پژوهشکده‌ی مطالعات فرهنگی و ارتباطات نشستی با عنوان زیر برگزار می‌کند:

ناگهان صیانت (۱)

🔹نقد و ارزیابی موافقان و مخالفان طرح صیانت از حقوق کاربران فضای مجازی
🔹سخنرانان:

🔸عباس عبدی
🔸محمدصادق نصراللهی

🔹دبیر نشست: بشیر معتمدی

⏱دوشنبه، 26 مهر 1400، ساعت: 18 تا 20

🌐لینک ورود رایگان:
https://webinar.ihcs.ac.ir/b/ihc-5lz-hxd-boi

#طرح_صیانت1 #فضای_مجازی
@ihcss
❇️ @Commac

پژوهشکده‌ی مطالعات فرهنگی و ارتباطات نشستی با عنوان زیر برگزار می‌کند:

ناگهان صیانت (2)

🔹نقد و ارزیابی موافقان و مخالفان طرح صیانت از حقوق کاربران فضای مجازی

🔹سخنرانان:

🔸باقر انصاری
🔸سیدآرش وکیلیان

🔹دبیر نشست: منصور ساعی

⏱دوشنبه، 27 مهر 1400، ساعت: 18 تا 20

🌐لینک ورود رایگان:
https://webinar.ihcs.ac.ir/b/ihc-5lz-hxd-boi

#طرح_صیانت2 #فضای_مجازی

@ihcss

#کافه_ارتباطات
@coffee_comm
❇️ @Commac

🎯 در اینترنت سایه به سایه دنبالت می‌کنم
— ما عاشق دیدزدنِ دزدکی دیگرانیم و اینترنت فرصت خوبی برای این کار به ما می‌دهد

📍برای خیلی از ما، این فرایند آشنایی است: اسمی را در گوگل جست‌وجو می‌کنیم. نام‌های مشابه و نتایج پرت را کنار می‌گذاریم. بالاخره با آزمون و خطا چیزی دستمان را می‌گیرد. مثلاً می‌فهمیم طرف در اینستاگرام صفحه‌ای دارد. بازش می‌کنیم. اول پست‌هایش را می‌بینیم و می‌خوانیم، بعد می‌بینیم چه کسانی را دنبال می‌کند، بعد چک می‌کنیم چه پست‌هایی را لایک کرده است و چه کسانی پست‌هایش را لایک کرده‌اند، و این فرایند را ادامه می‌دهیم تا به سرحد جنون برسیم. میل به تعقیب دیگران در اینترنت از کجا می‌آید؟

🔖 ۴۳۰۰ کلمه
⏰ زمان مطالعه: ۲۶ دقيقه

📌 ادامۀ مطلب را در لینک زیر بخوانید:
https://tarjomaan.com/neveshtar/10380/
❇️ @Commac

⭕️ بازنشر

🟢 اگر فرزند دبیرستانی داشتم!
🍀 @mardomdaran
💠 پروفسور «مهدی محسنیان‌راد»، استاد ارتباطات، یادداشتی درباره ی سواد رسانه ای در ماهنامه مديريت ارتباطات نوشته است که بخشی از آن در پی می آید:

🔸اخیراً کتاب «تفکر و سواد رسانه‌ای» را فرستادند که ببینم. آن را تورق و فکر کردم اگر فرزند دبیرستانی داشتم مجبور بودم به او بگویم که کتاب را آن‌گونه خوب بخواند که نمره‌ای عالی بگیرد. چون در کشوری زندگی می‌کند که از دیرباز نظام آموزش و پرورش آمیخته با پروپاگاندای حکومتی آن‌چنان بوده که فرزندان این آب و خاک باید هر چه در دبیرستان‌ها تدریس می‌شد می‌خواندند و امتحان می‌د‌ادند.

