Негізгі шетел валюталарына таза сұраныс төмендеп кетті: антирекордтарды жаңартып жатырмыз
💵 Шілдеде Қазақстандағы айырбастау орындарында қолма-қол доллардың нетто-сатылым көлемі (сатылымдардан сатып алуларды алғанда) 97,3 млрд теңге болды, бұл номиналды түрде маусыммен салыстырғанда 34% төмен және өткен жылмен салыстырғанда жартысына аз. Нәтижесінде, теңгемен есептегенде бұл көрсеткіш бір жылдан астам уақыт ішінде ең төменгі деңгейге жетті (инфляцияны ескермегенде 2023 жылғы маусымнан бастап, салыстырмалы бағамен 2023 жылғы сәуірден бастап).
💶 Шілдеде еуроның нетто-сатылымы 10,2 млрд теңге болды. Мұнда айдан айға бірден 51% кем, жылға жылға ағымдағы бағалармен 37% кем. Номиналды түрде тіпті үш жылдан астам уақыт бұрын, 2021 жылдың мамырында төменгі деңгей тіркелген болатын. Теңгенің әлсіреуі қазір қатты валюталарға деген сұранысқа әсер ете бастаған сияқты: шілдеде доллардың ресми орташа бағамы айдан айға 4,4% артса, еуро 5,1% артты.
🇷🇺 Ал өткен айда халық сатып алудан гөрі көбірек сатқан рубльдің жағдайы қалай? Ол одан әрі кері кетіп бара жатыр. Нетто-сатылымы маусымдағы -8,6 млрд теңгеден кейін -9,5 млрд теңге болды. Мұндай төмен мәндер кем дегенде 2020 жылдың басынан бері мүлдем болмаған еді. Маусымда Ресей валютасының ресми орташа бағамы тағы да теңгеге қатысты 5,2% нығайды.
@DataHub_KZ
💵 Шілдеде Қазақстандағы айырбастау орындарында қолма-қол доллардың нетто-сатылым көлемі (сатылымдардан сатып алуларды алғанда) 97,3 млрд теңге болды, бұл номиналды түрде маусыммен салыстырғанда 34% төмен және өткен жылмен салыстырғанда жартысына аз. Нәтижесінде, теңгемен есептегенде бұл көрсеткіш бір жылдан астам уақыт ішінде ең төменгі деңгейге жетті (инфляцияны ескермегенде 2023 жылғы маусымнан бастап, салыстырмалы бағамен 2023 жылғы сәуірден бастап).
💶 Шілдеде еуроның нетто-сатылымы 10,2 млрд теңге болды. Мұнда айдан айға бірден 51% кем, жылға жылға ағымдағы бағалармен 37% кем. Номиналды түрде тіпті үш жылдан астам уақыт бұрын, 2021 жылдың мамырында төменгі деңгей тіркелген болатын. Теңгенің әлсіреуі қазір қатты валюталарға деген сұранысқа әсер ете бастаған сияқты: шілдеде доллардың ресми орташа бағамы айдан айға 4,4% артса, еуро 5,1% артты.
🇷🇺 Ал өткен айда халық сатып алудан гөрі көбірек сатқан рубльдің жағдайы қалай? Ол одан әрі кері кетіп бара жатыр. Нетто-сатылымы маусымдағы -8,6 млрд теңгеден кейін -9,5 млрд теңге болды. Мұндай төмен мәндер кем дегенде 2020 жылдың басынан бері мүлдем болмаған еді. Маусымда Ресей валютасының ресми орташа бағамы тағы да теңгеге қатысты 5,2% нығайды.
@DataHub_KZ
👍3❤1🥰1
Мінеки, соңғы бір жарым жылдағы қолма-қол шетел валюталарына таза сұраныстың динамикасы осындай.
Айтпақшы, көріп отырғаныңыздай, рубль бесінші ай қатарынан нөлден төмен деңгейде тұр.
@DataHub_KZ
Айтпақшы, көріп отырғаныңыздай, рубль бесінші ай қатарынан нөлден төмен деңгейде тұр.
@DataHub_KZ
👍2❤1🥰1
↘️💰 Халықтың депозиттеріне қойылатын мөлшерлемелер соңғы бір жарым жылдағы ең төменгі деңгейге дейін төмендеді
Шілде айында жеке тұлғалардың теңгедегі депозиттеріне ЕДБ бойынша орташа өлшемді сыйақы мөлшерлемесі 13,5%-ды құрады. Мұндай төмен көрсеткіш соңғы рет 2023 жылдың наурызында байқалған еді.
Бұл көрсеткіш соңғы төрт айдың үшеуінде төмендеді (маусым айында өзгеріс болмады). Бұл динамикаға базалық мөлшерлеменің төмендеуі әсер еткен деп болжауға болады.
Алайда, қалыптасқан жағдай депозиттерде ақша сақтау тиімсіз дегенді білдірмейді.
👉🏻 Біріншіден, ағымдағы көрсеткіш тарихи жоғары деңгейде қалып отыр.
👉🏻 Екіншіден, ол жылдық инфляциядан 4,9 пайыздық тармаққа жоғары. Бұл соңғы 12 айдағы мөлшерлемелер пайдасына ең үлкен айырмашылықтардың бірі. Мысалы: 2023 жылдың наурыз айында базалық мөлшерлеме 16,75% болған кезде депозиттер бойынша сыйақы инфляциядан 4,6 пайыздық тармаққа төмен болды.
Сондай-ақ қосымша айта кететін жайт, шілде айында тартылған депозиттердің көлемі маусыммен салыстырғанда 15%-ға, ал 2023 жылдың шілде айымен салыстырғанда 52%-ға, яғни 4,9 трлн теңгеге өсті.
Мәліметтер – ҚР Ұлттық банкі
@DataHub_KZ
Шілде айында жеке тұлғалардың теңгедегі депозиттеріне ЕДБ бойынша орташа өлшемді сыйақы мөлшерлемесі 13,5%-ды құрады. Мұндай төмен көрсеткіш соңғы рет 2023 жылдың наурызында байқалған еді.
Бұл көрсеткіш соңғы төрт айдың үшеуінде төмендеді (маусым айында өзгеріс болмады). Бұл динамикаға базалық мөлшерлеменің төмендеуі әсер еткен деп болжауға болады.
