...Тағы да денсаулыққа жұмсалатын шығындар туралы: БЖЗҚ-дан емделуге қаражат шешіп алу әрекеті қайтадан жиілей түсті
БЖЗҚ деректеріне сәйкес, ақпан айында жалпы сомасы шамамен 33 млрд теңгеге емделу мақсатында зейнетақы жинақтарын біржолғы төлеуге 32 мыңнан астам өтінім орындалды.
Ақшалай мәндегі қазіргі көлемдер қаңтардағыдан 9%-ға жоғары, тіпті желтоқсандағы өсімнен де жоғары (бірақ номиналды түрде небәрі 0,3%-ға ғана). Бұл ретте дәл сол желтоқсаннан бері көрсеткіштер алдыңғы айлардың мәндерінен едәуір көбірек болып қалуда, оны келесі жазбадағы графиктен анық көруге болады.
Жалпы соманың ішінен негізгі жиым дәстүрлі түрде стоматологтардың қызметіне тиесілі (ақпан айында 32,7 млрд теңге/31,8 мың өтінім). Жазда қаражатты пайдаланудың бұл түрін алдымен уақытша тоқтатқысы келіп, содан кейін процедураның өзін қиындатқысы келгенін еске түсіруге болады.
Зейнетақы жинақтарын емделу үшін пайдалану ережелеріне өзгертулердің соңғы жария қолжетімді жобасы желтоқсан айының соңында ұсынылды, бірақ әзірге қолданыстағы редакцияда ешқандай өзгеріс жоқ. Жалпы мағынада реформаның идеясы - төлемдердің ашықтығына қол жеткізу: суреттерді ұсыну сияқты қойылатын талаптар алаяқтыққа қарсы тұру үшін қажет.
🏡Жарайды, зейнетақы төлемдері туралы әңгіме қозғалғандықтан, тұрғын үйге төлемдер не болып жатыр екен? Ақпан айында орындалған өтініштердің саны қаңтармен салыстырғанда 18%-ға төмендеп, 48,6 мың бірлікті құрады. Сома а/а 11%-ға, 43,2 млрд теңгеге дейін азайды. Бір жағынан, бұл қазан айынан бергі ең төменгі көрсеткіш, бірақ екінші жағынан, көлемдер әлі де шілдеден бері бақылап келе жатқан жоғары деңгейлерде қалуда.
БЖЗҚ деректері, есептеулер ЖТС қоспағандағы сомалар бойынша
@DataHub_KZ
БЖЗҚ деректеріне сәйкес, ақпан айында жалпы сомасы шамамен 33 млрд теңгеге емделу мақсатында зейнетақы жинақтарын біржолғы төлеуге 32 мыңнан астам өтінім орындалды.
Ақшалай мәндегі қазіргі көлемдер қаңтардағыдан 9%-ға жоғары, тіпті желтоқсандағы өсімнен де жоғары (бірақ номиналды түрде небәрі 0,3%-ға ғана). Бұл ретте дәл сол желтоқсаннан бері көрсеткіштер алдыңғы айлардың мәндерінен едәуір көбірек болып қалуда, оны келесі жазбадағы графиктен анық көруге болады.
Жалпы соманың ішінен негізгі жиым дәстүрлі түрде стоматологтардың қызметіне тиесілі (ақпан айында 32,7 млрд теңге/31,8 мың өтінім). Жазда қаражатты пайдаланудың бұл түрін алдымен уақытша тоқтатқысы келіп, содан кейін процедураның өзін қиындатқысы келгенін еске түсіруге болады.
Зейнетақы жинақтарын емделу үшін пайдалану ережелеріне өзгертулердің соңғы жария қолжетімді жобасы желтоқсан айының соңында ұсынылды, бірақ әзірге қолданыстағы редакцияда ешқандай өзгеріс жоқ. Жалпы мағынада реформаның идеясы - төлемдердің ашықтығына қол жеткізу: суреттерді ұсыну сияқты қойылатын талаптар алаяқтыққа қарсы тұру үшін қажет.
