DATA HUB Қазақша – Telegram
DATA HUB Қазақша
203 subscribers
718 photos
1 video
403 links
DATA HUB Powered by FCBK

Қаржылық, қаржыға жақын және әлеуметтік тақырыптар бойынша ең өзекті деректері бар аналитикалық арна.
Осында барлық нарықтық талдаулар бар.

Иесі – Бірінші кредиттік бюро.

Байланысу үшін - @DataHubFCBK_bot
Download Telegram
🇰🇿 Бүгін Қазақстанда Ұлттық валюта күні атап өтілуде: биыл теңгеге 31 жыл толды. Сол себепті сіздерге осы тақырыпта аздаған ақпараттарды дайындадық:

📈 ҚР депозиттердің барлық көлемінде теңгедегі салымдардың үлесі 2024 жылдың қазанына қарай кем дегенде 1997 жылдың соңынан бергі рекордтық деңгейге жетіп, 78,7%-ға жуықтады. Жеке тұлғалар бойынша бұл үлес 80,9%-ды құрап, осы уақыт ішіндегі ең жоғары көрсеткіш болып тұр.

👛 Ұлттық банк жүргізген сауалнамаларға сәйкес теңгенің қолма-қол жинақ түрінде сақталу көрсеткіші де артып келеді. Өткен айға қарай респонденттердің 93%-ның жинақ ақшасы ұлттық валютада сақталған. Бұл да 2016 жылдан бергі қолжетімді мәліметтердегі ең жоғары көрсеткіш. (Ескеретін маңызды жайт: дәл сол адамдардың шетел валютасында да қолма-қол жинақ ақшасы болуы мүмкін)

💳 Қолма-қол ақша жайлы сөз қозғалғандықтан, айта кетейік: соңғы жылдары қазақстандық төлем карталары иелері ақшаны сирек шешіп алатын болған. Жалпы транзакциялар арасындағы ақшаны шешіп алу операцияларының үлесі 2019 жылғы 23,9%-дан 2023 жылы 2,1%-ға дейін төмендеген. Ең үлкен өзгеріс пандемия кезінде, 2020 жылы, байқалды. Ал биылғы үш тоқсан қорытындысы бойынша бұл көрсеткіш 1,9%-ды құрады.

🏧 Айтпақшы, Қазақстанның өңірлері ішінде бір операция арқылы картадан шешілген ең үлкен орташа сома - Алматыда (шамамен 152 мың тг), ал ең төмені – Абай облысында (70 мың тг). Еліміз бойынша, орта есеппен алғанда, қаңтар-қыркүйек айларында бұл көрсеткіш, қазақстандық және шетелдік карталарды қоса алғанда, 103 мың тг шамасында болды.

ҚР Ұлттық банкі деректері

@DataHub_KZ
🥰2👍1
Соңғы онжылдықтағы қазақстандық депозиттік ұйымдардағы депозиттің үлесінің динамикасын иллюстрацияда көрсетеміз.

ҚР Ұлттық банкі дәл бүгін жаңа мәліметтерді жариялаған болатын. Айтпақшы, депозиттердің жалпы көлемі қазанның аяғына қарай 37,9 трлн тг жуықтады, оның 20,9 трлн жеке тұлғаларға тиесілі.

@DataHub_KZ
🥰2👍1
🇮🇹Итальяндық маршруттың қазақстандық экспорт үшін маңыздылығы күрт өсуде (бірақ бәрі соншалықты айқын емес)

ҚР СЖРА ҰСБ деректеріне сәйкес 2024 жылғы қаңтар-қыркүйекте Италияға шетелдік жеткізілімдердің $61,4 млрд құраған жалпы көлемінің $15,1 млрд тиесілі болды, яғни шамамен әрбір төртінші экспорттық доллар.

Дәлірек айтсақ, Италияның ҚР жалпы экспортындағы үлесі, біздің статистикаға сәйкес, 24,6%-ды құрайды – бұл кезең үшін кем дегенде соңғы онжылдықтағы максимум. Айтпақшы, соманың өзі де рекордтық көрсеткіш.