Алайда, қалыптасқан жағдай депозиттерде ақша сақтау тиімсіз дегенді білдірмейді.
👉🏻 Біріншіден, ағымдағы көрсеткіш тарихи жоғары деңгейде қалып отыр.
👉🏻 Екіншіден, ол жылдық инфляциядан 4,9 пайыздық тармаққа жоғары. Бұл соңғы 12 айдағы мөлшерлемелер пайдасына ең үлкен айырмашылықтардың бірі. Мысалы: 2023 жылдың наурыз айында базалық мөлшерлеме 16,75% болған кезде депозиттер бойынша сыйақы инфляциядан 4,6 пайыздық тармаққа төмен болды.
Сондай-ақ қосымша айта кететін жайт, шілде айында тартылған депозиттердің көлемі маусыммен салыстырғанда 15%-ға, ал 2023 жылдың шілде айымен салыстырғанда 52%-ға, яғни 4,9 трлн теңгеге өсті.
Мәліметтер – ҚР Ұлттық банкі
@DataHub_KZ
🥰3
Мөлшерлеме тақырыбын жалғастырсақ. Шілдеде ірі бизнес соңғы екі жылға жуық уақыт ішіндегі ең тиімді пайыздық мөлшерлемемен несие алды.
Өткен айда ірі бизнеске берілген теңгелік несиелер бойынша ЕДБ-ның орташа алынған мөлшерлемесі 16,6%-ды құрады. Маусыммен салыстырғанда 0,3 п.т. төмендеп, 2022 жылдың қыркүйегінен бергі ең төменгі деңгейге жетті.
Ал орта және шағын бизнес (жеке кәсіпкерлерді қоса алғанда) сегменттерінде кері динамика байқалды. Мәселен, орта бизнесте көрсеткіш айдан айға 0,4 п.т. өсіп, 17,9%-ға дейін жетті, ал шағын бизнесте 0,5 п.т. өсіп, 22,3%-ға дейін жетті.
Нәтижесінде, барлық кәсіпкерлік субъектілері бойынша банктердің пайыздық сыйақысы 0,1 п.т. азайып, соңғы төрт айдағы ең төменгі деңгейге түсті – 19,3%.
Айта кету керек, бір айда берілген несиелер көлемі біркелкі бөлінбейді. Шағын және ірі бизнестің үлестері шамамен бірдей – сәйкесінше 45% және 42%, ал орта бизнеске 13% тиесілі.
ҚР Ұлттық банкі деректері
@DataHub_KZ
Өткен айда ірі бизнеске берілген теңгелік несиелер бойынша ЕДБ-ның орташа алынған мөлшерлемесі 16,6%-ды құрады. Маусыммен салыстырғанда 0,3 п.т. төмендеп, 2022 жылдың қыркүйегінен бергі ең төменгі деңгейге жетті.
Ал орта және шағын бизнес (жеке кәсіпкерлерді қоса алғанда) сегменттерінде кері динамика байқалды. Мәселен, орта бизнесте көрсеткіш айдан айға 0,4 п.т. өсіп, 17,9%-ға дейін жетті, ал шағын бизнесте 0,5 п.т. өсіп, 22,3%-ға дейін жетті.
Нәтижесінде, барлық кәсіпкерлік субъектілері бойынша банктердің пайыздық сыйақысы 0,1 п.т. азайып, соңғы төрт айдағы ең төменгі деңгейге түсті – 19,3%.
Айта кету керек, бір айда берілген несиелер көлемі біркелкі бөлінбейді. Шағын және ірі бизнестің үлестері шамамен бірдей – сәйкесінше 45% және 42%, ал орта бизнеске 13% тиесілі.
ҚР Ұлттық банкі деректері
@DataHub_KZ
👍2🥰1
❗️❗️❗️Ұлттық банк базалық мөлшерлемені бұрынғы деңгейде қалдырды - 14,25%
Базалық мөлшерлеме деген не?
@DataHub_KZ
Базалық мөлшерлеме деген не?
@DataHub_KZ
🥰3
Ал енді Ұлттық банк өз шешімін қалай түсіндіретінін оқиық. Негізгі дәлел түсінікті: шілдеде жылдық инфляция бізде жеделдеді, сондай-ақ реттеушінің бағалауы бойынша айлық инфляция да жоғары болып шықты.
Тағы нені қосуға болады?
🔸 Сыртқы ахуал аса жаман емес сияқты: ғаламдық инфляция баяулап тұр, әлемде азық-түлік бағасы төмендеуде. Сыртқы ақша-несие жағдайы әлі де қатал, бірақ, екінші жағынан, мысалы, АҚШ-тың ФРЖ-і жеңілдетуге дайын екенін меңзеп отыр. Ресейдегі Орталық банк шілдеде мөлшерлемені 18%-ға көтерді және жақын арадағы жылдары түбегейлі өзгерістер жасауды жоспарлап отырған жоқ: онда инфляция әлі де жоғары деңгейде қалып отыр (бұл, шындығында, біздегі бағаларға да әсер етуі мүмкін).
🔸 Ішкі экономикадағы жағдай, керісінше, белгілі бір қауіптерді тудырады. Ұлттық банк тұрақты ішкі сұранысқа, ірі мемлекеттік бағдарламалардың жүзеге асуына және халықтың инфляциялық күтулерінің тұрақсыздығына назар аударады. Сонымен қатар республикалық бюджеттің кірістері мен шығыстары арасындағы өсіп келе жатқан алшақтықты жабу жағдайының белгісіздігін еске салады. Фискалдық импульстің әрі қарай қалай болатыны инфляцияға қатысты болжамдарға да әсер етеді.
Ал қазір бағаның өсуіне қатысты болжамдар қандай?
Ұлттық банктің бағалауынша, биыл 7,5-9,5% диапазонында, ал келесі жылы 5,5-7,5% деңгейінде болуы мүмкін. 2026 жылға қарай 5% мақсатты көрсеткішке жетуді көздеп отыр, бұл үшін ақша-несие саясаты қатаң болып қалуы керек.
❗️ Әзірше мөлшерлеме 2024 жылдың соңына дейін қазіргі деңгейде қалады деп болжануда.
