📈Әлеуметтік маңызы бар азық-түлік бағасы 2023 жылдың басынан бергі ең жоғары апталық қарқынмен өсті
ҚР СЖРА ҰСБ деректеріне сүйенсек, 12-19 қараша аралығында ӘМАТ бағасы ҚР бойынша, орта есеппен, 0,4%-ға қымбаттаған. Мұндай өсімнің болмағанына ежептәуір уақыт болды - соңғы 92 аптада, яғни өткен жылдың ақпан айының басынан бері байқалмаған еді.
🧅 Бұл жолы ерекше көзге түскені – пияз, оның бағасы 12 қарашадан бері бірден 4,8%-ға өскен. Мұны маусымдық құбылыс деп айтуға келмейді: соңғы үш жылда қарашада мұндай жағдай болмады, тіпті қазан немесе желтоқсан айларында да.
Нақты қалалар бойынша қарастырсақ, 12-19 қараша аралығында пияз бағасының ең жоғары өсімі, 10%-дан жоғары, Павлодарда (+16,4%), Ақтөбеде (+14,8%), Петропавлда (+12,6%) және Алматыда (+12,5%) тіркелген. Әсіресе, Ақтөбедегі жағдай қызық – мұнда бір апта бұрын да пияз бағасы айтарлықтай қымбаттаған еді - 17,4%-ға.
Жалпы алғанда, пияз бағасы еліміз бойынша төртінші апта қатарынан қымбаттап жатыр. Ай басынан бері оның бағасы 12,4%-ға өскен.
@DataHub_KZ
ҚР СЖРА ҰСБ деректеріне сүйенсек, 12-19 қараша аралығында ӘМАТ бағасы ҚР бойынша, орта есеппен, 0,4%-ға қымбаттаған. Мұндай өсімнің болмағанына ежептәуір уақыт болды - соңғы 92 аптада, яғни өткен жылдың ақпан айының басынан бері байқалмаған еді.
🧅 Бұл жолы ерекше көзге түскені – пияз, оның бағасы 12 қарашадан бері бірден 4,8%-ға өскен. Мұны маусымдық құбылыс деп айтуға келмейді: соңғы үш жылда қарашада мұндай жағдай болмады, тіпті қазан немесе желтоқсан айларында да.
Нақты қалалар бойынша қарастырсақ, 12-19 қараша аралығында пияз бағасының ең жоғары өсімі, 10%-дан жоғары, Павлодарда (+16,4%), Ақтөбеде (+14,8%), Петропавлда (+12,6%) және Алматыда (+12,5%) тіркелген. Әсіресе, Ақтөбедегі жағдай қызық – мұнда бір апта бұрын да пияз бағасы айтарлықтай қымбаттаған еді - 17,4%-ға.
Жалпы алғанда, пияз бағасы еліміз бойынша төртінші апта қатарынан қымбаттап жатыр. Ай басынан бері оның бағасы 12,4%-ға өскен.
@DataHub_KZ
🥰1👌1
«Қазатомөнеркәсіптің» депозитарлық қолхаттарының бір бөлігі БЖЗҚ портфелінен сатылды
2024 жылдың қазан айында Ұлттық банк қордың активтерін басқарушы ретінде компанияның 9,65 млрд теңгелік қағаздарын сатты, бұл БЖЗҚ-ның өзінің деректері.
Атом компаниясының депозитарлық қолхаттары қор портфеліне алғаш рет 2018 жылдың қараша айында оның IPO аясында сатып алынды. 2019 жылы қағаздардың азғантай бөлігі қаңтар, ақпан және наурыз айларында бірнеше мәмілелер аясында сатылды, ал 2020 жылдың маусым айында – тағы сатып алынды. Содан бері осы қазан айына дейін «Қазатомөнеркәсіптің» депозитарлық қолхаттарымен мәмілелер болған жоқ.
Дәл қазір Ұлттық Банктің басқаруындағы БЖЗҚ портфеліндегі атом компаниясының депозитарлық қолхаттарының ағымдағы құны шамамен 254,5 млрд теңгені құрайтынын ескерсек, 2018-2020 жылдары сатып алынғанның басым бөлігі қор активтерінде қалады.
P.S. БЖЗҚ туралы әңгіме қозғалғасын, айтайық: зейнетақы активтері бойынша инвестициялық табыстың жағдайы не болып жатыр? Қысқаша айтқанда, әбден жаман емес. Оның сомасы жыл басынан бері 2,4 трлн теңгеге жақындады, бұл 2023 жылдың сол кезеңіндегі нәтижелерден 90%-ға жақсы. Жыл басынан бері табыстылық 12,67%-ды құрады және 6,6%-дық инфляцияны оңайлықпен басып озуда.
@DataHub_KZ
2024 жылдың қазан айында Ұлттық банк қордың активтерін басқарушы ретінде компанияның 9,65 млрд теңгелік қағаздарын сатты, бұл БЖЗҚ-ның өзінің деректері.
Атом компаниясының депозитарлық қолхаттары қор портфеліне алғаш рет 2018 жылдың қараша айында оның IPO аясында сатып алынды. 2019 жылы қағаздардың азғантай бөлігі қаңтар, ақпан және наурыз айларында бірнеше мәмілелер аясында сатылды, ал 2020 жылдың маусым айында – тағы сатып алынды. Содан бері осы қазан айына дейін «Қазатомөнеркәсіптің» депозитарлық қолхаттарымен мәмілелер болған жоқ.
Дәл қазір Ұлттық Банктің басқаруындағы БЖЗҚ портфеліндегі атом компаниясының депозитарлық қолхаттарының ағымдағы құны шамамен 254,5 млрд теңгені құрайтынын ескерсек, 2018-2020 жылдары сатып алынғанның басым бөлігі қор активтерінде қалады.
P.S. БЖЗҚ туралы әңгіме қозғалғасын, айтайық: зейнетақы активтері бойынша инвестициялық табыстың жағдайы не болып жатыр? Қысқаша айтқанда, әбден жаман емес. Оның сомасы жыл басынан бері 2,4 трлн теңгеге жақындады, бұл 2023 жылдың сол кезеңіндегі нәтижелерден 90%-ға жақсы. Жыл басынан бері табыстылық 12,67%-ды құрады және 6,6%-дық инфляцияны оңайлықпен басып озуда.
