ایثار علمی داوران: ستون‌های ناپیدای اعتبار علمی
نقش داوران در نظام علمی نشر مجلات علمی و کتاب‌های دانشگاهی، نقشی حیاتی اما اغلب نادیده‌گرفته شده است. فرایند داوری علمی، فعالیتی داوطلبانه، بدون پاداش مالی و در عین حال نیازمند صرف زمان، دقت تخصصی و تعهد علمی است. ایثار علمی داوران در این است که آنان دانش، تجربه، وقت و عمرگرانمایۀ خود را در خدمت ارتقای کیفیت آثار پژوهشی دیگران قرار می‌دهند، بی‌آن‌که نامی از ایشان در متن نهایی مقالات یا کتب درج شود. این تلاش فروتنانه و بدون چشمداشت، نه تنها تضمین‌کنندۀ اعتبار و کیفیت مجلات علمی و کتاب‌های دانشگاهی است، بلکه یکی از ارکان بنیادین پویایی و پیشرفت دانش در جوامع دانشگاهی و پژوهشی بشمار می‌رود. از این منظر، هر گزارش داوری را می‌توان نمادی از «ایثار علمی»، تعهد به اخلاق دانشگاهی، و مشارکت مؤثر در چرخۀ تولید دانش دانست.
علیرضا نوروزی
مشاور نمایه‌سازی مجلات علمی

آقای دکتر قاسم عزیزی استاد اقلیم شناسی دانشگاه تهران در اقدامی ارزنده جهت نشر دانش اقلیم شناسی و تغییر اقلیم و ارتباط با مخاطبان علاقمند به این مباحث در سطح ملی و بین المللی کانالی را ایجاد نموده اند .ضمن سپاسگزاری از این اقدام ارزشمند و آرزوی موفقیت برای ایشان امیدواریم همکاران با نظرات ارزشمند خود تعاملات علمی در این حوزه را بهبود بخشند. آدرس کانال در یوتیوپ: https://www.youtube.com/@ClimateCAM

🔥🌡 واقعیت‌هایی که امروز لمس می‌کنیم: موج گرمای بی‌سابقه و پیش‌بینی‌های "اقلیم سلامت" 🌡🔥 هفت اقلیم .محمود خسروی تیر 1404
با فرا رسیدن اواخر تیرماه ۱۴۰۴ و آغاز موج فراگیر گرمایی در کشور، تصمیم گرفتم بخش‌هایی از محتوای مجازی درس "اقلیم سلامت" که در سال‌های گذشته تولید و در کلاس‌ها مورد استفاده قرار گرفته بود را با شما به اشتراک بگذارم.
بسیاری از واقعیت‌ها بر اساس اسناد معتبر علمی در این جلسات بررسی می‌شد که اکنون نتایج آن را به وضوح مشاهده می‌کنیم:👇👇👇

ادامه👈

🔹 افزایش محسوس دما | احتمال رکوردشکنی‌های دمایی!
با توجه به ادامه دار بودن گرمای هوا که از اواخر این هفته آغاز می‌شود و تشدید آن طی هفته آینده، احتمال ثبت رکوردهای جدید دمایی وجود دارد!

🔹 طی ۱۵ روز آینده، گرمای شدید و ناهنجار، اصلی‌ترین پدیده جوی در منطقه خواهد بود که تشدید و ادامه دار بودن آن می‌تواند منجر به ثبت رکوردهای جدید دمایی شود!

🔹 احتمال ثبت گسترده‌ترین گرمای چند سال گذشته نیز وجود دارد که در این گرما، بخش وسیعی از سردسیرات کشور شاهد دماهای فراتر از ۴۰ درجه خواهند بود!

این پدیده‌ها یادآور اهمیت درک عمیق‌تر تغییرات اقلیمی و آمادگی برای آینده‌ای گرم‌تر هستند. امیدوارم این مطالب برای همه مفید باشد.

#گرمایش_جهانی #تغییرات_اقلیمی #موج_گرما #اقلیم_سلامت #تابستان۱۴۰۴ #رکورد_دما #آب_و_هوا #محیط_زیست

قصه پر غصه آب ژرف 👆👆

پهنه بندی خشکسالی ۱۰ سال اخیر منتهی به پایان خرداد ۱۴۰۴ در کشور، حاکی از وجود خشکسالی خفیف تا بسیار شدید است.

🔴 کارشناس صداوسیما: آلودگی هوا خوب است و مانع خطرناک‌ترین نوع سرطان می‌شود.


