Цэнтр даследаванняў Усходняй Еўропы Універсітэта Цурыха абвяшчае збор заявак для даследчыкаў (у прыярытэце - з постсавецкіх краін) на 4-месячны побыт ўвесну 2023 года. Дэдлайн - 27 лістапада. Падрабязнасці тут.

​​Вчера в Гродно была задержана кандидат исторических наук, доцент ГрГУ Светлана Силова. Послезавтра ожидается суд. Предварительно известно, что Силовой могут вменить в вину «хранение и распространение экстремистских материалов».

Силова является представителем известной в Беларуси исторической школы профессора Мараша. Гродненский историк подготовил около десяти ученых которые до сегоднешняго дня занимаются конфессиональной историей Беларуси.

В круг научных интересов Светланы Силовой входит история Православной Церкви. Еще в 2005 году Белорусский Экзархат издал ее труд «Крестный путь: Белорусская Православная Церковь в период немецкой оккупации 1941-1945 гг.»

Около 15 лет Светлана Силова на общественных началах сотрудничает с Гродненской епархией как научный эксперт. Историк принимала участие и организовывала десятки мероприятий, активно развивала сотрудничество университета с Минской духовной семинарией в Жировичах. Силова является членом епархиальной комиссии по канонизации святых. К слову, завтра в Гродно состоится конференция, посвященная 1030-летию Православия в Беларуси и 30-летию возрождения Гродненской епархии. Сопредседателем программного комитета конференции является архиепископ Антоний, а Светлана Силова входит в состав организационного комитета.

Отметим, что задержанная вчера минчанка Валерия Черноморцева занималась темой новомучеников Беларуси и советских гонений на Церковь. Это уже напоминает тенденцию: второй православный исследователь истории за последние два дня попадает за решетку.

Как и в случае с минским священником Владиславом Богомольниковым, находящимся в заключении с 31 августа, здесь встает вопрос о реакции епархиального руководства на задержание человека, близкого к Церкви. Это вопрос, обращенный к совести церковных иерархов, и он будет актуален до тех пор, пока режим продолжает репрессии в отношении инакомыслящих.

Абвешчаны збор удзельнікаў для даследчага семінара, прысвечанага 1989 году ў мастацтве Цэнтральна-Усходняй Еўропы. Патэнцыйная група - маладыя гісторыкі мастацтва з краін рэгіёна. Падрабязнасці тут.

Мы ўжо пісалі пра рэканструкцыю падзей “Айчыннай вайны 1812 года” ў Полацку. Можна было падумаць, што гэта ініцыятыва мясцовых уладаў. Але звярніце, як выглядае змест вось гэтага нумара “Беларускага гістарычнага часопіса”. У свой час Інстытут гісторыі НАН Беларусі прыклаў шмат намаганняў, каб пазбавіць вайну 1812 ў беларускім кантэксце расійскацэнтрычнага вызначэння “Айчынная”. Зараз жа гэтыя намаганні папросту адвольна ліквідаваныя, без гістарыяграфічных дыскусій, проста па жаданню маскоўскіх “саюзнікаў”.

Нацыянальным гістарычным архівам Беларусі выдадзены зборнік артыкулаў «Epitaphium: пахавальная культура народаў Вялікага Княства Літоўскага».
У гэтым зборніку праблема пастаўлена комплексна – разглядаюцца пахавальныя традыцыі і практыкі прадстаўнікоў розных народаў, канфесій і сацыяльных слаёў у розныя перыяды гісторыі Беларусі – Вялікага Княства Літоўскага, Рэчы Паспалітай, Расійскай імперыі і нават міжваеннай Польскай дзяржавы. Менавіта гэта і робіць зборнік унікальным выданнем у Беларусі.
Укладальнікамі зборніка выступілі арганізатары круглага стала, які прайшоў у НГАБ у красавіку 2021 года – Дзяніс Лісейчыкаў і Сяргей Грунтоў.
Набыць кнігу магчыма ў навукова-даведачнай бібліятэцы архіва (тэл. (8 017) 379 76 90, Казлоў Уладзімір Леанідавіч), кошт 27,84 руб., альбо ў кнігарні «Акадэмкніга» па адрасе: г. Мінск, пр-т Незалежнасці, 72 (будзе даражэй).

