Алматы облысында 112 қала бар деп есептелді
Жоқ, сіз ештеңе жіберіп алған жоқсыз. Ресми түрде олардың саны - 4, жыл басынан бері бұл жерде тек бір жаңа қала пайда болды – Алатау. Әңгіме болып жатқан 112 қала деп бағалауы БҰҰ 2020 жылы бекіткен DEGURBA урбанизация деңгейін анықтау халықаралық тәсілін қолданумен байланысты. Кеше бұл есептеулермен ҚР СЖРА ҰСБ бөлісті.
Әдістің мәні неде? Жергілікті жердің картасына тор қойылады, ондағы ұяшықтардың әрқайсысының өлшемі 1 шаршы км болады. Содан кейін әрбір ұяшықтағы халық саны есептеледі. Белгілі бір тор көзде қанша адам болғанына байланысты жердің түрі анықталады. Қалалар (тығыз қоныстанған аудандар) – бұл халқы 1500 адамнан асатын ұяшықтар. Қалалар мен қала маңындағы аудандар (орташа тығыздықтағы аудандар) – халқы 300-ден 1500 адамға дейінгі ұяшықтар. Ауылдар (аз қоныстанған аудандар) – халқы 300 адамға дейінгі ұяшықтар.
Сонымен Алматы облысында жалпы елді мекендер саны 396-ға тең. Олардың ішінде ресми статистика 4-ін қалалық, 392-ін ауылдық деп жіктейді. Классификация принципі қарапайым: егер елді мекенде 10 мыңнан астам адам тұрса, бұл - қала, ал егер ондай адам болмаса – ауыл немесе ауылдық елді мекен. Алайда DEGURBA нәтижелеріне сәйкес, сол 396 елді мекеннің 112-сі қалалық, 284-і ауылдық болып табылады. Өз кезегінде 112 қаланың ішінде 16-сы ірі (халық тығыздылығы жоғары), 96-сы орташа және шағын қалалар.
Альтернативті тәсілді қолданудың нәтижесінде урбанизация деңгейі (қалалық халықтың жалпы халық санымен арақатынасы) Алматы облысында бірнеше есе өсіп, 16,3%-дан 75,8%-ға дейін жеткені таңғалуға тұрарлық па?!
Ескерту: DEGURBA әдісі бойынша есептеулер жүргізу кезінде 2022 жылдың басындағы халық саны туралы деректер, сондай-ақ 2022 жылғы "Ғарыш Сапары" АҚ геокеңістіктік деректері пайдаланылды.
@DataHUB_KZ
Жоқ, сіз ештеңе жіберіп алған жоқсыз. Ресми түрде олардың саны - 4, жыл басынан бері бұл жерде тек бір жаңа қала пайда болды – Алатау. Әңгіме болып жатқан 112 қала деп бағалауы БҰҰ 2020 жылы бекіткен DEGURBA урбанизация деңгейін анықтау халықаралық тәсілін қолданумен байланысты. Кеше бұл есептеулермен ҚР СЖРА ҰСБ бөлісті.
Әдістің мәні неде? Жергілікті жердің картасына тор қойылады, ондағы ұяшықтардың әрқайсысының өлшемі 1 шаршы км болады. Содан кейін әрбір ұяшықтағы халық саны есептеледі. Белгілі бір тор көзде қанша адам болғанына байланысты жердің түрі анықталады. Қалалар (тығыз қоныстанған аудандар) – бұл халқы 1500 адамнан асатын ұяшықтар. Қалалар мен қала маңындағы аудандар (орташа тығыздықтағы аудандар) – халқы 300-ден 1500 адамға дейінгі ұяшықтар. Ауылдар (аз қоныстанған аудандар) – халқы 300 адамға дейінгі ұяшықтар.
Сонымен Алматы облысында жалпы елді мекендер саны 396-ға тең. Олардың ішінде ресми статистика 4-ін қалалық, 392-ін ауылдық деп жіктейді. Классификация принципі қарапайым: егер елді мекенде 10 мыңнан астам адам тұрса, бұл - қала, ал егер ондай адам болмаса – ауыл немесе ауылдық елді мекен. Алайда DEGURBA нәтижелеріне сәйкес, сол 396 елді мекеннің 112-сі қалалық, 284-і ауылдық болып табылады. Өз кезегінде 112 қаланың ішінде 16-сы ірі (халық тығыздылығы жоғары), 96-сы орташа және шағын қалалар.
Альтернативті тәсілді қолданудың нәтижесінде урбанизация деңгейі (қалалық халықтың жалпы халық санымен арақатынасы) Алматы облысында бірнеше есе өсіп, 16,3%-дан 75,8%-ға дейін жеткені таңғалуға тұрарлық па?!
Ескерту: DEGURBA әдісі бойынша есептеулер жүргізу кезінде 2022 жылдың басындағы халық саны туралы деректер, сондай-ақ 2022 жылғы "Ғарыш Сапары" АҚ геокеңістіктік деректері пайдаланылды.
@DataHUB_KZ
👍1🥰1
Бізде екі жаңалық бар – бiрi жақсы, бiрi жаман антирекорд пен рекорд туралы. Бұл жылжымайтын мүлік, нақтырақ айтқанда, жаңа пәтерлер* туралы болмақ.
Антирекордтан бастайық. 2024 жылдың маусым айында ҚР-да 10,9 мың пәтер пайдалануға берілді, бұл өткен жылмен салыстырғанда 19%-ға кем. ҚР СЖРА ҰСБ мәліметі бойынша, бұл көрсеткіш 2020 жылдан бері осы айдағы ең төменгі деңгейге жетті.