Алайда нақты Италиямен сауданың күрт жандануы туралы айтқанда, ескертпелер орын алады. Неліктен?

🛢Бұл бағыттағы барлық дерлік экспорт – мұнай; нақты ағымдағы жылы әңгіме 99% туралы болып отыр. Салалық сарапшылар бұған дейін де-факто Италия онда түсетін барлық шикізат көлемі үшін түпкілікті межелі орын болып табылмайтынын атап өткен болатын.

Өйткені алдымен КҚК арқылы, содан кейін теңіз арқылы бізден өтетін өнімнің бір бөлігі елдің солтүстік-шығысындағы Триест портына түсіріледі, ол жерден Трансальпілік мұнай құбыры арқылы Австрияға, Германияға, Чехияға бірден кете алады.

📈📉Итальяндық сыртқы сауда статистикасы біздің экспорттық деректерімізге қарағанда дәстүрлі түрде Қазақстаннан мұнай импортының әлдеқайда аз көлемін көрсетеді. 2023 жылы айырмашылық шамамен үш есе (ақшамен де, тоннамен де) болды, ал биылғы жылы 8 айдағы қолжетімді итальяндық деректерге қарағанда алшақтық күшейіп келеді.

Бұл ретте еуропалық нұсқада қаңтар-тамыз айларында Қазақстаннан мұнай жеткізу жылдық мәнде қысқарады. Тиісінше, мәліметтердің алдын ала сипатын ескере отырып, Италия арқылы транзиттік жеткізілімдердің маңыздылығы артып келе жатыр деп жанама түрде ұйғаруға болады.

Соңғы жылдары екі елдің нұсқалары бойынша жеткізілімдердің физикалық көлемі қалай болғанын келесі посттағы графикте көрсетеміз.

Деректер көздері: ҚР СЖРА ҰСБ, ҚМ МКК және Италияның Ұлттық статистика институты

@DataHub_KZ
👍2🥰1
Назарларыңызға қазақстандық мұнайды Италияға жеткізу бойынша түрлі деректер туралы тезиске иллюстрация

Шикі мұнай саудасы бойынша мәліметтер пайдаланылды (коды 2709)

@DataHub_KZ
👍2🥰1
ҚР-да дәрі-дәрмек өндірісінің көлемі күрт өсті

Қазанда 25,3 млрд тг өнім шығарылып, номиналды түрде қыркүйекпен салыстырғанда 185%-ға, ал 2023 жылғы қазанмен салыстырғанда 192%-ға көп болды.

Өсім айтарлықтай болғанымен, бұрын-соңды болмаған рекорд емес: 2021 жылдың сәуірінде номиналды түрде осымен шамалас көрсеткіштер болған еді, ал баға өзгерісін ескергенде тіпті жоғары болды – 22,6 млрд тг. (Түсінікті болу үшін қоса кетейік: 2021 жылдан бастап жалпы инфляция шамамен 50%-ға өсті, ал фармацевтикалық өнімдердің бағасы тұтынушылар үшін орта есеппен 40%-ға артты).

Бір қызығы, теңгедегі қазіргі қарқынды өсімі өнімнің заттай көлемімен, яғни килограммен есептегенде, бірдей емес.
Ақшалай сомасы, негізінен, бір аймақтың көрсеткіші есебінен өсіп тұр – Алматы облысы.

Бұл аймақта өндіріс көлемі теңгемен есептегенде, жылдық және айлық көрсеткіштері бойынша шамамен 7 есе өсіп, 15 млрд тг жеткен. Алайда килограммен есептегенде өсімі аса көп емес. Демек, қазанда бұл аймақта бағасы әлдеқайда жоғары дәрі-дәрмектер шығарылған.

