Қазақстандағы ер адамдарға алкогольдік бұзылу диагнозы әйелдерге қарағанда бес есе жиі қойылады
2023 жылы ерлер арасында алкогольді тұтыну нәтижесінде психикалық және мінез-құлық бұзылыстарының жиілігі халықтың 100 мың адамына шаққанда 95 анықталған жағдайды, әйелдер арасында халықтың 100 мың адамына шаққанда 18 анықталған жағдайды құрады. Нәтижесінде бірінші көрсеткіш екіншісінен 5,3 есе асып түсті. Мұндай деректер ҚР СЖРА ҰСБ-ның жақында жарияланған «Қазақстанның еркектері мен әйелдері» жинағында келтірілген.
Назар аударыңыз, өңірге байланысты аталған арақатынас айтарлықтай өзгереді, бірақ әрқашан ерлердің пайдасына болады. Ең айқын алшақтықты көбінесе ерлердің де, әйелдердің де арасында алкогольдік бұзылулардың жиілігі төмен деңгейдегі жерлерде байқауға болады. Жарқын мысал - Маңғыстау облысы. Мұнда халықтың 100 мың адамына 20 науқас ер адам және бір ғана науқас әйел адам келеді. Тиісінше, айырмашылық 20-ға тең.
Тағы бір қызығы, аурудың жиілік деңгейі ең жоғары өңірлерде жыныстар арасындағы алшақтық орташа республикалық белгіге жақын. Мәселен, аурудың жиілігі бойынша ең күрделі жағдай қалыптасқан Жетісу облысында (ерлер арасында халықтың 100 мың адамына 267 жағдай, әйелдер арасында 49 жағдай) ол 5,5-ті құрайды.
Айта кетейік, ерлер мен әйелдер арасында алкогольдік бұзылулармен сырқаттанушылық деңгейі арасындағы ең аз байқалатын айырмашылық Ұлытау облысында тіркеліп отыр. Мұнда біріншілері екіншілеріне қарағанда «небәрі» екі есе жиі ауырады – сәйкесінше 100 мың адамға шаққанда 27 жағдайға қарсы 51 жағдай.
@DataHub_KZ
2023 жылы ерлер арасында алкогольді тұтыну нәтижесінде психикалық және мінез-құлық бұзылыстарының жиілігі халықтың 100 мың адамына шаққанда 95 анықталған жағдайды, әйелдер арасында халықтың 100 мың адамына шаққанда 18 анықталған жағдайды құрады. Нәтижесінде бірінші көрсеткіш екіншісінен 5,3 есе асып түсті. Мұндай деректер ҚР СЖРА ҰСБ-ның жақында жарияланған «Қазақстанның еркектері мен әйелдері» жинағында келтірілген.
Назар аударыңыз, өңірге байланысты аталған арақатынас айтарлықтай өзгереді, бірақ әрқашан ерлердің пайдасына болады. Ең айқын алшақтықты көбінесе ерлердің де, әйелдердің де арасында алкогольдік бұзылулардың жиілігі төмен деңгейдегі жерлерде байқауға болады. Жарқын мысал - Маңғыстау облысы. Мұнда халықтың 100 мың адамына 20 науқас ер адам және бір ғана науқас әйел адам келеді. Тиісінше, айырмашылық 20-ға тең.
Тағы бір қызығы, аурудың жиілік деңгейі ең жоғары өңірлерде жыныстар арасындағы алшақтық орташа республикалық белгіге жақын. Мәселен, аурудың жиілігі бойынша ең күрделі жағдай қалыптасқан Жетісу облысында (ерлер арасында халықтың 100 мың адамына 267 жағдай, әйелдер арасында 49 жағдай) ол 5,5-ті құрайды.
Айта кетейік, ерлер мен әйелдер арасында алкогольдік бұзылулармен сырқаттанушылық деңгейі арасындағы ең аз байқалатын айырмашылық Ұлытау облысында тіркеліп отыр. Мұнда біріншілері екіншілеріне қарағанда «небәрі» екі есе жиі ауырады – сәйкесінше 100 мың адамға шаққанда 27 жағдайға қарсы 51 жағдай.
@DataHub_KZ
😁2🥰1
Графикте алкогольді тұтынудан туындаған психикалық және мінез-құлық бұзылыстарының жиілігі айқынырақ көрсетілген.
😁3🥰1
БЖЗҚ-дан қаражат алу болуы мүмкін зейнетақы реформасы туралы жақында жасалған мәлімдемелерден кейін қайтадан белсенді түрде өсіп келеді
Қарашада тұрғын үй жағдайын жақсарту мақсатында зейнетақы жинақтарын біржолғы алу бойынша 56,6 мың өтініш орындалды, қазанға қарағанда төрттен біріне көп. Сәйкесінше, алынған қаражат көлемі 46,3 млрд тг жетті. Бұл да өткен айға қарағанда шамамен төрттен біріне өскен.
Емделу мақсатында орындалған өтініштердің саны 20,8 мың бірлікке жетті, қазанға қарағанда 58%-ға көп (!), қаражат көлемі 55%-ға, 20,5 млрд тг дейін өскен.
Естеріңізге сала кетейік, тұрғын үй мен емделу мақсатында қаражат алу шілдеден бастап белсенді жүре бастады. Дәл сол уақытта болашақта зейнетақы қорынан қаражат алуға шектеу қою мүмкіндігі туралы қоғамдық талқылау басталған еді. Сол кезде шілдедегі көрсеткіштер – өтініштер саны да, қаражат көлемі де – жылдың алғашқы жартысындағы орташа көрсеткіштерден екі есеге жоғары болды (келесі посттағы графиктен көре аласыз).
Кейінгі айларда тұрғын үй үшін қаражат алу белсенділігі аса қатты азая қойған жоқ. Ал «емдік» мақсатта алу алғашында айтарлықтай төмендеген еді. Алайда қазір, тіпті, өтініш саны бойынша шілдедегі белсенділікті басып озды. Қаражат көлемі жағынан да қуып жетіп қалды, шамамен 18%-ға ғана артта қалып тұр.