🏡Жарайды, зейнетақы төлемдері туралы әңгіме қозғалғандықтан, тұрғын үйге төлемдер не болып жатыр екен? Ақпан айында орындалған өтініштердің саны қаңтармен салыстырғанда 18%-ға төмендеп, 48,6 мың бірлікті құрады. Сома а/а 11%-ға, 43,2 млрд теңгеге дейін азайды. Бір жағынан, бұл қазан айынан бергі ең төменгі көрсеткіш, бірақ екінші жағынан, көлемдер әлі де шілдеден бері бақылап келе жатқан жоғары деңгейлерде қалуда.
БЖЗҚ деректері, есептеулер ЖТС қоспағандағы сомалар бойынша
@DataHub_KZ
🥰1
Қанттың бағасы шарықтап кетті
25 ақпан мен 4 наурыз аралығында ҚР бойынша құмшекердің бағасы 1,4%-ға өсті. Мұндай апта сайынғы қымбаттау сирек кездеседі: соңғы рет дәл осындай көрсеткіш 2024 жылдың сәуірінде тіркелген еді, ал оған дейін – 2022 жылдың тамызында.
Қалалар бойынша ең жоғары өсім Өскемен, Павлодар, Петропавл қалаларында байқалды – бір аптада +3,4%.
Жалпы алғанда ҚР-да қолжетімді тазартылған қанттың басым бөлігі шетелден, негізінен, РФ-дан әкелінеді. 2024 жылдың қорытындысы бойынша ресурстағы қазақстандық өнімнің үлесі - 26%. Әрі бұл - кейде отандық өндірушілер шағымданатын көлеңкелі импортты қоспағандағы көрсеткіш.
Айта кетерлігі, 2024 жылдың екінші жартысында қант бағасы тұтынушылар үшін өcпеді, дегенмен, өндірістің төмендеуіне қарамастан, экспорт пен реэкспорт көлемі күрт артқан болатын. Бұл үрдіс осы жылы сақталды ма, әзірге белгісіз. Бірақ қант бағасы қаңтардың ортасынан бастап өсе бастады және қазір қатарынан жетінші апта бойы қымбаттап келеді.
ҚР СЖРА ҰСБ деректері
@DataHub_KZ
25 ақпан мен 4 наурыз аралығында ҚР бойынша құмшекердің бағасы 1,4%-ға өсті. Мұндай апта сайынғы қымбаттау сирек кездеседі: соңғы рет дәл осындай көрсеткіш 2024 жылдың сәуірінде тіркелген еді, ал оған дейін – 2022 жылдың тамызында.
Қалалар бойынша ең жоғары өсім Өскемен, Павлодар, Петропавл қалаларында байқалды – бір аптада +3,4%.
Жалпы алғанда ҚР-да қолжетімді тазартылған қанттың басым бөлігі шетелден, негізінен, РФ-дан әкелінеді. 2024 жылдың қорытындысы бойынша ресурстағы қазақстандық өнімнің үлесі - 26%. Әрі бұл - кейде отандық өндірушілер шағымданатын көлеңкелі импортты қоспағандағы көрсеткіш.
Айта кетерлігі, 2024 жылдың екінші жартысында қант бағасы тұтынушылар үшін өcпеді, дегенмен, өндірістің төмендеуіне қарамастан, экспорт пен реэкспорт көлемі күрт артқан болатын. Бұл үрдіс осы жылы сақталды ма, әзірге белгісіз. Бірақ қант бағасы қаңтардың ортасынан бастап өсе бастады және қазір қатарынан жетінші апта бойы қымбаттап келеді.