ҚР СЖРА ҰСБ деректері

@DataHub_KZ
👍2🥰1
👍2🥰1
🧑🏼‍🍳 Қазақстандықтарда миксерлерге деген қызығушылық күрт оянған ба? Асүйге арналған ұсақ техниканың түсімдері тарихи рекордты жаңартты

2024 жылдың 9 айында ҚР-ға 2,1 млн данадан астам миксерлер, өнімдерді ұсақтағыштар мен шырынсыққыштар әкелінді, бұл 2023 жылдың сол айларымен салыстырғанда 36%-ға артық. Экспорт, яғни ҚР-да өндірілмейтін осы өнімнің кері экспорты, керісінше, 80%-ға дерлік төмендеді.

Нәтижесінде ішкі нарықта шамамен 2,09 миллион құрылғы пайда болды, бұл +43% а/а. Қазіргі көрсеткіш – 2003 жылдан бері барлық қолжетімді статистикадағы кезең үшін ең жоғары көрсеткіш (бәлкім, барлық уақыттағы ең жоғары көрсеткіш: аталып өткен 2003 жылы бір жыл ішінде шамамен 100 мың дана болды).

Айтпақшы, қазіргі 2,1 млн дананы құраған импорт бізге 2023 жылдың қаңтар-қыркүйегіндегі 1,5 миллион дананың құнынан 5%-ға арзанға түсті. Бір әкелінетін тауардың орташа құны 18 доллардан 13 долларға дейін төмендеді.

Негізінен жеткізілімді Қытай қамтамасыз етті, 1,9 млн бірлік әкелінді, орташа есеппен 9 доллардан. Бірақ техника да қымбатырақ болды: мысалы, Жапониядан 5,5 мың долларға бір құрылғы келді.

ҚР СЖРА ҰСБ деректері

@DataHub_KZ
😁2🥰1
😁2🥰1
Ипотекалық несиеге өтінімдер саны рекорд орнатуда, өңірлерде мақұлданған өтінімдер саны қарқынды түрде өсіп жатыр.

2024 жылдың III тоқсанында банктерге шамамен 274,4 мың ипотекалық өтінім келіп түскен*, бұл өткен тоқсанмен салыстырғанда 31%-ға көп. Бұл көрсеткіштер ҚР ҰБ-ның банктер арасында жүргізген сауалнамасының нәтижелеріне сәйкес алынған.

Ал жылдық көрсеткіш бойынша өсім аса жоғары емес – 8%, бірақ техникалық тұрғыдан алғанда қазіргі деңгейі – 2018 жылдан бері қолжетімді статистикадағы ең жоғары деңгей.

Өткен тоқсанда мақұлданған өтінімдер саны 122 мыңға жуық болды (тағы да сол кезең бойынша ең жоғары көрсеткіш, тоқсаннан тоқсанға +47%, жылдан жылға +41%).

Астана мен Алматыда 51,1 мың өтінім мақұлданса, басқа өңірлерде бұл көрсеткіш 70,9 мың болды. Астана мен Алматыда көрсеткіш тоқсаннан тоқсанға 42%-ға, жылдан жылға 33%-ға өскен. Ал өңірлердегі өсім бұдан да жоғары: тоқсаннан тоқсанға +50%, жылдан жылға +48%.

Жалпы белсенділіктің артуының себебі неде? Банктердің бағалауы бойынша бұған мемлекеттік бағдарламалар, құрылыс салушылармен серіктестіктің күшеюі және цифрландыру ықпал еткен.

*Жалпы көрсеткіш мақұлданған өтінімдерді де, қаралып жатқан және бас тартылған өтінімдерді де қамтиды.

@DataHub_KZ
2🥰1
1🥰1
📈Әлеуметтік маңызы бар азық-түлік бағасы 2023 жылдың басынан бергі ең жоғары апталық қарқынмен өсті

ҚР СЖРА ҰСБ деректеріне сүйенсек, 12-19 қараша аралығында ӘМАТ бағасы ҚР бойынша, орта есеппен, 0,4%-ға қымбаттаған. Мұндай өсімнің болмағанына ежептәуір уақыт болды - соңғы 92 аптада, яғни өткен жылдың ақпан айының басынан бері байқалмаған еді.