Қарашадағы белсенділіктің себебі зейнетақы жүйесіндегі ықтимал өзгерістер туралы жаңа мәлімдемелер болды. Айдың басында Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрі Светлана Жақыпова жұмыс істеп жүрген зейнеткерлерге бюджеттен төленетін зейнетақы төлемдерін жұмыстан нақты шыққанша тоқтата тұру туралы идеяны ұсынды. Оның айтуынша, мұндай жағдайда үнемделген қаражатты зейнетке мерзімінен бұрын шыққысы келетіндерге (еңбек өтілі мен жарна көлемі сияқты белгілі бір шарттарды орындаған жағдайда) бағыттауға болады.
Айта кету керек, ведомство басшысы зейнеткерлікке шыққаннан кейін өз жинақтарын алу мүмкіндігімен мемлекеттік бюджеттік төлемдерді тоқтата тұру идеясы туралы айтқан болатын. Кейінірек ол журналистер ақпаратты баяндау кезінде оның сөздерін контексттен алып тастап, ақпаратты дұрыс емес жеткізгеніне қынжылды. Сонымен қатар Жақыпова бұл бастаманың жақын арада жүзеге асырылмайтынын және БЖЗҚ-дағы қаражатқа ешкімнің қол сұқпайтынын нақтылап өтті...
БЖЗҚ деректері (есептеулердегі сомада ЖТС есепке алынбаған)
@DataHub_KZ
Қарашада тұрғын үй жағдайын жақсарту мақсатында зейнетақы жинақтарын біржолғы алу бойынша 56,6 мың өтініш орындалды, қазанға қарағанда төрттен біріне көп. Сәйкесінше, алынған қаражат көлемі 46,3 млрд тг жетті. Бұл да өткен айға қарағанда шамамен төрттен біріне өскен.
Емделу мақсатында орындалған өтініштердің саны 20,8 мың бірлікке жетті, қазанға қарағанда 58%-ға көп (!), қаражат көлемі 55%-ға, 20,5 млрд тг дейін өскен.
Естеріңізге сала кетейік, тұрғын үй мен емделу мақсатында қаражат алу шілдеден бастап белсенді жүре бастады. Дәл сол уақытта болашақта зейнетақы қорынан қаражат алуға шектеу қою мүмкіндігі туралы қоғамдық талқылау басталған еді. Сол кезде шілдедегі көрсеткіштер – өтініштер саны да, қаражат көлемі де – жылдың алғашқы жартысындағы орташа көрсеткіштерден екі есеге жоғары болды (келесі посттағы графиктен көре аласыз).
Кейінгі айларда тұрғын үй үшін қаражат алу белсенділігі аса қатты азая қойған жоқ. Ал «емдік» мақсатта алу алғашында айтарлықтай төмендеген еді. Алайда қазір, тіпті, өтініш саны бойынша шілдедегі белсенділікті басып озды. Қаражат көлемі жағынан да қуып жетіп қалды, шамамен 18%-ға ғана артта қалып тұр.
Қарашадағы белсенділіктің себебі зейнетақы жүйесіндегі ықтимал өзгерістер туралы жаңа мәлімдемелер болды. Айдың басында Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрі Светлана Жақыпова жұмыс істеп жүрген зейнеткерлерге бюджеттен төленетін зейнетақы төлемдерін жұмыстан нақты шыққанша тоқтата тұру туралы идеяны ұсынды. Оның айтуынша, мұндай жағдайда үнемделген қаражатты зейнетке мерзімінен бұрын шыққысы келетіндерге (еңбек өтілі мен жарна көлемі сияқты белгілі бір шарттарды орындаған жағдайда) бағыттауға болады.
Айта кету керек, ведомство басшысы зейнеткерлікке шыққаннан кейін өз жинақтарын алу мүмкіндігімен мемлекеттік бюджеттік төлемдерді тоқтата тұру идеясы туралы айтқан болатын. Кейінірек ол журналистер ақпаратты баяндау кезінде оның сөздерін контексттен алып тастап, ақпаратты дұрыс емес жеткізгеніне қынжылды. Сонымен қатар Жақыпова бұл бастаманың жақын арада жүзеге асырылмайтынын және БЖЗҚ-дағы қаражатқа ешкімнің қол сұқпайтынын нақтылап өтті...
БЖЗҚ деректері (есептеулердегі сомада ЖТС есепке алынбаған)
@DataHub_KZ
🥰3
Өткен жылдың басынан бері тұрғын үй мен емделуге зейнетақы жинақтарын алу динамикасы - графикте
@DataHub_KZ
@DataHub_KZ
🥰3
Қазақстан бай елдер деңгейінде дәрігерлермен қамтамасыз етілген. Алайда жекелеген өңірлердің көрсеткіштері бірнеше есе ерекшеленеді
Жақында жарияланған ҚР СЖРА ҰСБ-ның «Қазақстан өңірлері» атты жылнамасына сүйенсек, 2023 жылдың қорытындысы бойынша Қазақстанда халықтың 10 мың адамына 41 дәрігер келді. Бұл тіпті табысы жоғары елдерге қарағанда сәл жақсырақ. ДДҰ-ның соңғы қолжетімді деректері бойынша, онда қамтамасыз етілу халықтың 10 мың адамына 36 дәрігерді құрайды.
Жалпы жағдай жақсы болғанына қарамастан, өңірлер тұрғысынан көрсеткіштер айтарлықтай ерекшеленеді. Мәселен, ең үлкен айырмашылық Астана мен Алматы облысының арасында – 3,1 есе (халықтың 10 мың адамына 72 дәрігерге қарсы 23 дәрігер).
Сонымен қатар, жекелеген жағдайларда ғана өңірлердің көрсеткіштері ел бойынша орташа белгіге жақын. Біз Абай, Шығыс Қазақстан, Павлодар облыстары мен Шымкент туралы айтып отырмыз. Мұнда халықтың 10 мың адамына 41-ден 44-ке дейін дәрігер келеді.
