🏝 Тағы да сыртқы сауда туралы әзілдейік. Қалай ойлайсыз, Кариб теңізіндегі байлардың «миллиардерлер аралынан» Қазақстанға не әкелуге болады?
Әңгіме Францияның теңіздің арғы жағындағы қауымдастығы – Сен-Бартелеми туралы, біз бұл маусымда 2022 жылдан бері алғаш рет осы жерден аздаған сомада тауар импорттадық.
Жалпы, бұл арал өзінің люкс-туризмі, ең қымбат брендтердің премиум шопингі, байлардың яхталары және Дженнифер Лопес пен Иванка Трамп сынды танымал адамдардың келуімен танымал, бірақ сауда-саттық сәл күтпегендей көрінуі мүмкін.
Мысалы, кеден статистикасының ресми деректеріне сәйкес, бұл жолы Қазақстан аралдан… бір ғана беріліс қорабын 320 долларға импорттады. Бір данасын. Оған қоса, бұл ерекше аномалия емес сияқты.
Мәселен, 2022 жылы біз Сен-Бартелемиден электрлік бөлшектері жоқ жабдықтың бір бөліктерін 42 долларға, қозғалтқыштың қосалқы бөлшектерін 85 долларға және салмағы 100 граммнан аз шайбаларды 14 долларға әкелдік. 2021 жылы сол жерден 3,3 мың долларға ескі, пайдаланылған екі автомобиль жартылай тіркемесі келді.
2020 жылы сауда аздап белсендірек болды, шамамен 1 тонна темекі шикізаты 6,2 мың долларға импортталды. Бұл шикізаттан басқа, Сен-Бартелемиден автоматты ажыратқыштар мен тағы да бір ескі автомобиль жартылай тіркемесі әкелінді. 2021 жылы екі жартылай тіркеме әкелінгеніне қарағанда, ол нашар емес секілді🙃
Мәліметтер – ҚР ҚМ МКК
@DataHub_KZ
Әңгіме Францияның теңіздің арғы жағындағы қауымдастығы – Сен-Бартелеми туралы, біз бұл маусымда 2022 жылдан бері алғаш рет осы жерден аздаған сомада тауар импорттадық.
Жалпы, бұл арал өзінің люкс-туризмі, ең қымбат брендтердің премиум шопингі, байлардың яхталары және Дженнифер Лопес пен Иванка Трамп сынды танымал адамдардың келуімен танымал, бірақ сауда-саттық сәл күтпегендей көрінуі мүмкін.
Мысалы, кеден статистикасының ресми деректеріне сәйкес, бұл жолы Қазақстан аралдан… бір ғана беріліс қорабын 320 долларға импорттады. Бір данасын. Оған қоса, бұл ерекше аномалия емес сияқты.
Мәселен, 2022 жылы біз Сен-Бартелемиден электрлік бөлшектері жоқ жабдықтың бір бөліктерін 42 долларға, қозғалтқыштың қосалқы бөлшектерін 85 долларға және салмағы 100 граммнан аз шайбаларды 14 долларға әкелдік. 2021 жылы сол жерден 3,3 мың долларға ескі, пайдаланылған екі автомобиль жартылай тіркемесі келді.
2020 жылы сауда аздап белсендірек болды, шамамен 1 тонна темекі шикізаты 6,2 мың долларға импортталды. Бұл шикізаттан басқа, Сен-Бартелемиден автоматты ажыратқыштар мен тағы да бір ескі автомобиль жартылай тіркемесі әкелінді. 2021 жылы екі жартылай тіркеме әкелінгеніне қарағанда, ол нашар емес секілді🙃
Мәліметтер – ҚР ҚМ МКК
@DataHub_KZ
👍1🥰1
Этил спирті өндірісі 4 жылдағы ең төменгі деңгейге дейін құлдырады
Шілде айында 653 мың л этил спирті өндірілді. Мұндай төмен көрсеткіш 2020 ж. шілдесінен бері алғаш рет байқалып отыр.
Өндірістің құлдырау ауқымы таңқаларлық. Алдыңғы аймен салыстырғанда өндіріс көлемі 2,7 есеге, өткен жылмен салыстырғанда 3,1 есеге азайды. 2023 ж. желтоқсанымен салыстырғанда, яғни теріс тренд басталған уақыттан бері, көлемдер тіпті 5,3 есеге құлдырады.
Жалпы, 2013 ж. басынан бері көрсеткіш қазіргі деңгейден екі мәрте ғана төмен болған. Әрине, өндіріс өскен кезеңдер де болды. Мәселен, осы кезеңдегі рекордтық көрсеткіш 2022 ж. желтоқсанында тіркелді - 6,6 млн литр. Бұл қазіргі деңгейден 10 есе көп екенін айта кеткен жөн.
‼️Маңыздысы, бұл тек химия өнеркәсібімен өндірілген этил спирті туралы мәлімет. Мұндай спиртті өндіруге әдетте мұнай мен целлюлоза қолданылады, сондықтан оны шартты түрде техникалық деп атауға болады. Ал тағамдық спирт көбінесе картоп, бидай, қант қызылшасынан алынады.
ҚР СЖРА ҰСБ мәліметі
@DataHub_FCBK
Шілде айында 653 мың л этил спирті өндірілді. Мұндай төмен көрсеткіш 2020 ж. шілдесінен бері алғаш рет байқалып отыр.
Өндірістің құлдырау ауқымы таңқаларлық. Алдыңғы аймен салыстырғанда өндіріс көлемі 2,7 есеге, өткен жылмен салыстырғанда 3,1 есеге азайды. 2023 ж. желтоқсанымен салыстырғанда, яғни теріс тренд басталған уақыттан бері, көлемдер тіпті 5,3 есеге құлдырады.