🔸اما، پس از امتحان، کتاب «تفکر و سواد رسانه‌ای» را جلویش باز می‌کردم و این جمله را از همان صفحات نخست کتاب نشانش می‌د‌ادم که می‌گوید: «عبارت سواد رسانه‌ای اولین بار به وسیله فردی به نام مارشال مک‌لوهان (۱۹۶۵) استفاده شد.» بعد توضیح می‌دادم این آدمی که کتاب به گونه‌ای تحقیرآمیز او را «فردی» نامیده و اسم و عنوان کاملش – هربرت مارشال مک‌لوهان- را تقلیل داده است، یکی از نظریه‌پردازان بزرگ قرن بیستم در حوزه ارتباطات است.

🔸او همان پرفسور کانادایی است که در سال ۱۹۶۴ اصطلاح «سواد رسانه‌ای» را هنگامی ابداع و مطرح کرد که از یک نظریه بسیار مهم‌تر سخن می‌گفت و آینده‌ای را ترسیم می‌کرد که آن را «دهکده جهانی» نامید. بعد با تورق بیشتر کتاب، او را متوجه می‌کردم که جز همان یک بار، دیگر هرگز به نام آن «فرد» اشاره نشده است.

🔸سپس، با تأسف برایش توضیح می‌دادم همان‌طور که تلویزیون ما تنها تلویزیون در سطح جهان است که آلات و ادوات موسیقی را نشان نمی‌دهد، اکنون کتاب سواد رسانه‌ای رسمی مدارس ما نیز تنها نمونه‌ای است در جهان که حتی یک‌بار اصطلاح «دهکده جهانی» را به کار نبرده است.

🔸برایش توضیح می‌دادم که اصطلاح سواد رسانه‌ای مک‌لوهان در اواخر چند پاراگراف طولانی و مشهور نوشته سال ۱۹۶۴ او آمده و قبل از آن هنگامی که آینده ارتباطات راه دور و رسانه‌های پنجاه سال بعد آن زمان را توصیف می‌کرده، به هشت نکته کلیدی اشاره کرده است که برخی از آن‌ها به مراتب مهم‌تر از سواد رسانه‌ای است:

🔻۱- عصر «الکترونيک فراگير» فرامي‌رسد و يک سيستم مرکزي عصبي اهالي کره زمين را همچون پوششي در بر خواهد گرفت؛

🔻۲- با جابه‌جايي آني و مداوم اطلاعات در تمامي کره زمين، پديده جهش اطلاعات به وقوع خواهد پيوست؛

🔻۳- آن‌گاه، جهان بزرگ، روزبه‌روز کوچک‌تر خواهد شد؛ گويي انسان‌ها در يک قبيله جهاني يا يک دهکده بزرگ زندگي مي‌کنند. سپس جابه‌جايي اطلاعات باعث خواهدشد در تمامي کره زمين و خانواده بزرگ بشري آگاهي‌هاي يکسان و واحدي به ‌وجود آيد؛

🔻۴- ارتباطات در دهکده جهاني، بيشتر حالت ميان‌فردي خواهد داشت؛

🔻۵- انسان‌هاي پراکنده و توده‌وار، به انسان‌هايي با عملکردهاي متقابل جمعي تبديل خواهند شد؛

🔻۶- سرعت و توسعه اطلاعات، از قدرت اقتدارهاي سياسي خواهد کاست؛

🔻۷- نظارت بر رفتار انسان‌ها ممکن‌پذيرتر خواهد شد؛

🔻۸- انبوهي از فضولات اطلاعاتي شکل خواهد گرفت و انسان براي مواجهه با آن نيازمند «سواد رسانه‌اي» خواهد شد.

🔸آن‌گاه از فرزندم می‌خواستم بر اساس آنچه در کتاب درسی‌اش درباره شگردهای رسانه‌های غربی اشاره شده، حدس بزند کدام‌یک از هشت بند مک‌لوهان باعث حذف نظریه کامل او از صحنه کتاب «تفکر و سواد رسانه‌ای» شده است.