Жалпы фонда тек үш өңірдің деңгейлері өте жоғары болып көрінеді. Жоғарыда аталған Астанадан басқа, бұған Алматы (халықтың 10 мың адамына 64 дәрігер) және Қарағанды облысы (халықтың 10 мың адамына 51 дәрігер) жатады. Сонымен қатар, Ақтөбе облысына топ-3-тің төменгі орнына аз ғана жетпеді: оның нәтижесі - халықтың 10 мың адамына 48 дәрігер.
Тиісінше, көптеген өңірлердің мәндері орташа республикалық белгіден төменжатыр - 20 өңірдің 12-сі. Бұл ретте көбінесе ондағы көрсеткіш халықтың 10 мың адамына шаққанда 30 дәрігердің деңгейінен асып түседі. «Аутсайдерлер» үштігін бұған дейін аталған Алматы облысы, сондай-ақ Жетісу және Ақмола облыстары құрайды – халықтың 10 мың адамына 26 дәрігерден.
@DataHub_KZ
Жақында жарияланған ҚР СЖРА ҰСБ-ның «Қазақстан өңірлері» атты жылнамасына сүйенсек, 2023 жылдың қорытындысы бойынша Қазақстанда халықтың 10 мың адамына 41 дәрігер келді. Бұл тіпті табысы жоғары елдерге қарағанда сәл жақсырақ. ДДҰ-ның соңғы қолжетімді деректері бойынша, онда қамтамасыз етілу халықтың 10 мың адамына 36 дәрігерді құрайды.
Жалпы жағдай жақсы болғанына қарамастан, өңірлер тұрғысынан көрсеткіштер айтарлықтай ерекшеленеді. Мәселен, ең үлкен айырмашылық Астана мен Алматы облысының арасында – 3,1 есе (халықтың 10 мың адамына 72 дәрігерге қарсы 23 дәрігер).
Сонымен қатар, жекелеген жағдайларда ғана өңірлердің көрсеткіштері ел бойынша орташа белгіге жақын. Біз Абай, Шығыс Қазақстан, Павлодар облыстары мен Шымкент туралы айтып отырмыз. Мұнда халықтың 10 мың адамына 41-ден 44-ке дейін дәрігер келеді.
Жалпы фонда тек үш өңірдің деңгейлері өте жоғары болып көрінеді. Жоғарыда аталған Астанадан басқа, бұған Алматы (халықтың 10 мың адамына 64 дәрігер) және Қарағанды облысы (халықтың 10 мың адамына 51 дәрігер) жатады. Сонымен қатар, Ақтөбе облысына топ-3-тің төменгі орнына аз ғана жетпеді: оның нәтижесі - халықтың 10 мың адамына 48 дәрігер.
Тиісінше, көптеген өңірлердің мәндері орташа республикалық белгіден төменжатыр - 20 өңірдің 12-сі. Бұл ретте көбінесе ондағы көрсеткіш халықтың 10 мың адамына шаққанда 30 дәрігердің деңгейінен асып түседі. «Аутсайдерлер» үштігін бұған дейін аталған Алматы облысы, сондай-ақ Жетісу және Ақмола облыстары құрайды – халықтың 10 мың адамына 26 дәрігерден.
@DataHub_KZ
👍2🥰2
Графикте дәрігерлермен қамтамасыз етілу жағдайы туралы алдыңғы жазбаның егжей-тегжейін таба аласыз.
👍2🥰1
⚖️ Қазақстандағы ең танымал әйелдер жасайтын қылмыс – алаяқтық, ал ерлер жасайтын қылмыс – ұрлық
Өткен жылдың қорытындысы бойынша әйелдерге шығарылған үкімдердің ең үлкен жекелеген үлесі алаяқтыққа тиесілі болды – 30%. Ал ерлер арасында бірінші орында ұрлық болып шықты – 29% үкім. Бұл туралы ҚР СЖРА ҰСБ өзінің «Қазақстандағы әйелдер мен ерлер» атты жаңа жинағында айтып өтті.
Ал біз сіздер үшін биылғы үкімдерге көз жүгіртіп шығуды жөн көрдік. Сонымен, 2024 жылдың қаңтар-қыркүйек айларының қорытындысы бойынша қайсысы көш бастап тұр екен?
👩🏻🦱Әйелдер арасында алаяқтыққа қатысты үкімдер бұрынғыша бірінші орынын сақтап қалыпты, үлесі - 30%. Айтпақшы, екінші орында ұрлық (20%), ал үшінші орында, айтарлықтай алшақтықпен - бөтеннің сеніп тапсырған мүлкін иемдену немесе ысырап ету (7%).
🧔🏻Ерлер арасында ұрлық әлі де көш бастап тұр – 25% үкім тиесілі. Есірткімен байланысты қылмыс тобы 15%-ды, ал алаяқтық 9%-ды құраған.
Сотталғандардың жалпы санын қарастырсақ, олардың арасында әйелдердің саны ерлерге қарағанда әлдеқайда аз. 2023 жылдың қорытындысы бойынша әйелдерге 11%, ерлерге 89% тиесілі болды. 2024 жылдың алғашқы үш тоқсанының қорытындысы бойынша бұл арақатынас 13% және 87% болып тұр.
Десе де, әйелдер көбірек сотталатын қылмыстар да бар. Мәселен, 2024 жылы қыркүйектің соңына қарай жезөкшелікпен айналысуға арналған үйлерді ұйымдастырғаны үшін 56 әйел және 13 ер адам, ал кәмелетке толмағандарды сатқаны үшін 12 әйел және 3 ер адам сотталған. Сондай-ақ, әйелдер тағы бір қылмыс бойынша күмәнді түрде көш бастап тұр – қорлау қылмысы: 91 жағдай әйелдерге, ал 79 жағдай ерлерге тиесілі.
Айта кететін жайт, бұл мәліметтерді нақтылай түскен жөн: бір адам, қанша бап бойынша сотталғанына қарамастан, тек бір рет, негізгі/ең ауыр бабы бойынша сотталған ретінде есептелуі керек.
ҚР БП ҚСжАЕК деректері
@DataHub_KZ
Өткен жылдың қорытындысы бойынша әйелдерге шығарылған үкімдердің ең үлкен жекелеген үлесі алаяқтыққа тиесілі болды – 30%. Ал ерлер арасында бірінші орында ұрлық болып шықты – 29% үкім. Бұл туралы ҚР СЖРА ҰСБ өзінің «Қазақстандағы әйелдер мен ерлер» атты жаңа жинағында айтып өтті.