Жалпы, 2013 ж. басынан бері көрсеткіш қазіргі деңгейден екі мәрте ғана төмен болған. Әрине, өндіріс өскен кезеңдер де болды. Мәселен, осы кезеңдегі рекордтық көрсеткіш 2022 ж. желтоқсанында тіркелді - 6,6 млн литр. Бұл қазіргі деңгейден 10 есе көп екенін айта кеткен жөн.
‼️Маңыздысы, бұл тек химия өнеркәсібімен өндірілген этил спирті туралы мәлімет. Мұндай спиртті өндіруге әдетте мұнай мен целлюлоза қолданылады, сондықтан оны шартты түрде техникалық деп атауға болады. Ал тағамдық спирт көбінесе картоп, бидай, қант қызылшасынан алынады.
ҚР СЖРА ҰСБ мәліметі
@DataHub_FCBK
❤1🥰1
Қазақстан картасынан ондаған ауыл атаулары жоғалып кетті.
1 шілдеге қарата 6 208 ауыл тіркелді. Бұл бір жыл бұрынғыдан 78 ауылға аз.
Ауылдар санының азаюы тұрақты процесс болып табылады. Соңғы уақытта бұл үрдіс жеделдей түсті. Осылайша, ағымдағы төмендеу соңғы төрт жылдағы ең күшті болып отыр. Маңыздысы: бұл күнтізбелік жылдар туралы емес, 1 шілдеден 1 шілдеге дейінгі 12 айлық кезеңдер туралы сөз болып отыр.
‼️Болашақта да бұл теріс динамика сақталуы мүмкін. Қазақстандағы ауылдық елді мекендердің жартысынан астамында халық саны 500 адамнан кем, сондықтан олардың даму әлеуеті төмен деп бағаланады.
Айта кетерлігі, жойылған 78 ауылдың 50-ін Түркістан және Қостанай облыстары өзара тең бөліседі. Қалған 28 ауыл Алматы, Шығыс Қазақстан, Абай және Қарағанды облыстарына тиесілі.
1 шілдедегі жағдай бойынша ауылдарда ел халқының 37,3%-ы тұрды. Бір жылда бұл үлес 0,8 п.п. қысқарды.
ҚР СЖРА ҰСБ мәліметі
@DataHub_KZ
1 шілдеге қарата 6 208 ауыл тіркелді. Бұл бір жыл бұрынғыдан 78 ауылға аз.
Ауылдар санының азаюы тұрақты процесс болып табылады. Соңғы уақытта бұл үрдіс жеделдей түсті. Осылайша, ағымдағы төмендеу соңғы төрт жылдағы ең күшті болып отыр. Маңыздысы: бұл күнтізбелік жылдар туралы емес, 1 шілдеден 1 шілдеге дейінгі 12 айлық кезеңдер туралы сөз болып отыр.
‼️Болашақта да бұл теріс динамика сақталуы мүмкін. Қазақстандағы ауылдық елді мекендердің жартысынан астамында халық саны 500 адамнан кем, сондықтан олардың даму әлеуеті төмен деп бағаланады.
Айта кетерлігі, жойылған 78 ауылдың 50-ін Түркістан және Қостанай облыстары өзара тең бөліседі. Қалған 28 ауыл Алматы, Шығыс Қазақстан, Абай және Қарағанды облыстарына тиесілі.
1 шілдедегі жағдай бойынша ауылдарда ел халқының 37,3%-ы тұрды. Бір жылда бұл үлес 0,8 п.п. қысқарды.
ҚР СЖРА ҰСБ мәліметі
@DataHub_KZ
🥰2😢1
Қазақстанда тіркелген ресейлік компаниялар саны 2022 жылдың ақпан айынан бері алғаш рет төмендеді
1 тамыздағы жағдай бойынша елімізде РФ меншік иелері бар 23 670 заңды тұлға және филиал тіркелген. Бұл ҚР СЖРА ҰСБ деректері бойынша 1 шілдедегі көрсеткіштен 13-ке аз.
Айдың қорытындысы бойынша төмендеу Украинадағы әскери қақтығыс басталғаннан бері алғаш рет тіркелді. Соңғы рет компаниялар саны 2022 жылдың ақпан айының қорытындысы бойынша азайған, тіпті 2022 жылдың қаңтар айының қорытындысы бойынша да бұл көрсеткіш төмендеген еді.
Ал 2022 жылдың наурызынан бастап көрсеткіш тұрақты түрде өсіп отырды: кейде көрсеткіш бір айда 1000-нан астам бірлікке өсті. 2022 жылы орташа айлық өсім қарқыны 616 бірлікті, 2023 жылы 342 бірлікті, ал осы жылдың бірінші жартыжылдығында 112 бірлікті құрады.
Нәтижесінде, қазіргі уақытта Қазақстанда тіркелген ресейлік ұйымдар саны 2022 жылдың басындағы соғысқа дейінгі кезеңмен салыстырғанда екі есе көп. Олардың шамамен 80%-ы, яғни 19,3 мыңнан астамы жұмыс істеп тұр. Айта кетейік, жұмыс істеп тұрған кәсіпорындар саны қатарынан үш ай бойы азайып келеді.
@DataHub_KZ
1 тамыздағы жағдай бойынша елімізде РФ меншік иелері бар 23 670 заңды тұлға және филиал тіркелген. Бұл ҚР СЖРА ҰСБ деректері бойынша 1 шілдедегі көрсеткіштен 13-ке аз.
Айдың қорытындысы бойынша төмендеу Украинадағы әскери қақтығыс басталғаннан бері алғаш рет тіркелді. Соңғы рет компаниялар саны 2022 жылдың ақпан айының қорытындысы бойынша азайған, тіпті 2022 жылдың қаңтар айының қорытындысы бойынша да бұл көрсеткіш төмендеген еді.
Ал 2022 жылдың наурызынан бастап көрсеткіш тұрақты түрде өсіп отырды: кейде көрсеткіш бір айда 1000-нан астам бірлікке өсті. 2022 жылы орташа айлық өсім қарқыны 616 бірлікті, 2023 жылы 342 бірлікті, ал осы жылдың бірінші жартыжылдығында 112 бірлікті құрады.