🔸در ادامه، به فرزندم توضیح می‌دادم که اکنون در تمام کتاب‌های دانشگاهی جهان، درباره رسانه‌ها، مبحثی است به نام «مالکیت رسانه‌ها» و در همان مبحث موضوع مهمی است به نام «انحصار رسانه‌ای» که کتاب درسی او مطلقاً به آن اشاره نکرده است.

🔸برایش توضیح می‌دادم که تا قبل از شکل‌گیری و توسعه دهکده جهانی، برخی از کشورها که در آن‌ها مالکیت رادیو وتلویزیون در انحصار دولت بود، آن‌گونه عمل می‌کردند که اکثریت جامعه فقط از آن چیزی مطلع می‌شدند که منافع حاکمان ایجاب می‌کرد، مانند چین کمونیست دوره مائو.

🔸حتی در ایران خودمان، بچه‌های دبیرستانی و حتی دانشگاهی قبل از انقلاب اسلامی نمی‌دانستند واقعیت ماجرای کودتای ۲۸ مرداد سال ۱۳۳۲ چه بود یا آیت‌الله کاشانی در آن ماجرا چه کرد.

🔸توضیح می‌دادم که این انحصار مشابه آن است که فرض کند در یک شهر فقط یک مغازه میوه‌فروشی باشد وصرفاً آن نوع از میوه‌ها را عرضه کند که مناسب با مزاج صاحب مغازه است.

🔸حالا با شکل‌گیری دهکده جهانی، اهالی شهر این فرصت را بیابند که مزه دیگر میوه‌های جهان را هم بچشند و اگر خوش‌شان آمد، همیشه آن را مصرف کنند، بدون آنکه به مزاج صاحب مغازه انحصارطلب کاری داشته باشند.

♦️ادامه مطلب را در 👈 انصاف‌نیوز بخوانید

🍀 مردم داران ایران
🍀 https://news.1rj.ru/str/mardomdaran
❇️ @Commac

📝 بیشترین میزان استفاده از شبکه‌های اجتماعی در چه مواردی است؟

ایرنا در افکارسنجی برخط خود از مخاطبانش خواست تا اعلام کنند از چه شبکه‌های اجتماعی استفاده می‌کنند؟

▫️بنا بر اعلام مخاطبان، ۷۳.۳ درصد از شبکه‌های اجتماعی «خارجی» و ۲۶.۷ درصد از شبکه‌های اجتماعی «داخلی» استفاده می‌کنند.

▫️همچنین بسیاری از پاسخگویان اعلام کردند میزان استفاده آن‌ها از شبکه‌های اجتماعی نسبت به سال گذشته افزایش یافته و بیشتر آن‌ها از شبکه‌های اجتماعی برای دریافت «خبر و اطلاع رسانی» استفاده می‌کنند.

@irna_1313
❇️ @Commac

@irlogos

#لوگوس منتشر کرد:
#خیابان_فضا_و_قدرت
گردآوری و تالیف #مرضیه_بهرامی_برومند
با آثاری از #میترا_زرگر، #آصف_بیات #مهرداد_امامی #محمدرضا_تاجیک #ناصر_فکوهی #عباس_کاظمی #شروین_وکیلی #محمد_علیپور #فؤاد_حبیبی #لورتا_لیز #محسن_توکلیان #دیوید_اتکینسون #یاسین_حبیبی #تیم_کرسول

خرید از وبسایت لوگوس از هم اکنون
توزیع گسترده با با #پخش_ققنوس به زودی
#نشر_لوگوس
#خیابان #فضا #قدرت
❇️ @Commac