Ал біз сіздер үшін биылғы үкімдерге көз жүгіртіп шығуды жөн көрдік. Сонымен, 2024 жылдың қаңтар-қыркүйек айларының қорытындысы бойынша қайсысы көш бастап тұр екен?
👩🏻🦱Әйелдер арасында алаяқтыққа қатысты үкімдер бұрынғыша бірінші орынын сақтап қалыпты, үлесі - 30%. Айтпақшы, екінші орында ұрлық (20%), ал үшінші орында, айтарлықтай алшақтықпен - бөтеннің сеніп тапсырған мүлкін иемдену немесе ысырап ету (7%).
🧔🏻Ерлер арасында ұрлық әлі де көш бастап тұр – 25% үкім тиесілі. Есірткімен байланысты қылмыс тобы 15%-ды, ал алаяқтық 9%-ды құраған.
Сотталғандардың жалпы санын қарастырсақ, олардың арасында әйелдердің саны ерлерге қарағанда әлдеқайда аз. 2023 жылдың қорытындысы бойынша әйелдерге 11%, ерлерге 89% тиесілі болды. 2024 жылдың алғашқы үш тоқсанының қорытындысы бойынша бұл арақатынас 13% және 87% болып тұр.
Десе де, әйелдер көбірек сотталатын қылмыстар да бар. Мәселен, 2024 жылы қыркүйектің соңына қарай жезөкшелікпен айналысуға арналған үйлерді ұйымдастырғаны үшін 56 әйел және 13 ер адам, ал кәмелетке толмағандарды сатқаны үшін 12 әйел және 3 ер адам сотталған. Сондай-ақ, әйелдер тағы бір қылмыс бойынша күмәнді түрде көш бастап тұр – қорлау қылмысы: 91 жағдай әйелдерге, ал 79 жағдай ерлерге тиесілі.
Айта кететін жайт, бұл мәліметтерді нақтылай түскен жөн: бір адам, қанша бап бойынша сотталғанына қарамастан, тек бір рет, негізгі/ең ауыр бабы бойынша сотталған ретінде есептелуі керек.
ҚР БП ҚСжАЕК деректері
@DataHub_KZ
🥰2
Айтпақшы, кейбір елеулі бап түрлері бойынша үкімдердегі ерлер мен әйелдердің арақатынасы осындай
@DataHub_KZ
@DataHub_KZ
🥰2
Қазақстандық банктер арасындағы юань саудасы 133 есе артты
Қараша айының қорытындысы бойынша биржадан тыс нарықта резидент банктер арасындағы Қытай валютасын сатып алу/сату жөніндегі операциялардың көлемі 1,35 млрд юаньды құрады, бұл орташа өлшенген бағам бойынша қайта есептегенде 94,7 млрд теңгеге тең. Әдеттегідей бүкіл дерлік сауда-саттықты резиденттер жүргізді: бейрезиденттермен жасалған мәмілелерді ескере отырып, юаньды сатып алу мен сатудың жалпы көлемі бұл жолы 1,45 миллиард юань деңгейінде болды.
Алдыңғы аймен салыстырғанда көрсеткіш 133 есе өсті. Таңқаларлық алшақтықты, ең алдымен, қазан айында мәмілелер көлемі шамалы (10,5 миллион юань) болғандығымен байланыстыруға болады. Айтпақшы, мұндай жағдай жиі орын алады: мысалы, 2024 жылы көлемдер 11 айдың жеті айында нөлге жақын белгіде болды. Екінші жағынан, 2019 жылдың ортасынан бері қолжетімді статистиканың барлық кезеңінде қараша айының мәні көлемі жағынан екінші болып шықты. Соңғы сәтке дейін бұл көрсеткіш тек бір рет, 2024 жылдың шілдесінде 1 миллиард юаньнан асып түсті (3,88 миллиард юань).
Бір қызығы, биржадан тыс нарықта резидент банктер арасындағы Қытай валютасымен сауда-саттықтың әдеттен тыс жоғары көлемі жыл басынан бері үшінші рет тіркелді (мамырда 864,8 миллион юань болды). Бұған дейін біздің биржадан тыс (тек юаньдық қана емес) сауда-саттықтағы өршуді бақылаушылар Мәскеу биржасына қарсы санкциялар енгізумен байланыстырды, сонымен бірге ресейлік компанияларды Қытаймен есептесу механизмдерін ҚР-дағы шоттар арқылы өзгертуді көздеді. Ескертпе: егер РФ ОБ деректеріне сенсек, Ресей импортындағы «достастық» елдерінің (негізінен юань) валюталарының үлесі соңғы екі жарым жылда 1%-дан 46%-ға дейін өсті. Сол арада Bloomberg дереккөздері қазақстандық валюта нарығында ресейлік клиенттер тарапынан юаньға деген қызығушылықтың өсуін тіркеді. Мәмілелер теңгеден басқа валюталарда өтуі мүмкін екендігі, соның салдарынан олардың көлемі статистикада көрсетілмейтіндігі атап өтілді.
Сонымен қатар, қазан айында күрт көтерілген биржадан тыс нарықта ресейлік валютаны сатып алу операцияларының көлемі қараша айының қорытындысы бойынша 17,7 млрд рубльді (86,9 млрд теңге) құрап, әдеттегі мәндерге оралғанын атап өтеміз. Айта кететіні бұл соманың 82%-ы бейрезиденттерге тиесілі болды.
@DataHub_KZ
Қараша айының қорытындысы бойынша биржадан тыс нарықта резидент банктер арасындағы Қытай валютасын сатып алу/сату жөніндегі операциялардың көлемі 1,35 млрд юаньды құрады, бұл орташа өлшенген бағам бойынша қайта есептегенде 94,7 млрд теңгеге тең. Әдеттегідей бүкіл дерлік сауда-саттықты резиденттер жүргізді: бейрезиденттермен жасалған мәмілелерді ескере отырып, юаньды сатып алу мен сатудың жалпы көлемі бұл жолы 1,45 миллиард юань деңгейінде болды.