Нәтижесінде, қазіргі уақытта Қазақстанда тіркелген ресейлік ұйымдар саны 2022 жылдың басындағы соғысқа дейінгі кезеңмен салыстырғанда екі есе көп. Олардың шамамен 80%-ы, яғни 19,3 мыңнан астамы жұмыс істеп тұр. Айта кетейік, жұмыс істеп тұрған кәсіпорындар саны қатарынан үш ай бойы азайып келеді.
@DataHub_KZ
❤1🥰1
💊💰Қазақстан импортталған дәрі-дәрмекке 1 млрд доллар жұмсады
Қаңтар-маусым айларында дәрі-дәрмектің импорты $1,06 млрд құрады. ҚР СЖРА ҰСБ деректеріне сәйкес, мұндай көрсеткіш I жартыжылдық қорытындысы бойынша 2019 ж. бері болмаған.
Жылдық есепте шетелдік жеткізілімдердің құны айтарлықтай 56%-ға өсті. Алайда бұл көрсеткіштің күрт өсуі сирек құбылыс емес. Алдыңғы секіріс 2022 ж. қаңтар-маусым айларында байқалды. Дегенмен, оның күші қазіргімен салыстырғанда әлдеқайда төмен болды – 39%.
Импорттың физикалық көлемі де рекордтық деңгейге жетті – 18,9 мың тонна.
Қазақстан дәрі-дәрмек импорттаған елдердің тізімі өте ұзақ. Жалпы соманың ең үлкен үлесі мыналарға тиесілі:
🇩🇪 Германия – 16% (173,3 млн доллар);
🇮🇳 Үндістан – 9% (93,4 млн доллар);
🇮🇹 Италия – 7% (74,1 млн доллар);
🇷🇺 Ресей – 6% (58 млн доллар).
Соңғы ел оған қоса, жеткізілген тауарлардың жалпы салмағының 27%-ын құрайды – 5,2 мың т.
6 айдың ішінде Қазақстанның өзінде $194,4 млн дәрі-дәрмек өндірілді.
@DataHub_KZ
Қаңтар-маусым айларында дәрі-дәрмектің импорты $1,06 млрд құрады. ҚР СЖРА ҰСБ деректеріне сәйкес, мұндай көрсеткіш I жартыжылдық қорытындысы бойынша 2019 ж. бері болмаған.
Жылдық есепте шетелдік жеткізілімдердің құны айтарлықтай 56%-ға өсті. Алайда бұл көрсеткіштің күрт өсуі сирек құбылыс емес. Алдыңғы секіріс 2022 ж. қаңтар-маусым айларында байқалды. Дегенмен, оның күші қазіргімен салыстырғанда әлдеқайда төмен болды – 39%.
Импорттың физикалық көлемі де рекордтық деңгейге жетті – 18,9 мың тонна.
Қазақстан дәрі-дәрмек импорттаған елдердің тізімі өте ұзақ. Жалпы соманың ең үлкен үлесі мыналарға тиесілі:
🇩🇪 Германия – 16% (173,3 млн доллар);
🇮🇳 Үндістан – 9% (93,4 млн доллар);
🇮🇹 Италия – 7% (74,1 млн доллар);
🇷🇺 Ресей – 6% (58 млн доллар).
Соңғы ел оған қоса, жеткізілген тауарлардың жалпы салмағының 27%-ын құрайды – 5,2 мың т.
6 айдың ішінде Қазақстанның өзінде $194,4 млн дәрі-дәрмек өндірілді.
@DataHub_KZ
🥰3
БЖЗҚ қаражаттары Отбасы облигацияларына салынды
Шілдеде ҚРҰБ басқаруындағы портфельге 50,5 млрд теңге сомасындағы құнды қағаздар сатып алынды, БЖЗҚ деректеріне сүйенсек, бұл банк облигацияларымен мәміле кем дегенде 2017 жылдан бері алғаш рет жасалған.
Сонымен қатар өткен айда «Халық банкінің» облигациялары да сатып алынды, 39,1 млрд теңге сомасындағы мәміле туралы айтылып отыр. Бұл мәмілеге байланысты көктемде Ұлттық банк ЕДБ-ның бизнеске несие беру үшін қарыз қағаздарына қаражат салу жоспары туралы хабарлағанын еске түсіруге болады: сол кезде облигацияларға 500 млрд теңгеге дейін инвестиция салынатыны айтылған болатын.
Бірақ бұл жаңа инвестициялар, ал жалпы 1 тамызға қарай инвестициялық белсенділіктің нәтижелері қандай?
Зейнетақы активтерінің кірістілігі баға өсімінен әлі де асып келеді: жыл басынан бері ол 7,51%-ға жетті, ал инфляция 4,7%-ды құрады. 7 айдағы инвестициялық табыс сомасы 1,4 трлн теңгені құрады, бұл былтырғы жылмен салыстырғанда номиналды түрде 80%-ға көп. Нақты шілдедегі көрсеткіш – 174,6 млрд теңге, оның негізгі бөлігін құнды қағаздар бойынша сыйақы құрады.
@DataHub_KZ
Шілдеде ҚРҰБ басқаруындағы портфельге 50,5 млрд теңге сомасындағы құнды қағаздар сатып алынды, БЖЗҚ деректеріне сүйенсек, бұл банк облигацияларымен мәміле кем дегенде 2017 жылдан бері алғаш рет жасалған.
Сонымен қатар өткен айда «Халық банкінің» облигациялары да сатып алынды, 39,1 млрд теңге сомасындағы мәміле туралы айтылып отыр. Бұл мәмілеге байланысты көктемде Ұлттық банк ЕДБ-ның бизнеске несие беру үшін қарыз қағаздарына қаражат салу жоспары туралы хабарлағанын еске түсіруге болады: сол кезде облигацияларға 500 млрд теңгеге дейін инвестиция салынатыны айтылған болатын.