Осыған ұқсас бесжылдық минимумдар екі ірі қалада тіркеліп отыр: Алматыда (2,1 мың бірлік, 2023 жылдың маусым айына дейін 29%-ға аз) және Астанада (3,2 мың бірлік, минус 29% ж/ж).
Бірақ жартыжылдықты тұтастай алсақ, көрініс керісінше өзгереді – көрсеткіштер рекордтық деңгейге жетеді, оған көбіне наурыз айының сәтті өтуі ықпал етті.
Қаңтар-маусым айларында Қазақстанда 51,4 мың пәтер пайдалануға берілді, бұл көрсеткіш 2014 жылдан бергі кезеңдегі ең жоғары мәнге жетті.
Сол сияқты, Алматы мен Астанада да І жартыжылдықта сәйкесінше шамамен 12 және 20 мың пәтер максимумдар тіркелген.
* жеке құрылыс есепке алынбаған
@DataHUB_KZ
Антирекордтан бастайық. 2024 жылдың маусым айында ҚР-да 10,9 мың пәтер пайдалануға берілді, бұл өткен жылмен салыстырғанда 19%-ға кем. ҚР СЖРА ҰСБ мәліметі бойынша, бұл көрсеткіш 2020 жылдан бері осы айдағы ең төменгі деңгейге жетті.
Осыған ұқсас бесжылдық минимумдар екі ірі қалада тіркеліп отыр: Алматыда (2,1 мың бірлік, 2023 жылдың маусым айына дейін 29%-ға аз) және Астанада (3,2 мың бірлік, минус 29% ж/ж).
Бірақ жартыжылдықты тұтастай алсақ, көрініс керісінше өзгереді – көрсеткіштер рекордтық деңгейге жетеді, оған көбіне наурыз айының сәтті өтуі ықпал етті.
Қаңтар-маусым айларында Қазақстанда 51,4 мың пәтер пайдалануға берілді, бұл көрсеткіш 2014 жылдан бергі кезеңдегі ең жоғары мәнге жетті.
Сол сияқты, Алматы мен Астанада да І жартыжылдықта сәйкесінше шамамен 12 және 20 мың пәтер максимумдар тіркелген.
* жеке құрылыс есепке алынбаған
@DataHUB_KZ
🥰2❤1👍1
Талапкерлердің білімі ақсап тұр ма?
Жақында Қазақстанда ҰБТ қорытындысы шығарылды. Қатысушылар саны сегіз жыл ішіндегі, яғни жаңа форматта өткізіліп жатқан емтихан кезіндегі рекордты жаңартты – 181 мың, ақпарат отандық БАҚ деректерінен алынған. Елімізде ҰБТ 2004 жылдан бері бар екенін айта кетейік. 2017 жылы оны қайта қарастырып, екіге бөлінді: мектептердегі бітіру емтихандары және ҰБТ-ның өзі жоғары оқу орындарына түсу емтиханы ретінде болды. Негізгі тестілеу жылына бір рет, жазда өткізіледі. Оның қорытындысы бойынша білім беру грантын алуға арналған конкурсқа қатысуға болады.
Енді әңгіме тақырыбына оралайық. Егер қатысушылар саны бойынша рекорд орнатылса, орташа балл бойынша олай болмады. 68 балды құрап тұр. Осылайша, 2023 жылы 73-ке дейін күрт өскеннен кейін, бұл көрсеткіш 2019-2022 жылдардағы төмен деңгейге түсіп кетті (орта есеппен 66). Айта кетейік, жалпы көріністе 2017 және 2018 жылдар ерекшеленеді. Екі жағдайда да орташа балл 80-нен жоғары болды.
Сонымен қатар шекті балл жинай алмағандардың үлесі өте жоғары болды – 24% (жылдан жылға +7 п.т.). Яғни тестке қатысушылардың әрбір төртіншісі емтиханнан құлап қалды. Алайда бұдан да жаман болуы мүмкін еді. Антирекордтық көрсеткіш 2021 жылы болды – 40%.
Сонда талапкерлердің білім сапасы нашарлаған ба? Иә, осындай тұжырым жасауға тура келеді және оның белгілі бір дәрежеде дұрыс болуы да мүмкін. Бірақ негізгі көрсеткіштердің динамикасына – орташа балл мен емтиханнан құлап қалғандардың үлесіне көптеген факторлар әсер ететінін ескеру керек. Ең бастысы, ҰБТ-ны өткізу тәсілін жетілдіруді жалғастыруда. 2021 жылдан бастап тест сұрақтарын түбегейлі қайта өңдеу басталды. Мұны Франция мен Финляндияның мамандары жасайды. Сонымен қатар 2024 жылы ҰБТ форматына кішкене өзгеріс енгізілді - сұрақтар саны (120) және максималды балл (140) өзгеріссіз қалды, бірақ пәндер арасында сұрақтардың бөлінуі өзгерді.
Ал қосымша талапкерлер арасында танымал мамандықтар туралы ақпарат бере кетейік. ҚР СЖРА ҰСБ деректері бойынша 2023 жылы студенттердің көбі педагогикалық бағыт бойынша қабылданған – 47 мың немесе жалпы санның 27%. Екінші орында инженерлік, өңдеу және құрылыс салалары болды – 30,3 мың (18%), үшінші орында – бизнес, басқару және құқық – 21,9 мың (13%). Ақпараттық-коммуникациялық технологиялар да аз сұранысқа ие емес – 18,5 мың (11%).