@DataHub_KZ
Тағы нені қосуға болады?
🔸 Сыртқы ахуал аса жаман емес сияқты: ғаламдық инфляция баяулап тұр, әлемде азық-түлік бағасы төмендеуде. Сыртқы ақша-несие жағдайы әлі де қатал, бірақ, екінші жағынан, мысалы, АҚШ-тың ФРЖ-і жеңілдетуге дайын екенін меңзеп отыр. Ресейдегі Орталық банк шілдеде мөлшерлемені 18%-ға көтерді және жақын арадағы жылдары түбегейлі өзгерістер жасауды жоспарлап отырған жоқ: онда инфляция әлі де жоғары деңгейде қалып отыр (бұл, шындығында, біздегі бағаларға да әсер етуі мүмкін).
🔸 Ішкі экономикадағы жағдай, керісінше, белгілі бір қауіптерді тудырады. Ұлттық банк тұрақты ішкі сұранысқа, ірі мемлекеттік бағдарламалардың жүзеге асуына және халықтың инфляциялық күтулерінің тұрақсыздығына назар аударады. Сонымен қатар республикалық бюджеттің кірістері мен шығыстары арасындағы өсіп келе жатқан алшақтықты жабу жағдайының белгісіздігін еске салады. Фискалдық импульстің әрі қарай қалай болатыны инфляцияға қатысты болжамдарға да әсер етеді.
Ал қазір бағаның өсуіне қатысты болжамдар қандай?
Ұлттық банктің бағалауынша, биыл 7,5-9,5% диапазонында, ал келесі жылы 5,5-7,5% деңгейінде болуы мүмкін. 2026 жылға қарай 5% мақсатты көрсеткішке жетуді көздеп отыр, бұл үшін ақша-несие саясаты қатаң болып қалуы керек.
❗️ Әзірше мөлшерлеме 2024 жылдың соңына дейін қазіргі деңгейде қалады деп болжануда.
@DataHub_KZ
👍3❤1🥰1
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
Бірінші несиелік бюро сізді жыл сайынғы «fcbk 2024: Empowering business» конференциясына шақырады!
Биыл мерейтойға сай келетіндей ауқымды конференция болмақ, БКБ өзінің 20 жылдық мерейтойына 2 500 қонақты, 30-дан астам қазақстандық сарапшыларды, бір халықаралық спикерді және бір супержұлдызды шақырады!
«fcbk 2024: Бизнеске қарай» бизнесті дамытып жүрген немесе Қазақстандағы КОБ даму үрдістерін білгісі келетіндердің барлығына қолжетімді. Егер осылардың қатарынан болсаңыз, онда мұндай оқиғаны жіберіп алмаңыз - тіркеліңіз, келіңіз!
Біз КОБ-ны қаржыландыру және цифрландыру мүмкіндіктері, инновациялық шешімдер және әртүрлі секторлардағы бизнестің әлеуеті туралы айтатын боламыз. Конференция КОБ өкілдері мен басшылары, кәсіпкерлер, қаржы ұйымдары, IT компаниялар, бөлшек сауда, e-com сегменттері және басқа да көптеген бизнес секторлары үшін қызықты болады.
Біздің арнайы қонақтар:
⭐️Джефф Хоффман - Booking.com негізін қалаушыларының бірі, электрондық коммерция саласындағы жаңашыл, жаһандық кәсіпкер, миллиардтаған корпорациялардың CEO-сы.
⭐️Ирина Кайратовна – сіздің жақсы көңіл-күйіңізге бонус және ерекше атмосфераның КЕПІЛІ!
🔹 www.fcbk.kz міндетті тіркеуден кейін іс-шараға кіру тегін
Алматы, 6 қыркүйек, Республика Сарайы - күнтізбеде белгілеп қойыңыз!
Биыл мерейтойға сай келетіндей ауқымды конференция болмақ, БКБ өзінің 20 жылдық мерейтойына 2 500 қонақты, 30-дан астам қазақстандық сарапшыларды, бір халықаралық спикерді және бір супержұлдызды шақырады!
«fcbk 2024: Бизнеске қарай» бизнесті дамытып жүрген немесе Қазақстандағы КОБ даму үрдістерін білгісі келетіндердің барлығына қолжетімді. Егер осылардың қатарынан болсаңыз, онда мұндай оқиғаны жіберіп алмаңыз - тіркеліңіз, келіңіз!
Біз КОБ-ны қаржыландыру және цифрландыру мүмкіндіктері, инновациялық шешімдер және әртүрлі секторлардағы бизнестің әлеуеті туралы айтатын боламыз. Конференция КОБ өкілдері мен басшылары, кәсіпкерлер, қаржы ұйымдары, IT компаниялар, бөлшек сауда, e-com сегменттері және басқа да көптеген бизнес секторлары үшін қызықты болады.
Біздің арнайы қонақтар:
⭐️Джефф Хоффман - Booking.com негізін қалаушыларының бірі, электрондық коммерция саласындағы жаңашыл, жаһандық кәсіпкер, миллиардтаған корпорациялардың CEO-сы.
⭐️Ирина Кайратовна – сіздің жақсы көңіл-күйіңізге бонус және ерекше атмосфераның КЕПІЛІ!
🔹 www.fcbk.kz міндетті тіркеуден кейін іс-шараға кіру тегін
Алматы, 6 қыркүйек, Республика Сарайы - күнтізбеде белгілеп қойыңыз!
👍1🥰1
Қазақстандықтардың емделуге кететін шығындары күрт артты
2024 жылдың II тоқсанында халықтың қаражатының есебінен көрсетілген денсаулық сақтау қызметтерінің көлемі 153,8 млрд теңгені құрады, бұл номиналды түрде өткен тоқсанмен салыстырғанда 20%-ға, ал өткен жылмен салыстырғанда 38%-ға көп. Денсаулық сақтау саласындағы бағаның өзгеруін ескергенде, тоқсандық өсім 17%-ды, жылдық өсім 24%-ды құрады.
Жалпы қызмет көлеміндегі ең үлкен үлес стоматологияға тиесілі: 27% немесе 41,4 млрд теңге. Бұл жерде көрсеткіш тоқсан ішінде номиналды түрде 26%-ға, бір жыл ішінде 62%-ға өскен (сәйкесінше бағалардың 5% және 13%-ға өсуін ескергенде).