ҚР СЖРА ҰСБ деректері
@DataHub_KZ
🥰1
❤2👎1🥰1🆒1
DATA HUB Қазақша
❗️❗️❗️Ұлттық банк базалық мөлшерлемені 16,5 %-ға дейін көтерді @DataHUB_KZ
Сонымен Ұлттық банк мөлшерлеменің айтарлықтай көтерілуін қалай түсіндіреді? Релизде айтылғаны:
📈 «Инфляцияның барлық көрсеткіштері» бойынша өсім байқалады. Ақпанда жылдық көрсеткіш 9,4%-ға жетті, ал айлық көрсеткіш тарихи орташа деңгейден асып түсті. Ұлттық банк ішкі сұраныстың күшеюінен үлкен қысым көріп отыр; инфляциялық күтулер қайта өсуде.
🌐 Сыртқы факторлардың да әсері бар: негізгі ірі сауда серіктесіміз РФ-да да бағаның өсуі қарқын алды. Азық-түліктің әлемдік бағасы жоғары деңгейде сақталып отыр.
😔 «Жаңа факторларды ескергенде» инфляция бойынша болжам нашарлап кетті. 2025 жылы реттеуші инфляция деңгейін 10-12% деп болжауда (бар-жоғы үш ай бұрын 2025 жылға арналған болжамда 6,5-8,5% деп күтілген еді).
✋🏼 Бұл орайда Ұлттық банк базалық мөлшерлеменің қазіргі өсімі инфляциялық күтулерді тұрақтандырады және бағаның жылдам өсуіне жол бермейді деп сенеді. Реттеушінің хабарламасында көрсетілгендей, бұл шешім «болашақта мөлшерлемені одан да жоғары көтеру қажеттілігінің алдын алу үшін» қабылданып отыр.
Енді келесі жоспарлы шешім 11 сәуірде жарияланады.
📚 P.S. Базалық мөлшерлеме деген не және Ұлттық банк оны не үшін белгілейді – осы жерден оқи аласыз
@DataHub_KZ
📈 «Инфляцияның барлық көрсеткіштері» бойынша өсім байқалады. Ақпанда жылдық көрсеткіш 9,4%-ға жетті, ал айлық көрсеткіш тарихи орташа деңгейден асып түсті. Ұлттық банк ішкі сұраныстың күшеюінен үлкен қысым көріп отыр; инфляциялық күтулер қайта өсуде.
🌐 Сыртқы факторлардың да әсері бар: негізгі ірі сауда серіктесіміз РФ-да да бағаның өсуі қарқын алды. Азық-түліктің әлемдік бағасы жоғары деңгейде сақталып отыр.
😔 «Жаңа факторларды ескергенде» инфляция бойынша болжам нашарлап кетті. 2025 жылы реттеуші инфляция деңгейін 10-12% деп болжауда (бар-жоғы үш ай бұрын 2025 жылға арналған болжамда 6,5-8,5% деп күтілген еді).
✋🏼 Бұл орайда Ұлттық банк базалық мөлшерлеменің қазіргі өсімі инфляциялық күтулерді тұрақтандырады және бағаның жылдам өсуіне жол бермейді деп сенеді. Реттеушінің хабарламасында көрсетілгендей, бұл шешім «болашақта мөлшерлемені одан да жоғары көтеру қажеттілігінің алдын алу үшін» қабылданып отыр.
Енді келесі жоспарлы шешім 11 сәуірде жарияланады.
📚 P.S. Базалық мөлшерлеме деген не және Ұлттық банк оны не үшін белгілейді – осы жерден оқи аласыз
@DataHub_KZ
🥰1
Бүгін – Халықаралық әйелдер күні, сондықтан осыған орай – Қазақстан әйелдері туралы аздап қызықты деректер:
👧🏻Осы ғасырда туылғандардың есімдерінің арасындағы ең танымал бестік - Аружан, Айзере, Айша, Айару және Амина. Мұндай бойжеткендер мен қыздардың жалпы саны – 317,4 мың адам. Шамамен алынған есептеулер бойынша топ-5 қатарындағы есімді осы уақыт ішінде туылған қазақстандықтардың 8%-ы иеленді.