@DataHUB_KZ
Жақында Қазақстанда ҰБТ қорытындысы шығарылды. Қатысушылар саны сегіз жыл ішіндегі, яғни жаңа форматта өткізіліп жатқан емтихан кезіндегі рекордты жаңартты – 181 мың, ақпарат отандық БАҚ деректерінен алынған. Елімізде ҰБТ 2004 жылдан бері бар екенін айта кетейік. 2017 жылы оны қайта қарастырып, екіге бөлінді: мектептердегі бітіру емтихандары және ҰБТ-ның өзі жоғары оқу орындарына түсу емтиханы ретінде болды. Негізгі тестілеу жылына бір рет, жазда өткізіледі. Оның қорытындысы бойынша білім беру грантын алуға арналған конкурсқа қатысуға болады.
Енді әңгіме тақырыбына оралайық. Егер қатысушылар саны бойынша рекорд орнатылса, орташа балл бойынша олай болмады. 68 балды құрап тұр. Осылайша, 2023 жылы 73-ке дейін күрт өскеннен кейін, бұл көрсеткіш 2019-2022 жылдардағы төмен деңгейге түсіп кетті (орта есеппен 66). Айта кетейік, жалпы көріністе 2017 және 2018 жылдар ерекшеленеді. Екі жағдайда да орташа балл 80-нен жоғары болды.
Сонымен қатар шекті балл жинай алмағандардың үлесі өте жоғары болды – 24% (жылдан жылға +7 п.т.). Яғни тестке қатысушылардың әрбір төртіншісі емтиханнан құлап қалды. Алайда бұдан да жаман болуы мүмкін еді. Антирекордтық көрсеткіш 2021 жылы болды – 40%.
Сонда талапкерлердің білім сапасы нашарлаған ба? Иә, осындай тұжырым жасауға тура келеді және оның белгілі бір дәрежеде дұрыс болуы да мүмкін. Бірақ негізгі көрсеткіштердің динамикасына – орташа балл мен емтиханнан құлап қалғандардың үлесіне көптеген факторлар әсер ететінін ескеру керек. Ең бастысы, ҰБТ-ны өткізу тәсілін жетілдіруді жалғастыруда. 2021 жылдан бастап тест сұрақтарын түбегейлі қайта өңдеу басталды. Мұны Франция мен Финляндияның мамандары жасайды. Сонымен қатар 2024 жылы ҰБТ форматына кішкене өзгеріс енгізілді - сұрақтар саны (120) және максималды балл (140) өзгеріссіз қалды, бірақ пәндер арасында сұрақтардың бөлінуі өзгерді.
Ал қосымша талапкерлер арасында танымал мамандықтар туралы ақпарат бере кетейік. ҚР СЖРА ҰСБ деректері бойынша 2023 жылы студенттердің көбі педагогикалық бағыт бойынша қабылданған – 47 мың немесе жалпы санның 27%. Екінші орында инженерлік, өңдеу және құрылыс салалары болды – 30,3 мың (18%), үшінші орында – бизнес, басқару және құқық – 21,9 мың (13%). Ақпараттық-коммуникациялық технологиялар да аз сұранысқа ие емес – 18,5 мың (11%).
@DataHUB_KZ
❤1👍1🥰1
Мұнай өндіруге инвестициялар қарқынды түрде төмендеуде
2024 жылдың I жартыжылдығының қорытындысы бойынша мұнай-газ секторындағы негізгі капиталға салынған қаражаттың жалпы көлемі 1,1 трлн тг аз болды, бұл ҚР СЖРА ҰСБ деректері бойынша 2023 жылдың сол кезеңімен салыстырғанда шамамен 40%-ға аз.
Барлық көлемдер дерлік мұнай өндіруге тиесілі: бұл жалпы соманың 99,7%-ы. Яғни, жалпы көрсеткішті төмендетіп отырған - мұнай. Қазіргі нақты деңгейі – 1 трлн 86 млрд тг, ал өткен жылы 1 трлн 700 млрд болған. Бұл соңғы 7 жылдағы ең төменгі көрсеткіш – тіпті соңғы жылдардағы айтарлықтай инфляцияны есептемегенде де.
Мұнай секторындағы инвестициялардың негізгі бөлігі Атырау облысына тиесілі және қазіргі төмендеуге көбірек әсерін тигізіп отырған да дәл осы өңір. Осы мұнайлы өңірдегі жалпы капитал салымдарының көлемі де айтарлықтай азайған (жылдан жылға -35%).
Айта кету керек, облыста жартыжылдық қорытындысы бойынша негізгі қаражатты енгізу көрсеткіштері жоғары. Қаңтар-маусым айларында бұл көрсеткіш 7,3 трлн тг құрады, бұл өңірдегі 2023 жылғы жалпы көлемнің 70%-на тең және 2022 жылдағы көрсеткіштерден 9 есе жоғары.
@DataHUB_KZ
2024 жылдың I жартыжылдығының қорытындысы бойынша мұнай-газ секторындағы негізгі капиталға салынған қаражаттың жалпы көлемі 1,1 трлн тг аз болды, бұл ҚР СЖРА ҰСБ деректері бойынша 2023 жылдың сол кезеңімен салыстырғанда шамамен 40%-ға аз.
Барлық көлемдер дерлік мұнай өндіруге тиесілі: бұл жалпы соманың 99,7%-ы. Яғни, жалпы көрсеткішті төмендетіп отырған - мұнай. Қазіргі нақты деңгейі – 1 трлн 86 млрд тг, ал өткен жылы 1 трлн 700 млрд болған. Бұл соңғы 7 жылдағы ең төменгі көрсеткіш – тіпті соңғы жылдардағы айтарлықтай инфляцияны есептемегенде де.