✍️سعید معدنی

🖊 مراقب آینده کودکان باشیم



یکی دو سالی است که تدریس در آموزش و پرورش و سایر مراکز آموزشی عمدتاً به شکل آنلاین برگزار می‌شود.
در این ارتباطات آنلاینی، اتفاقاتی برای دانش آموزان و معلمان رخ داده که دستمایه طنز، خنده و تمسخر شده و به شکل وسیعی در سطح فضای مجازی پخش شده و می‌شود. البته معلمان از مردم خواهش کردند که ما اکثراً تازه وارد و آماتور در استفاده از شبکه‌های اجتماعی هستیم، لطفا ما را درک کنید و اشتباهات و به اصطلاح "سوتی" های مارا پخش نکنید.
برای دانش آموزان نیز در هنگام پاسخگویی به درس‌‌ها و یا ارائه مطالب، خواندن متون و اشعار و... اشتباهات و سوتی‌هایی اتفاق می‌افتد که‌ متاسفانه توسط اطرافیان دانش آموز و یا معلمان به اشتراک عموم گذاشته و موجب خنده و تمسخر عالم و آدم می‌شوند. این فیلم‌ها و ویدئوها هم برای امروز و هم برای آینده کودک که به عرصه اجتماع پای می‌نهد، آزار دهنده و شکننده خواهند بود. به عبارتی شاید خنده کوتاه امروز ما، آینده کودکی را نابود کند‌؛ چون این تصاویر در حافظه دنیای مجازی برای همیشه به یادگار خواهند ماند. این اتفاق ممکن است برای دانش آموز امروز ما در بزرگسالی ، در آینده ای که می خواهد مسئولیت و شغل انتخاب کند، و یا دوستانی پیدا کند و پذیرش اجتماعی داشته باشد و حتی ازدواج کند، خجالت آور و آزار دهنده باشند.

این نگرانی وجود دارد که سرنوشت آینده کودکان ما با این هجم از تصاویر زشت و زننده در فضای مجازی، چه می شود؟
برای نمونه:
"دخترک معصوم و محجوبی که روسری‌اش را محکم بسته و در حال پاسخگویی به درس است، برادر یکی‌-‌دو ساله‌اش شلوار به دست، پشت به دوربین از گوشه تصویر نمایان می شود و دانش آموز در نزد معلم‌اش که آن طرف تماس نشسته، از خجالت سرخ می‌شود." به باور من والدین یا معلم و یا هر کسی که این ویدئو را در سطح وسیع پخش کرده شخصیت کودک را تحقیر و آینده او را به بازی گرفته است.
ویا
"پسر دانش آموزی که در حین درس و موقع نشستن، شلوارش پاره می شود!" و ما برای لحظه‌ای خندیدن، تصویر را در دنیای وسیع ، بی‌رحم و بی‌در و پیکر فضای مجازی پخش می‌کنیم.
و یا
"کودکی شعری را اشتباه می خواند و دستمایه ای برای طنز و تمسخر می شود."
و.....
از این نوع فیلم‌ها، و برخی دیالوگ های کلامی، شاید تصور شود نوعی فان بوده و لبخندی بر روی لبان شاهدان و شنوندگان بیاورد، اما ما با این کار زندگی و آینده کودکان را تهدید می‌کنیم. لذا پیشنهاد می‌شود:
۱- این نوع ویدیو‌ها را پخش نکنیم؛
۲- از اشتراک گذاری مجدد آن خودداری کنیم؛
۳- تا آنجا که امکان دارد،این نوع تصاویر و "سوتی‌"ها را از گوشی‌ها و شبکه‌های اجتماعی پاک کنیم؛