Айта кету керек, теория бойынша, III тоқсанда да қазақстандықтардың медициналық қызметтерге жұмсайтын шығындары жоғары болады деп күтілуде. Егер есіңізде болса, шілдеде БЖЗҚ-нан емделуге қаражат алу көлемі айтарлықтай өскен болатын, бұл қаражатты шығару шектеулері туралы пікірталастар аясында орын алды.
Айтпақшы, бастапқыда зейнетақы ақшасын стоматологиялық қызметтерге пайдалану мүмкіндігіне тыйым салу туралы талқылау болса, қазір процесті тек күрделендіру ұсынылып отыр – бұл үшін дәрігерлік комиссияның қорытындысы қажет болады.
ҚР СЖРА ҰСБ деректерi
@DataHub_KZ
2024 жылдың II тоқсанында халықтың қаражатының есебінен көрсетілген денсаулық сақтау қызметтерінің көлемі 153,8 млрд теңгені құрады, бұл номиналды түрде өткен тоқсанмен салыстырғанда 20%-ға, ал өткен жылмен салыстырғанда 38%-ға көп. Денсаулық сақтау саласындағы бағаның өзгеруін ескергенде, тоқсандық өсім 17%-ды, жылдық өсім 24%-ды құрады.
Жалпы қызмет көлеміндегі ең үлкен үлес стоматологияға тиесілі: 27% немесе 41,4 млрд теңге. Бұл жерде көрсеткіш тоқсан ішінде номиналды түрде 26%-ға, бір жыл ішінде 62%-ға өскен (сәйкесінше бағалардың 5% және 13%-ға өсуін ескергенде).
Айта кету керек, теория бойынша, III тоқсанда да қазақстандықтардың медициналық қызметтерге жұмсайтын шығындары жоғары болады деп күтілуде. Егер есіңізде болса, шілдеде БЖЗҚ-нан емделуге қаражат алу көлемі айтарлықтай өскен болатын, бұл қаражатты шығару шектеулері туралы пікірталастар аясында орын алды.
Айтпақшы, бастапқыда зейнетақы ақшасын стоматологиялық қызметтерге пайдалану мүмкіндігіне тыйым салу туралы талқылау болса, қазір процесті тек күрделендіру ұсынылып отыр – бұл үшін дәрігерлік комиссияның қорытындысы қажет болады.
ҚР СЖРА ҰСБ деректерi
@DataHub_KZ
👍2❤1🥰1
Салық кеңесшілерінің табысы рекордтық деңгейге жетті
II тоқсанның қорытындысы бойынша салық кеңесшілері көрсеткен қызмет көлемі кем дегенде 2020 жылдың басынан бері ең жоғары деңгейге жетті – 2,06 млрд теңге.
Бұл үш айда көрсеткіштің 25%-ға, жыл ішінде екі есе номиналды өсуінің арқасында мүмкін болды.
Көрсеткіштің тоқсан сайынғы өсу үрдісі ресми статистикада көрсетілген 5,5 жыл бойы байқалып келеді. Бұл ретте барлық дерлік жағдайларда өсу қарқыны екі таңбалы көрсеткіштерді құрайды. Бұл жанама түрде салық бойынша ресми кеңестердің көбірек сұранысқа ие болып жатқанын көрсетеді.
Мұндай жағдайға таң қалудың қажеті жоқ: салық заңнамасындағы өзгерістерді қадағалау оңай емес. 2017 жылдан бері олар 70 рет өзгерді. Екінші жағынан, соңғы уақытта жаңа кодекстің қабылдануы және жалпыға ортақ декларациялауға көшу сұранысты арттыруы мүмкін.
Айта кетсек, көрсетілген қызметтердің 95%-ын бизнес құрайды.
*экономиканың бақылауға алынбайтын секторын есептемегенде
ҚР СЖРА ҰСБ мәліметтері бойынша
@DataHub_KZ
II тоқсанның қорытындысы бойынша салық кеңесшілері көрсеткен қызмет көлемі кем дегенде 2020 жылдың басынан бері ең жоғары деңгейге жетті – 2,06 млрд теңге.
Бұл үш айда көрсеткіштің 25%-ға, жыл ішінде екі есе номиналды өсуінің арқасында мүмкін болды.
Көрсеткіштің тоқсан сайынғы өсу үрдісі ресми статистикада көрсетілген 5,5 жыл бойы байқалып келеді. Бұл ретте барлық дерлік жағдайларда өсу қарқыны екі таңбалы көрсеткіштерді құрайды. Бұл жанама түрде салық бойынша ресми кеңестердің көбірек сұранысқа ие болып жатқанын көрсетеді.
Мұндай жағдайға таң қалудың қажеті жоқ: салық заңнамасындағы өзгерістерді қадағалау оңай емес. 2017 жылдан бері олар 70 рет өзгерді. Екінші жағынан, соңғы уақытта жаңа кодекстің қабылдануы және жалпыға ортақ декларациялауға көшу сұранысты арттыруы мүмкін.
Айта кетсек, көрсетілген қызметтердің 95%-ын бизнес құрайды.
*экономиканың бақылауға алынбайтын секторын есептемегенде
ҚР СЖРА ҰСБ мәліметтері бойынша
@DataHub_KZ
❤2
🇰🇿 Бүгін – мемлекеттік мереке. Еліміздің басты заңына 29 жыл толып отыр. Ал сіз Конституция тек жоғары заңдық күші бар нормативтік құқықтық акт қана емес, сонымен қатар нақты адамдар екенін білдіңіз бе?
ҚР СЖРА ҰСБ деректер базасындағы «Мен сияқты қанша адам бар?» атты іздеу нәтижелері Қазақстанда Конституция есімді бір ғана қазақ әйелі бар екендігін көрсетеді. Үш жыл бұрын, БАҚ мәліметтеріне сенсек, ол Жамбыл облысында тұрған. Қазір – Астанада. Қызығы, елордалық тұрғын еліміздің негізгі құжатынан 2,2 есе үлкен, оған 64 жас. Демек, оны қазіргі Конституция құрметіне атау мүмкін емес еді.