Бірақ бұл жаңа инвестициялар, ал жалпы 1 тамызға қарай инвестициялық белсенділіктің нәтижелері қандай?
Зейнетақы активтерінің кірістілігі баға өсімінен әлі де асып келеді: жыл басынан бері ол 7,51%-ға жетті, ал инфляция 4,7%-ды құрады. 7 айдағы инвестициялық табыс сомасы 1,4 трлн теңгені құрады, бұл былтырғы жылмен салыстырғанда номиналды түрде 80%-ға көп. Нақты шілдедегі көрсеткіш – 174,6 млрд теңге, оның негізгі бөлігін құнды қағаздар бойынша сыйақы құрады.
@DataHub_KZ
❤3🥰1
✈️Қазақстан жолаушылар ұшақтарын рекордтық мөлшерде импорттады
6 айдың қорытындысы бойынша шетелден сыйымдылығы 50-ден 300 адамға дейін 13 әуе кемесі* алынды. Қаңтар-маусым айларында кем дегенде 2015 ж. бері дәл мұндай көп көрсеткіш болған емес.
Әдетте, бірінші жартыжылдықта елімізге бес ұшақтан артық келмейді. Осы тұрғыда тек биылғы жыл ғана емес, сонымен қатар 2018 ж. да ерекше болды – 8 бірлік.
📌Ұшақтардың негізгі жеткізушілері Франция (6 бірлік) мен Ирландия (4 бірлік) болды. АҚШ тағы 2 әуе кемесін, ал Германия 1 әуе кемесін жіберді. Ақшалай түрде импорт $656 млн жетті. Номиналды түрде бұл өткен жылғы деңгейден үш есе жоғары. Сонда бір ұшақтың орташа құны $50,5 млн болғанын түсінуге болады.
🤔Айта кету керек, рекордтық деңгейде болған тек импортталған ұшақтардың саны ғана емес, сонымен қатар экспортталған ұшақтардың саны да – 10 бірлік. Оның ішінде 7 ұшақ Ирландияға жөнелтілді.
*ЕАЭО СЭҚ ТН коды 8802400036
ҚР ҚМ МКК деректері
@DataHub_KZ
6 айдың қорытындысы бойынша шетелден сыйымдылығы 50-ден 300 адамға дейін 13 әуе кемесі* алынды. Қаңтар-маусым айларында кем дегенде 2015 ж. бері дәл мұндай көп көрсеткіш болған емес.
Әдетте, бірінші жартыжылдықта елімізге бес ұшақтан артық келмейді. Осы тұрғыда тек биылғы жыл ғана емес, сонымен қатар 2018 ж. да ерекше болды – 8 бірлік.
📌Ұшақтардың негізгі жеткізушілері Франция (6 бірлік) мен Ирландия (4 бірлік) болды. АҚШ тағы 2 әуе кемесін, ал Германия 1 әуе кемесін жіберді. Ақшалай түрде импорт $656 млн жетті. Номиналды түрде бұл өткен жылғы деңгейден үш есе жоғары. Сонда бір ұшақтың орташа құны $50,5 млн болғанын түсінуге болады.
🤔Айта кету керек, рекордтық деңгейде болған тек импортталған ұшақтардың саны ғана емес, сонымен қатар экспортталған ұшақтардың саны да – 10 бірлік. Оның ішінде 7 ұшақ Ирландияға жөнелтілді.
*ЕАЭО СЭҚ ТН коды 8802400036
ҚР ҚМ МКК деректері
@DataHub_KZ
🥰3
Бізде автокөліктер жүрмейді. Маусым айында Қазақстан нарығына жеңіл автокөліктердің келуі 2023 жылдың басынан бері ең төменгі деңгейге түсті.
Жақында біз жеңіл жолаушылар автокөліктерінің өндірісінің антирекорды туралы хабарлағанымыз естеріңізде ме? Маусым айында шамамен 5,5 мың автокөлік өндірілді, бұл мамыр айына қарағанда үштен бір бөлігіне аз, ал өткен жылмен салыстырғанда екі есеге аз. ҚР СЖРА ҰСБ-ның жаңа мәліметтеріне қарағанда, соншалықты әсерлі болмаса да, сол кезде импорт та айтарлықтай төмендеген.
Жаздың алғашқы айында Қазақстанға 12,1 мың осындай жеңіл автокөлік әкелінген, бұл мамыр айымен салыстырғанда 3%-ға, ал 2023 жылдың маусымымен салыстырғанда 15%-ға аз. Айта кету керек, ұзақ мерзімді антирекорд туралы әңгіме жоқ, себебі биыл одан да төмен көрсеткіштер болған.
Бірақ өндіріс те, импорт та бір мезгілде төмендегендіктен, осы екі көрсеткіштің жиынтығы да 2023 жылдың ақпан айынан бері ең төменгі деңгейге түскені айдан анық. Статистика осы жиынтық көлемді «ресурстар» деп атайды: бұл терминнің астарында белгілі бір уақыт аралығында елде пайда болған тауар көлемі (біздің жағдайда – бір айда) жасырылады. Маусым айында аталған көрсеткіш шамамен 17,6 мың бірлікті құрап, бір айда 14%-ға, ал өткен жылдың сәйкес кезеңімен салыстырғанда салыстырғанда 36%-ға төмендеген.
Осы 17,6 мыңнан кем автокөліктің қаншасы ішкі нарықта қалды, ал қаншасы шетелге кетті? Іс жүзінде бәрі, шамамен 17,5 мың, бірақ бұл тағы да 2023 жылдың ақпан айынан бері ай сайынғы минимумға айналды.