Мұнай секторындағы инвестициялардың негізгі бөлігі Атырау облысына тиесілі және қазіргі төмендеуге көбірек әсерін тигізіп отырған да дәл осы өңір. Осы мұнайлы өңірдегі жалпы капитал салымдарының көлемі де айтарлықтай азайған (жылдан жылға -35%).
Айта кету керек, облыста жартыжылдық қорытындысы бойынша негізгі қаражатты енгізу көрсеткіштері жоғары. Қаңтар-маусым айларында бұл көрсеткіш 7,3 трлн тг құрады, бұл өңірдегі 2023 жылғы жалпы көлемнің 70%-на тең және 2022 жылдағы көрсеткіштерден 9 есе жоғары.
@DataHUB_KZ
❤1👍1🥰1
😳🚘Жеңіл автокөлік өндірісі тоқтап үш жылдағы ең төменгі деңгейге дейін жетті
Маусым айында конвейерден 5,5 мың жеңіл жолаушы автокөлігі шықты. Бір айда өндіріс үштен біріне, бір жылда 2,4 есе азайды. Нәтижесінде 2021 ж. мамыр айынан бергі ең төменгі деңгейге жетті.
Төмендеу кезеңнің соңында да тіркелді. Қаңтар-маусым айларының ағымдағы деңгейі өткен жылғымен салыстырғанда 14,3%-ға төмен – 57,1 мың бірлікке қарсы 66,6 мың бірлік. Маусым айынан басқа, наурыз бен мамыр айлары да бұл сала үшін сәтсіз болды.
❗️I жартыжылдықта көрсеткіш 8 жыл ішінде алғаш рет төмендеді (ж/ж). Соңғы 7 жыл бойы ол тіпті пандемия және геосаяси жағдайлардың шиеленісу кезеңдерінде де жедел қарқынмен өсті.
Сонымен қатар, қаңтар-маусым айларындағы жаңа жеңіл автомобильдер, соның ішінде коммерциялық техниканы, сату динамикасы да теріс болды (ж/ж). ҚАО деректеріне сәйкес, көрсеткіш 0,1%-ға төмендеп, 83,15 мың бірлікті құрады.
Айта кету керек, 2023 ж. ірі тораптық құрастыру үлесі 90%-ды құрады.
ҚР СЖРА ҰСБ деректері
@DataHub_KZ
Маусым айында конвейерден 5,5 мың жеңіл жолаушы автокөлігі шықты. Бір айда өндіріс үштен біріне, бір жылда 2,4 есе азайды. Нәтижесінде 2021 ж. мамыр айынан бергі ең төменгі деңгейге жетті.
Төмендеу кезеңнің соңында да тіркелді. Қаңтар-маусым айларының ағымдағы деңгейі өткен жылғымен салыстырғанда 14,3%-ға төмен – 57,1 мың бірлікке қарсы 66,6 мың бірлік. Маусым айынан басқа, наурыз бен мамыр айлары да бұл сала үшін сәтсіз болды.
❗️I жартыжылдықта көрсеткіш 8 жыл ішінде алғаш рет төмендеді (ж/ж). Соңғы 7 жыл бойы ол тіпті пандемия және геосаяси жағдайлардың шиеленісу кезеңдерінде де жедел қарқынмен өсті.
Сонымен қатар, қаңтар-маусым айларындағы жаңа жеңіл автомобильдер, соның ішінде коммерциялық техниканы, сату динамикасы да теріс болды (ж/ж). ҚАО деректеріне сәйкес, көрсеткіш 0,1%-ға төмендеп, 83,15 мың бірлікті құрады.
Айта кету керек, 2023 ж. ірі тораптық құрастыру үлесі 90%-ды құрады.
ҚР СЖРА ҰСБ деректері
@DataHub_KZ
👍2❤1🥰1
Бұл апта да аяқталып қалды, "тәтті" жаңалыққа да жеттік. Қант өнеркәсібі серпіліс алған сыңайлы.
Көктемде тоқтап қалған қант өндірісі маусымда күрт өсті. Тазартылған өнімнің барлық санаты бойынша көлемі 50,6 мың т құрады, ал мамырда ол 8 мың т, наурыз-сәуір айларында тіпті 300 т да жетпеген еді.
Қазіргі мәні кем дегенде 2020 жылдан бергі кез келген айдағы ең жоғары көрсеткіш болып табылады. Көлемдердің шамамен 100%-ы қамыстан өндірілетін құмшекерге тиесілі, ал ақпан-сәуір айларында ол мүлдем өндірілмеген еді.
Өндіріс шикізат импортының динамикасымен тығыз байланысты. Сонымен мамырда Бразилиядан тазартуға арналған 22,2 мың т қамыс қантын сатып алу қарқынды түрде жүргізілді. Ал жылдың өткен 4 айында ол жақтан келетін өнім аз болды: көлемі шамамен 2 мың тоннаны құрап, жылдан жылға 35 есеге төмендеді.
Өндірушілер сол кезде шикізат импортын дайын өнімді өткізудегі қиындықтарға байланысты мәжбүрлі түрде азайтқанын айтқан: РФ-дан келетін арзан қантпен бәсекелесе алмады.
ҚР СЖРА ҰСБ деректерi
@DataHub_KZ
Көктемде тоқтап қалған қант өндірісі маусымда күрт өсті. Тазартылған өнімнің барлық санаты бойынша көлемі 50,6 мың т құрады, ал мамырда ол 8 мың т, наурыз-сәуір айларында тіпті 300 т да жетпеген еді.