Мүлдем басқа жағдайды Түркістан облысында тұратын 13 жасар Атазаң көрсетеді. Жас қазақстандықтың аты Тәуелсіздік тарихымен тікелей байланысты екені анық. Ол да бірегей: бүкіл елде оның аттасы жоқ. Ұлты – қазақ.
☝️Қолданыстағы Конституция президенттік басқару формасын белгілейді. Қабылданған сәттен бастап оған сегіз рет өзгерістер енгізілген, соңғысы – жақында, 2023 жылдың басында болды. Мүмкін, бұл есте жақсы сақталмауы мүмкін, бірақ ол екінші Конституция. Алғашқысы 1993 жылы жарық көрді және республикада парламенттік модельді бекітті.
Конституция адам құқықтары мен бостандықтарын ең жоғары құндылықтар деп жариялайды. Сіздерде оларды жүзеге асыру мүмкіндігі әрқашан болсын. Мереке құтты болсын, қымбатты достар! 🤗
@DataHub_KZ
ҚР СЖРА ҰСБ деректер базасындағы «Мен сияқты қанша адам бар?» атты іздеу нәтижелері Қазақстанда Конституция есімді бір ғана қазақ әйелі бар екендігін көрсетеді. Үш жыл бұрын, БАҚ мәліметтеріне сенсек, ол Жамбыл облысында тұрған. Қазір – Астанада. Қызығы, елордалық тұрғын еліміздің негізгі құжатынан 2,2 есе үлкен, оған 64 жас. Демек, оны қазіргі Конституция құрметіне атау мүмкін емес еді.
Мүлдем басқа жағдайды Түркістан облысында тұратын 13 жасар Атазаң көрсетеді. Жас қазақстандықтың аты Тәуелсіздік тарихымен тікелей байланысты екені анық. Ол да бірегей: бүкіл елде оның аттасы жоқ. Ұлты – қазақ.
☝️Қолданыстағы Конституция президенттік басқару формасын белгілейді. Қабылданған сәттен бастап оған сегіз рет өзгерістер енгізілген, соңғысы – жақында, 2023 жылдың басында болды. Мүмкін, бұл есте жақсы сақталмауы мүмкін, бірақ ол екінші Конституция. Алғашқысы 1993 жылы жарық көрді және республикада парламенттік модельді бекітті.
Конституция адам құқықтары мен бостандықтарын ең жоғары құндылықтар деп жариялайды. Сіздерде оларды жүзеге асыру мүмкіндігі әрқашан болсын. Мереке құтты болсын, қымбатты достар! 🤗
@DataHub_KZ
❤1👍1🥰1
Міне, бүгін 1 қыркүйек – Білім күні. Осыған орай, тақырыпқа байланысты біраз мәліметтермен танысайық. Мұқият оқыңыздар, барлығы бақылау жұмысында болады! 📝
👦🏻 Жалпы білім беретін мектептерде Қазақстан халқының шамамен бестен бірі оқиды: өткен оқу жылының басында оқушылар саны 3,8 млн адамды құрады, жаңа оқу жылында мектепке 3,9 млн-нан астам оқушы барады.
👩🏫 Мұғалімдер саны оқушылардан он есе аз: ең соңғы деректер бойынша, олардың саны 398,9 мың адамға жеткен.
💸 2024 жылдың қаңтар-маусым айларында бастауыш білім беру саласындағы орташа айлық жалақы 260,4 мың теңгені, ал орта білім беру саласында 352,7 мың теңгені құрады. Салыстырмалы түрде, жалпы экономика бойынша орташа көрсеткіш 392,7 мың теңгені құрайды.
🏫 2023 жылға сәйкес, Қазақстанда 7833 жалпы білім беретін мектеп жұмыс істейді.
🎒 Соңғы бес жыл ішінде (2019-2023 жж.) 204,5 мың орынды 388 мектеп іске қосылды, олардың әрбір бесінші орын — Түркістан облысында. Үкіметтің болжамдарына сәйкес, дәл осы аймақта 2026 жылға қарай оқушы орындарының ең үлкен тапшылығы күтілуде.
Деректер - ҚР СЖРА ҰСБ, Білім министрлігі/Оқу-ағарту министрлігі
@DataHub_KZ
👦🏻 Жалпы білім беретін мектептерде Қазақстан халқының шамамен бестен бірі оқиды: өткен оқу жылының басында оқушылар саны 3,8 млн адамды құрады, жаңа оқу жылында мектепке 3,9 млн-нан астам оқушы барады.
👩🏫 Мұғалімдер саны оқушылардан он есе аз: ең соңғы деректер бойынша, олардың саны 398,9 мың адамға жеткен.
💸 2024 жылдың қаңтар-маусым айларында бастауыш білім беру саласындағы орташа айлық жалақы 260,4 мың теңгені, ал орта білім беру саласында 352,7 мың теңгені құрады. Салыстырмалы түрде, жалпы экономика бойынша орташа көрсеткіш 392,7 мың теңгені құрайды.
🏫 2023 жылға сәйкес, Қазақстанда 7833 жалпы білім беретін мектеп жұмыс істейді.
🎒 Соңғы бес жыл ішінде (2019-2023 жж.) 204,5 мың орынды 388 мектеп іске қосылды, олардың әрбір бесінші орын — Түркістан облысында. Үкіметтің болжамдарына сәйкес, дәл осы аймақта 2026 жылға қарай оқушы орындарының ең үлкен тапшылығы күтілуде.
Деректер - ҚР СЖРА ҰСБ, Білім министрлігі/Оқу-ағарту министрлігі
@DataHub_KZ
❤1👍1🥰1
Теңге ай қорытындысы бойынша тұрақты валюталарға, әсіресе еуроға қатысты 2022 жылдан бергі рекордтық қарқынмен әлсіреуде
Қыркүйектің басындағы ресми доллар бағамы – 481,63 тг, бұл 1 тамыздағы бағамнан 7,68 тг және 1,6%-ға жоғары. Еуроның бағамы – 534,46 тг, бұл өткен аймен салыстырғанда 21,08 тг және 4,1%-ға жоғары. Еуропалық валюта үшін мұндай айлық серпіліс соңғы екі жылдағы ең айқын өзгеріс болды: салыстырмалы түрде 2022 жылдың қарашасынан, абсолютті түрде 2022 жылдың маусымынан бері.