آسیب رساندن به شخصیت افراد نوعی ترور شخصیت است و خود جرم محسوب می شود. کودکان می‌توانند به محض رسیدن به سن قانونی از افرادی که این تصاویر را پخش کرده اند شکایت کنند، حتی اگر پخش کنندگان والدین‌شان و یا اعضای خانواده باشند.
اخیرا کودکی در آمریکا که به سن قانونی رسیده و از والدین خود شکایت کرده که در دوران کودکی تصاویری از او در فضای مجازی به اشتراک گذاشته اند که امروز برای او خوشایند نبوده و دستمایه تمسخر و عامل تحقیر دوستان و همکلاسی هایش شده است.
اگر دقت کرده باشید در کشورهای توسعه یافته اروپایی که به حقوق کودکان حساس هستند، تصاویر و ویدئوهایی که ظن بی احترامی به کودک و نوجوان می‌رود، چهره افراد را تیره می‌کنند تا شناسایی نشوند زیرا که پیامد‌های حقوقی دارد.
تاثیرات و لطمات فضای بی‌رحم دنیای مجازی، هنوز برای بسیاری از مردم و خانواده‌ها، ناشناخته است. تاَمل و دقت کنیم و مراقب آینده کودکان‌مان باشیم. /نقل از @sokhanranihaa
@modiriran مدیران ایران ☕️
❇️ @Commac

مسئولان در پی محدودیت استفاده از اینترنت هستند.

🔺 نایب رئیس کمیسیون فناوری اطلاعات و ارتباطات اتاق بازرگانی ایران اظهار کرد: دغدغه‌های ما در بهره‌گیری از فضای مجازی ابتدایی است، ما هنوز درگیر قطع و وصل شدن اینترنتیم و نمی‌توانیم در زمان مشخص یک فایل را دانلود کنیم اما در آن سوی مرزها رقیب اقتصادی ما فایل را دانلود و سفارش خود را ثبت می‌کند./ ایلنا #طرح_صیانت

@akhbar_montakhab
❇️ @Commac

دفتر مطالعات و برنامه ریزی رسانه ها برگزار می کند::
💢 وبینار رایگان تکنولوژیهای نوین ارتباطی از منظر سواد رسانه ای

https://www.skyroom.online/ch/rasaneh.org/media-literacy
ارائه کننده: دکتر حسین امامی
زمان: دوشنبه 26 مهر 1400- ساعت 10 تا 12
با انتخاب گزینه مهمان و درج اسم خود وارد شوید.
❇️ @Commac

#مقاله ✍️مقاله سوم
▫️یاسر بهشتی
نسل Z بعنوان اولین نسلی که فناوری اینترنت را به راحتی در دسترس داشته و به لطف انقلاب وب در معرض میزان بی‌سابقه‌ای از فناوری قرار گرفته‌است در ادبیات بین‌الملل بعنوان نسل مهاجرین به شبکه‌های اجتماعی شناخته می‌شوند که در فضای دیجیتال متولد شده و رشد یافته‌اند. هدف مقاله پیش‌رو کشف نحوه استفاده این نسل از رسانه‌های اجتماعی و تأثرات فردی و سازمانی آنها از این رسانه‌ها و تفاوت بین نسلی منبعث از عوامل محیطی و شخصی بود که به روش اسنادی مورد بررسی قرار گرفت. بر مبنای چارچوب نظری ارائه شده، تلاش شد علاوه بر ارائه سؤالات پژوهشی در رابطه با اثرات استفاده از شبکه‌های اجتماعی توسط نسل Z، عوامل تأثیرگذاری که در تحقیقات پیشین به آنهاپرداخته نشده بود مورد توجه قرار گیرد و یک افق واقع‌گرایانه برای طیفی از تصمیم‌گیرندگان ایجاد کند. یافته‌های این پژوهش حاکی از هم‌افزایی ناچیزی است که در مورد ادبیات بین‌نسلی منتشر شده وجود دارد به‌طوری‌که در زمینه سابقه استفاده از رسانه‌های اجتماعی، خلأ بررسی تأثیرات فردی استفاده از پلتفرم‌ها توسط نسل Z بر نتایج سازمانی برجسته به نظر می‌رسد چرا که نتایج تجمیعی تأثیرات سطح فردی باعث ایجاد نگرانی‌های عظیم با پیامدهای احتمالی اجتماعی می‌شود. http://www.mediafs.ir/article_134146.html

www.mediafs.ir
استفاده نسل «زد» از‌ رسانه‌های اجتماعی
آینده پژوهی رسانه
↪️ @Commac