Қазіргі мәні кем дегенде 2020 жылдан бергі кез келген айдағы ең жоғары көрсеткіш болып табылады. Көлемдердің шамамен 100%-ы қамыстан өндірілетін құмшекерге тиесілі, ал ақпан-сәуір айларында ол мүлдем өндірілмеген еді.
Өндіріс шикізат импортының динамикасымен тығыз байланысты. Сонымен мамырда Бразилиядан тазартуға арналған 22,2 мың т қамыс қантын сатып алу қарқынды түрде жүргізілді. Ал жылдың өткен 4 айында ол жақтан келетін өнім аз болды: көлемі шамамен 2 мың тоннаны құрап, жылдан жылға 35 есеге төмендеді.
Өндірушілер сол кезде шикізат импортын дайын өнімді өткізудегі қиындықтарға байланысты мәжбүрлі түрде азайтқанын айтқан: РФ-дан келетін арзан қантпен бәсекелесе алмады.
ҚР СЖРА ҰСБ деректерi
@DataHub_KZ
👍2🥰1
БЖЗҚ зейнетақы активтерінің кірістілігі инфляциядан әлдеқайда асып түсті
Қаңтар-маусым айларында ҚР ҰБ-ның басқаруындағы зейнетақы активтерінің кірістілігі 6,59% болды, ал инфляция 3,90%-ды құрады.
Маусымда инвестициялық кіріс бақылау тарихындағы ең жоғары деңгейге жетіп, 586,4 млрд тг құрады, бақылау мерзімі 6,5 жылды қамтыды. Мұндай көрсеткіштермен алғашқы жартыжылдық та толығымен нәтижелі болғаны таңғалдырарлық жайт емес – 1,23 трлн тг. Номиналды түрде бұл 2023 жылдың сол кезеңіндегі көрсеткіштен екі есе көп.
Айта кету керек, жыл басынан бері инвестициялық кірістің негізгі бөлігі бағалы қағаздар бойынша сыйақы есебінен қалыптасты – 775,8 млрд тг (63%). Сыртқы басқару тағы 357,4 млрд тг (29%) алып келді, ал шетел валютасын қайта бағалау – 148,4 млрд тг (12%). Соңғы компонент маусымдағы теңгенің күрт әлсіреуінің арқасында айтарлықтай өсім көрсетті. Дегенмен, шығынсыз да болмады. Шығын бағалы қағаздарды қайта бағалау есебінен болды - минус 49,8 млрд тг.
БЖЗҚ деректері
@DataHUB_KZ
Қаңтар-маусым айларында ҚР ҰБ-ның басқаруындағы зейнетақы активтерінің кірістілігі 6,59% болды, ал инфляция 3,90%-ды құрады.
Маусымда инвестициялық кіріс бақылау тарихындағы ең жоғары деңгейге жетіп, 586,4 млрд тг құрады, бақылау мерзімі 6,5 жылды қамтыды. Мұндай көрсеткіштермен алғашқы жартыжылдық та толығымен нәтижелі болғаны таңғалдырарлық жайт емес – 1,23 трлн тг. Номиналды түрде бұл 2023 жылдың сол кезеңіндегі көрсеткіштен екі есе көп.
Айта кету керек, жыл басынан бері инвестициялық кірістің негізгі бөлігі бағалы қағаздар бойынша сыйақы есебінен қалыптасты – 775,8 млрд тг (63%). Сыртқы басқару тағы 357,4 млрд тг (29%) алып келді, ал шетел валютасын қайта бағалау – 148,4 млрд тг (12%). Соңғы компонент маусымдағы теңгенің күрт әлсіреуінің арқасында айтарлықтай өсім көрсетті. Дегенмен, шығынсыз да болмады. Шығын бағалы қағаздарды қайта бағалау есебінен болды - минус 49,8 млрд тг.
БЖЗҚ деректері
@DataHUB_KZ
🥰4❤1
Маусым айындағы несие беру қорытындысын шығаратын кез келді.
Бөлшек сегментте қандай қызықты жағдайлар болды?
🚙 Автонесиелердің берілу көлемі наурыз айынан бері алғаш рет айлық өсімді көрсетті. Қазіргі деңгей 129 млрд теңгеге жетті, мамырмен салыстырғанда шамамен 16% қосылды. 2023 жылдың маусым айымен салыстырғанда көрсеткіш, расында, әлі де төмен – шамамен 5%.
🔑 Ипотека беру көлемі де мамырдағы айтарлықтай төмендеуден кейін өсті, айлық өсім 14% құрап, 148 млрд теңгеге жетті. Жылдық деңгейде бұл жерде де төмендеу бар – 2023 жылдың маусым айында шамамен 161 млрд теңге болған.
👛 "Жалақыға дейін" форматындағы микронесиелерді беру биыл PDL-секторының кейбір ойыншыларының лицензияларын қайтарып алу аясында бесінші ай қатарынан баяулап келеді. Маусымда, дегенмен, көлемі мамырға қарағанда тек 1%-ға төмендеп, 46,4 млрд теңгені құрады. Ал жылдық деңгейде, айтпақшы, несиелердің жалпы сомасы шамамен төрттен біріне, ал несиелер саны үштен біріне азайды.
🛍 Ең танымал өнім – кепілсіз тұтынушылық несиелерді беру көлемі маусымда шамамен 975 млрд теңгені құрады (мамырмен салыстырғанда +14%). Несиелер саны өткен аймен салыстырғанда тек 3%-ға ғана өсті, яғни орташа сома шамамен 10%-ға өсті. Сонымен қатар, тұтынушылық несиелерді беру өте теңсіз бөлінгенін әрқашан еске саламыз. Мысалы, бір жағынан, қарыз алушылардың жартысы үшін несие сомасы 150 мың теңгеден аспайды, ал екінші жағынан, маусымда жиырма миллиард теңге алған қарыз алушы тіркелді.