@Farse_news1/اخبار سِرّی

تحلیل اقلیم‌شناختی بحران گردوغبار سیستان: راهبردهای تاب‌آوری بر پایه دانش و نقش دانشگاه در سیاست‌گذاری زیست‌محیطی # هفت اقلیم.محمود خسروی لینک مشاهده کامل میزگرد از شبکه استانی هامون(https://telewebion.com/live/hamoon?e=0x13d2922a)

تحلیل اقلیم‌شناختی بحران گردوغبار سیستان: راهبردهای تاب‌آوری بر پایه دانش و نقش دانشگاه در سیاست‌گذاری زیست‌محیطی
لینک مشاهده کامل میزگرد از شبکه استانی هامون(https://telewebion.com/live/hamoon?e=0x13d2922a)
🌍 پیشگفتار: تبیین علمی یک چالش بوم‌شناختی در پی شرکت در میزگرد تخصصی "بررسی راهکارهای برون‌رفت از بحران گردوغبار" از شبکه تلویزیونی هامون(سیمای مرکز استان سیستان و بلوچستان)، بر آن شدیم تا تحلیلی جامع از بحران فزاینده طوفان‌های گردوغبار در شمال استان سیستان و بلوچستان، با تأکید بر دشت سیستان، ارائه دهیم. این پدیده، که یک چالش پیچیده اکولوژیک-اجتماعی است، ریشه در خشکسالی‌های ممتد، مدیریت ناصحیح منابع آب، و مهم‌تر از همه، خشک شدن تالاب بین‌المللی هامون به دلیل قطع جریان رودخانه هیرمند دارد. آمارها عمق این بحران را نمایان می‌سازند: ثبت ۱۸۵ روز گردوغبار شدید در زابل طی سال ۱۴۰۲ و تبدیل‌شدن بیش از ۴۰۰ هزار هکتار از بستر تالاب به کانون فعال خیزش گردوغبار ، بایستگی یک پادرمیانی دانشوارانه و یکپارچه را بیش‌ازپیش آشکار می‌سازد.
🔬 کاربرد دانش اقلیم‌شناسی و نقش نهاد دانشگاه دانشگاه‌ها به‌عنوان جایگاه‌های تولید و انتشار دانش تخصصی، نقشی بی‌بدیل در حل معضلات جامعه دارند. در رویارویی با بحران سیستان، علم اقلیم‌شناسی کاربردی، ابزارهای تحلیلی و راهبردی دقیقی فراهم می‌آورد:
• مدل‌سازی و پیش‌بینی: تحلیل الگوهای بادهای ۱۲۰ روزه ، شناسایی دقیق کانون‌های خیزش گردوغبار با به‌کارگیری داده‌های سنجش‌ازدور (Remote Sensing) و توسعه سامانه‌های هشدار سریع جهت کاهش آسیب‌پذیری جوامع محلی.
• پژوهش‌های بین‌رشته‌ای: دانشگاه با ایجاد کنسرسیوم‌های علمی متشکل از اقلیم‌شناسی، آب‌شناسی، جامعه‌شناسی و اقتصاد محیط‌زیست ، به ارائه راهکارهای فراگیری می‌پردازد که همگی ابعاد چالش را در برمی‌گیرد. این رویکرد بوم‌سازگانی، فراتر از راه‌حل‌های تک‌بعدی و مهندسی‌محور، به دنبال پایداری بلندمدت است.
💡 راهکارهای علمی-عملیاتی برای تقویت تاب‌آوری در برابر این بحران، مستلزم اجرای مجموعه‌ای از اقدامات کوتاه‌مدت و بلندمدتِ بر پایه شواهد علمی است:
• تثبیت پایدار کانون‌های بحرانی: اولویت‌بخشی به به‌کارگیری از مالچ‌های بیولوژیک و پلیمرهای زیست‌تخریب‌پذیر به‌جای مالچ نفتی و احیای پوشش گیاهی با استفاده از گونه‌های بومی و مقاوم به شوری و خشکی مانند تاغ (Haloxylon)، گز (Tamarix) و اسکنبیل (Calligonum).
• مدیریت بهینه منابع آب: به‌کارگیری شگردهای نوین آبیاری (قطره‌ای و زیرسطحی) و بهره‌گیری از
پساب تصفیه‌شده شهری و صنعتی برای آبیاری کمربندهای سبز و مرطوب‌سازی کانون‌های گردوغبار.
• تنوع‌بخشی و پایداری معیشت: پشتیبانی از مشاغل جایگزین و سازگار با اقلیم خشک، همانند بوم‌گردی، گیاهان دارویی و صنایع‌دستی ، به‌منظور کاهش وابستگی اقتصاد منطقه به کشاورزی سنتی. و سرمایه‌گذاری انرژی‌های نو و خورشیدی در جوامع روستایی به‌منظور تامین معیشت و افزایش تاب‌آوری
• دیپلماسی هوشمندانه آب: پیگیری کوششمدارانه و پیوسته حق‌آبه تالاب هامون از طریق استناد به پیمان‌نامه ۱۳۵۱ و بهره‌گیری از ظرفیت‌های حقوقی و سازمان‌های بین‌المللی، که پیش‌شرط احیای پایدار اکوسیستم منطقه است.
📢 جمع‌بندی و چشم‌انداز آینده بحران گردوغبار سیستان، آزمونی برای نظام سیاست‌گذاری و توان علمی کشور است. راه برون‌رفت از این چالش، نه در اقدامات پراکنده و گذرا، بلکه در تدوین "برنامه جامع نجات سیستان" با مدیریت یکپارچه، تخصیص بودجه پایدار، و پیوند ناگسستنی میان علم، سیاست و مشارکت اجتماعی نهفته است. آینده سیستان به احیای هامون وابسته است و احیای هامون، در گرو دیپلماسی آب مؤثر و اجرای راهبردهای علمی است.
با سپاس از همکاران عزیزم جناب آقای دکتر وحید راهداری و دکتر محمدرضا علیمرادی و جناب آقای مهدی سالارپور مجری و تهیه کننده محترم برنامه بازتاب
#اقلیم_شناسی طوفان‌های گردوغباری #سنجش_از_دور #مدیریت_بحران #تاب_آوری_اقلیمی #دیپلماسی_آب #امنیت_زیستی #دانشگاه_و_جامعه #سیاست‌گذاری_مبتنی_بر_شواهد #سیستان_و_بلوچستان #بحران_سیستان #تالاب_هامون #رودخانه_هیرمند #طوفان_گرد_و_غبار #بادهای_۱۲۰_روزه # هفت اقلیم.محمود خسروی