@DataHub_KZ
👍1🥰1
👀 Қазан айында несие беру нарығының жайы қалай болды, соған көз жүгіртетін уақыт келді.
Жеке тұлғалар сегментіндегі негізгі бақылаулар:
📉 Жалпы несие беру көлемі қыркүйекпен салыстырғанда 6%-ға төмендеп, 1,3 трлн тг құрады. Динамика негізінен кепілсіз тұтынушылық несиелер есебінен болды, мұнда көлемі айдан айға шамамен 17%-ға төмендеп, 783 млрд тг жетті. Бұл сегменттегі соманы төменге тартқан – несие берудің санының азаюы: қазанда 2,7 млн келісімшарт жасалған, бұл өткен айға қарағанда -22%, ал 2023 жылдың қыркүйегінен бергі ең төменгі көрсеткіш.
🏎 Ал автонесиелеу, керісінше, жақсы жүрген: несие беру көлемі қыркүйекке қарағанда 32%-ға артып, 184 млрд тг жетті. Келісімшарттар саны да осы шамалас динамиканы көрсетті: 23,3 мың дана, айдан айға +29%.
🏘 Ипотекалық несие беру төртінші ай қатарынан 200 млрд тг жоғары деңгейде тұр: осы айда 220,1 млрд тг болды, қыркүйекке қарағанда +9%. Келісімшарттар саны 11%-ға өсті, 12,9 мыңға жуық, оларды 12,8 мыңнан астам қарыз алушы рәсімдеген. Жалпы ипотеканың портфелі 1 қарашаға қарай 6,4 трлн тг жетті, бұл сомаға 612 мың келісімшарт пен 585 мың адам кіреді.
Ал енді бизнес-несиелеу туралы аздаған мәлімет:
↘️ Жалпы несие беру көлемі қыркүйекпен салыстырғанда 16%-ға төмендеп, 1,6 трлн тг аз болды. Бұл соманың үлкен бөлігі, яғни 1,4 трлн тг, негізгі динамиканы айқындаған заңды тұлғаларға тиесілі: қыркүйекпен салыстырғанда -18%. Бірақ бұл жерде ескеретін жайт бар, қыркүйекте жекелеген үлкен келісімшарттар аясында сомалар да айтарлықтай болды.
📄 Бизнес тарапынан алынған несиелердің саны 8%-ға, 48,5 мың бірлікке дейін өскен. Оның ішінде 35,7 мың бірлікті ЖК қамтамасыз етті, қыркүйекпен салыстырғанда өсім +10%.
Қосымша мәліметтерді келесі посттағы суреттерден таба аласыз
Бірінші кредиттік бюро деректері
@DataHub_KZ
Жеке тұлғалар сегментіндегі негізгі бақылаулар:
📉 Жалпы несие беру көлемі қыркүйекпен салыстырғанда 6%-ға төмендеп, 1,3 трлн тг құрады. Динамика негізінен кепілсіз тұтынушылық несиелер есебінен болды, мұнда көлемі айдан айға шамамен 17%-ға төмендеп, 783 млрд тг жетті. Бұл сегменттегі соманы төменге тартқан – несие берудің санының азаюы: қазанда 2,7 млн келісімшарт жасалған, бұл өткен айға қарағанда -22%, ал 2023 жылдың қыркүйегінен бергі ең төменгі көрсеткіш.
🏎 Ал автонесиелеу, керісінше, жақсы жүрген: несие беру көлемі қыркүйекке қарағанда 32%-ға артып, 184 млрд тг жетті. Келісімшарттар саны да осы шамалас динамиканы көрсетті: 23,3 мың дана, айдан айға +29%.
🏘 Ипотекалық несие беру төртінші ай қатарынан 200 млрд тг жоғары деңгейде тұр: осы айда 220,1 млрд тг болды, қыркүйекке қарағанда +9%. Келісімшарттар саны 11%-ға өсті, 12,9 мыңға жуық, оларды 12,8 мыңнан астам қарыз алушы рәсімдеген. Жалпы ипотеканың портфелі 1 қарашаға қарай 6,4 трлн тг жетті, бұл сомаға 612 мың келісімшарт пен 585 мың адам кіреді.
Ал енді бизнес-несиелеу туралы аздаған мәлімет:
↘️ Жалпы несие беру көлемі қыркүйекпен салыстырғанда 16%-ға төмендеп, 1,6 трлн тг аз болды. Бұл соманың үлкен бөлігі, яғни 1,4 трлн тг, негізгі динамиканы айқындаған заңды тұлғаларға тиесілі: қыркүйекпен салыстырғанда -18%. Бірақ бұл жерде ескеретін жайт бар, қыркүйекте жекелеген үлкен келісімшарттар аясында сомалар да айтарлықтай болды.
📄 Бизнес тарапынан алынған несиелердің саны 8%-ға, 48,5 мың бірлікке дейін өскен. Оның ішінде 35,7 мың бірлікті ЖК қамтамасыз етті, қыркүйекпен салыстырғанда өсім +10%.
Қосымша мәліметтерді келесі посттағы суреттерден таба аласыз
Бірінші кредиттік бюро деректері
@DataHub_KZ
👍2🥰1
Қолма-қол рубльге деген таза сұраныс 2023 жылдың жазынан бері ең жоғары деңгейге жетті
Қазанда ҚР-дағы айырбастау пунктері Ресей валютасын 8,8 млрд тг болатын нетто-көлемде сатты. Алайда өткен айда да, 2023 жылдың қазанында да, керісінше, халық рубльден көбірек құтылып, айырбастау пунктері оны сатып алған болатын (таза көлемде 239 млн тг мен 6,1 млрлд тг).
☝️Рубльге деген қазіргі сұраныстан жоғары қызығушылық соңғы рет өткен жылдың тамызында байқалған. Сол кезде айырбастау пункттерінің нетто-сатылымы 12,9 млрд тг құраған еді. Айта кетерлік жайт, бұл жолы халықтың ең жоғары таза сұранысы БҚО-да тіркеліп, 1,5 млрд тг құрады. Бұл облыстың көшбасшылығы - сирек құбылыс: 2020 жылдан бері мұндай жағдай тек бір рет болды, 2021 жылдың шілдесінде 🤔
Жарайды, ал басқа валюталардың жайы қалай?