Архіў Блаватніка прапануе стыпендыю для ахвотных дыстанцыйна папрацаваць з архіўнымі зборамі, якія ўсе алічбаваныя. Тэматычны фокус архіва - габрэйская гісторыя, постсавецкая прастора, Першая і Другая сусветныя войны. Дэдлайн - 30 лістапада. Падрабязнасці тут.

Алег Раманаў ператварыў Полацкі дзяржаўны ўніверсітэт у фактычны рассаднік ідэй “рускага міра” у Беларусі, нават сышоўшы ўзначальваць “Белую Русь” ён па-ранейшаму курыруе ПДУ. Чарговае дзіўнае мерапрыемства ў сценах універсітэта - Міжнародны праваслаўны эканамічны форум, арганізаваны Расійскім клубам праваслаўных мецэнатаў. У сценах даўняга іезуіцкага калегіюма (адкуль раней выводзілі адукацыйную традыцыю ПДУ) абмяркоўвалі тысячагадовыя праваслаўныя каштоўнасці, расійска-беларускую цывілізацыйную еднасць і як стварыць “систему духовно-нравственной безопасности Союзного государства».

⚡️Гродненский историк Светлана Силова, задержанная 18 октября, на свободе.

Суд приговорил ее к штрафу. Телефон Силовой конфискован.

І таксама прыемная навіна: пры аднаўленні знішчаных баевікамі Ісламскай дзяржавы варотаў Машкі ў старажытнай асірыйскай сталіцы Ніневія былі знойдзеныя раней невядомыя барэльефы. Іх датуюць перыядам 2700 гадоў назад, калі Асірыяй кіраваў цар Сінехерыб, які згадваецца ў Старым Запавеце. Можна толькі парадавацца, што ва ўмовах зацяжной вайны ў гэтым рэгіёне робяцца такія значныя археалагічныя адкрыцці.

Новы Каледж Еўропы у Бухарэсце ў чарговы раз набірае на стыпендыйную праграму даследчыкаў на 2023/24 акадэмічны год. Заяўкі прымаюцца ад прадстаўнікоў гуманітарных і сацыяльных навук. Там ужо пабывала досыць шмат беларускіх навукоўцаў, чаму і вам не паспрабаваць? Дэдлайн - 9 студзеня 2023 года. Падрабязнасці тут.

Важны і небяспечны прэцэдэнт: навуковая манаграфія Святланы Казловай “Аграрная палітыка нацыстаў у Заходняй Беларусі” патрапіла ў спіс экстрэмісцкіх матэрыялаў. Пры гэтым у аснове выдання - дысертацыя, зацверджаная беларускай ВАК. Відавочна, што галоўным матывам тут быў пераслед выдавецтва “Янушкевіч”, дзе была апублікаваная манаграфія. Адпаведна, мы маем унікальную сітуацыю, калі нават навуковыя даследаванні прызнаюцца экстрэмісцкімі. І за складаныя тэмы тым больш ніхто не будзе брацца.

Недавно прошёл международный день женщины в науке, можно поделиться и как выглядит ситуация в Беларуси: «В Республике Беларусь среди исследователей женщины составляют 39,0 %, в Национальной академии наук Беларуси доля женщин среди исследователей – 49,0 %. Среди кандидатов наук доля женщин по стране в целом составляет 41,0 %, в НАН Беларуси – 46,0 %. Среди докторов наук – каждая пятая – женщина. Во всех областях науки, за исключением технических наук, доля женщин-исследователей превышает 50,0 %. Больше всего представлены женщины в кадровом составе медицинских наук (69,5 %). Однако в кадровом составе технических наук преобладают мужчины (женщины-исследователи в них составляют 28,4 %)». Отметим, что когда доходит до степени доктора наук, звания академика и должности директора института, то статистика по гендерному равенству резко ухудшается.