Алдыңғы аймен салыстырғанда көрсеткіш 133 есе өсті. Таңқаларлық алшақтықты, ең алдымен, қазан айында мәмілелер көлемі шамалы (10,5 миллион юань) болғандығымен байланыстыруға болады. Айтпақшы, мұндай жағдай жиі орын алады: мысалы, 2024 жылы көлемдер 11 айдың жеті айында нөлге жақын белгіде болды. Екінші жағынан, 2019 жылдың ортасынан бері қолжетімді статистиканың барлық кезеңінде қараша айының мәні көлемі жағынан екінші болып шықты. Соңғы сәтке дейін бұл көрсеткіш тек бір рет, 2024 жылдың шілдесінде 1 миллиард юаньнан асып түсті (3,88 миллиард юань).
Бір қызығы, биржадан тыс нарықта резидент банктер арасындағы Қытай валютасымен сауда-саттықтың әдеттен тыс жоғары көлемі жыл басынан бері үшінші рет тіркелді (мамырда 864,8 миллион юань болды). Бұған дейін біздің биржадан тыс (тек юаньдық қана емес) сауда-саттықтағы өршуді бақылаушылар Мәскеу биржасына қарсы санкциялар енгізумен байланыстырды, сонымен бірге ресейлік компанияларды Қытаймен есептесу механизмдерін ҚР-дағы шоттар арқылы өзгертуді көздеді. Ескертпе: егер РФ ОБ деректеріне сенсек, Ресей импортындағы «достастық» елдерінің (негізінен юань) валюталарының үлесі соңғы екі жарым жылда 1%-дан 46%-ға дейін өсті. Сол арада Bloomberg дереккөздері қазақстандық валюта нарығында ресейлік клиенттер тарапынан юаньға деген қызығушылықтың өсуін тіркеді. Мәмілелер теңгеден басқа валюталарда өтуі мүмкін екендігі, соның салдарынан олардың көлемі статистикада көрсетілмейтіндігі атап өтілді.
Сонымен қатар, қазан айында күрт көтерілген биржадан тыс нарықта ресейлік валютаны сатып алу операцияларының көлемі қараша айының қорытындысы бойынша 17,7 млрд рубльді (86,9 млрд теңге) құрап, әдеттегі мәндерге оралғанын атап өтеміз. Айта кететіні бұл соманың 82%-ы бейрезиденттерге тиесілі болды.
@DataHub_KZ
🥰2
Зергерлік бұйымдар 2022 жылдан бергі рекордтық қарқынмен қымбаттады
Қарашада зергерлік бұйымдар мен сағаттардың бағасы ҚР бойынша орта есеппен өткен айға қарағанда 6%-ға өсті. Бұл 2022 жылдың наурызынан бергі байқалған ең үлкен өсім болды.
Жалпы, зергерлік бұйымдар бағасына валюта бағамының күрт өзгеруісі қатты әсер ететін сияқты: 2022 жылдың наурызынан басқа, осындай күрт өсім 2015 жылдың күзінде де болған, бірақ ол кезде өзгерістер айырбас бағамының еркін айналымына өткеннен кейін бір-екі айдан соң тіркелген еді.
Айта кетерлігі, қымбаттау бұл жолы да, бұрын да, өңірлерде біркелкі жүрмеді. Бұл жолы Түркістан облысы ерекше көзге түсті: мұнда бірден +16,5%. Өңірдің қазіргі шекарасы бойынша алып қарағанда, бұл 2018 жылдан бергі ең үлкен өсім. Ал бұрынғы шекарасы бойынша, яғни ОҚО-ны алсақ, кем дегенде 2011 жылдан бері байқалған ең жоғарғы көрсеткіш. Көршілес Қызылорда облысы да артта қалмай, +13,2% көрсеткішімен 2015 жылдың қазанынан бергі ең жоғары өсімді тіркеді.
Айтпақшы, тауар түрлері бойынша қарағанда алтын неке сақиналарының бағасы едәуір өскен: айдан айға +6,2%. Бұл да 2022 жылдың наурызынан бері байқалған ең үлкен өсім, көбінесе, аталған өңірлердің әсерінен болған.
ҚР СЖРА ҰСБ деректері
@DataHUB_KZ
Қарашада зергерлік бұйымдар мен сағаттардың бағасы ҚР бойынша орта есеппен өткен айға қарағанда 6%-ға өсті. Бұл 2022 жылдың наурызынан бергі байқалған ең үлкен өсім болды.
Жалпы, зергерлік бұйымдар бағасына валюта бағамының күрт өзгеруісі қатты әсер ететін сияқты: 2022 жылдың наурызынан басқа, осындай күрт өсім 2015 жылдың күзінде де болған, бірақ ол кезде өзгерістер айырбас бағамының еркін айналымына өткеннен кейін бір-екі айдан соң тіркелген еді.
Айта кетерлігі, қымбаттау бұл жолы да, бұрын да, өңірлерде біркелкі жүрмеді. Бұл жолы Түркістан облысы ерекше көзге түсті: мұнда бірден +16,5%. Өңірдің қазіргі шекарасы бойынша алып қарағанда, бұл 2018 жылдан бергі ең үлкен өсім. Ал бұрынғы шекарасы бойынша, яғни ОҚО-ны алсақ, кем дегенде 2011 жылдан бері байқалған ең жоғарғы көрсеткіш. Көршілес Қызылорда облысы да артта қалмай, +13,2% көрсеткішімен 2015 жылдың қазанынан бергі ең жоғары өсімді тіркеді.
Айтпақшы, тауар түрлері бойынша қарағанда алтын неке сақиналарының бағасы едәуір өскен: айдан айға +6,2%. Бұл да 2022 жылдың наурызынан бері байқалған ең үлкен өсім, көбінесе, аталған өңірлердің әсерінен болған.