💲Айырбастау пунктеріндегі доллардың таза сатылымы 170,1 млрд тг құрады, бұл қыркүйекпен салыстырғанда сәл жоғары. Ал өткен жылға қарағанда номиналды түрде 12% төмен.
💶 Еуро бойынша нетто-сатылым 18 млрд тг жетті, бұл қыркүйектен 6 есе артық. Бірақ 2023 жылдың қазанындағы көрсеткішпен шамалас (номиналды түрде +11%).
Көлемдерінің динамикасы - төмендегі суреттерде
ҚР Ұлттық банкі деректері
@DataHub_KZ
Қазанда ҚР-дағы айырбастау пунктері Ресей валютасын 8,8 млрд тг болатын нетто-көлемде сатты. Алайда өткен айда да, 2023 жылдың қазанында да, керісінше, халық рубльден көбірек құтылып, айырбастау пунктері оны сатып алған болатын (таза көлемде 239 млн тг мен 6,1 млрлд тг).
☝️Рубльге деген қазіргі сұраныстан жоғары қызығушылық соңғы рет өткен жылдың тамызында байқалған. Сол кезде айырбастау пункттерінің нетто-сатылымы 12,9 млрд тг құраған еді. Айта кетерлік жайт, бұл жолы халықтың ең жоғары таза сұранысы БҚО-да тіркеліп, 1,5 млрд тг құрады. Бұл облыстың көшбасшылығы - сирек құбылыс: 2020 жылдан бері мұндай жағдай тек бір рет болды, 2021 жылдың шілдесінде 🤔
Жарайды, ал басқа валюталардың жайы қалай?
💲Айырбастау пунктеріндегі доллардың таза сатылымы 170,1 млрд тг құрады, бұл қыркүйекпен салыстырғанда сәл жоғары. Ал өткен жылға қарағанда номиналды түрде 12% төмен.
💶 Еуро бойынша нетто-сатылым 18 млрд тг жетті, бұл қыркүйектен 6 есе артық. Бірақ 2023 жылдың қазанындағы көрсеткішпен шамалас (номиналды түрде +11%).
Көлемдерінің динамикасы - төмендегі суреттерде
ҚР Ұлттық банкі деректері
@DataHub_KZ
👍3❤1🥰1
Мінеки, өткен жылдың басынан бергі айырбастау пунктеріндегі валюта сұранысының динамикасы
@DataHub_KZ
@DataHub_KZ
👍3🥰1
Ертең бізді доллардың тарихи рекордтық ресми бағамы күтіп тұрғаны анық. Мәселен, KASE деректеріне сәйкес, 28 қарашада сағат 15:30-дағы жағдай бойынша биржада қалыптасқан американдық валютаның орташа өлшенген биржалық бағамы 513 теңгені құрады.
Қазіргі тәжірибеге сәйкес, Ұлттық Банк дәл осы мәнді келесі жұмыс күніне, яғни бұл жағдайда ертеңге, 29 қарашаға ресми бағам белгілеу үшін алады. Қазіргіден жоғары ресми курс болған емес. 2022 жылдың экстремалды наурызында өте жақын болды – 512,19.
Бүгінгі мәндерге біз Ұлттық Банк интервенциялар туралы шешім қабылдағанына қарамастан келдік, бұның мүмкіндігі екі апта бұрын да жоққа шығарылмаған. Ресми растауды реттеуші бүгін күндіз жариялап, ол кезде биржада бір доллар үшін 518-519 тг мәндер тіркелгенін атап өтті.
Теңгенің әлсіреуінің себептерін түсіндіре отырып, Ұлттық Банк доллардың жалпы нығаюына, «әлемдегі геосаяси жағдайдың шиеленісуіне» және мұнай бағасының төмендеуіне қатысты алаңдаушылыққа сілтеме жасап, рубльдің тез құлдырауын да атап өтті. Бұл сыртқы факторларға ішкі факторлар қосылды - «экономикалық агенттер тарапынан шетел валютасына сұраныстың артуы және ұсыныстың шектеулілігі, оның ішінде айырбас бағамының психологиялық деңгейін еңсеруі аясында». Қарашада сауда-саттықтың орташа тәуліктік көлемі жоғары болып шықты.
Мұның бәрі, Ұлттық Банктің бағалауы бойынша, «алыпсатарлық қысым үшін» және валюта нарығындағы теңгерімді бұзу үшін жағдай жасады, осыған байланысты интервенциялар жүргізу туралы шешім қабылданды. Өкінішке орай, олардың көлемі аталмайды, бірақ тағы да жаңа араласулар болуы мүмкін екендігі жоққа шығарылмайды – «әділ бағам белгілеуді қалпына келтіру үшін»...
@DataHUB_KZ
Қазіргі тәжірибеге сәйкес, Ұлттық Банк дәл осы мәнді келесі жұмыс күніне, яғни бұл жағдайда ертеңге, 29 қарашаға ресми бағам белгілеу үшін алады. Қазіргіден жоғары ресми курс болған емес. 2022 жылдың экстремалды наурызында өте жақын болды – 512,19.
Бүгінгі мәндерге біз Ұлттық Банк интервенциялар туралы шешім қабылдағанына қарамастан келдік, бұның мүмкіндігі екі апта бұрын да жоққа шығарылмаған. Ресми растауды реттеуші бүгін күндіз жариялап, ол кезде биржада бір доллар үшін 518-519 тг мәндер тіркелгенін атап өтті.
Теңгенің әлсіреуінің себептерін түсіндіре отырып, Ұлттық Банк доллардың жалпы нығаюына, «әлемдегі геосаяси жағдайдың шиеленісуіне» және мұнай бағасының төмендеуіне қатысты алаңдаушылыққа сілтеме жасап, рубльдің тез құлдырауын да атап өтті. Бұл сыртқы факторларға ішкі факторлар қосылды - «экономикалық агенттер тарапынан шетел валютасына сұраныстың артуы және ұсыныстың шектеулілігі, оның ішінде айырбас бағамының психологиялық деңгейін еңсеруі аясында». Қарашада сауда-саттықтың орташа тәуліктік көлемі жоғары болып шықты.