👵🏼2023 жылғы мәліметтер бойынша, әйелдердің туу кезіндегі күтілетін өмір сүру ұзақтығы 79 жылдан асады. Ғасырдың басынан бері көрсеткіш 8 жылға жуық өсті, қазір ең жоғары көрсеткіш Алматы мен Астанада.
👩🏽🎓 ХХІ ғасырда жоғары оқу орнын бітірген түлектердің арасында әйелдер жыл сайын еркектерге қарағанда көбірек, үлесі 60%-ға дейін жететін кездер болады.
👰🏽2023 жылғы мәліметтер бойынша неке қиюдың ең жиі тіркелетін жасы - 20-24 жас. Өңірлер бойынша қарасақ, осы жастағы қыздардың ең көп шоғырлануы 2024 жылдың басындағы жағдай бойынша Алматыда (7,2%). Қалыңдықтар қаласы ма? 😉
Datahub оқырман аруларын мерекелерімен құттықтайды және тек жағымды көрсеткіштерді тілейді!
ҚР СЖРА ҰСБ деректері
@DataHub_KZ
👧🏻Осы ғасырда туылғандардың есімдерінің арасындағы ең танымал бестік - Аружан, Айзере, Айша, Айару және Амина. Мұндай бойжеткендер мен қыздардың жалпы саны – 317,4 мың адам. Шамамен алынған есептеулер бойынша топ-5 қатарындағы есімді осы уақыт ішінде туылған қазақстандықтардың 8%-ы иеленді.
👵🏼2023 жылғы мәліметтер бойынша, әйелдердің туу кезіндегі күтілетін өмір сүру ұзақтығы 79 жылдан асады. Ғасырдың басынан бері көрсеткіш 8 жылға жуық өсті, қазір ең жоғары көрсеткіш Алматы мен Астанада.
👩🏽🎓 ХХІ ғасырда жоғары оқу орнын бітірген түлектердің арасында әйелдер жыл сайын еркектерге қарағанда көбірек, үлесі 60%-ға дейін жететін кездер болады.
👰🏽2023 жылғы мәліметтер бойынша неке қиюдың ең жиі тіркелетін жасы - 20-24 жас. Өңірлер бойынша қарасақ, осы жастағы қыздардың ең көп шоғырлануы 2024 жылдың басындағы жағдай бойынша Алматыда (7,2%). Қалыңдықтар қаласы ма? 😉
Datahub оқырман аруларын мерекелерімен құттықтайды және тек жағымды көрсеткіштерді тілейді!
ҚР СЖРА ҰСБ деректері
@DataHub_KZ
❤1🥰1
Алматыда екінші нарықтағы тұрғын үйлер соңғы бір жарым жылдағы ең жоғары қарқынмен қымбаттады
Ақпанда пәтерлерді қайта сату бағасы қаңтарға қарағанда 2,4%-ға өскен. Бұдан жоғары айлық өсім соңғы рет алдыңғы жылдың қыркүйегінде тіркелген еді.
Алайда қазіргі таңда Алматыдағы екінші нарықтағы тұрғын үй бағасы құбылып тұр: мысалы, 2024 жылы көрсеткіштер айдан айға, көбінесе, төмендеген еді. Нәтижесінде, ақпанда бағаның жылдық өсімі 2,4%-ды құрады.
Бұл орайда ескере кету керек, соңғы жылдары Алматыда осы сегменттегі жылдық қымбаттау – сирек құбылыс. Егер 2017 жылғы мамырдан 2023 жылғы шілдеге дейін баға тұрақты түрде өсіп отырса, 2023 жылғы тамыздан бері мұндай жағдай екінші рет қана қайталануда: баға бұрынғы жоғары деңгейінде сақталып қалмады.