Ал енді бизнес несиелендіру туралы аздап айтып өтейік:
💼 Маусым айында несиелерді беру көлемі мамырмен салыстырғанда 11%-ға төмендеді, сонымен бірге келісімшарттар саны шамамен осындай қарқынмен төмендеп, 1,5 трлн теңгеге жетті. Жылдық деңгейде жалпы сома айтарлықтай өсті (+22%, негізінен заңды тұлғалар несиелерінің көлемінің артуына байланысты), бірақ несиелер саны азайды (-18%, жеке кәсіпкерлердің көрсеткіштерінің төмендеуі есебінен).
Маусым айындағы несиелерді беру және 1 шілдедегі қазақстандық несие ұйымдарының портфелінің жай-күйі туралы толығырақ мәліметтер төмендегі суреттерде берілген.
Деректер — Бірінші кредиттік бюро
@DataHUB_KZ
Бөлшек сегментте қандай қызықты жағдайлар болды?
🚙 Автонесиелердің берілу көлемі наурыз айынан бері алғаш рет айлық өсімді көрсетті. Қазіргі деңгей 129 млрд теңгеге жетті, мамырмен салыстырғанда шамамен 16% қосылды. 2023 жылдың маусым айымен салыстырғанда көрсеткіш, расында, әлі де төмен – шамамен 5%.
🔑 Ипотека беру көлемі де мамырдағы айтарлықтай төмендеуден кейін өсті, айлық өсім 14% құрап, 148 млрд теңгеге жетті. Жылдық деңгейде бұл жерде де төмендеу бар – 2023 жылдың маусым айында шамамен 161 млрд теңге болған.
👛 "Жалақыға дейін" форматындағы микронесиелерді беру биыл PDL-секторының кейбір ойыншыларының лицензияларын қайтарып алу аясында бесінші ай қатарынан баяулап келеді. Маусымда, дегенмен, көлемі мамырға қарағанда тек 1%-ға төмендеп, 46,4 млрд теңгені құрады. Ал жылдық деңгейде, айтпақшы, несиелердің жалпы сомасы шамамен төрттен біріне, ал несиелер саны үштен біріне азайды.
🛍 Ең танымал өнім – кепілсіз тұтынушылық несиелерді беру көлемі маусымда шамамен 975 млрд теңгені құрады (мамырмен салыстырғанда +14%). Несиелер саны өткен аймен салыстырғанда тек 3%-ға ғана өсті, яғни орташа сома шамамен 10%-ға өсті. Сонымен қатар, тұтынушылық несиелерді беру өте теңсіз бөлінгенін әрқашан еске саламыз. Мысалы, бір жағынан, қарыз алушылардың жартысы үшін несие сомасы 150 мың теңгеден аспайды, ал екінші жағынан, маусымда жиырма миллиард теңге алған қарыз алушы тіркелді.
Ал енді бизнес несиелендіру туралы аздап айтып өтейік:
💼 Маусым айында несиелерді беру көлемі мамырмен салыстырғанда 11%-ға төмендеді, сонымен бірге келісімшарттар саны шамамен осындай қарқынмен төмендеп, 1,5 трлн теңгеге жетті. Жылдық деңгейде жалпы сома айтарлықтай өсті (+22%, негізінен заңды тұлғалар несиелерінің көлемінің артуына байланысты), бірақ несиелер саны азайды (-18%, жеке кәсіпкерлердің көрсеткіштерінің төмендеуі есебінен).
Маусым айындағы несиелерді беру және 1 шілдедегі қазақстандық несие ұйымдарының портфелінің жай-күйі туралы толығырақ мәліметтер төмендегі суреттерде берілген.
Деректер — Бірінші кредиттік бюро
@DataHUB_KZ
👍1🥰1
☕️Өзіңізді сергек сезінбей отырсыз ба?
Мүмкін, кофе немесе шай ішпегендіктен шығар. Бұған таңданудың қажеті жоқ, себебі бұл өнімдердің сатылымы төмендеп жатыр😏
Сонымен, 5 айдың ішінде ішкі нарықта кофе мен шай сатылымы 2023 жылғы осы кезеңмен салыстырғанда 30%-ға дейін құлдырап, 20,2 мың тоннаға дейін түсті. Дегенмен, бұл төмендеу былтырғы көрсеткіш рекордтық деңгейге, 28,3 мың тоннаға жетпегенде, соншалықты қатты айырмашылық болмас еді. Қалай болғанда да, қаңтар-мамыр айларының ағымдағы мәні - кем дегенде соңғы 7 жылдағы ең төменгі деңгей.
📌Қазақстанда шай мен кофе өсірілмейді (керісінше болғанын есту де қызық болар еді), бірақ елімізде екеуінің де өндірісі бар. Оның ресурстардағы үлесі - 28% немесе 6,8 мың тонна. Қалған 72%-ы, яғни 17,1 мың тонна импортқа тиесілі.
🌍Қазақстанға шай мен кофе қайдан келеді? Шайдың өзі – негізінен Үндістан мен Кениядан (11 мың тоннадан 7,9 мың тонна), кофе – Бразилия, Ресей және Италиядан (1,3 мың тоннадан 1 мың тонна).