ҚР СЖРА ҰСБ деректері
@DataHUB_KZ
🥰1😁1
Жер сілкінісі Алматыдағы жалдамалы тұрғын үй нарығын қайта бәсеңдетті ме? 🤔
Қарашада оңтүстік астанадағы тұрғын үйді жалға алу бағасы алты ай қатарынан өскеннен кейін 1%-ға төмендеді делінген ҚР СЖРА ҰСБ деректерінде.
Бір қызығы, бұған дейін ақпан-сәуір айларында жылдың басындағы жер сілкіністерінің әсерінен баға төмендеген болатын. Енді сол үрдіс қарашаның басындағы жер сілкінісі аясында да қайталанғандай.
Дегенмен, «кейін» деген сөз «салдарынан» дегенді білдірмейді: бағаның төмендеуі әртүрлі факторлардың салдары болуы мүмкін. Мұндай факторлар қатарында соңғы айларда сатып алу-сату мәмілелерінің салыстырмалы түрде жоғары белсенділігі, сонымен қатар ипотеканың және зейнетақы қаражатын пайдаланудың жандануы болуы ықтимал.
Әзірге қарашаның мәміле саны бойынша деректер жоқ, бірақ бағасы туралы ақпарат бар. Алматыда бірінші нарықтағы тұрғын үйді сатып алу бағасы 0,4%-ға, екінші нарықтағы тұрғын үй бағасы 0,3%-ға өскен. Жаңа тұрғын үй бағасы қатарынан үшінші ай бойы қымбаттауда.
@DataHUB_KZ
Қарашада оңтүстік астанадағы тұрғын үйді жалға алу бағасы алты ай қатарынан өскеннен кейін 1%-ға төмендеді делінген ҚР СЖРА ҰСБ деректерінде.
Бір қызығы, бұған дейін ақпан-сәуір айларында жылдың басындағы жер сілкіністерінің әсерінен баға төмендеген болатын. Енді сол үрдіс қарашаның басындағы жер сілкінісі аясында да қайталанғандай.
Дегенмен, «кейін» деген сөз «салдарынан» дегенді білдірмейді: бағаның төмендеуі әртүрлі факторлардың салдары болуы мүмкін. Мұндай факторлар қатарында соңғы айларда сатып алу-сату мәмілелерінің салыстырмалы түрде жоғары белсенділігі, сонымен қатар ипотеканың және зейнетақы қаражатын пайдаланудың жандануы болуы ықтимал.
Әзірге қарашаның мәміле саны бойынша деректер жоқ, бірақ бағасы туралы ақпарат бар. Алматыда бірінші нарықтағы тұрғын үйді сатып алу бағасы 0,4%-ға, екінші нарықтағы тұрғын үй бағасы 0,3%-ға өскен. Жаңа тұрғын үй бағасы қатарынан үшінші ай бойы қымбаттауда.
@DataHUB_KZ
👍1🥰1
Орташа статистикалық қазақстандық шұжықшаларды рекордтық мөлшерде жеді
Осы жылдың ІІІ тоқсанында шұжықшаларды (және сарделькаларды!) тұтыну жан басына шаққанда шамамен 600 г құрады – бұл кем дегенде 2011 жылдың басынан бері кез келген тоқсан үшін максимум.
II тоқсанға қарай өсу шамалы ғана (+3%), бірақ жылдық өсім – өте әсерлі, +17%: шұжықшаларға деген қызығушылық 2024 жылдың басынан бастап жанданды.
Соңғы онжылдықтағы орташа тұтынуды бағалай отырып, 2014 жылдың III тоқсанымен салыстырғанда оның жарты есе өскенін атап өтуге болады. Жалпы алғанда, өсу тренді 2018 жылдың соңына дейін азды-көпті тұрақты болды, бірақ содан кейін тұтыну осы мәндерден күрт секіріп, биыл ғана олардан қайта асып түсті.
Айтпақшы, қосымша факт: 2024 жылдың III тоқсанында қалалардағы шұжықшалардың орташа тұтынуы ауылға қарағанда шамамен 40%-ға жоғары болды, бірақ бұл айырмашылық жалпы алғанда азайып келеді. Мәселен, 2014-2017 жылдары алшақтық әрқашан шамамен екі есе болды, 2018-2019 жылдары ол орташа есеппен 66%-ға дейін төмендеді, ал 2020 жылдың басынан бері айырмашылық ешқашан 50%-дан аспады.
ҚР СЖРА ҰСБ деректері
@DataHUB_KZ
Осы жылдың ІІІ тоқсанында шұжықшаларды (және сарделькаларды!) тұтыну жан басына шаққанда шамамен 600 г құрады – бұл кем дегенде 2011 жылдың басынан бері кез келген тоқсан үшін максимум.
II тоқсанға қарай өсу шамалы ғана (+3%), бірақ жылдық өсім – өте әсерлі, +17%: шұжықшаларға деген қызығушылық 2024 жылдың басынан бастап жанданды.
Соңғы онжылдықтағы орташа тұтынуды бағалай отырып, 2014 жылдың III тоқсанымен салыстырғанда оның жарты есе өскенін атап өтуге болады. Жалпы алғанда, өсу тренді 2018 жылдың соңына дейін азды-көпті тұрақты болды, бірақ содан кейін тұтыну осы мәндерден күрт секіріп, биыл ғана олардан қайта асып түсті.
Айтпақшы, қосымша факт: 2024 жылдың III тоқсанында қалалардағы шұжықшалардың орташа тұтынуы ауылға қарағанда шамамен 40%-ға жоғары болды, бірақ бұл айырмашылық жалпы алғанда азайып келеді. Мәселен, 2014-2017 жылдары алшақтық әрқашан шамамен екі есе болды, 2018-2019 жылдары ол орташа есеппен 66%-ға дейін төмендеді, ал 2020 жылдың басынан бері айырмашылық ешқашан 50%-дан аспады.
ҚР СЖРА ҰСБ деректері
@DataHUB_KZ
🥰1
Қазақстанда жезөкшелер үйлерімен күрес едәуір жандана түсті
11 айдың қорытындысы бойынша ҚР ӘҚБтК 450-бабы
“Көрінеу жезөкшелікпен айналысу, сексуалдық сипаттағы өзге де қызметтерді көрсету немесе жеңгетайлық үшін үй-жайлар ұсыну” бойынша құқық бұзушылықтарды тіркеу өткен жылдың осы кезеңімен салыстырғанда 2,2 есеге өскен – 508 жағдайдан 1 094 жағдайға дейін. Бұл көрсеткіш – кем дегенде соңғы үш жылдағы ең жоғары мән.