Айтпақшы, экспорт бір жыл бойы өте қарапайым деңгейде қалды, ал сәуірден бері айына жүзден аз көлік экспортталып жүр. Дәл сол кезде РФ-да ЕАЭО елдерінен көліктерді әкелудің жаңа ережелері күшіне енді, бұл импортты аса тиімді етпей қойды, ал өткен жаздан бастап Ресейге жеткізілімдер қатты төмендеп, тіпті мүлдем дерлік тоқтады. Маусым айында біз 78 шетелге кеткен жеңіл автокөліктің Ресейге 13-ін ғана жібердік.
P.S. Дегенмен, автокөлікке қатысты сыртқы сауда туралы айтқанда, тағы бір маңызды сәтті есте сақтау керек: нарықта қазір импорттың «сұр схемалары» да белсенді жұмыс істеп жатыр деп мәлімдейді.
Ал енді жеңіл жолаушылар автокөліктерінің ресми импорт және экспорт динамикасының қалай өзгергенін келесі суреттен көруге болады.
Жақында біз жеңіл жолаушылар автокөліктерінің өндірісінің антирекорды туралы хабарлағанымыз естеріңізде ме? Маусым айында шамамен 5,5 мың автокөлік өндірілді, бұл мамыр айына қарағанда үштен бір бөлігіне аз, ал өткен жылмен салыстырғанда екі есеге аз. ҚР СЖРА ҰСБ-ның жаңа мәліметтеріне қарағанда, соншалықты әсерлі болмаса да, сол кезде импорт та айтарлықтай төмендеген.
Жаздың алғашқы айында Қазақстанға 12,1 мың осындай жеңіл автокөлік әкелінген, бұл мамыр айымен салыстырғанда 3%-ға, ал 2023 жылдың маусымымен салыстырғанда 15%-ға аз. Айта кету керек, ұзақ мерзімді антирекорд туралы әңгіме жоқ, себебі биыл одан да төмен көрсеткіштер болған.
Бірақ өндіріс те, импорт та бір мезгілде төмендегендіктен, осы екі көрсеткіштің жиынтығы да 2023 жылдың ақпан айынан бері ең төменгі деңгейге түскені айдан анық. Статистика осы жиынтық көлемді «ресурстар» деп атайды: бұл терминнің астарында белгілі бір уақыт аралығында елде пайда болған тауар көлемі (біздің жағдайда – бір айда) жасырылады. Маусым айында аталған көрсеткіш шамамен 17,6 мың бірлікті құрап, бір айда 14%-ға, ал өткен жылдың сәйкес кезеңімен салыстырғанда салыстырғанда 36%-ға төмендеген.
Осы 17,6 мыңнан кем автокөліктің қаншасы ішкі нарықта қалды, ал қаншасы шетелге кетті? Іс жүзінде бәрі, шамамен 17,5 мың, бірақ бұл тағы да 2023 жылдың ақпан айынан бері ай сайынғы минимумға айналды.
Айтпақшы, экспорт бір жыл бойы өте қарапайым деңгейде қалды, ал сәуірден бері айына жүзден аз көлік экспортталып жүр. Дәл сол кезде РФ-да ЕАЭО елдерінен көліктерді әкелудің жаңа ережелері күшіне енді, бұл импортты аса тиімді етпей қойды, ал өткен жаздан бастап Ресейге жеткізілімдер қатты төмендеп, тіпті мүлдем дерлік тоқтады. Маусым айында біз 78 шетелге кеткен жеңіл автокөліктің Ресейге 13-ін ғана жібердік.
P.S. Дегенмен, автокөлікке қатысты сыртқы сауда туралы айтқанда, тағы бір маңызды сәтті есте сақтау керек: нарықта қазір импорттың «сұр схемалары» да белсенді жұмыс істеп жатыр деп мәлімдейді.
Ал енді жеңіл жолаушылар автокөліктерінің ресми импорт және экспорт динамикасының қалай өзгергенін келесі суреттен көруге болады.
👍3🥰1
Әдеттегідей, айдың соңында несие беру нарығындағы жаңалықтарды баяндаймыз. Бүгінгі шолуда — шілде айының көрсеткіштері.
Жеке сектор
🏠 Ипотека берілу саны артқанының есебінен жанданып келеді: шілдеде - 12,7 мың, ал маусымда - 9,6 мың. Ақшалай көлемі 202 млрд теңгеге дейін өсті. Орташа сома, айтпақшы, өзгерген жоқ. Ол бір айда 3,5% ғана өсіп, 15,8 млн теңгеге жетті. Бір қызығы, шілдеде тұрғын үй нарығында да айтарлықтай жандану байқалды: мәмілелер саны 2022 жылдың сәуір айынан бері ең жоғары деңгейде болды — 40,1 мың бірлік.
🚘 Автонесие бойынша берілген несиелердің жалпы сомасы да өсті. Қазіргі көрсеткіш — 175,6 млрд теңге. Бұл жерде де өсу динамикасы несиенің берілу санының өсуі аясында байқалады — 16,1 мыңнан 21,3 мыңға дейін.
👨💼 Жеке тұлғалардың бизнес-несиелері де жақсы көрсеткіш көрсетуде. Шілдеде бұл көрсеткіш 36,1 млрд теңгені құрады, бұл алдыңғы аймен салыстырғанда шамамен үштен біріне артық.
🛒 "Жалақыға дейінгі қарыздар" жарты жылда алғаш рет айлық өсімді көрсетуде. Шілдеде берілген қарыз көлемі маусыммен салыстырғанда 15,6% өсті. Десе де, нәтиже әлі де мәз емес — 50,3 млрд теңге. Салыстырыңыз: бір жыл бұрын бұл көрсеткіш 66,1 млрд теңгені құраған.
🛍 Кепілсіз тұтынушылық қарыздардың өсу қарқыны шілдеде 0,5% (айдан айға) дейін баяулады. Нәтижесінде көрсеткіш 981,2 млрд теңгені құрады. Айта кету керек, мұндай несиенің орташа сомасы салыстырмалы түрде үлкен емес — 311,8 мың теңге. Маусыммен салыстырғанда ол 2,1% төмендеді.