✍️ مقاله چهارم ▫️بهرخ گنجی و امید درویشی
یکی از مهم‌ترین موضوع‌ها در عرصه مخاطب شناسی، بررسی رفتار و سلایق مخاطبان است به ویژه در شرایطی که این دو خصیصه، تحت تأثیر رسانه‌های متنوع و جدید روز به روز متغیر و به چالشی برای رسانه‌های سنتی همچون تلویزیون، تبدیل شده است. بدین ترتیب و با توجه به اهمیت پژوهش در حوزه مخاطب شناسی به ویژه در عرصه جدید رسانه‌ای، پژوهش حاضر با هدف بهره‌گیری از روش فراترکیب، یافته‌های کیفی و مرتبط با مخاطب را از میان 40 تحقیق پژوهشی (مقاله و پایان نامه) دریافت و ترکیب کرده و مورد تجزیه و تحلیل قرار داده است. نتایج پژوهش ما را به 51 زیر مقوله کلیدی تحت عنوان ویژگی مخاطبان امروز، چالش مخاطب برای تلویزیون و خواست مخاطب از تلویزیون رساند که در نهایت نتیجه گرفتیم؛ تلویزیون در رأس نظام ارتباطی باید در برنامه‌سازی تمام ویژگی‌های فردی، شرایط محیطی و اجتماعی مخاطبان را لحاظ کند و همگام با رسانه‌های جدید به نیاز او پاسخ دهد تا مخاطبانش حذف نشوند.http://www.mediafs.ir/article_134142.html

www.mediafs.ir
بررسی ویژگی مخاطب تلویزیون در عصر جدید رسانه ای
آینده پژوهی رسانه
↪️ @Commac

🎯 چه می‌شد اگر دورکاری به معنای کارکردن از خانه نبود؟
— باید کار و محل زندگی‌مان را از هم جدا کنیم

📍«دفتر کار خانگی» نام دیگری است برای اتاق خواب، جای جدیدی که مخلوق دوران دورکاری است. کرونا ثابت کرد برای کارکردن نیاز نیست تا آن سر شهر بروید و روزی سه ساعت در ترافیک گیر کنید. البته دورکاری برای همه ایدۀ چندان کارآمدی نشد. در خانه، از بچۀ کوچکمان گرفته تا سبد رخت‌چرک‌ها استعداد این را دارند که حواسمان را پرت کنند و بازدهی‌مان را تا حد ممکن کاهش دهند. کال نیوپورت می‌گوید گرچه خانه جای کارکردن نیست، اما به طرقی شاید همچنان بتوانیم دورکاری را حفظ کنیم.

🔖 ۲۰۰۰ کلمه
⏰ زمان مطالعه: ۱۲ دقيقه

📌 ادامۀ مطلب را در لینک زیر بخوانید:
https://tarjomaan.com/neveshtar/10382/
↪️ @Commac

اندیشه های شاخص در تاریخ تفکر اجتماعی
نویسنده: فسولت و.ایسایف
مترجم: احسان شاه قاسمی
ناشر: زندگی روزانه

چاپ اول 1400
244 ص
72000 ت

کتاب‌های درسی مربوط به نظریه‌های اجتماعی معمولاً میدانی محدود دارند و بیشتر آن‌ها آن دسته از نظریه‌هایی را «نظریه» می دانند که پس از عصر رنسانس مطرح شده‌اند. کتاب اندیشه‌های شاخص در تاریخ تفکر اجتماعی یکی از کم‌شمار کتاب‌هایی است که درک گسترده‌تری از اندیشه‌ی اجتماعی دارد و هر نگرش شاخصی به نظم اجتماعی و بایسته‌های آن را نوعی اندیشه‌ی اجتماعی می‌داند. از این رو نویسنده این کتاب تاریخ اندیشه‌ی اجتماعی را نه تنها تا پیش از دوره‌ی رنسانس رهگیری می‌کند بلکه ریشه‌های اندیشه‌ی اجتماعی را در نخستین نوشته‌های به جا مانده از تاریخ جست‌وجو می‌کند و سپس سیر فرگشت اندیشه‌ی اجتماعی را تا زمان ما پی می‌گیرد.