Барлығы 1 029 құқық бұзушыға айыппұл салынған (2023 жылғы қаңтар-қарашаға қарағанда +130%). Олардың барлығы жеке тұлғалар болып шықты, оның ішінде 43 шетелдік, 16 жеке кәсіпкер және 4 шенеунік. Айыппұлдардың жалпы сомасы 268,6 млн теңгені құрап, бір жылда екі еседен астам өскен.
Ерекше атап өтетін жайт – ҚР ӘҚБтК 450-бабы бойынша анықталған құқық бұзушылықтардың 40%-ы қыркүйек-қараша айларына тиесілі. Дәл сол кезде, яғни күз басталғанда, вебкам ресми түрде тыйым салынғаны белгілі. Нақтырақ айтқанда, сол кезде онлайн жезөкшелік ұйымдастырғаны үшін жауапкершілікті енгізетін түзетулер күшіне енді. Осылайша, ҚР ҚК 122, 134, 308, 309-баптарына және ӘҚБтК 450-бабына «сексуалдық сипаттағы өзге де қызметтер» деген тұжырымдама қосылды. Мұндай қызметтердің ерекшелігі – олардың көрсетілу тәсілінде, яғни «қашықтан интернет арқылы нақты уақыт режимінде».
Бір қызығы, ҚР ҚК 309-бабы “Жезөкшелiкпен айналысуға, сексуалдық сипаттағы өзге де қызметтерді көрсетуге арналған притондар ұйымдастыру немесе оларды ұстау және жеңгетайлық” бойынша құқық бұзушылықтарды тіркеу де өскен, бірақ аса көп емес. 11 айдағы қазіргі нәтижесі өткен жылғыдан “небәрі” 32%-ға жоғары – 111 жағдайға қарсы 147 жағдай. Өңірлер арасында ең жоғары көрсеткіштер Алматы, Шымкент және Астана қалаларына тиесілі, ал Ұлытау облысында тіркелу мүлдем жоқ.
ҚР БП ҚСжАЕК деректері
@DataHub_KZ
11 айдың қорытындысы бойынша ҚР ӘҚБтК 450-бабы
“Көрінеу жезөкшелікпен айналысу, сексуалдық сипаттағы өзге де қызметтерді көрсету немесе жеңгетайлық үшін үй-жайлар ұсыну” бойынша құқық бұзушылықтарды тіркеу өткен жылдың осы кезеңімен салыстырғанда 2,2 есеге өскен – 508 жағдайдан 1 094 жағдайға дейін. Бұл көрсеткіш – кем дегенде соңғы үш жылдағы ең жоғары мән.
Барлығы 1 029 құқық бұзушыға айыппұл салынған (2023 жылғы қаңтар-қарашаға қарағанда +130%). Олардың барлығы жеке тұлғалар болып шықты, оның ішінде 43 шетелдік, 16 жеке кәсіпкер және 4 шенеунік. Айыппұлдардың жалпы сомасы 268,6 млн теңгені құрап, бір жылда екі еседен астам өскен.
Ерекше атап өтетін жайт – ҚР ӘҚБтК 450-бабы бойынша анықталған құқық бұзушылықтардың 40%-ы қыркүйек-қараша айларына тиесілі. Дәл сол кезде, яғни күз басталғанда, вебкам ресми түрде тыйым салынғаны белгілі. Нақтырақ айтқанда, сол кезде онлайн жезөкшелік ұйымдастырғаны үшін жауапкершілікті енгізетін түзетулер күшіне енді. Осылайша, ҚР ҚК 122, 134, 308, 309-баптарына және ӘҚБтК 450-бабына «сексуалдық сипаттағы өзге де қызметтер» деген тұжырымдама қосылды. Мұндай қызметтердің ерекшелігі – олардың көрсетілу тәсілінде, яғни «қашықтан интернет арқылы нақты уақыт режимінде».
Бір қызығы, ҚР ҚК 309-бабы “Жезөкшелiкпен айналысуға, сексуалдық сипаттағы өзге де қызметтерді көрсетуге арналған притондар ұйымдастыру немесе оларды ұстау және жеңгетайлық” бойынша құқық бұзушылықтарды тіркеу де өскен, бірақ аса көп емес. 11 айдағы қазіргі нәтижесі өткен жылғыдан “небәрі” 32%-ға жоғары – 111 жағдайға қарсы 147 жағдай. Өңірлер арасында ең жоғары көрсеткіштер Алматы, Шымкент және Астана қалаларына тиесілі, ал Ұлытау облысында тіркелу мүлдем жоқ.
ҚР БП ҚСжАЕК деректері
@DataHub_KZ
👍1🥰1😁1
Қазақстанның ең кедей өңіріндегі табыс өсімін инфляция жеп қойды
Әңгіме Түркістан облысы жайында – ресми статистика үй шаруашылықтарын ауқымды зерттеу негізінде анықтайтын халықтың ақшалай табыс деңгейі бойынша бұл өңір, әдетте, антилидер болып келеді.
ҚР СЖРА ҰСБ-ның жаңа деректеріне сүйенсек, 2024 жылдың үшінші тоқсанында да бұл үрдістен ерекшелене қоймаған. Бұл көрсеткіш бір адамға шаққанда тоқсанына 219 мың тг құрай отырып, ҚР бойынша орташа деңгейден 35%-ға артта қалып, елдегі ең төменгі көрсеткіш болып тұр.
Жылдық деңгейде өңір тұрғындарының ақшалай табысы номиналды түрде 3%-ға өсті, бұл да елдегі ең төменгі қарқындардың бірі. Өкінішке қарай, бұл өсім өңірдегі 7,4%-дық тұтынушылық баға өсімін еңсеруге жеткіліксіз болды.