Мұның бәрі, Ұлттық Банктің бағалауы бойынша, «алыпсатарлық қысым үшін» және валюта нарығындағы теңгерімді бұзу үшін жағдай жасады, осыған байланысты интервенциялар жүргізу туралы шешім қабылданды. Өкінішке орай, олардың көлемі аталмайды, бірақ тағы да жаңа араласулар болуы мүмкін екендігі жоққа шығарылмайды – «әділ бағам белгілеуді қалпына келтіру үшін»...
@DataHUB_KZ
😱3🥰2😭1
Халықтың депозиттері бойынша мөлшерлемелер төмендеуді жалғастыруда, бірақ кредиттер де арзандады
Қазан айында банктер тартқан жеке тұлғалардың теңгедегі салымдары бойынша орташа өлшенген мөлшерлеме 13,3%-ды құрады. ҚР Ұлттық Банкінің деректеріне сәйкес екінші ай қатарынан ол біртіндеп 0,1 п.т. қадаммен төмендеуде.
Бұл ретте ең жоғары мөлшерлемелер 1 айдан 3 айға дейінгі депозиттер сегментінде сақталуда – орташа деңгей 15,4%, алдыңғы аймен салыстырғанда өзгеріс жоқ.
Заңды тұлғаларға келетін болсақ, депозиттер бойынша орташа өлшенген мөлшерлеме 13,1 п.т. құрады, қыркүйекте шамалы өскеннен кейін ол 0,1 п.т. жоғалтты және қайтадан тамыз деңгейіне оралды.
Кредиттердің жағдайы не болып жатыр?
Қазан айында жеке тұлғалар мен ЖК үшін көрсеткіш 20,5% құрады, бұл қыркүйектің деңгейімен салыстырғанда бірден минус 1,1 п.т. Өткен айда жалпы деңгейге жоғарыға 1 жылдан 5 жылға дейінгі және 5 жылдан астам сегменттердегі мөлшерлемелер көтерді, ал бұл жолы дәл солар төмендеді. Нақты 5 жылдан басталатын ұзақ кредиттер үшін қазан айындағы көрсеткіш 2022 жылдың желтоқсанынан бергі ең төменгі көрсеткіш болды.
Заңды тұлғалардың көрінісі келесідей: орташа өлшенген мөлшерлеме – 17,6%, бұл деңгейде ол үшінші ай қатарынан қалуда. Еске сала кету керек, базалық мөлшерлеме деңгейі де шілде айының ортасынан бері өзгерген жоқ, ал заңды тұлғалардың кредиттері бойынша мөлшерлемелер оның динамикасына айтарлықтай дәйекті түрде жауап беруде.
@DataHUB_KZ
Қазан айында банктер тартқан жеке тұлғалардың теңгедегі салымдары бойынша орташа өлшенген мөлшерлеме 13,3%-ды құрады. ҚР Ұлттық Банкінің деректеріне сәйкес екінші ай қатарынан ол біртіндеп 0,1 п.т. қадаммен төмендеуде.
Бұл ретте ең жоғары мөлшерлемелер 1 айдан 3 айға дейінгі депозиттер сегментінде сақталуда – орташа деңгей 15,4%, алдыңғы аймен салыстырғанда өзгеріс жоқ.
Заңды тұлғаларға келетін болсақ, депозиттер бойынша орташа өлшенген мөлшерлеме 13,1 п.т. құрады, қыркүйекте шамалы өскеннен кейін ол 0,1 п.т. жоғалтты және қайтадан тамыз деңгейіне оралды.
Кредиттердің жағдайы не болып жатыр?
Қазан айында жеке тұлғалар мен ЖК үшін көрсеткіш 20,5% құрады, бұл қыркүйектің деңгейімен салыстырғанда бірден минус 1,1 п.т. Өткен айда жалпы деңгейге жоғарыға 1 жылдан 5 жылға дейінгі және 5 жылдан астам сегменттердегі мөлшерлемелер көтерді, ал бұл жолы дәл солар төмендеді. Нақты 5 жылдан басталатын ұзақ кредиттер үшін қазан айындағы көрсеткіш 2022 жылдың желтоқсанынан бергі ең төменгі көрсеткіш болды.
Заңды тұлғалардың көрінісі келесідей: орташа өлшенген мөлшерлеме – 17,6%, бұл деңгейде ол үшінші ай қатарынан қалуда. Еске сала кету керек, базалық мөлшерлеме деңгейі де шілде айының ортасынан бері өзгерген жоқ, ал заңды тұлғалардың кредиттері бойынша мөлшерлемелер оның динамикасына айтарлықтай дәйекті түрде жауап беруде.
@DataHUB_KZ
👍2🥰1
👍3👎1🥰1🤡1
DATA HUB Қазақша
❗️❗️❗️15,25% Ұлттық банк 2022 жылдан бері алғаш рет базалық мөлшерлемені көтерді @DataHUB_KZ
Ал енді, әдеттегідей, Ұлттық банк базалық мөлшерлемені не себепті көтергені жайлы бірге оқиық.
Қысқаша айтқанда, реттеуші ақша-несие жағдайының бірнеше фактор әсерінен жеңілдегенін атап өтті: айырбас бағамының әлсіреуі, инфляцияның өсуіне байланысты нақты мөлшерлемелердің төмендеуі және баға өсімі бойынша болжамдардың нашарлауы. Қаржы нарығындағы "жоғары құбылмалылықпен" бірге осы жағдайлар мөлшерлемені 14,25%-дан бірден 1 п.т. көтеруге түрткі болды.
Ұлттық банк ҚР-да жылдық инфляция қазан айының қорытындысы бойынша 8,5%-ға дейін жеделдегенін мәлімдеді. Реттеуші бұл үрдістің себептерінің бірі ретінде тарифтік реформалар аясында қызметтердің қымбаттауы, фискалдық ынталандыру және халықтың құбылмалы инфляциялық күтуін ғана атап қойған жоқ. Сондай-ақ, теңге бағамына да байланысты екенін айтты. Сыртқы қысым тұрғысынан жаһандық нарықтағы азық-түліктің қымбаттауы, сонымен қатар Ресейдегі жоғары инфляция мен рубльдің елеулі түрде ауытқуы ерекше аталды.