لینک خرید کتاب
قیمت با تخفیف 648,000 ریال
↪️ @Commac

همشهری آنلاین در گزارشی نوشت: داده‌های مرکز آمار این گزاره را تأیید می‌کنند که سرانه مطالعه روزنامه در بین شهروندان ایرانی به پایین‌ترین حد خود رسیده است و مردم به جای مطالعه روزنامه‌ها، اطلاعات مورد نیاز خود را عمدتا از شبکه‌های اجتماعی تامین می‌کنند
↪️ @Commac

‌
‌ ✳️ در هر دقیقه از سال ۲۰۲۱ چه اتفاقاتی روی اینترنت رخ می‌دهد؟

📊 از طریق اینفوگرافیک منتشر شده توسط شرکت «دومو» (Domo)، با عنوان «داده همیشه در جریان است»، می‌توانیم متوجه شویم که عموم مردم چطور بر بستر شبکه جهانی اینترنت فعالیت می‌کنند.

✔️ برای مثال با نگاهی به این آمارهای خواندنی، در می‌یابیم که در هر دقیقه:

▪️کاربران یوتیوب، ۶۹۹,۴۴۴ ساعت ویدیو می‌بینند.
▪️پلتفرم «زوم»‌ میزبان ۸۵۶ دقیقه وبینار است.
▪️کاربران تیک تاک، ۱۶۷ میلیون کلیپ ویدیویی را می‌بینند.

مجله #فرادرس
@HOD8HOD
↪️ @Commac

کتاب جامعه شبکه ای
نوشته جان ون دایک - فایل کتاب به زبان انگلیسی
↪️ @Commac

معرفی، مفاهیم مهم و نقد کتاب جامعه شبکه ای نوشته ون دایک
مقاله ای از خانم دکتر معصومه نیک نیا

↪️ @Commac
#مطالعات_فضای_مجازی

تفاوت فضای مجازی، فضای سایبری، شبکه و اینترنت
عموماً زمانی که به سراغ اصطلاحات فضای مجازی (virtual space) ، فضای سایبری (cyber space)، شبکه یا اینترنت می رویم با آشفتگی ترجمه ها در ادبیات فارسی مواجه می شویم. در این نوشتار تلاش می شود که تفاوت معنای این اصطلاحات روشن شود و نتیجه سه سال مطالعه در خصوص این اصطلاحات خدمت پژوهشگرانی که دغدغه و دقت نظر در استعمال اصطلاحات دارند تقدیم گردد.

بر این اساس

آنچه امروز در فضای نخبگانی کشور ما به عنوان فضای مجازی شناخته می شود همان چیزی است که در غرب به عنوان فضای سایبری معرفی شده است و آنچه در فضای عرفی کشور ما به عنوان فضای مجازی شناخته می شود مفهوم محدودی از شبکه های اجتماعی عمدتاً هم برداشتی صرفاً با کارکردهای رسانه ای از امثال تلگرام، توئیتر و اینستاگرام و … است.

و نهایتاً آنچه که در غرب به معنای فضای مجازی شناخته می شود اعم از واقعیت مجازی و فضای سایبری است و این در حالی است که در سنت فلسفه اسلامی و ذیل مباحث ادراکات اعتباری قدرت تبیین بسیار دقیق تری از آن را شاهد هستیم.