@DataHUB_KZ
Мүмкін, кофе немесе шай ішпегендіктен шығар. Бұған таңданудың қажеті жоқ, себебі бұл өнімдердің сатылымы төмендеп жатыр😏
Сонымен, 5 айдың ішінде ішкі нарықта кофе мен шай сатылымы 2023 жылғы осы кезеңмен салыстырғанда 30%-ға дейін құлдырап, 20,2 мың тоннаға дейін түсті. Дегенмен, бұл төмендеу былтырғы көрсеткіш рекордтық деңгейге, 28,3 мың тоннаға жетпегенде, соншалықты қатты айырмашылық болмас еді. Қалай болғанда да, қаңтар-мамыр айларының ағымдағы мәні - кем дегенде соңғы 7 жылдағы ең төменгі деңгей.
📌Қазақстанда шай мен кофе өсірілмейді (керісінше болғанын есту де қызық болар еді), бірақ елімізде екеуінің де өндірісі бар. Оның ресурстардағы үлесі - 28% немесе 6,8 мың тонна. Қалған 72%-ы, яғни 17,1 мың тонна импортқа тиесілі.
🌍Қазақстанға шай мен кофе қайдан келеді? Шайдың өзі – негізінен Үндістан мен Кениядан (11 мың тоннадан 7,9 мың тонна), кофе – Бразилия, Ресей және Италиядан (1,3 мың тоннадан 1 мың тонна).
@DataHUB_KZ
👍2🥰1
Ұлттық қор есебінен инфрақұрылымдық жобаларды жүзеге асыруда кедергі шықты ма?
Бірінші жартыжылдықта республикалық бюджетке (РБ) Ұлттық қордан (ҰҚ) түскен мақсатты трансферттердің көлемі жоспарланған 1,36 трлн теңгеге қарағанда 900 млрд теңгені құрады. Орындалмағаны – 34% немесе 460 млрд теңге делінген ҚР Қаржы министрлігі деректерінде.
Бір жыл бұрын жағдай әлдеқайда жақсы болған еді. Түскен мақсатты трансферттердің көлемі мен жоспарлы көлем арасында тек 6% айырмашылық болды – 941,5 млрд теңге және 1 трлн теңге.
Естеріңізге сала кетейік, ҰҚ-дан түсетін мақсатты трансферттер маңызды инфрақұрылымдық жобаларды – автомобиль жолдарын, инженерлік желілерді, мектептерді, емханаларды жаңғырту және салу үшін қаржыландыруға арналған. Осыған орай, олардың іске асырылуы онша жақсы емес деген күмән туындайды. Мұндай болжамдарды БАҚ материалдары да ішінара растайды. Мысалы, мектептер мен емханаларды салу кезінде туындайтын қиындықтар туралы.
Ал кепілдендірілген трансферттерді орындау жоспары өте жақсы жүріп жатыр. Қаңтар-маусым айларының қорытындысы бойынша күткен көлемдегі қаражат түскен – 1,85 трлн теңге. Бұл 2024 жылға жоспарланған соманың барлық бөлігі деуге болады. Жылдық жоспар – 2 трлн теңге.
Кепілдендірілген трансферттер республикалық бюджеттің ағымдағы шығындарын – зейнетақы мен жәрдемақыларды төлеуді ішінара жабады. Жылдың ортасына енді ғана келгенде, олардың толығымен дерлік алынуы, мүмкін, жағдайдың жаман екенін білдірмес еді, бірақ салық түсімдері үмітті ақтамай тұр. Мысалы, корпоративтік табыс салығының жоспары 31%-ға орындалмаған (2,1 трлн теңгеге қарсы 1,5 трлн теңге), ҚҚС бойынша – 30% (3,1 трлн теңгеге қарсы 2,2 трлн теңге). Шығындар өздерін жаба алмайтыны айтпаса да түсінікті…
Дегенмен, жақында ҰҚ-дан белгіленген лимиттен артық қаражат алу тәсілі табылды. Бұл орайда "Қазатомөнеркәсіп" акцияларын 467,4 млрд теңгеге сатып алу туралы сөз болып тұр.
@DataHUB_KZ
Бірінші жартыжылдықта республикалық бюджетке (РБ) Ұлттық қордан (ҰҚ) түскен мақсатты трансферттердің көлемі жоспарланған 1,36 трлн теңгеге қарағанда 900 млрд теңгені құрады. Орындалмағаны – 34% немесе 460 млрд теңге делінген ҚР Қаржы министрлігі деректерінде.
Бір жыл бұрын жағдай әлдеқайда жақсы болған еді. Түскен мақсатты трансферттердің көлемі мен жоспарлы көлем арасында тек 6% айырмашылық болды – 941,5 млрд теңге және 1 трлн теңге.
Естеріңізге сала кетейік, ҰҚ-дан түсетін мақсатты трансферттер маңызды инфрақұрылымдық жобаларды – автомобиль жолдарын, инженерлік желілерді, мектептерді, емханаларды жаңғырту және салу үшін қаржыландыруға арналған. Осыған орай, олардың іске асырылуы онша жақсы емес деген күмән туындайды. Мұндай болжамдарды БАҚ материалдары да ішінара растайды. Мысалы, мектептер мен емханаларды салу кезінде туындайтын қиындықтар туралы.
Ал кепілдендірілген трансферттерді орындау жоспары өте жақсы жүріп жатыр. Қаңтар-маусым айларының қорытындысы бойынша күткен көлемдегі қаражат түскен – 1,85 трлн теңге. Бұл 2024 жылға жоспарланған соманың барлық бөлігі деуге болады. Жылдық жоспар – 2 трлн теңге.