Инфляция бойынша болашақтағы болжамдар қайта қаралды. Биылғы жылдың қорытындысы бойынша ҚР ҰБ базалық сценарийде инфляцияны 8-9% деңгейінде (соңғы рет 7,5-9,5% деп болжамдаған еді) күтеді, ал 2025 жылдың қорытындысы бойынша — 6,5-8,5% (бұрын 5,5-7,5%). Тіпті, 2026 жылға қатысты болжамдарда да жалпы көрсеткіштің 5%-ға қайтатыны күтілмейді. Қазір Ұлттық банк 5,5-7,5% аралығында деп болжайды, бұған дейінгі болжамда 5-7% болған еді.
Реттеушінің хабарламасына сүйенсек, болашақта базалық мөлшерлеменің тағы да көтерілу мүмкіндігі жоққа шығарылмайды. Келесі шешім 2025 жылдың 17 қаңтарына жоспарланған.
P.S. Базалық мөлшерлеме деген не және Ұлттық банк оны не үшін белгілейді - осы жерден оқыңыз
@DataHUB_KZ
Қысқаша айтқанда, реттеуші ақша-несие жағдайының бірнеше фактор әсерінен жеңілдегенін атап өтті: айырбас бағамының әлсіреуі, инфляцияның өсуіне байланысты нақты мөлшерлемелердің төмендеуі және баға өсімі бойынша болжамдардың нашарлауы. Қаржы нарығындағы "жоғары құбылмалылықпен" бірге осы жағдайлар мөлшерлемені 14,25%-дан бірден 1 п.т. көтеруге түрткі болды.
Ұлттық банк ҚР-да жылдық инфляция қазан айының қорытындысы бойынша 8,5%-ға дейін жеделдегенін мәлімдеді. Реттеуші бұл үрдістің себептерінің бірі ретінде тарифтік реформалар аясында қызметтердің қымбаттауы, фискалдық ынталандыру және халықтың құбылмалы инфляциялық күтуін ғана атап қойған жоқ. Сондай-ақ, теңге бағамына да байланысты екенін айтты. Сыртқы қысым тұрғысынан жаһандық нарықтағы азық-түліктің қымбаттауы, сонымен қатар Ресейдегі жоғары инфляция мен рубльдің елеулі түрде ауытқуы ерекше аталды.
Инфляция бойынша болашақтағы болжамдар қайта қаралды. Биылғы жылдың қорытындысы бойынша ҚР ҰБ базалық сценарийде инфляцияны 8-9% деңгейінде (соңғы рет 7,5-9,5% деп болжамдаған еді) күтеді, ал 2025 жылдың қорытындысы бойынша — 6,5-8,5% (бұрын 5,5-7,5%). Тіпті, 2026 жылға қатысты болжамдарда да жалпы көрсеткіштің 5%-ға қайтатыны күтілмейді. Қазір Ұлттық банк 5,5-7,5% аралығында деп болжайды, бұған дейінгі болжамда 5-7% болған еді.
Реттеушінің хабарламасына сүйенсек, болашақта базалық мөлшерлеменің тағы да көтерілу мүмкіндігі жоққа шығарылмайды. Келесі шешім 2025 жылдың 17 қаңтарына жоспарланған.
P.S. Базалық мөлшерлеме деген не және Ұлттық банк оны не үшін белгілейді - осы жерден оқыңыз
@DataHUB_KZ
❤2🥰1👌1
Айдың қорытындысы бойынша теңгенің құлдырауы соңғы жылдардағы ең айқын құбылыстардың бірі болды
1 қарашадан 1 желтоқсанға дейінгі аралықта доллардың ресми бағамы 488,26 теңгеден 511,22 теңгеге дейін көтеріліп, 4,7%-ға өсті. Айта кету керек, биыл бұдан да жоғары қарқын болған еді - маусымның қорытындысы бойынша. Десе де, соңғы бес жылдағы, 2020 жылдың басынан бері, бір ай ішінде болған ұлттық валютаның ең айқын құлдырауларының бестігінде қазіргі нәтижесі де орын алды.
Қарашаның қорытындысы Ұлттық банк ай соңына қарай валюталық интервенциялар жүргізбегенде бұдан да нашар болар еді. 15-28 қараша аралығында осының арқасында $1,05 млрд сатылды, бұл номиналды түрде 2022 жылдың наурызындағы рекордтық көрсеткіштен жоғары.
Ұлттық банктің бұл белснеділігі әдеттегі валюталық нарықта да жалғасын тапты. Интервенциялардан бөлек трансферттер үшін Ұлттық қордан $1,26 млрд сатылып, «Қазатомөнеркәсіп» акцияларымен мәміле аясында тағы $0,13 млрд сатылды. Ал БЖЗҚ үшін бұл жолы ешқандай сатып алу болмағанды. Сонда реттеуші тарапынан таза сатылым $2,44 млрд жетті - ерекше сома. Бұл - айдың екінші жартысында валюта түсімдерінің жартысын сату міндетін қайта енгізген квазимемлекеттік сектордың келісімдерін қоспай есептегендегі нәтиже.
Желтоқсанда жаңа интервенциялар болмайтын болса, Ұлттық банктің операциялары теңгеге қарашамен салыстырғанда азырақ қолдау көрсетеді. Қазіргі уақытта тек бюджетке трансферттер үшін $800-900 млн көлемінде валюта сату жоспарланған. «Қазатомөнеркәсіп» бойынша мәміле толығымен аяқталды, ал БЖЗҚ үшін валюталық сатып алулар жоспарланбаған.
@DataHUB_KZ
1 қарашадан 1 желтоқсанға дейінгі аралықта доллардың ресми бағамы 488,26 теңгеден 511,22 теңгеге дейін көтеріліп, 4,7%-ға өсті. Айта кету керек, биыл бұдан да жоғары қарқын болған еді - маусымның қорытындысы бойынша. Десе де, соңғы бес жылдағы, 2020 жылдың басынан бері, бір ай ішінде болған ұлттық валютаның ең айқын құлдырауларының бестігінде қазіргі нәтижесі де орын алды.