Бір қызығы, ҚР ҰБ тарапынан валюта сату көлемдері айтарлықтай болғанына қарамастан, теңге әлсіреуде. Ұлттық қордан трансферлерді қамтамасыз ету үшін $546 млн сатылды, тағы $241,5 млн «Қазатомөнеркәсіп» акциялары бойынша келісім-шарт аясында сатылды (бұл туралы осы жерде талқыладық) Ал БЖЗҚ үшін 223 млн сатып алынды, яғни таза көлем – 564,5 млн, бұл - 2024 жылдағы ең жоғары көрсеткіштердің бірі.
Айтпақшы, қыркүйекте де көп болады. ҚР ҰБ трансферлер үшін $900 млн-1 млрд, «Қазатомөнеркәсіп» келісім-шарты бойынша $230-250 млн сатуды, ал БЖЗҚ үшін $450-550 млн доллар сатып алуды жоспарлап отыр. Валюта бағамының бұған қатысты қалай болатынын алда көреміз.
@DataHUB_KZ
Қыркүйектің басындағы ресми доллар бағамы – 481,63 тг, бұл 1 тамыздағы бағамнан 7,68 тг және 1,6%-ға жоғары. Еуроның бағамы – 534,46 тг, бұл өткен аймен салыстырғанда 21,08 тг және 4,1%-ға жоғары. Еуропалық валюта үшін мұндай айлық серпіліс соңғы екі жылдағы ең айқын өзгеріс болды: салыстырмалы түрде 2022 жылдың қарашасынан, абсолютті түрде 2022 жылдың маусымынан бері.
Бір қызығы, ҚР ҰБ тарапынан валюта сату көлемдері айтарлықтай болғанына қарамастан, теңге әлсіреуде. Ұлттық қордан трансферлерді қамтамасыз ету үшін $546 млн сатылды, тағы $241,5 млн «Қазатомөнеркәсіп» акциялары бойынша келісім-шарт аясында сатылды (бұл туралы осы жерде талқыладық) Ал БЖЗҚ үшін 223 млн сатып алынды, яғни таза көлем – 564,5 млн, бұл - 2024 жылдағы ең жоғары көрсеткіштердің бірі.
Айтпақшы, қыркүйекте де көп болады. ҚР ҰБ трансферлер үшін $900 млн-1 млрд, «Қазатомөнеркәсіп» келісім-шарты бойынша $230-250 млн сатуды, ал БЖЗҚ үшін $450-550 млн доллар сатып алуды жоспарлап отыр. Валюта бағамының бұған қатысты қалай болатынын алда көреміз.
@DataHUB_KZ
👍2❤1🥰1🤣1
Азық-түлік емес тауарлар бағасының көтерілуі 2023 жылдың көктемінен бері алғаш рет жеделдеді
Тамыздағы инфляция туралы жаңа деректер келіп түсті. Жылдық мәнде қандай қызықты өзгерістер бар?
↘️ Жалпы бағалардың өсу қарқыны тағы да баяулады (мүмкін, Ұлттық банктің пайыздық мөлшерлемені сақтап қалуын лезде ескерді ме? 🙃). 8,4% болды, шілдеде 8,6% болған еді. Ақылы қызметтердің қымбаттау қарқынының 13,6%-ға дейін төмендеуі көмектесті (шілдеде 14,5%).
🏎 Алайда азық-түлік емес тауарлардың бағасы, айтып өтілгендей, жеделдеді. Тамызда баға жылдан жылға 7,7%-ға өскен, шілдеде бұл көрсеткіш 7,3% болды. Мұндай үдеу 2023 жылдың сәуірінен бері алғаш рет байқалып тұр. Мысалы, Қазақстандық құрастырылымдағы көліктердің құны жылдан жылға 28,6%-ға өсті (2022 жылдың қарашасынан бергі ең жоғарғы көрсеткіш).
🍅🥒 Азық-түліктің жылдық өсімі, өткен айдағыдай, 5,5% болды. Бір жылда ең қатты қымбаттағандары - қызанақ (+24,9%) және қияр (+21,6%).
Қосымша айлық динамика туралы қысқаша айтсақ: ресми мәліметтерге сәйкес, азық-түлік бағасы өзгеріссіз қалды, азық-түлік емес тауарлар 0,8%-ға, ақылы қызметтер 1,1%-ға қымбаттады.
ҚР СЖРА ҰСБ деректері
@DataHUB_KZ
Тамыздағы инфляция туралы жаңа деректер келіп түсті. Жылдық мәнде қандай қызықты өзгерістер бар?
↘️ Жалпы бағалардың өсу қарқыны тағы да баяулады (мүмкін, Ұлттық банктің пайыздық мөлшерлемені сақтап қалуын лезде ескерді ме? 🙃). 8,4% болды, шілдеде 8,6% болған еді. Ақылы қызметтердің қымбаттау қарқынының 13,6%-ға дейін төмендеуі көмектесті (шілдеде 14,5%).
🏎 Алайда азық-түлік емес тауарлардың бағасы, айтып өтілгендей, жеделдеді. Тамызда баға жылдан жылға 7,7%-ға өскен, шілдеде бұл көрсеткіш 7,3% болды. Мұндай үдеу 2023 жылдың сәуірінен бері алғаш рет байқалып тұр. Мысалы, Қазақстандық құрастырылымдағы көліктердің құны жылдан жылға 28,6%-ға өсті (2022 жылдың қарашасынан бергі ең жоғарғы көрсеткіш).
🍅🥒 Азық-түліктің жылдық өсімі, өткен айдағыдай, 5,5% болды. Бір жылда ең қатты қымбаттағандары - қызанақ (+24,9%) және қияр (+21,6%).
Қосымша айлық динамика туралы қысқаша айтсақ: ресми мәліметтерге сәйкес, азық-түлік бағасы өзгеріссіз қалды, азық-түлік емес тауарлар 0,8%-ға, ақылы қызметтер 1,1%-ға қымбаттады.