Кепілдендірілген трансферттер республикалық бюджеттің ағымдағы шығындарын – зейнетақы мен жәрдемақыларды төлеуді ішінара жабады. Жылдың ортасына енді ғана келгенде, олардың толығымен дерлік алынуы, мүмкін, жағдайдың жаман екенін білдірмес еді, бірақ салық түсімдері үмітті ақтамай тұр. Мысалы, корпоративтік табыс салығының жоспары 31%-ға орындалмаған (2,1 трлн теңгеге қарсы 1,5 трлн теңге), ҚҚС бойынша – 30% (3,1 трлн теңгеге қарсы 2,2 трлн теңге). Шығындар өздерін жаба алмайтыны айтпаса да түсінікті…
Дегенмен, жақында ҰҚ-дан белгіленген лимиттен артық қаражат алу тәсілі табылды. Бұл орайда "Қазатомөнеркәсіп" акцияларын 467,4 млрд теңгеге сатып алу туралы сөз болып тұр.
@DataHUB_KZ
👍1🥰1
🇰🇿🍉Қазақстан – қарбыз державасы
Қарбыз маусымы басталып, оңтүстік аймақтардың билігі биыл су көп болғандықтан екі орақ болады деп мақтануда. Айтпақшы, біз әлемдегі осы бақша дақылының ірі өндірушілері қатарына кіретінімізді білдіңіз бе? 2022 жылы ФАО құрастырған елдердің тиісті рейтингінде Қазақстан 11-орынды иеленді. Сәл жоғары орындарда Ресей (7-орын) және Өзбекстан (10-орын) тұрды. Абсолютті көшбасшылар Қытай, Түркия және Үндістан болды.
2023 жылғы рейтинг әлі жарияланбаған, бірақ Қазақстанның өз позициясын жақсартуға барлық мүмкіндігі бар деуге болады. Өткен жылдың қорытындысы бойынша соңғы бес жылдағы рекорд жаңартылды – 1,43 млн тонна қарбыз жиналды. Бұл ретте, ҚР СЖРА ҰСБ деректері бойынша, 2022 жылмен салыстырғанда өсім 7%-ды, яғни 89,5 мың тоннаны құрады.
🙈 Өзіміз өсірген қарбыздардың орасан зор мөлшерін не істейміз? Шетелге сатып, миллиондаған доллар аламыз ба? Жоқ. 2023 жылы экспортқа 7,6 мың тонна, яғни өндірілген көлемнің тек 0,5%-ы ғана кетті. Айтпақшы, импорт 41 мың тоннаны құрады, бұл да өндіріс көлемімен салыстырғанда ештеңе емес.
‼️ Шынында, егер барлық өнім тұтынушылардың дастарханына түсті деп болжасақ, 2023 жылы орташа қазақстандық 72,5 кг қарбыз жеген, бұл шамамен жеті-сегіз қарбыз.
Бұл жағдайда біз қарбыздың құмар жегіштері боламыз. Әрине, егер фермерлер берген цифрлар асыра сілтенбеген болса. Ресми статистика өздерінің баспасөз хабарламаларында осындай фактілерге бірнеше рет назар аударғанын ескерсек, бұл нұсқа расымен орын алуы мүмкін. Оған қоса, осы себептен кейбір ауыл шаруашылық деректерін қайта қарауға тура келген жағдайлар болды.
@DataHub_KZ
Қарбыз маусымы басталып, оңтүстік аймақтардың билігі биыл су көп болғандықтан екі орақ болады деп мақтануда. Айтпақшы, біз әлемдегі осы бақша дақылының ірі өндірушілері қатарына кіретінімізді білдіңіз бе? 2022 жылы ФАО құрастырған елдердің тиісті рейтингінде Қазақстан 11-орынды иеленді. Сәл жоғары орындарда Ресей (7-орын) және Өзбекстан (10-орын) тұрды. Абсолютті көшбасшылар Қытай, Түркия және Үндістан болды.
2023 жылғы рейтинг әлі жарияланбаған, бірақ Қазақстанның өз позициясын жақсартуға барлық мүмкіндігі бар деуге болады. Өткен жылдың қорытындысы бойынша соңғы бес жылдағы рекорд жаңартылды – 1,43 млн тонна қарбыз жиналды. Бұл ретте, ҚР СЖРА ҰСБ деректері бойынша, 2022 жылмен салыстырғанда өсім 7%-ды, яғни 89,5 мың тоннаны құрады.
🙈 Өзіміз өсірген қарбыздардың орасан зор мөлшерін не істейміз? Шетелге сатып, миллиондаған доллар аламыз ба? Жоқ. 2023 жылы экспортқа 7,6 мың тонна, яғни өндірілген көлемнің тек 0,5%-ы ғана кетті. Айтпақшы, импорт 41 мың тоннаны құрады, бұл да өндіріс көлемімен салыстырғанда ештеңе емес.
‼️ Шынында, егер барлық өнім тұтынушылардың дастарханына түсті деп болжасақ, 2023 жылы орташа қазақстандық 72,5 кг қарбыз жеген, бұл шамамен жеті-сегіз қарбыз.
Бұл жағдайда біз қарбыздың құмар жегіштері боламыз. Әрине, егер фермерлер берген цифрлар асыра сілтенбеген болса. Ресми статистика өздерінің баспасөз хабарламаларында осындай фактілерге бірнеше рет назар аударғанын ескерсек, бұл нұсқа расымен орын алуы мүмкін. Оған қоса, осы себептен кейбір ауыл шаруашылық деректерін қайта қарауға тура келген жағдайлар болды.
@DataHub_KZ
❤2👍1🥰1