🧅 Бұл жолы ерекше көзге түскені – пияз, оның бағасы 12 қарашадан бері бірден 4,8%-ға өскен. Мұны маусымдық құбылыс деп айтуға келмейді: соңғы үш жылда қарашада мұндай жағдай болмады, тіпті қазан немесе желтоқсан айларында да.

Нақты қалалар бойынша қарастырсақ, 12-19 қараша аралығында пияз бағасының ең жоғары өсімі, 10%-дан жоғары, Павлодарда (+16,4%), Ақтөбеде (+14,8%), Петропавлда (+12,6%) және Алматыда (+12,5%) тіркелген. Әсіресе, Ақтөбедегі жағдай қызық – мұнда бір апта бұрын да пияз бағасы айтарлықтай қымбаттаған еді - 17,4%-ға.

Жалпы алғанда, пияз бағасы еліміз бойынша төртінші апта қатарынан қымбаттап жатыр. Ай басынан бері оның бағасы 12,4%-ға өскен.

@DataHub_KZ
🥰1👌1
«Қазатомөнеркәсіптің» депозитарлық қолхаттарының бір бөлігі БЖЗҚ портфелінен сатылды

2024 жылдың қазан айында Ұлттық банк қордың активтерін басқарушы ретінде компанияның 9,65 млрд теңгелік қағаздарын сатты, бұл БЖЗҚ-ның өзінің деректері.

Атом компаниясының депозитарлық қолхаттары қор портфеліне алғаш рет 2018 жылдың қараша айында оның IPO аясында сатып алынды. 2019 жылы қағаздардың азғантай бөлігі қаңтар, ақпан және наурыз айларында бірнеше мәмілелер аясында сатылды, ал 2020 жылдың маусым айында – тағы сатып алынды. Содан бері осы қазан айына дейін «Қазатомөнеркәсіптің» депозитарлық қолхаттарымен мәмілелер болған жоқ.

Дәл қазір Ұлттық Банктің басқаруындағы БЖЗҚ портфеліндегі атом компаниясының депозитарлық қолхаттарының ағымдағы құны шамамен 254,5 млрд теңгені құрайтынын ескерсек, 2018-2020 жылдары сатып алынғанның басым бөлігі қор активтерінде қалады.

P.S. БЖЗҚ туралы әңгіме қозғалғасын, айтайық: зейнетақы активтері бойынша инвестициялық табыстың жағдайы не болып жатыр? Қысқаша айтқанда, әбден жаман емес. Оның сомасы жыл басынан бері 2,4 трлн теңгеге жақындады, бұл 2023 жылдың сол кезеңіндегі нәтижелерден 90%-ға жақсы. Жыл басынан бері табыстылық 12,67%-ды құрады және 6,6%-дық инфляцияны оңайлықпен басып озуда.

@DataHub_KZ
👍1🥰1
👀 Қазан айында несие беру нарығының жайы қалай болды, соған көз жүгіртетін уақыт келді.

Жеке тұлғалар сегментіндегі негізгі бақылаулар:

📉 Жалпы несие беру көлемі қыркүйекпен салыстырғанда 6%-ға төмендеп, 1,3 трлн тг құрады. Динамика негізінен кепілсіз тұтынушылық несиелер есебінен болды, мұнда көлемі айдан айға шамамен 17%-ға төмендеп, 783 млрд тг жетті. Бұл сегменттегі соманы төменге тартқан – несие берудің санының азаюы: қазанда 2,7 млн келісімшарт жасалған, бұл өткен айға қарағанда -22%, ал 2023 жылдың қыркүйегінен бергі ең төменгі көрсеткіш.

🏎 Ал автонесиелеу, керісінше, жақсы жүрген: несие беру көлемі қыркүйекке қарағанда 32%-ға артып, 184 млрд тг жетті. Келісімшарттар саны да осы шамалас динамиканы көрсетті: 23,3 мың дана, айдан айға +29%.