Бизнес
💼 Корпоративтік секторды несиелендіру төмендеуде — маусымға қарағанда 4,2% кеміген. Дегенмен, ағымдағы көрсеткіш, 1,5 трлн теңге, төмен деп айтуға келмейді: ол өткен жылғы деңгейден 23,2% жоғары. Жалпы алғанда, берілген қарыздардың көлемінің азаюы кәсіпкерлердің кредиттік өнімдерге деген сұранысының аздығын білдірмейді. Мысалы, заңды тұлғаларға берілген несие саны шілдеде маусыммен салыстырғанда өзгерген жоқ — 12,3 мың бірлік. Ал жеке кәсіпкерлерге берілген несие саны 6,3%-ға өсіп, 35,2 мың бірлікті құрады (айдан айға).
💰 Сондықтан берілген несиенің орташа сомасының төмендеуі туралы айту керек. Заңды тұлғалар сегментінде көрсеткіш айдан айға 3,9%-ға (112,6 млн теңгеге дейін), ал жеке кәсіпкерлер сегментінде 7,4%-ға төмендеген (4,5 млн теңгеге дейін). Айта кету керек, нарықтағы негізгі ахуал заңды тұлғаларға байланысты — оларға берілген несиелер көлемінің 90%-ы тиесілі (1,4 трлн теңге).
Несие беру нарығы бойынша қосымша мәліметтерді төмендегі суреттерден көре аласыздар👇
Бірінші кредиттік бюро деректері
@DataHub_KZ
Жеке сектор
🏠 Ипотека берілу саны артқанының есебінен жанданып келеді: шілдеде - 12,7 мың, ал маусымда - 9,6 мың. Ақшалай көлемі 202 млрд теңгеге дейін өсті. Орташа сома, айтпақшы, өзгерген жоқ. Ол бір айда 3,5% ғана өсіп, 15,8 млн теңгеге жетті. Бір қызығы, шілдеде тұрғын үй нарығында да айтарлықтай жандану байқалды: мәмілелер саны 2022 жылдың сәуір айынан бері ең жоғары деңгейде болды — 40,1 мың бірлік.
🚘 Автонесие бойынша берілген несиелердің жалпы сомасы да өсті. Қазіргі көрсеткіш — 175,6 млрд теңге. Бұл жерде де өсу динамикасы несиенің берілу санының өсуі аясында байқалады — 16,1 мыңнан 21,3 мыңға дейін.
👨💼 Жеке тұлғалардың бизнес-несиелері де жақсы көрсеткіш көрсетуде. Шілдеде бұл көрсеткіш 36,1 млрд теңгені құрады, бұл алдыңғы аймен салыстырғанда шамамен үштен біріне артық.
🛒 "Жалақыға дейінгі қарыздар" жарты жылда алғаш рет айлық өсімді көрсетуде. Шілдеде берілген қарыз көлемі маусыммен салыстырғанда 15,6% өсті. Десе де, нәтиже әлі де мәз емес — 50,3 млрд теңге. Салыстырыңыз: бір жыл бұрын бұл көрсеткіш 66,1 млрд теңгені құраған.
🛍 Кепілсіз тұтынушылық қарыздардың өсу қарқыны шілдеде 0,5% (айдан айға) дейін баяулады. Нәтижесінде көрсеткіш 981,2 млрд теңгені құрады. Айта кету керек, мұндай несиенің орташа сомасы салыстырмалы түрде үлкен емес — 311,8 мың теңге. Маусыммен салыстырғанда ол 2,1% төмендеді.
Бизнес
💼 Корпоративтік секторды несиелендіру төмендеуде — маусымға қарағанда 4,2% кеміген. Дегенмен, ағымдағы көрсеткіш, 1,5 трлн теңге, төмен деп айтуға келмейді: ол өткен жылғы деңгейден 23,2% жоғары. Жалпы алғанда, берілген қарыздардың көлемінің азаюы кәсіпкерлердің кредиттік өнімдерге деген сұранысының аздығын білдірмейді. Мысалы, заңды тұлғаларға берілген несие саны шілдеде маусыммен салыстырғанда өзгерген жоқ — 12,3 мың бірлік. Ал жеке кәсіпкерлерге берілген несие саны 6,3%-ға өсіп, 35,2 мың бірлікті құрады (айдан айға).
💰 Сондықтан берілген несиенің орташа сомасының төмендеуі туралы айту керек. Заңды тұлғалар сегментінде көрсеткіш айдан айға 3,9%-ға (112,6 млн теңгеге дейін), ал жеке кәсіпкерлер сегментінде 7,4%-ға төмендеген (4,5 млн теңгеге дейін). Айта кету керек, нарықтағы негізгі ахуал заңды тұлғаларға байланысты — оларға берілген несиелер көлемінің 90%-ы тиесілі (1,4 трлн теңге).
Несие беру нарығы бойынша қосымша мәліметтерді төмендегі суреттерден көре аласыздар👇
Бірінші кредиттік бюро деректері
@DataHub_KZ
❤2👍2🥰1
🌻 Күнбағыс майының бағасы соңғы екі жылдам қарқынмен қымбаттады
13-20 тамыз аралығында тауарлардың тұтыну бағасы 0,8%-ға өсті. Бұл 2022 жылдың күзінен бергі кезеңдегі ең үлкен апта сайынғы баға өсімі екенін ҚР СЖРА ҰСБ деректерінен көруге болады.
Майдың бағасы бес апта қатарынан аздап өсіп жатыр – 2023 жылдың басынан шілденің ортасына дейін, 81 апта бойы, оның бағасы небәрі 6 рет қана өскен еді, ал көп жағдайда керісінше төмендеді (графикті қараңыз). Сол себепті дәл қазір өнім бағасы өткен жылмен салыстырғанда 17%-ға төмен.