ҚР СЖРА ҰСБ деректері
@DataHUB_KZ
👍3🥰1
Кеше президент кезекті жолдауымен сөз сөйледі. Әдеттегідей, ол қол жеткізген нәтижелерден бастады. Экономика жетістіктері туралы айтқанда, көп нәрсе айтқан жоқ. Негізгі ой – экономика диверсификациясы жаңа серпін алды. Бұл тезистің мәні – өңдеу өнеркәсібі тау-кен өнеркәсібінен жылдам өсіп келеді.
Сандармен қарастырайық👇
ҚР СЖРА ҰСБ мәліметтері бойынша, соңғы толық бес жыл ішінде өңдеу секторының өсу қарқыны тау-кен өнеркәсібін озып тұрды (орташа мәні – 4,4%). Бір ғана ерекшелік – 2023 жыл. Сол жылы тау-кен өндірісі 4,9%-ға өсті, бұл өңдеу өндірісімен салыстырғанда 0,9 пайыздық тармаққа көп.
Дегенмен, тау-кен өндірісі бойынша динамиканың өте құбылмалы екенін түсіну маңызды. Бір жағынан, жыл сайын өсу қарқыны айтарлықтай өзгеріп отырады. Екінші жағынан, құлдыраулар да жиі байқалады. Бұл әлемдік шикізат бағаларының өзгеруімен байланысты екендігі түсінікті. Өңдеу саласы бұл ретте айтарлықтай тұрақты, соңғы 15 жыл ішінде өнім көлемінің қысқаруы тек бір рет – 2009 жылы (-2,9%) байқалды.
🚘Өңдеу өнеркәсібінің барлық салалары арасында 2019-2023 жылдары ең жоғары өсу қарқынын көрсеткен сала – машина жасау, орташа алғандағы өсімі – 20,3%. Осы мәселені президент негізгі жолдауында ерекше атап өтті (нақтырақ айтқанда, автомобиль өнеркәсібі туралы сөз болды). Алайда, машина жасаудың ағымдағы бағалармен жалпы өндіріс көлеміндегі үлесі көп емес – соңғы бес жылдағы орташа мәні 15% (2,6 трлн теңге). Ал металлургия саласы мүлдем өзгеше нәтиже көрсетті, оның үлесі 42% (7,1 трлн теңге). Бірақ мұнда әсерлі динамика байқалмайды. Бұл ретте 2021 және 2023 жылдары төмендеу байқалды.
🖇Толық көрініс үшін тағы бір индикатор – тау-кен және өңдеу өнеркәсібінің ЖІӨ-дегі үлестерінің арақатынасына назар аударайық. 2023 жылғы нәтижелер бойынша айырмашылық тау-кен өнеркәсібінің пайдасына – 12,2% қарсы 12,9% болып қалыптасты.
@DataHub_KZ
Сандармен қарастырайық👇
ҚР СЖРА ҰСБ мәліметтері бойынша, соңғы толық бес жыл ішінде өңдеу секторының өсу қарқыны тау-кен өнеркәсібін озып тұрды (орташа мәні – 4,4%). Бір ғана ерекшелік – 2023 жыл. Сол жылы тау-кен өндірісі 4,9%-ға өсті, бұл өңдеу өндірісімен салыстырғанда 0,9 пайыздық тармаққа көп.
Дегенмен, тау-кен өндірісі бойынша динамиканың өте құбылмалы екенін түсіну маңызды. Бір жағынан, жыл сайын өсу қарқыны айтарлықтай өзгеріп отырады. Екінші жағынан, құлдыраулар да жиі байқалады. Бұл әлемдік шикізат бағаларының өзгеруімен байланысты екендігі түсінікті. Өңдеу саласы бұл ретте айтарлықтай тұрақты, соңғы 15 жыл ішінде өнім көлемінің қысқаруы тек бір рет – 2009 жылы (-2,9%) байқалды.
🚘Өңдеу өнеркәсібінің барлық салалары арасында 2019-2023 жылдары ең жоғары өсу қарқынын көрсеткен сала – машина жасау, орташа алғандағы өсімі – 20,3%. Осы мәселені президент негізгі жолдауында ерекше атап өтті (нақтырақ айтқанда, автомобиль өнеркәсібі туралы сөз болды). Алайда, машина жасаудың ағымдағы бағалармен жалпы өндіріс көлеміндегі үлесі көп емес – соңғы бес жылдағы орташа мәні 15% (2,6 трлн теңге). Ал металлургия саласы мүлдем өзгеше нәтиже көрсетті, оның үлесі 42% (7,1 трлн теңге). Бірақ мұнда әсерлі динамика байқалмайды. Бұл ретте 2021 және 2023 жылдары төмендеу байқалды.
🖇Толық көрініс үшін тағы бір индикатор – тау-кен және өңдеу өнеркәсібінің ЖІӨ-дегі үлестерінің арақатынасына назар аударайық. 2023 жылғы нәтижелер бойынша айырмашылық тау-кен өнеркәсібінің пайдасына – 12,2% қарсы 12,9% болып қалыптасты.
@DataHub_KZ
👍2🥰1
💸 Ал енді жолдауда қойылған міндеттерге назар аударайық. Жоғарыда қысқаша айтылған өнеркәсіпті дамыту мәселелерінен басқа тағы бір маңызды мәселе – бюджет және салық саласындағы өзгерістер туралы да айтылды.
🔴 Бір жағынан, қазіргі таңда айқын көрінетін мәселе – республикалық бюджет кірістерінің орындалмауы. Қаржы министрлігінің мәліметтері бойынша, 1 тамызға қарай кірістер көлемі 10,3 трлн теңгені құрап, жоспардан 11% төмен болды.
Бұл сандар қапаланатындай естілмеуі мүмкін, бірақ трансферттерден көмек болғанын атап өту керек (Ұлттық қордан кепілдендірілген трансферттің жылдық көлемнің 100% пайдаланылды). Ал РБ-ке салық түсімдері бойынша жағдай сәл көңілсізірек: қаңтар-шілде жоспардан 22% төмен орындалды...
🆗 Қысқаша қорытынды бюджет тұрғысынан қарағанда: қаражатымызға сай өмір сүру керек.
📌 ...Ал салықтар туралы сөз қозғалғанда, тағы бір маңызды тезиске назар аударайық. Президенттің мәлімдемелеріне сәйкес, бізді салық саласында өзгерістер күтіп тұр – жаңа Салық кодексі қабылданады, бірақ оны қабылдау келесі жылға шегерілді. Жолдаудан түсінікті болғандай, салық мөлшерлемелерін қайта қарау да жоспарлануда.