🏘 Ипотекалық несие беру төртінші ай қатарынан 200 млрд тг жоғары деңгейде тұр: осы айда 220,1 млрд тг болды, қыркүйекке қарағанда +9%. Келісімшарттар саны 11%-ға өсті, 12,9 мыңға жуық, оларды 12,8 мыңнан астам қарыз алушы рәсімдеген. Жалпы ипотеканың портфелі 1 қарашаға қарай 6,4 трлн тг жетті, бұл сомаға 612 мың келісімшарт пен 585 мың адам кіреді.

Ал енді бизнес-несиелеу туралы аздаған мәлімет:

↘️ Жалпы несие беру көлемі қыркүйекпен салыстырғанда 16%-ға төмендеп, 1,6 трлн тг аз болды. Бұл соманың үлкен бөлігі, яғни 1,4 трлн тг, негізгі динамиканы айқындаған заңды тұлғаларға тиесілі: қыркүйекпен салыстырғанда -18%. Бірақ бұл жерде ескеретін жайт бар, қыркүйекте жекелеген үлкен келісімшарттар аясында сомалар да айтарлықтай болды.

📄 Бизнес тарапынан алынған несиелердің саны 8%-ға, 48,5 мың бірлікке дейін өскен. Оның ішінде 35,7 мың бірлікті ЖК қамтамасыз етті, қыркүйекпен салыстырғанда өсім +10%.

Қосымша мәліметтерді келесі посттағы суреттерден таба аласыз

Бірінші кредиттік бюро деректері

@DataHub_KZ
👍2🥰1
Қолма-қол рубльге деген таза сұраныс 2023 жылдың жазынан бері ең жоғары деңгейге жетті

Қазанда ҚР-дағы айырбастау пунктері Ресей валютасын 8,8 млрд тг болатын нетто-көлемде сатты. Алайда өткен айда да, 2023 жылдың қазанында да, керісінше, халық рубльден көбірек құтылып, айырбастау пунктері оны сатып алған болатын (таза көлемде 239 млн тг мен 6,1 млрлд тг).

☝️Рубльге деген қазіргі сұраныстан жоғары қызығушылық соңғы рет өткен жылдың тамызында байқалған. Сол кезде айырбастау пункттерінің нетто-сатылымы 12,9 млрд тг құраған еді. Айта кетерлік жайт, бұл жолы халықтың ең жоғары таза сұранысы БҚО-да тіркеліп, 1,5 млрд тг құрады. Бұл облыстың көшбасшылығы - сирек құбылыс: 2020 жылдан бері мұндай жағдай тек бір рет болды, 2021 жылдың шілдесінде 🤔

Жарайды, ал басқа валюталардың жайы қалай?

💲Айырбастау пунктеріндегі доллардың таза сатылымы 170,1 млрд тг құрады, бұл қыркүйекпен салыстырғанда сәл жоғары. Ал өткен жылға қарағанда номиналды түрде 12% төмен.

💶 Еуро бойынша нетто-сатылым 18 млрд тг жетті, бұл қыркүйектен 6 есе артық. Бірақ 2023 жылдың қазанындағы көрсеткішпен шамалас (номиналды түрде +11%).

Көлемдерінің динамикасы - төмендегі суреттерде

ҚР Ұлттық банкі деректері


@DataHub_KZ
👍31🥰1
Мінеки, өткен жылдың басынан бергі айырбастау пунктеріндегі валюта сұранысының динамикасы

@DataHub_KZ
👍3🥰1
Ертең бізді доллардың тарихи рекордтық ресми бағамы күтіп тұрғаны анық. Мәселен, KASE деректеріне сәйкес, 28 қарашада сағат 15:30-дағы жағдай бойынша биржада қалыптасқан американдық валютаның орташа өлшенген биржалық бағамы 513 теңгені құрады.