Алматыдағы жаңа пәтерлердің жағдайы қалай? Олар да бір айда қымбаттаған, бірақ айтарлықтай аз – 1,3%-ға (дегенмен, бұл да 2023 жылдың қыркүйегінен бергі ең жоғары қарқын). Жылдан жылға баға 4,2%-ға өскен. Ал жалдау құны айдан айға 0,5%-ға, жылдан жылға 5,3%-ға қымбаттаған.
ҚР СЖРА ҰСБ деректері
@DataHub_KZ
Ақпанда пәтерлерді қайта сату бағасы қаңтарға қарағанда 2,4%-ға өскен. Бұдан жоғары айлық өсім соңғы рет алдыңғы жылдың қыркүйегінде тіркелген еді.
Алайда қазіргі таңда Алматыдағы екінші нарықтағы тұрғын үй бағасы құбылып тұр: мысалы, 2024 жылы көрсеткіштер айдан айға, көбінесе, төмендеген еді. Нәтижесінде, ақпанда бағаның жылдық өсімі 2,4%-ды құрады.
Бұл орайда ескере кету керек, соңғы жылдары Алматыда осы сегменттегі жылдық қымбаттау – сирек құбылыс. Егер 2017 жылғы мамырдан 2023 жылғы шілдеге дейін баға тұрақты түрде өсіп отырса, 2023 жылғы тамыздан бері мұндай жағдай екінші рет қана қайталануда: баға бұрынғы жоғары деңгейінде сақталып қалмады.
Алматыдағы жаңа пәтерлердің жағдайы қалай? Олар да бір айда қымбаттаған, бірақ айтарлықтай аз – 1,3%-ға (дегенмен, бұл да 2023 жылдың қыркүйегінен бергі ең жоғары қарқын). Жылдан жылға баға 4,2%-ға өскен. Ал жалдау құны айдан айға 0,5%-ға, жылдан жылға 5,3%-ға қымбаттаған.
ҚР СЖРА ҰСБ деректері
@DataHub_KZ
🥰1
🍫😱Шоколад бағасының өсуі тоғыз жылдан астам уақыттағы ең жоғары деңгейге жетті
Ақпан айында шоколад айлық көріністе 4,5%-ға қымбаттады. Бағаның өсу қарқыны қаңтарға қарай бірден 2,7 п.п. жеделдеп, 2015 жылдың қарашасынан бері максимумға жетті.
Мамырды қоспағанда, соңғы 13 айда шоколад бағасының өсуі а/а тұрақты түрде 1%-дан асады, орташа мәні – 1,8%. Бұл ретте нақты сәуір айында, бұның алдындағы секіріс тіркелген кезде, қазіргі қарқынмен (3,9%) салыстыруға болатын қарқындар туралы әңгіме болды.
Жағдай күрделі болып көрінеді: бағаның айтарлықтай өсуінің осыншама ұзаққа созылған сериясы кем дегенде 2011 жылдың қаңтарынан бері байқалмады. Жоғары жылдық қарқын осыдан шығады. 2024 жылдың ақпанына қарай шоколад бағасы 25,1% қосты.
Шоколадтың тез қымбаттауын Батыс Африкадағы какао бұршақтарының өнімсіздігімен байланыстыруда, дәл осы Батыс Африка елдері әлемдік нарықтағы какао бұршақтарының негізгі сатушылары болып табылады. Ақпан айының соңында сауда министрлігі Қазақстанның какао бұршақтарын жеткізудегі іркілістерге тап болғанын мойындады. Дегенмен шенеуніктердің мәлімдемесіне сәйкес, бұл бағаның күрт өзгеруіне әкелмеуі керек еді: шикізаттың жеткілікті қоры туралы есеп берген жергілікті өндірушілер бағаны көтермеуге уәде берді.
Сол арада жергілікті өндірушілер отандық нарықты шоколадпен қамтамасыз етуде жетекші рөл атқармайтын сияқты. 2024 жылдың қорытындысы бойынша шоколад және одан жасалған өнімдер ресурстарындағы өндіріс үлесі 41%-ды, ал импорт – 59%-ды құрады. Бұған дейін біз тиісті өнімдерді Қазақстан негізінен Ресейден импорттайтынын жазған болатынбыз.