Қарашаның қорытындысы Ұлттық банк ай соңына қарай валюталық интервенциялар жүргізбегенде бұдан да нашар болар еді. 15-28 қараша аралығында осының арқасында $1,05 млрд сатылды, бұл номиналды түрде 2022 жылдың наурызындағы рекордтық көрсеткіштен жоғары.
Ұлттық банктің бұл белснеділігі әдеттегі валюталық нарықта да жалғасын тапты. Интервенциялардан бөлек трансферттер үшін Ұлттық қордан $1,26 млрд сатылып, «Қазатомөнеркәсіп» акцияларымен мәміле аясында тағы $0,13 млрд сатылды. Ал БЖЗҚ үшін бұл жолы ешқандай сатып алу болмағанды. Сонда реттеуші тарапынан таза сатылым $2,44 млрд жетті - ерекше сома. Бұл - айдың екінші жартысында валюта түсімдерінің жартысын сату міндетін қайта енгізген квазимемлекеттік сектордың келісімдерін қоспай есептегендегі нәтиже.
Желтоқсанда жаңа интервенциялар болмайтын болса, Ұлттық банктің операциялары теңгеге қарашамен салыстырғанда азырақ қолдау көрсетеді. Қазіргі уақытта тек бюджетке трансферттер үшін $800-900 млн көлемінде валюта сату жоспарланған. «Қазатомөнеркәсіп» бойынша мәміле толығымен аяқталды, ал БЖЗҚ үшін валюталық сатып алулар жоспарланбаған.
@DataHUB_KZ
🙊2🥰1
Азық-түлік инфляциясы жанданып келеді, ал қызметтердің қымбаттауы бәсеңдеуде
Қарашаның қорытындысы бойынша азық-түлік тауарларының бағасы жылдық мәнде қазандағы 4,9%-дан кейін 5,4%-ға өскен. Айлық мәнде 0,4%-дан 1,1%-ға жеткен. Бұл - айтарлықтай жоғары көрсеткіш.
Салыстырмалы түрде қарастырсақ, 2023 жылдың қарашасында айлық инфляцияның көрсеткіші 0,7%-ды құраған еді. Өткен жылдың басынан бері қазіргімен тең немесе одан да жоғары айлық қарқын барлығы төрт рет болды - 2023 жылдың алғашқы үш айында және 2024 жылдың қаңтарында.
Есесіне азық-түлікке жатпайтын тауарлар мен ақылы қызметтердің бағасы қарашада айлық мәнде қазанға қарағанда баяу өсті: тиісінше, 0,7%-ға қарсы 1% және 0,8%-ға қарсы 1,4%. Алайда жылдық мәнде азық-түлікке жатпайтын тауарлар жайы басқаша, (қазандағы 7,8%-дан кейін 8%-ға дейін жеделдеген), есесіне ақылы қызметтеррақымшылық көрсетіп бәсеңдеп, көрсеткіші 14,3%-дан 13,3%-ға төмендеді. Әрине, осының өзі әлі де аз емес (тарифтік реформа жайлы ұмытпау керек).
❗️Нәтижесі қандай? Қарашада тұтыну бағаларының жалпы өсім көрсеткіші айлық мәнде қазандағы 0,9% деңгейінде қалды.
Жылдық мәнде 8,5%-дан 8,4%-ға дейін аздап бәсеңдеді. Дегенмен, жылдық көрсеткіштер үтірден кейінгі бір таңбадан гөрі дәлірек белгілі болғандықтан, бұл бәсеңдеудің, топшыламай алғанда, өте аз екенін айта аламыз – бар болғаны 0,04 п.т. төмендеген...
Ал жылдық мәнде қандай тауарлар мен қызмет түрлері бағаның өсуіне үлкен үлесін қосып отырғанын төмендегі суреттерде көрсетеміз
ҚР СЖРА ҰСБ деректері
@DataHUB_KZ
Қарашаның қорытындысы бойынша азық-түлік тауарларының бағасы жылдық мәнде қазандағы 4,9%-дан кейін 5,4%-ға өскен. Айлық мәнде 0,4%-дан 1,1%-ға жеткен. Бұл - айтарлықтай жоғары көрсеткіш.
Салыстырмалы түрде қарастырсақ, 2023 жылдың қарашасында айлық инфляцияның көрсеткіші 0,7%-ды құраған еді. Өткен жылдың басынан бері қазіргімен тең немесе одан да жоғары айлық қарқын барлығы төрт рет болды - 2023 жылдың алғашқы үш айында және 2024 жылдың қаңтарында.
Есесіне азық-түлікке жатпайтын тауарлар мен ақылы қызметтердің бағасы қарашада айлық мәнде қазанға қарағанда баяу өсті: тиісінше, 0,7%-ға қарсы 1% және 0,8%-ға қарсы 1,4%. Алайда жылдық мәнде азық-түлікке жатпайтын тауарлар жайы басқаша, (қазандағы 7,8%-дан кейін 8%-ға дейін жеделдеген), есесіне ақылы қызметтер
❗️Нәтижесі қандай? Қарашада тұтыну бағаларының жалпы өсім көрсеткіші айлық мәнде қазандағы 0,9% деңгейінде қалды.
Жылдық мәнде 8,5%-дан 8,4%-ға дейін аздап бәсеңдеді. Дегенмен, жылдық көрсеткіштер үтірден кейінгі бір таңбадан гөрі дәлірек белгілі болғандықтан, бұл бәсеңдеудің, топшыламай алғанда, өте аз екенін айта аламыз – бар болғаны 0,04 п.т. төмендеген...
Ал жылдық мәнде қандай тауарлар мен қызмет түрлері бағаның өсуіне үлкен үлесін қосып отырғанын төмендегі суреттерде көрсетеміз
ҚР СЖРА ҰСБ деректері
@DataHUB_KZ
👌2🥰1
2023 жылы жарты миллионға жуық қазақстандық жұмысшы зейнетақы жарналары төленетін ресми тұрақты жұмыс орнында он екі айдың ішінде ең көбі бір ай ғана жұмыс істеді. Орташа есеппен жұмысшылар жылдың үштен біріне дейін ресми жұмыспен қамтылмай өткізді.