🌍 بحران آب در ایران: هشدارهایی که باید جدی گرفت
📌 هشدارهای خانم دکتر بنفشه زهرایی، استاد مدیریت منابع آب دانشگاه تهران و دبیر پیشین کارگروه ملی سازگاری با کم‌آبی، نه اغراق‌آمیز بلکه مبتنی بر داده‌های واقعی، تحلیل‌های علمی و تجربیات میدانی است. در ادامه، مهم‌ترین استدلال‌ها و شواهد موجود بررسی می‌شود:
1️⃣ کاهش شدید بارندگی و افت ذخایر سدها
📉 کاهش ۴۰٪ بارش در کشور در سال ۱۴۰۴ نسبت به میانگین بلندمدت.
📉 در برخی استان‌ها مانند سیستان، هرمزگان، یزد و فارس، این رقم به ۵۰ تا ۷۵٪ رسیده است.
💧 سدهای کلیدی تهران (ماملو، کرج، لار، لتیان) در پایین‌ترین سطح آبگیری یک قرن اخیر قرار دارند.
🌦 بارش‌های کم‌مقدار و موقتی (<۵ میلی‌متر) با تبخیر سریع، هیچ نقشی در تغذیه منابع آب زیرزمینی ندارند.
2️⃣ خطر خروج سدهای اصلی از مدار
⏳ سد ماملو احتمالاً تا شهریور ۱۴۰۴ از مدار خارج می‌شود؛ سایر سدهای پشتیبان نیز در آستانه ناتوانی‌اند.
📛 تجربه تلخ همدان در سال ۱۴۰۱ (خشک‌شدن کامل سد اکباتان) هشداری واقعی برای تهران است.
3️⃣ بحران منابع زیرزمینی و زمان اندک برای مداخله
⛏ هم‌اکنون ۶۰٪ آب شرب تهران از آبخوان‌ها تأمین می‌شود، اما این آبخوان‌ها دچار افت شدید سطح و کیفیت شده‌اند.
🚱 حفر چاه‌های جدید دیگر راه‌حل نیست؛ حتی منابع اضطراری نیز در فشار قرار دارند.
🕒 تنها گزینه باقی‌مانده: صرفه‌جویی فوری و فراگیر برای عبور از تابستان.
4️⃣ توقف کشاورزی، راه‌حل نیست
🚫 دکتر زهرایی تأکید دارد: تعطیلی کامل کشاورزی نیز نمی‌تواند بحران تهران را رفع کند.
💡 دلیل: منابع تأمین آب تهران (حوضه‌های کوهستانی) عمدتاً از تغییرات اقلیمی آسیب دیده‌اند، نه فقط بهره‌برداری کشاورزی.
5️⃣ تهدیدی برای گروه‌های آسیب‌پذیر
👶🧓 سالمندان، کودکان و بیماران بیش از همه از بحران کم‌آبی آسیب خواهند دید.
📉 قطعی‌های آب، افزایش هزینه‌های زندگی، اختلال در بهداشت و سلامت همگانی از پیامدهای محتمل‌اند.
6️⃣ مدیریت ناکارآمد، تشدید بحران
🏙 آبیاری فضای سبز با آب شرب همچنان ادامه دارد!
💬 راهکارهای انحرافی دهه‌های گذشته باعث مصرف ۲۵۰ میلیارد مترمکعب آب مازاد شده‌اند (به‌نقل از دکتر محمدحسین امید).
🔄 نصب پمپ‌های خانگی، تلاش دولت برای کاهش مصرف را بی‌اثر کرده است.
✅ جمع‌بندی و راهکارهای عملی
📌 هشدارهای دکتر زهرایی بر پایه آمار رسمی، داده‌های اقلیمی و تجربیات بحران‌های گذشته است.
📌 این یک «فریاد علمی» است، نه یک پیش‌بینی اغراق‌آمیز.
📢 راهکارهای فوری پیشنهادی:
🚿 کاهش زمان استحمام به حداکثر ۸ دقیقه
🛢 نصب مخزن ذخیره‌سازی در ساختمان‌ها
🏢 صرفه‌جویی فوری در دستگاه‌های اجرایی (نه اقدامات نمایشی)
🚨 اگر اقدامی صورت نگیرد، سناریوی «روز صفر آب» در تهران دیگر یک فرضیه نیست، بلکه یک آینده نزدیک است.
#بحران_آب #تهران_بی_آب #صرفه‌جویی_آبی #تغییر_اقلیم #مدیریت_منابع_آب #بنفشه_زهرایی #ایران_خشک #سد_ماملو #آب_تهران #اقلیم_ایران #روز_صفر_آب