۱- شبکه
عبارت است از اتصال ماشین های برآمده از فناوری اطلاعات توسط فناوری ارتباطات

لازم به ذکر است که در طول تاریخ با دیجیتالی شدن فناوری اطلاعات و ارتباطات این دو فناوری همگرا شده اند و ضروری است تا پژوهشگران فضای مجازی موضوع نظام هویت، آدرس دهی و مسیر یابی را در این زمینه بکاوند.

۲- اینترنت
بر اساس تعریفی که از شبکه ارائه شد، ما تعداد بسیار زیادی از شبکه ها را داریم که یکی از این شبکه ها که بزرگترین آن ها هم هست اینترنت نام گرفته است. نکته اصلی این است که مطالعات ما نشان می دهد آمریکایی ها که در زیرساخت های حیاتی شبکه انحصار و قدرت مطلق را در دست دارند خیلی تلاش دارند تا هژمونی خود را با ارائه تعریفی نظیر اینکه اینترنت عبارت است از شبکه بین شبکه ها لاپوشانی کنند. این تعریف غلط نیست اما رهزن است و منجر به ادراکی کاذب از استقلال شبکه ها می شود.

۳- فضای سایبری و فضای مجازی
« فضای مجازی عبارتست از نظام های اجتماعی که از تعامل کاربران بر بستر شبکه شکل می گیرد»
برخی اندیشمندان غربی فضای سایبری در غرب را معادل همان چیزی می دانند که ما در ایران فضای مجازی می دانیم و آن عبارت است از نظام های اجتماعی برآمده از تعامل کاربران بر بستر شبکه

اما در غرب با پدیدآمدن مفهوم واقعیت مجازی تعاریف گسترده تری پدید آمد که فضای مجازی از فضای سایبری تمییز داده شده و با مفهومی گسترده تر ذیل فضای تصویری (Image Space) مفهوم پردازی شد. این چالش هنوز به ایران نرسیده است ولی در سنت فلسفه اسلامی خیلی بهتر از غرب ما تفکیک های ناظر به عوالم مادی و غیر مادی را داریم و آنچه غربی ها در قالب فضای تصویری ترسیم می کنند مفهومی مشوش از عالم خیال و وهم است که در اسلام از سویی با تبیینی که مرحوم علامه طباطبایی در تمایز میان ادراکات اعتباری و حقیقی دارند و از سوی دیگر با مصالح حقه ای که در انسان شناسی اسلامی داریم، تبیینی به مراتب متعالی و مترقی به نسبت فضای تصویری در غرب به دست می دهد. از آنجایی که تعریف فضای مجازی ارائه شده توانایی تبیین معنای انگلیسی فضای سایبری، فضای مجازی و فضای تصویری را دارد از شرح بیشتر آن صرف نظر می کنیم. علاقه مندان می توانند این موضوع را در ارتباط با هسته خط مشی فضای مجازی مرکز رشد دانشگاه امام صادق علیه السلام و ذیل بحث اعتباریات دنبال نمایند.

پس می‌توان گفت شبکه، به‌نوعی ابزار و ادواتی از سنخ فناوری اطلاعات و ارتباطات است که چنانچه انسان‌ها برای تعاملات اجتماعی خود به کار ‌بندند؛ در اثر این تعاملات، نظام‌های اجتماعی شکل می‌گیرد و سرجمع این نظام‌ها را فضای مجازی می‌نامند و این فضای مجازی در حُکم فضای واقعی است. (تصویر ۱)

آزادی, جواد (۱۳۹۷): امنیت سایبری یا امنیت فضای مجازی؟, تأملات رشد, ۱ (۱): ۱۶۴–۱۶۸
فیروزآبادی، سید ابوالحسن؛ آزادی احمدآبادی، جواد (۱۳۹۹). تحلیل پیشینه حکمرانی فضای مجازی جمهوری اسلامی ایران. دانش سیاسی، ۱۶ (۲): ۵۶۳-۵۹۸٫
↪️ @Commac
#مطالعات_فضای_مجازی