно известно, что Силовой могут вменить в вину «хранение и распространение экстремистских материалов».

Силова является представителем известной в Беларуси исторической школы профессора Мараша. Гродненский историк подготовил около десяти ученых которые до сегоднешняго дня занимаются конфессиональной историей Беларуси.

В круг научных интересов Светланы Силовой входит история Православной Церкви. Еще в 2005 году Белорусский Экзархат издал ее труд «Крестный путь: Белорусская Православная Церковь в период немецкой оккупации 1941-1945 гг.»

Около 15 лет Светлана Силова на общественных началах сотрудничает с Гродненской епархией как научный эксперт. Историк принимала участие и организовывала десятки мероприятий, активно развивала сотрудничество университета с Минской духовной семинарией в Жировичах. Силова является членом епархиальной комиссии по канонизации святых. К слову, завтра в Гродно состоится конференция, посвященная 1030-летию Православия в Беларуси и 30-летию возрождения Гродненской епархии. Сопредседателем программного комитета конференции является архиепископ Антоний, а Светлана Силова входит в состав организационного комитета.

Отметим, что задержанная вчера минчанка Валерия Черноморцева занималась темой новомучеников Беларуси и советских гонений на Церковь. Это уже напоминает тенденцию: второй православный исследователь истории за последние два дня попадает за решетку.

Как и в случае с минским священником Владиславом Богомольниковым, находящимся в заключении с 31 августа, здесь встает вопрос о реакции епархиального руководства на задержание человека, близкого к Церкви. Это вопрос, обращенный к совести церковных иерархов, и он будет актуален до тех пор, пока режим продолжает репрессии в отношении инакомыслящих.

Абвешчаны збор удзельнікаў для даследчага семінара, прысвечанага 1989 году ў мастацтве Цэнтральна-Усходняй Еўропы. Патэнцыйная група - маладыя гісторыкі мастацтва з краін рэгіёна. Падрабязнасці тут.

Мы ўжо пісалі пра рэканструкцыю падзей “Айчыннай вайны 1812 года” ў Полацку. Можна было падумаць, што гэта ініцыятыва мясцовых уладаў. Але звярніце, як выглядае змест вось гэтага нумара “Беларускага гістарычнага часопіса”. У свой час Інстытут гісторыі НАН Беларусі прыклаў шмат намаганняў, каб пазбавіць вайну 1812 ў беларускім кантэксце расійскацэнтрычнага вызначэння “Айчынная”. Зараз жа гэтыя намаганні папросту адвольна ліквідаваныя, без гістарыяграфічных дыскусій, проста па жаданню маскоўскіх “саюзнікаў”.

Нацыянальным гістарычным архівам Беларусі выдадзены зборнік артыкулаў «Epitaphium: пахавальная культура народаў Вялікага Княства Літоўскага».
У гэтым зборніку праблема пастаўлена комплексна – разглядаюцца пахавальныя традыцыі і практыкі прадстаўнікоў розных народаў, канфесій і сацыяльных слаёў у розныя перыяды гісторыі Беларусі – Вялікага Княства Літоўскага, Рэчы Паспалітай, Расійскай імперыі і нават міжваеннай Польскай дзяржавы. Менавіта гэта і робіць зборнік унікальным выданнем у Беларусі.
Укладальнікамі зборніка выступілі арганізатары круглага стала, які прайшоў у НГАБ у красавіку 2021 года – Дзяніс Лісейчыкаў і Сяргей Грунтоў.
Набыць кнігу магчыма ў навукова-даведачнай бібліятэцы архіва (тэл. (8 017) 379 76 90, Казлоў Уладзімір Леанідавіч), кошт 27,84 руб., альбо ў кнігарні «Акадэмкніга» па адрасе: г. Мінск, пр-т Незалежнасці, 72 (будзе даражэй).

Архіў Блаватніка прапануе стыпендыю для ахвотных дыстанцыйна папрацаваць з архіўнымі зборамі, якія ўсе алічбаваныя. Тэматычны фокус архіва - габрэйская гісторыя, постсавецкая прастора, Першая і Другая сусветныя войны. Дэдлайн - 30 лістапада. Падрабязнасці тут.

Алег Раманаў ператварыў Полацкі дзяржаўны ўніверсітэт у фактычны рассаднік ідэй “рускага міра” у Беларусі, нават сышоўшы ўзначальваць “Белую Русь” ён па-ранейшаму курыруе ПДУ. Чарговае дзіўнае мерапрыемства ў сценах універсітэта - Міжнародны праваслаўны эканамічны форум, арганізаваны Расійскім клубам праваслаўных мецэнатаў. У сценах даўняга іезуіцкага калегіюма (адкуль раней выводзілі адукацыйную традыцыю ПДУ) абмяркоўвалі тысячагадовыя праваслаўныя каштоўнасці, расійска-беларускую цывілізацыйную еднасць і як стварыць “систему духовно-нравственной безопасности Союзного государства».

⚡️Гродненский историк Светлана Силова, задержанная 18 октября, на свободе.

Суд приговорил ее к штрафу. Телефон Силовой конфискован.

І таксама прыемная навіна: пры аднаўленні знішчаных баевікамі Ісламскай дзяржавы варотаў Машкі ў старажытнай асірыйскай сталіцы Ніневія былі знойдзеныя раней невядомыя барэльефы. Іх датуюць перыядам 2700 гадоў назад, калі Асірыяй кіраваў цар Сінехерыб, які згадваецца ў Старым Запавеце. Можна толькі парадавацца, што ва ўмовах зацяжной вайны ў гэтым рэгіёне робяцца такія значныя археалагічныя адкрыцці.

Новы Каледж Еўропы у Бухарэсце ў чарговы раз набірае на стыпендыйную праграму даследчыкаў на 2023/24 акадэмічны год. Заяўкі прымаюцца ад прадстаўнікоў гуманітарных і сацыяльных навук. Там ужо пабывала досыць шмат беларускіх навукоўцаў, чаму і вам не паспрабаваць? Дэдлайн - 9 студзеня 2023 года. Падрабязнасці тут.

Важны і небяспечны прэцэдэнт: навуковая манаграфія Святланы Казловай “Аграрная палітыка нацыстаў у Заходняй Беларусі” патрапіла ў спіс экстрэмісцкіх матэрыялаў. Пры гэтым у аснове выдання - дысертацыя, зацверджаная беларускай ВАК. Відавочна, што галоўным матывам тут быў пераслед выдавецтва “Янушкевіч”, дзе была апублікаваная манаграфія. Адпаведна, мы маем унікальную сітуацыю, калі нават навуковыя даследаванні прызнаюцца экстрэмісцкімі. І за складаныя тэмы тым больш ніхто не будзе брацца.