Қазіргі тәжірибеге сәйкес, Ұлттық Банк дәл осы мәнді келесі жұмыс күніне, яғни бұл жағдайда ертеңге, 29 қарашаға ресми бағам белгілеу үшін алады. Қазіргіден жоғары ресми курс болған емес. 2022 жылдың экстремалды наурызында өте жақын болды – 512,19.

Бүгінгі мәндерге біз Ұлттық Банк интервенциялар туралы шешім қабылдағанына қарамастан келдік, бұның мүмкіндігі екі апта бұрын да жоққа шығарылмаған. Ресми растауды реттеуші бүгін күндіз жариялап, ол кезде биржада бір доллар үшін 518-519 тг мәндер тіркелгенін атап өтті.

Теңгенің әлсіреуінің себептерін түсіндіре отырып, Ұлттық Банк доллардың жалпы нығаюына, «әлемдегі геосаяси жағдайдың шиеленісуіне» және мұнай бағасының төмендеуіне қатысты алаңдаушылыққа сілтеме жасап, рубльдің тез құлдырауын да атап өтті. Бұл сыртқы факторларға ішкі факторлар қосылды - «экономикалық агенттер тарапынан шетел валютасына сұраныстың артуы және ұсыныстың шектеулілігі, оның ішінде айырбас бағамының психологиялық деңгейін еңсеруі аясында». Қарашада сауда-саттықтың орташа тәуліктік көлемі жоғары болып шықты.

Мұның бәрі, Ұлттық Банктің бағалауы бойынша, «алыпсатарлық қысым үшін» және валюта нарығындағы теңгерімді бұзу үшін жағдай жасады, осыған байланысты интервенциялар жүргізу туралы шешім қабылданды. Өкінішке орай, олардың көлемі аталмайды, бірақ тағы да жаңа араласулар болуы мүмкін екендігі жоққа шығарылмайды – «әділ бағам белгілеуді қалпына келтіру үшін»...

@DataHUB_KZ
😱3🥰2😭1
Халықтың депозиттері бойынша мөлшерлемелер төмендеуді жалғастыруда, бірақ кредиттер де арзандады

Қазан айында банктер тартқан жеке тұлғалардың теңгедегі салымдары бойынша орташа өлшенген мөлшерлеме 13,3%-ды құрады. ҚР Ұлттық Банкінің деректеріне сәйкес екінші ай қатарынан ол біртіндеп 0,1 п.т. қадаммен төмендеуде.

Бұл ретте ең жоғары мөлшерлемелер 1 айдан 3 айға дейінгі депозиттер сегментінде сақталуда – орташа деңгей 15,4%, алдыңғы аймен салыстырғанда өзгеріс жоқ.

Заңды тұлғаларға келетін болсақ, депозиттер бойынша орташа өлшенген мөлшерлеме 13,1 п.т. құрады, қыркүйекте шамалы өскеннен кейін ол 0,1 п.т. жоғалтты және қайтадан тамыз деңгейіне оралды.

Кредиттердің жағдайы не болып жатыр?

Қазан айында жеке тұлғалар мен ЖК үшін көрсеткіш 20,5% құрады, бұл қыркүйектің деңгейімен салыстырғанда бірден минус 1,1 п.т. Өткен айда жалпы деңгейге жоғарыға 1 жылдан 5 жылға дейінгі және 5 жылдан астам сегменттердегі мөлшерлемелер көтерді, ал бұл жолы дәл солар төмендеді. Нақты 5 жылдан басталатын ұзақ кредиттер үшін қазан айындағы көрсеткіш 2022 жылдың желтоқсанынан бергі ең төменгі көрсеткіш болды.

Заңды тұлғалардың көрінісі келесідей: орташа өлшенген мөлшерлеме – 17,6%, бұл деңгейде ол үшінші ай қатарынан қалуда. Еске сала кету керек, базалық мөлшерлеме деңгейі де шілде айының ортасынан бері өзгерген жоқ, ал заңды тұлғалардың кредиттері бойынша мөлшерлемелер оның динамикасына айтарлықтай дәйекті түрде жауап беруде.

@DataHUB_KZ
👍2🥰1