❗️Әзірге қысқаша белгіленген маңызды жаңалықтардың бірі көптеген қазақстандықтарға тікелей қатысты болуы мүмкін. Президенттің пікірінше, қазіргі уақытта «жеке табыс салығының мөлшерлемесін азаматтардың кірісіне қарай дифференциациялау қажеттігі туындап отыр». Бұл салықты біз жеке тұлға ретінде өз кірістерімізден, соның ішінде жалақымыздан төлейміз.
🔄 Мұндай реформаның мақсаты, бәлкім, прогрессивті шкала болуы керек: табысы аз адамдарға – аз салық, табысы көп адамдарға – көп салық. Президент осы идеяны 2020 жылы қолдап пікір білдірген болатын, бірақ осы уақытқа дейін реформа жүргізілген жоқ.
Шкала, 2007 жылы біркелкі болғаннан бері, қазіргі таңда да өзгеріссіз қалды, ағымдағы жалпы мөлшерлемесі 10%. Жазда Ұлттық экономика министрлігі өзгерістер енгізуді жоспарламаған болатын, бірақ қазіргі уақытта ЖТС мөлшерлемелерін қайта қарау идеясына оралу мүмкіндігі бар.
Жаңа прогрессивті шкала қандай болатындығы әзірге белгісіз. Бірақ, 2020 жылы президент мысал ретінде келесі схеманы ұсынған болатын: төмен табыстары бар тұлғалар үшін мөлшерлеме 7%-ға дейін төмендетіледі, жоғары табыстары бар тұлғалар үшін салық мөлшерлемесі бірнеше тармаққа көтеріледі, бірақ 15%-дан аспайды. Орташа табысты адамдар үшін мөлшерлеме 10% болып қалады. Бүгінгі таңда бұл тәсілдер өзгере ме, көре жатармыз.
👌🏼 Алайда бір ерекшелігі, қазіргі таңда ЖТС жақсы жинақталып жатыр. Бұл салық жергілікті бюджетке түседі және 7 айдың қорытындысы бойынша жалпы жоспар 18% орындалды. Бұл 1,4 трлн теңге сомасын құрайды, бұл мемлекеттік бюджеттің салықтық түсімдерінің 14% және жергілікті бюджеттің үштен бірі болып табылады. Өткен жылдың сәйкес кезеңімен салыстырғанда, ЖТС сомасы шамамен төрттен біріне өскен.
@DataHub_KZ
🔴 Бір жағынан, қазіргі таңда айқын көрінетін мәселе – республикалық бюджет кірістерінің орындалмауы. Қаржы министрлігінің мәліметтері бойынша, 1 тамызға қарай кірістер көлемі 10,3 трлн теңгені құрап, жоспардан 11% төмен болды.
Бұл сандар қапаланатындай естілмеуі мүмкін, бірақ трансферттерден көмек болғанын атап өту керек (Ұлттық қордан кепілдендірілген трансферттің жылдық көлемнің 100% пайдаланылды). Ал РБ-ке салық түсімдері бойынша жағдай сәл көңілсізірек: қаңтар-шілде жоспардан 22% төмен орындалды...
🆗 Қысқаша қорытынды бюджет тұрғысынан қарағанда: қаражатымызға сай өмір сүру керек.
📌 ...Ал салықтар туралы сөз қозғалғанда, тағы бір маңызды тезиске назар аударайық. Президенттің мәлімдемелеріне сәйкес, бізді салық саласында өзгерістер күтіп тұр – жаңа Салық кодексі қабылданады, бірақ оны қабылдау келесі жылға шегерілді. Жолдаудан түсінікті болғандай, салық мөлшерлемелерін қайта қарау да жоспарлануда.
❗️Әзірге қысқаша белгіленген маңызды жаңалықтардың бірі көптеген қазақстандықтарға тікелей қатысты болуы мүмкін. Президенттің пікірінше, қазіргі уақытта «жеке табыс салығының мөлшерлемесін азаматтардың кірісіне қарай дифференциациялау қажеттігі туындап отыр». Бұл салықты біз жеке тұлға ретінде өз кірістерімізден, соның ішінде жалақымыздан төлейміз.
🔄 Мұндай реформаның мақсаты, бәлкім, прогрессивті шкала болуы керек: табысы аз адамдарға – аз салық, табысы көп адамдарға – көп салық. Президент осы идеяны 2020 жылы қолдап пікір білдірген болатын, бірақ осы уақытқа дейін реформа жүргізілген жоқ.
Шкала, 2007 жылы біркелкі болғаннан бері, қазіргі таңда да өзгеріссіз қалды, ағымдағы жалпы мөлшерлемесі 10%. Жазда Ұлттық экономика министрлігі өзгерістер енгізуді жоспарламаған болатын, бірақ қазіргі уақытта ЖТС мөлшерлемелерін қайта қарау идеясына оралу мүмкіндігі бар.
Жаңа прогрессивті шкала қандай болатындығы әзірге белгісіз. Бірақ, 2020 жылы президент мысал ретінде келесі схеманы ұсынған болатын: төмен табыстары бар тұлғалар үшін мөлшерлеме 7%-ға дейін төмендетіледі, жоғары табыстары бар тұлғалар үшін салық мөлшерлемесі бірнеше тармаққа көтеріледі, бірақ 15%-дан аспайды. Орташа табысты адамдар үшін мөлшерлеме 10% болып қалады. Бүгінгі таңда бұл тәсілдер өзгере ме, көре жатармыз.
👌🏼 Алайда бір ерекшелігі, қазіргі таңда ЖТС жақсы жинақталып жатыр. Бұл салық жергілікті бюджетке түседі және 7 айдың қорытындысы бойынша жалпы жоспар 18% орындалды. Бұл 1,4 трлн теңге сомасын құрайды, бұл мемлекеттік бюджеттің салықтық түсімдерінің 14% және жергілікті бюджеттің үштен бірі болып табылады. Өткен жылдың сәйкес кезеңімен салыстырғанда, ЖТС сомасы шамамен төрттен біріне өскен.
@DataHub_KZ
👍2🥰1