🌍 بحران آب در ایران: هشدارهایی که باید جدی گرفت.#هفت اقلیم.محمود خسروی
📌 هشدارهای خانم دکتر بنفشه زهرایی، استاد مدیریت منابع آب دانشگاه تهران و دبیر پیشین کارگروه ملی سازگاری با کم‌آبی، نه اغراق‌آمیز بلکه مبتنی بر داده‌های واقعی، تحلیل‌های علمی و تجربیات میدانی است. در ادامه، مهم‌ترین استدلال‌ها و شواهد موجود بررسی می‌شود:
1️⃣ کاهش شدید بارندگی و افت ذخایر سدها
📉 کاهش ۴۰٪ بارش در کشور در سال ۱۴۰۴ نسبت به میانگین بلندمدت.
📉 در برخی استان‌ها مانند سیستان، هرمزگان، یزد و فارس، این رقم به ۵۰ تا ۷۵٪ رسیده است.
💧 سدهای کلیدی تهران (ماملو، کرج، لار، لتیان) در پایین‌ترین سطح آبگیری یک قرن اخیر قرار دارند.
🌦 بارش‌های کم‌مقدار و موقتی (<۵ میلی‌متر) با تبخیر سریع، هیچ نقشی در تغذیه منابع آب زیرزمینی ندارند.
2️⃣ خطر خروج سدهای اصلی از مدار
⏳ سد ماملو احتمالاً تا شهریور ۱۴۰۴ از مدار خارج می‌شود؛ سایر سدهای پشتیبان نیز در آستانه ناتوانی‌اند.
📛 تجربه تلخ همدان در سال ۱۴۰۱ (خشک‌شدن کامل سد اکباتان) هشداری واقعی برای تهران است.
3️⃣ بحران منابع زیرزمینی و زمان اندک برای مداخله

دوستان و همکاران گرامی .پیج اینستاگرامی "هفت اقلیم" هم فعال می باشد و تاکنون ۵۸۱ پست و تعداد زیادی استوری در آنجا منتشر شده است . لینک و مشخصات پیج که عینا در فیسبوک هم منتشر می شود در زیر آمده است.👇👇👇