Яшчэ адна магчымасць па стыпендыі папрацаваць у архіве фундацыі “Адкрытае грамадства” у Будапешце. Гэтым разам тэматыка даследаванняў - “Урокі Халоднай вайны”. Дэдлайн для заявак - 22 лістапада. Падрабязнасці тут.

Сёння з'явілася ў свет чарговая кніга Анатоля Федарука па даўніх сядзібах, на гэты раз - па Свіслацкаму раёну. Даследчык ад нас сыйшоў у жніўні гэтага года, гэта вялікая страта, але даробак яго застаецца для люду.

Открыт прием заявок на стипендии Chevening 2023/2024 от правительства Великобритании.

Международная программа стипендий Chevening покрывает все расходы на обучение в Великобритании в течение одного года на курсе магистратуры.

Стипендия включает:
▫️плату за обучение в университете;
▫️жемесячную стипендию;
▫️транспортные расходы в Великобританию и обратно;
▫️пособие на въезд;
▫️пособие на выезд домой;
▫️стоимость одного заявления на визу;
▫️грант на поездку для участия в мероприятиях Chevening в Великобритании.

Заявки принимаются до 1 ноября 2022 года.

Все подробности по ссылке.

Паводле Гусакова, Нацыянальная акадэмія навук стала нарэшце месцам, дзе навукоўцы зарабляюць грошы. Так, сярэдні заробак па НАН зараз - 2 тысячы беларускіх рублёў. Банкіры, зайздросце! І што праўда, зараз у НАН такія заробкі? Чакаем ад нашых падпісчыкаў пацверджання!

Мінуў 10-ы юбілейны Міжнародны Кангрэс даследчыкаў Беларусі, мы можам падвесці зараз некаторыя фармальныя вынікі.

Найперш, пры ўсіх складанасцях палітычнай сітуацыі ўнутры Беларусі і ў рэгіёне, Кангрэс адбыўся. Усяго прыняло ўдзел 311 даследчыкаў і экспертаў, з іх – 102 бралі ўдзел анлайн.

Прапануем таксама некаторую статыстыку (падлічана па ўдзельніках, якія выступалі з дакладамі).

Размеркаванне па краінам: Беларусь - 39.9%, Польшча - 20,9%, Украіна - 12,5%, Літва - 7,7%, Нямеччына - 4%.

Навуковыя ступені: дактары навук і дактары хабілітаваныя - 18,7%, кандыдаты і PhD - 42,1%, магістры - 30%.

Мовы выступу: беларуская - 50,4%, руская - 20,7%, англійская - 12%, украінская - 10%, польская - 6%.

Пол: жанчыны – 45%, мужчыны – 55%.

Ужо распачынаецца падтрыхтоўка да наступнага Кангрэса ў верасні 2023 года, пра што мы будем вам дадаткова паведамляць.

Працягваем рубрыку пра новыя англамоўныя публікацыі пра Беларусь.

Апублікаваны анлайн (і знаходзіцца месяц у бясплатным доступе) супольны артыкул Міхаэлы Гранчаёвай і Аляксея Кажарскага "Authoritarian Hegemonic Masculinities and Gendered Rhetorics of the Protest: 2020 Belarus Awakening and the Arab Spring in Egypt" (часопіс Communist and Post-Communist Studies).

Тут зноў сустракаем параўнальную перспектыву, чарговая краіна з якой параўноўваецца Беларусь - гэта ўжо Егіпет, а калі дакладней, аналізуюцца падзеі "Арабскай вясны" і беларускіх пратэстаў 2020 года.

Па-другое, тут прымяняецца для аналізу гендарная оптыка, якая дэманструе, што егіпецкі і беларускі "султанісцкія" рэжымы заснаваныя на традыцыяналісцкай гегемоннай маскуліннасці, якая падчас палітычных пратэстаў падвяргалася контргегеманісцкай субверсіі.

Толькі зноў застаецца адкрытым пытанне, што нам чарговае параўнанне дадае ў якасці новай веды пра Беларусь...
Бяда з гэтымі кампаратыўнымі тэкстамі.