ҚР СЖРА ҰСБ келтірген қызықты эксперименттік статистиканың жаңа бөлігінен кейбір ескертулермен осындай тұжырым жасауға болады. Біз стандартты емес әдістеме бойынша жиналған және іс жүзінде тест режимінде ұсынылған балама деректер туралы айтып отырмыз: болашақта мұндай көрсеткіштер әлі де жетілдіріліп, нақтылануы мүмкін.
👨🏽💻Бұл жолы бюро міндетті зейнетақы жарналары (МЗЖ) негізінде жұмысшылардың белсенділігі туралы мәліметтерді жинақтады – оларды өздерінің ресми қызметкерлері үшін ұйымдардың және ЖК-нің барлық түрлері төлейді, сондықтан мұндай мәліметтер іріктеп бақылау нәтижелерінен әлдеқайда кең. Алайда мұнда басқа шектеулер бар: МЗЖ төлемейтін азаматтардың санаттары бар – мысалы, бұл әскери және жұмыс істейтін зейнеткерлер. Ешқандай ресімдеусіз жұмыс істейтіндер үшін жарналар жоқ екені түсінікті...
Алайда осы нюанстармен де деректер сонда да өте қызықты. Егжей-тегжейін қараймыз:
🔸 2023 жылы 474 мың адамда МЗЖ бір рет қана аударылған – бұл кем дегенде бір жарнасы бар жұмысшылардың жалпы санының шамамен 7%-ы
🔸Жылына бір МЗЖ аударылған әрбір бесінші қазақстандық жұмысқа орналасу кезінде сауда/авто жөндеу саласында жұмыс істеген
🔸Олардың әрбір үшіншісі Алматыда немесе Астанада ресімделген
🔸2023 жылы бір МЗЖ аударылған жұмысшылардың орташа жасы – 39 жас, олардың арасында әйелдер ер адамдарға қарағанда аз (46,5%).
🔸 Жалпы, МЗЖ бойынша статистикаға іліккен жұмысшылар 2023 жылы жұмыссыз және жарнасыз орта есеппен 3,8 ай өткізді деп бағалады ҰСБ. Яғни, жылдың үштен бір бөлігі дерлік. Егер есептеуден тұрақты жұмыспен қамтылғандарды – МЗЖ барлық 12 ай төлегендерді алып тастасақ -, көрсеткіш 5,2 айға дейін өседі
🔸Жұмыссыз өткізілген айлардың орташа саны 2020-шы пандемия жылын есептемегенде, 2019 жылдан бері барлық соңғы жылдары шамамен 4-деңгейде қалды. Ол кезде жұмысшылар орта есеппен МЗЖ-сыз алты айдан астам уақыт өткізді.
Егер МЗЖ аударылатын ресми жұмысшылардың салалар мен өңірлерді қалай ауыстыратыны туралы көбірек білгіңіз келсе, мынаны қараңыз. Бірақ деректердің көптеген әдістемелік шектеулері бар екенін ескеріңіз, олар дашбордқа түсініктемелерде сипатталған.
@DataHUB_KZ
ҚР СЖРА ҰСБ келтірген қызықты эксперименттік статистиканың жаңа бөлігінен кейбір ескертулермен осындай тұжырым жасауға болады. Біз стандартты емес әдістеме бойынша жиналған және іс жүзінде тест режимінде ұсынылған балама деректер туралы айтып отырмыз: болашақта мұндай көрсеткіштер әлі де жетілдіріліп, нақтылануы мүмкін.
👨🏽💻Бұл жолы бюро міндетті зейнетақы жарналары (МЗЖ) негізінде жұмысшылардың белсенділігі туралы мәліметтерді жинақтады – оларды өздерінің ресми қызметкерлері үшін ұйымдардың және ЖК-нің барлық түрлері төлейді, сондықтан мұндай мәліметтер іріктеп бақылау нәтижелерінен әлдеқайда кең. Алайда мұнда басқа шектеулер бар: МЗЖ төлемейтін азаматтардың санаттары бар – мысалы, бұл әскери және жұмыс істейтін зейнеткерлер. Ешқандай ресімдеусіз жұмыс істейтіндер үшін жарналар жоқ екені түсінікті...
Алайда осы нюанстармен де деректер сонда да өте қызықты. Егжей-тегжейін қараймыз:
🔸 2023 жылы 474 мың адамда МЗЖ бір рет қана аударылған – бұл кем дегенде бір жарнасы бар жұмысшылардың жалпы санының шамамен 7%-ы
🔸Жылына бір МЗЖ аударылған әрбір бесінші қазақстандық жұмысқа орналасу кезінде сауда/авто жөндеу саласында жұмыс істеген
🔸Олардың әрбір үшіншісі Алматыда немесе Астанада ресімделген
🔸2023 жылы бір МЗЖ аударылған жұмысшылардың орташа жасы – 39 жас, олардың арасында әйелдер ер адамдарға қарағанда аз (46,5%).
🔸 Жалпы, МЗЖ бойынша статистикаға іліккен жұмысшылар 2023 жылы жұмыссыз және жарнасыз орта есеппен 3,8 ай өткізді деп бағалады ҰСБ. Яғни, жылдың үштен бір бөлігі дерлік. Егер есептеуден тұрақты жұмыспен қамтылғандарды – МЗЖ барлық 12 ай төлегендерді алып тастасақ -, көрсеткіш 5,2 айға дейін өседі
🔸Жұмыссыз өткізілген айлардың орташа саны 2020-шы пандемия жылын есептемегенде, 2019 жылдан бері барлық соңғы жылдары шамамен 4-деңгейде қалды. Ол кезде жұмысшылар орта есеппен МЗЖ-сыз алты айдан астам уақыт өткізді.
Егер МЗЖ аударылатын ресми жұмысшылардың салалар мен өңірлерді қалай ауыстыратыны туралы көбірек білгіңіз келсе, мынаны қараңыз. Бірақ деректердің көптеген әдістемелік шектеулері бар екенін ескеріңіз, олар дашбордқа түсініктемелерде сипатталған.