Демек, нақты мәнде ақшалай табыс жылдан жылға шамамен 4%-ға төмендеді. Бұл облыс осындай динамика байқалған екі өңірдің бірі болып тұр. Қалғандарының барлығында, тек Маңғыстау облысынан басқа, табыс өсімі инфляциядан асып түсті. Жалпы, ҚР бойынша ақшалай табыс 4%-ға өсті.
Дегенмен, Түркістан облысындағы жалпы жағдайға маңызды бір бөлшекті қоса кету керек: алдыңғы төрт тоқсанда өңірдегі ақшалай табыстың өсуі өте жақсы болған. Нақты есептегенде, орта есеппен, жылдан жылға 20%-ға жуық болды, ал ҚР бойынша көрсеткіш 8%-дан төмен еді. Демек, қазіргі құлдырау – салыстырмалы түрде жоғары базадан, бұл келесі посттағы графикте айқын көрініп тұр.
@DataHub_KZ
Әңгіме Түркістан облысы жайында – ресми статистика үй шаруашылықтарын ауқымды зерттеу негізінде анықтайтын халықтың ақшалай табыс деңгейі бойынша бұл өңір, әдетте, антилидер болып келеді.
ҚР СЖРА ҰСБ-ның жаңа деректеріне сүйенсек, 2024 жылдың үшінші тоқсанында да бұл үрдістен ерекшелене қоймаған. Бұл көрсеткіш бір адамға шаққанда тоқсанына 219 мың тг құрай отырып, ҚР бойынша орташа деңгейден 35%-ға артта қалып, елдегі ең төменгі көрсеткіш болып тұр.
Жылдық деңгейде өңір тұрғындарының ақшалай табысы номиналды түрде 3%-ға өсті, бұл да елдегі ең төменгі қарқындардың бірі. Өкінішке қарай, бұл өсім өңірдегі 7,4%-дық тұтынушылық баға өсімін еңсеруге жеткіліксіз болды.
Демек, нақты мәнде ақшалай табыс жылдан жылға шамамен 4%-ға төмендеді. Бұл облыс осындай динамика байқалған екі өңірдің бірі болып тұр. Қалғандарының барлығында, тек Маңғыстау облысынан басқа, табыс өсімі инфляциядан асып түсті. Жалпы, ҚР бойынша ақшалай табыс 4%-ға өсті.
Дегенмен, Түркістан облысындағы жалпы жағдайға маңызды бір бөлшекті қоса кету керек: алдыңғы төрт тоқсанда өңірдегі ақшалай табыстың өсуі өте жақсы болған. Нақты есептегенде, орта есеппен, жылдан жылға 20%-ға жуық болды, ал ҚР бойынша көрсеткіш 8%-дан төмен еді. Демек, қазіргі құлдырау – салыстырмалы түрде жоғары базадан, бұл келесі посттағы графикте айқын көрініп тұр.
@DataHub_KZ
✍2🥰1
Астанада байлар мен кедейлердің табыстары арасындағы алшақтық күрт өсті
III тоқсанның қорытындысы бойынша ең жақсы қамтамасыз етілген елордалық үй шаруашылықтарының 10%-ының орташа айлық табысы мен ең аз қамтамасыз етілген 10%-ының табысы арасындағы айырмашылық 7,4 есе болды - тиісінше 64,3 млрд. теңге және 8,7 млрд. теңге. Салыстырыңыз: бір тоқсан бұрын көрсеткіштер онша ерекшеленбеді, 5,7 есе. Қазір байқалған алшақтық – 2008 жылдан бергі ең жоғары көрсеткіш.
Қазақстанның ешбір өңірінде шартты байлар мен кедейлердің табысы арасындағы айырмашылық Астанадағыдай емес. Тіпті бұл көрсеткіш бойынша Астанаға ең жақын орналасқан Алматыда да алшақтық әлдеқайда аз байқалады – 6,5 есе. Орташа алғанда, ел бойынша ең жақсы қамтылған азаматтардың 10%-ының табысы мен ең аз қамтылған азаматтардың 10%-ының табысы арасындағы айырмашылық 6,3 есе. Ал минималды айырмашылықтар Шымкентте (3,2 есе) және Маңғыстау облысында (2,5 есе) байқалады.
Сонымен қатар, 2008 жылдан бері елордада Джини индексі максимумға жетті – 0,334, бұл да халық табысының жіктелуінің күшеюін көрсетеді. Индекстің мәні бірлікке неғұрлым жақын болса, теңсіздік соғұрлым күшті болады.
ҚР СЖРА ҰСБ деректері
@DataHub_KZ
III тоқсанның қорытындысы бойынша ең жақсы қамтамасыз етілген елордалық үй шаруашылықтарының 10%-ының орташа айлық табысы мен ең аз қамтамасыз етілген 10%-ының табысы арасындағы айырмашылық 7,4 есе болды - тиісінше 64,3 млрд. теңге және 8,7 млрд. теңге. Салыстырыңыз: бір тоқсан бұрын көрсеткіштер онша ерекшеленбеді, 5,7 есе. Қазір байқалған алшақтық – 2008 жылдан бергі ең жоғары көрсеткіш.
Қазақстанның ешбір өңірінде шартты байлар мен кедейлердің табысы арасындағы айырмашылық Астанадағыдай емес. Тіпті бұл көрсеткіш бойынша Астанаға ең жақын орналасқан Алматыда да алшақтық әлдеқайда аз байқалады – 6,5 есе. Орташа алғанда, ел бойынша ең жақсы қамтылған азаматтардың 10%-ының табысы мен ең аз қамтылған азаматтардың 10%-ының табысы арасындағы айырмашылық 6,3 есе. Ал минималды айырмашылықтар Шымкентте (3,2 есе) және Маңғыстау облысында (2,5 есе) байқалады.
Сонымен қатар, 2008 жылдан бері елордада Джини индексі максимумға жетті – 0,334, бұл да халық табысының жіктелуінің күшеюін көрсетеді. Индекстің мәні бірлікке неғұрлым жақын болса, теңсіздік соғұрлым күшті болады.
ҚР СЖРА ҰСБ деректері
@DataHub_KZ
🥰1