⛔️ Мұндай нәтижеге 2023 жылдың ақпанында енгізілген күнбағыс экспортына салынған баждар себеп болды: идеясы мынада – егер тұқымдарды экспорттау тиімсіз болса, олар қайта өңдеушілердің қарамағында қалады, ал олар өндірісті арттырады.
Аграршылар бастапқыда бұл бажға қарсы болған, ал май өндірушілер оны алып тастаса, шикізатсыз қаламыз деп сендірді. Баждың өзі әлі де күшінде, дегенмен Қаржы министрлігі оны жақында төмендетуді ұсынды.
🧐 Дегенмен, қолжетімді ақпаратқа қарағанда, шикізатқа қатысты жағдай қазір қызықты болып тұр. Бір жағынан, ресми деректерге сәйкес, күнбағыс егістік алаңы өткен жылы да, биыл да өскен. Екінші жағынан, тұқымдарға қатысты дау туындап отыр. Май зауыттары күнбағыс сатылмай жатыр, өйткені ол жоқ деп мәлімдейді; ал ҰСБ алған есептерге сәйкес, маусымның қорытындысы бойынша қорлар болды (бюроның өзі деректерді бұрмалаудың еш себебі жоқ деп есептейді).
👌🏼 Осы уақытта, өндіріс жағдайы жақсы сияқты. Шілде айында тазартылған да, тазартылмаған да май бойынша жылдық өсім айтарлықтай жоғары болды – шамамен төрттен бір бөлікке. Алайда, мамыр және маусым айларында тазартылған өнім сегментінде жылдық төмендеу байқалды, бірақ жылдың 7 айының қорытындысы бойынша екі түрдегі май өндірісінің өсімі өте қарқынды.
Бірақ қызықтысы: ішкі нарықта, соңғы қолжетімді деректерге қарағанда, 2024 жылдың қаңтар-маусым айларында 2023 жылдың қаңтар-маусым айларымен салыстырғанда күнбағыс майы 15%-ға аз сатылды. Ал экспорт сол уақытта 58%-ға өсті.
@DataHub_KZ
13-20 тамыз аралығында тауарлардың тұтыну бағасы 0,8%-ға өсті. Бұл 2022 жылдың күзінен бергі кезеңдегі ең үлкен апта сайынғы баға өсімі екенін ҚР СЖРА ҰСБ деректерінен көруге болады.
Майдың бағасы бес апта қатарынан аздап өсіп жатыр – 2023 жылдың басынан шілденің ортасына дейін, 81 апта бойы, оның бағасы небәрі 6 рет қана өскен еді, ал көп жағдайда керісінше төмендеді (графикті қараңыз). Сол себепті дәл қазір өнім бағасы өткен жылмен салыстырғанда 17%-ға төмен.
⛔️ Мұндай нәтижеге 2023 жылдың ақпанында енгізілген күнбағыс экспортына салынған баждар себеп болды: идеясы мынада – егер тұқымдарды экспорттау тиімсіз болса, олар қайта өңдеушілердің қарамағында қалады, ал олар өндірісті арттырады.
Аграршылар бастапқыда бұл бажға қарсы болған, ал май өндірушілер оны алып тастаса, шикізатсыз қаламыз деп сендірді. Баждың өзі әлі де күшінде, дегенмен Қаржы министрлігі оны жақында төмендетуді ұсынды.
🧐 Дегенмен, қолжетімді ақпаратқа қарағанда, шикізатқа қатысты жағдай қазір қызықты болып тұр. Бір жағынан, ресми деректерге сәйкес, күнбағыс егістік алаңы өткен жылы да, биыл да өскен. Екінші жағынан, тұқымдарға қатысты дау туындап отыр. Май зауыттары күнбағыс сатылмай жатыр, өйткені ол жоқ деп мәлімдейді; ал ҰСБ алған есептерге сәйкес, маусымның қорытындысы бойынша қорлар болды (бюроның өзі деректерді бұрмалаудың еш себебі жоқ деп есептейді).
👌🏼 Осы уақытта, өндіріс жағдайы жақсы сияқты. Шілде айында тазартылған да, тазартылмаған да май бойынша жылдық өсім айтарлықтай жоғары болды – шамамен төрттен бір бөлікке. Алайда, мамыр және маусым айларында тазартылған өнім сегментінде жылдық төмендеу байқалды, бірақ жылдың 7 айының қорытындысы бойынша екі түрдегі май өндірісінің өсімі өте қарқынды.
Бірақ қызықтысы: ішкі нарықта, соңғы қолжетімді деректерге қарағанда, 2024 жылдың қаңтар-маусым айларында 2023 жылдың қаңтар-маусым айларымен салыстырғанда күнбағыс майы 15%-ға аз сатылды. Ал экспорт сол уақытта 58%-ға өсті.
@DataHub_KZ
❤2🥰1
Жыл басынан бері 100-ге жуық полицей сыбайлас жемқорлық үшін сотталды
Қаңтар-шілде айларында соттар сыбайлас жемқорлық істері бойынша 95 полиция қызметкерін кінәлі деп тапты. 80% жағдайда айыптау үкімдері ҚР ҚК-нің «Пара алу» (47 адам) және «Алаяқтық» (27 адам) баптары бойынша шығарылды.
Сәйкесінше, сотталған полиция қызметкерлерінің әрекеттері басқаша жіктелген жағдайлар өте сирек болды:
🔸пара беру – 7 адам;
🔸парақорлыққа делдал болу – 5 адам;
🔸құзыреттілікті асыра пайдалану – 4 адам;
🔸қызметтегі әрекетсіздік – 3 адам;
🔸өкілеттікті асыра пайдалану – 2 адам.