@DataHUB_KZ
❤2🥰1
🇶🇦🇰🇿Қазақстанға Катардан келген қонақтар жиілеп кетті
2023 жылдың III тоқсанында қазақстандық қонақүйлер Катар азаматтарының бұрын-соңды болмаған санына қызмет көрсетті – 1415. Алдыңғы тоқсанмен салыстырғанда бұл үш есе дерлік көбірек, ал өткен жылдың сол тоқсанымен салыстырғанда – төрт есе көп.
Өсуді шынымен күтуге болатын еді: кем дегенде соңғы үш жылда көрсеткіш II және III тоқсандардың қорытындылары бойынша ең жоғары мәнге ие болды. Алайда, ескеру қажет, жоғары мәндер деп бұл жерде 200 адамнан асатын мәндерді айтып отырмыз, бұл іс жүзінде онша көп емес.
💰💼Дегенмен, маусымдылық – Катардан келген қонақүй қонақтарының санының өзгеруіне әсер ететін жалғыз фактор емес. Мәселен, 2022 жылдың II тоқсанында Қазақстанның мемлекеттік шекарасын кесіп өту бойынша карантиндік шектеулер біржола жойылды. 2023 жылдың II тоқсанында Қазақстан мен Катар арасында визасыз режим жұмыс істей бастады. Ал 2024 жыл Катармен іскерлік қатынастарды нығайту белгісімен өтеді. Бұл елдің инвесторларын Қазақстанмен қаржы, газ өңдеу, телекоммуникация, құрылыс, девелопмент, ауыл шаруашылығы, медицина салаларындағы ынтымақтастық қызықтырады. Айтпақшы, олар қазірдің өзінде сөзден іске кірісіп жатыр: қазан айында отандық Bereke банкін сатып алу туралы мәміле аяқталды. Катар Қазақстан экономикасына барлығы $20 млрд инвестиция салуды жоспарлап отыр. Сол арада 2024 жылғы қаңтар-маусым қорытындысы бойынша осы елден тікелей инвестициялардың таза ағыны небәрі $2,9 млн құрады.
Іскерлік қатынастар тақырыбын қозғағандықтан, бес жағдайдың екеуінде 2024 жылдың қаңтар-қыркүйегінде қазақстандық қонақүйлерде жайласқан катарлықтардың сапарлары бизнес мақсаттарымен байланысты болғанын атап өтеміз. Олардың басым бөлігі бір ғана қалаға, Алматыға (2100 адамның 1803-і немесе 86%-ы) келіп, қонақүйлерде орташа есеппен бір тәуліктен сәл ұзағырақ уақыт өткізді.
🖇Айта кетейік, байқалған қарқынға қарамастан, Катар әлі де азаматтары Қазақстанның қонақ үйлерінде жиі тұратын тіпті жиырма елдің қатарына кірмейді. Тоғыз айдың қорытындысы бойынша ол тиісті рейтингтің 44-ші орнын ғана иеленді. Алайда бұл бір жыл бұрынғыдан алты позицияға жоғары.
Деректер -ҚР СЖРА ҰСБ, ҚР ҰБ
@DataHub_KZ
2023 жылдың III тоқсанында қазақстандық қонақүйлер Катар азаматтарының бұрын-соңды болмаған санына қызмет көрсетті – 1415. Алдыңғы тоқсанмен салыстырғанда бұл үш есе дерлік көбірек, ал өткен жылдың сол тоқсанымен салыстырғанда – төрт есе көп.
Өсуді шынымен күтуге болатын еді: кем дегенде соңғы үш жылда көрсеткіш II және III тоқсандардың қорытындылары бойынша ең жоғары мәнге ие болды. Алайда, ескеру қажет, жоғары мәндер деп бұл жерде 200 адамнан асатын мәндерді айтып отырмыз, бұл іс жүзінде онша көп емес.
💰💼Дегенмен, маусымдылық – Катардан келген қонақүй қонақтарының санының өзгеруіне әсер ететін жалғыз фактор емес. Мәселен, 2022 жылдың II тоқсанында Қазақстанның мемлекеттік шекарасын кесіп өту бойынша карантиндік шектеулер біржола жойылды. 2023 жылдың II тоқсанында Қазақстан мен Катар арасында визасыз режим жұмыс істей бастады. Ал 2024 жыл Катармен іскерлік қатынастарды нығайту белгісімен өтеді. Бұл елдің инвесторларын Қазақстанмен қаржы, газ өңдеу, телекоммуникация, құрылыс, девелопмент, ауыл шаруашылығы, медицина салаларындағы ынтымақтастық қызықтырады. Айтпақшы, олар қазірдің өзінде сөзден іске кірісіп жатыр: қазан айында отандық Bereke банкін сатып алу туралы мәміле аяқталды. Катар Қазақстан экономикасына барлығы $20 млрд инвестиция салуды жоспарлап отыр. Сол арада 2024 жылғы қаңтар-маусым қорытындысы бойынша осы елден тікелей инвестициялардың таза ағыны небәрі $2,9 млн құрады.
Іскерлік қатынастар тақырыбын қозғағандықтан, бес жағдайдың екеуінде 2024 жылдың қаңтар-қыркүйегінде қазақстандық қонақүйлерде жайласқан катарлықтардың сапарлары бизнес мақсаттарымен байланысты болғанын атап өтеміз. Олардың басым бөлігі бір ғана қалаға, Алматыға (2100 адамның 1803-і немесе 86%-ы) келіп, қонақүйлерде орташа есеппен бір тәуліктен сәл ұзағырақ уақыт өткізді.
🖇Айта кетейік, байқалған қарқынға қарамастан, Катар әлі де азаматтары Қазақстанның қонақ үйлерінде жиі тұратын тіпті жиырма елдің қатарына кірмейді. Тоғыз айдың қорытындысы бойынша ол тиісті рейтингтің 44-ші орнын ғана иеленді. Алайда бұл бір жыл бұрынғыдан алты позицияға жоғары.
Деректер -ҚР СЖРА ҰСБ, ҚР ҰБ
@DataHub_KZ
👍2🥰1
Графикте соңғы жылдары қазақстандық қонақүйлер қызмет көрсеткен Катар азаматтарының саны қалай өзгергенін көруге болады.
🥰2