🎓 پیج هفت‌اقلیم از مرز ۲ هزار هموَند گذر کرد
🟢 باافتخار و سپاس فراوان، اعلام می‌کنم که صفحه «هفت‌اقلیم» با همراهی شما فرهیختگان، پژوهشگران، دانشجویان، دلبستگان به پُرسمان‌های محیط‌زیستی، اقلیمی و توسعه پایدار، به آستانه ۲ هزار دنبال‌کننده رسیده است.
این صفحه، در کنار کانال تلگرامی «هفت‌اقلیم»، تلاشی شخصی و حرفه‌ای برای بازگفت، واکاوی و گسترش گفتگوهای تخصصی در حوزه‌های زیر است:
• اقلیم‌شناسی کاربردی و مخاطرات اقلیمی
• چالش‌های محیط‌زیستی ایران و منطقه
• حکمرانی منابع طبیعی با تأکید بر آب
• مدیریت ریسک و تاب‌آوری در برابر پدیده‌های حدی اقلیمی
• و ارائة نقدهای سازنده بر سیاست‌گذاری‌های کلان محیط‌زیستی کشور.
🔹 همواره کوشیده‌ام تا با رعایت سه بنیان مهم در انتشار محتوا:
1. پایبندی به داده‌های پشتوانه دار و منابع معتبر دانشورانه
2. بازگفت ساده ولی دقیق مفاهیم پیچیده برای فهم عموم
3. آمیختگی دانش بااخلاق، و تخصص با تعهد اجتماعی
مطالبی را ارائه کنم که بتواند هم برای پژوهشگران و دانشگاهیان سودمند باشد، و هم برای مخاطبان غیرتخصصی، قابل‌درک و کاربردی.
در این گذر، از انتشار محتواهای بدون پشتوانه علمی پرهیز شده است و نگاه انتقادی ـ تحلیلی به‌جای رویکرد احساسی یا شعاری در اولویت قرار دارد. همچنین در کنار مطالب تخصصی، گاهی از سخنان بزرگان دانش، فرهنگ و اخلاق بهره گرفته‌ام، چراکه باور دارم:
علم بدون اخلاق، ابزاری کور است؛ و اخلاق بدون علم، راهی بدون چراغ.
✳️ بازخوردهای علمی، پیام‌های دلگرم‌کننده، نقدهای اصلاح‌گرایانه و همراهی فکری شما ارجمندان، نقش مهمی در ادامه داشتن این مسیر داشته است. این رشد، نه صرفاً به لحاظ عددی، بلکه به لحاظ کیفی، نشانه‌ای از اعتماد شماست که مسئولیتی مضاعف بر دوش من می‌گذارد.
🧭 امید دارم بتوانم با استمرار در این مسیر، نقشی هرچند کوچک در بالندگی اندیشه محیط‌زیستی و گسترش دانش‌محور در جامعه ایفا نمایم. همچنین در پیوند با مسئولان و تصمیم‌سازان کشور، نقش روشنگرانه‌ی دانش را در حکمرانی اقلیمی تقویت کنیم.
📌 در پایان، ضمن قدردانی مجدد از همه مخاطبان گرامی، اعلام می‌کنم که ارتقاء این صفحه بدون همراهی شما شُدنی نبود. چگونگی، ژرفا و ماندگاری بیننده برای من و این مجموعه، بسیار باارزش‌تر از کمیت آن است.
با سپاس و احترام
محمود خسروی
استاد اقلیم‌شناسی
دانشگاه سیستان و بلوچستان
________________________________________
🔖
#هفت_اقلیم #اقلیم_شناسی #بحران_آب #محیط_زیست#توسعه_پایدار #گردوغبار #تغییر_اقلیم #مدیریت_منابع_آب #استان سیستان و بلوچستان#تاب‌آوری #آب_و_هوا #مخاطرات_طبیعی #ایران_بیابانی #دانشگاه_سیستان_و_بلوچستان #تغییر اقلیم #دانش_برای_جامعه #حکمرانی_علمی #اندیشه_زیست_محیطی#اخلاق علمی#ضریب تأثیر دانشگاه#مخاطرات محیطی

🔺استادان دانشگاه در جلسه همفکری برای مسئله آب به پزشکیان چه گفتند؟ هیچ! دورهمی بود

🔹بر اساس شنیده‌های «فرهیختگان»، استادان دانشگاه تهران در این جلسه هیچ راهکار و پیشنهادی برای برون‌رفت از وضعیت جاری نداشته‌اند و جمع‌بندی و ارائه راهکار را ملزم به این دانسته بودند که اگر رئیس‌جمهور به استادان دانشگاه تهران مأموریت بررسی و ارائه راهکار دهد، آن‌گاه راهکار‌های مدیریت آبی‌شان را به هیئت دولت ارائه خواهند کرد.

🔹شنیده‌های «فرهیختگان» حاکی است این جلسه بیش از آنکه جلسه‌ای در جهت حل و هم‌اندیشی مشکلات آبی باشد، جلسه یا دورهمی سیاسی بوده است؛ چرا که مدیران آبی کشور هنوز وضعیت آبی کشور را در حالت اضطرار و بحرانی نمی‌بینند.