Жыл басынан бері сыбайлас жемқорлық істері бойынша барлығы 557 адам, оның ішінде полицейлер де сотталған. Олардың 182-сі бас бостандығынан айырылып (50% жағдайда бес жылдан аспайтын мерзімге), 247-сі айыппұл төлеуге міндеттелді (жалпы сомасы 3,4 млрд теңге). Қызықты жайт: сот үкімі бойынша сотталғандардың 56-сы немесе жалпы санының 10%-ы жазаға тартылмаған.
Айта кету керек, жеті ай ішінде сыбайлас жемқорлық бойынша айыпталғандарды тек екі рет ақтаған, екеуінде де полиция қызметкерлеріне қатысты болған.
Деректер ҚР БП ҚСжАЭК-нен алынған.
@DataHub_KZ
Қаңтар-шілде айларында соттар сыбайлас жемқорлық істері бойынша 95 полиция қызметкерін кінәлі деп тапты. 80% жағдайда айыптау үкімдері ҚР ҚК-нің «Пара алу» (47 адам) және «Алаяқтық» (27 адам) баптары бойынша шығарылды.
Сәйкесінше, сотталған полиция қызметкерлерінің әрекеттері басқаша жіктелген жағдайлар өте сирек болды:
🔸пара беру – 7 адам;
🔸парақорлыққа делдал болу – 5 адам;
🔸құзыреттілікті асыра пайдалану – 4 адам;
🔸қызметтегі әрекетсіздік – 3 адам;
🔸өкілеттікті асыра пайдалану – 2 адам.
Жыл басынан бері сыбайлас жемқорлық істері бойынша барлығы 557 адам, оның ішінде полицейлер де сотталған. Олардың 182-сі бас бостандығынан айырылып (50% жағдайда бес жылдан аспайтын мерзімге), 247-сі айыппұл төлеуге міндеттелді (жалпы сомасы 3,4 млрд теңге). Қызықты жайт: сот үкімі бойынша сотталғандардың 56-сы немесе жалпы санының 10%-ы жазаға тартылмаған.
Айта кету керек, жеті ай ішінде сыбайлас жемқорлық бойынша айыпталғандарды тек екі рет ақтаған, екеуінде де полиция қызметкерлеріне қатысты болған.
Деректер ҚР БП ҚСжАЭК-нен алынған.
@DataHub_KZ
👍2🥰1
Негізгі шетел валюталарына таза сұраныс төмендеп кетті: антирекордтарды жаңартып жатырмыз
💵 Шілдеде Қазақстандағы айырбастау орындарында қолма-қол доллардың нетто-сатылым көлемі (сатылымдардан сатып алуларды алғанда) 97,3 млрд теңге болды, бұл номиналды түрде маусыммен салыстырғанда 34% төмен және өткен жылмен салыстырғанда жартысына аз. Нәтижесінде, теңгемен есептегенде бұл көрсеткіш бір жылдан астам уақыт ішінде ең төменгі деңгейге жетті (инфляцияны ескермегенде 2023 жылғы маусымнан бастап, салыстырмалы бағамен 2023 жылғы сәуірден бастап).
💶 Шілдеде еуроның нетто-сатылымы 10,2 млрд теңге болды. Мұнда айдан айға бірден 51% кем, жылға жылға ағымдағы бағалармен 37% кем. Номиналды түрде тіпті үш жылдан астам уақыт бұрын, 2021 жылдың мамырында төменгі деңгей тіркелген болатын. Теңгенің әлсіреуі қазір қатты валюталарға деген сұранысқа әсер ете бастаған сияқты: шілдеде доллардың ресми орташа бағамы айдан айға 4,4% артса, еуро 5,1% артты.
🇷🇺 Ал өткен айда халық сатып алудан гөрі көбірек сатқан рубльдің жағдайы қалай? Ол одан әрі кері кетіп бара жатыр. Нетто-сатылымы маусымдағы -8,6 млрд теңгеден кейін -9,5 млрд теңге болды. Мұндай төмен мәндер кем дегенде 2020 жылдың басынан бері мүлдем болмаған еді. Маусымда Ресей валютасының ресми орташа бағамы тағы да теңгеге қатысты 5,2% нығайды.
@DataHub_KZ
💵 Шілдеде Қазақстандағы айырбастау орындарында қолма-қол доллардың нетто-сатылым көлемі (сатылымдардан сатып алуларды алғанда) 97,3 млрд теңге болды, бұл номиналды түрде маусыммен салыстырғанда 34% төмен және өткен жылмен салыстырғанда жартысына аз. Нәтижесінде, теңгемен есептегенде бұл көрсеткіш бір жылдан астам уақыт ішінде ең төменгі деңгейге жетті (инфляцияны ескермегенде 2023 жылғы маусымнан бастап, салыстырмалы бағамен 2023 жылғы сәуірден бастап).
💶 Шілдеде еуроның нетто-сатылымы 10,2 млрд теңге болды. Мұнда айдан айға бірден 51% кем, жылға жылға ағымдағы бағалармен 37% кем. Номиналды түрде тіпті үш жылдан астам уақыт бұрын, 2021 жылдың мамырында төменгі деңгей тіркелген болатын. Теңгенің әлсіреуі қазір қатты валюталарға деген сұранысқа әсер ете бастаған сияқты: шілдеде доллардың ресми орташа бағамы айдан айға 4,4% артса, еуро 5,1% артты.
🇷🇺 Ал өткен айда халық сатып алудан гөрі көбірек сатқан рубльдің жағдайы қалай? Ол одан әрі кері кетіп бара жатыр. Нетто-сатылымы маусымдағы -8,6 млрд теңгеден кейін -9,5 млрд теңге болды. Мұндай төмен мәндер кем дегенде 2020 жылдың басынан бері мүлдем болмаған еді. Маусымда Ресей валютасының ресми орташа бағамы тағы да теңгеге қатысты 5,2% нығайды.
@DataHub_KZ
👍3❤1🥰1