ҚР СЖРА ҰСБ деректері
@DataHub_KZ
Ақпан айында шоколад айлық көріністе 4,5%-ға қымбаттады. Бағаның өсу қарқыны қаңтарға қарай бірден 2,7 п.п. жеделдеп, 2015 жылдың қарашасынан бері максимумға жетті.
Мамырды қоспағанда, соңғы 13 айда шоколад бағасының өсуі а/а тұрақты түрде 1%-дан асады, орташа мәні – 1,8%. Бұл ретте нақты сәуір айында, бұның алдындағы секіріс тіркелген кезде, қазіргі қарқынмен (3,9%) салыстыруға болатын қарқындар туралы әңгіме болды.
Жағдай күрделі болып көрінеді: бағаның айтарлықтай өсуінің осыншама ұзаққа созылған сериясы кем дегенде 2011 жылдың қаңтарынан бері байқалмады. Жоғары жылдық қарқын осыдан шығады. 2024 жылдың ақпанына қарай шоколад бағасы 25,1% қосты.
Шоколадтың тез қымбаттауын Батыс Африкадағы какао бұршақтарының өнімсіздігімен байланыстыруда, дәл осы Батыс Африка елдері әлемдік нарықтағы какао бұршақтарының негізгі сатушылары болып табылады. Ақпан айының соңында сауда министрлігі Қазақстанның какао бұршақтарын жеткізудегі іркілістерге тап болғанын мойындады. Дегенмен шенеуніктердің мәлімдемесіне сәйкес, бұл бағаның күрт өзгеруіне әкелмеуі керек еді: шикізаттың жеткілікті қоры туралы есеп берген жергілікті өндірушілер бағаны көтермеуге уәде берді.
Сол арада жергілікті өндірушілер отандық нарықты шоколадпен қамтамасыз етуде жетекші рөл атқармайтын сияқты. 2024 жылдың қорытындысы бойынша шоколад және одан жасалған өнімдер ресурстарындағы өндіріс үлесі 41%-ды, ал импорт – 59%-ды құрады. Бұған дейін біз тиісті өнімдерді Қазақстан негізінен Ресейден импорттайтынын жазған болатынбыз.
ҚР СЖРА ҰСБ деректері
@DataHub_KZ
🥰1
Теңге долларға қатысты төрт айдан астам уақыт ішіндегі ең жоғары деңгейге дейін нығайды
ҚРҰБ бүгінге, 12 наурызға, арналған ресми доллар бағамын 488,53 теңге деңгейінде белгіледі. Бұл кешегі күнмен салыстырғанда 1,3%-ға (6,31 теңгеге) төмен, сондай-ақ 2024 жылдың қараша айының басынан бергі ең төменгі көрсеткіш. Айта кетейік, белгіленген 490 теңгелік психологиялық межеден төмен көрсеткіштер де сол уақыттан бері алғаш рет тіркеліп отыр.
Теңгенің нығаюы жақында болған базалық мөлшерлеменің бірден 1,25 п.т. көтерілуі аясында орын алуда. Оның позициясының жақсаруына ықпал ететін тағы бір фактор ретінде доллар индексінің соңғы айда 4,76 пунктке төмендеуін атауға болады.
Бұдан бөлек, наурызда теңгеге Ұлттық банктің валюта сатуы да қолдау көрсетуде. Оның ішінде жаңа «теңестіру тетігі» аясында сату (отандық алтын өндіруші кәсіпорындардан алтын сатып алу мақсатында шығарылған теңге эмиссиясына балама көлемде доллар сатуды меңзейді) және квазимемлекеттік секторда да сату бар.
Сонымен қатар рубль де долларға қатысты айтарлықтай нығаюда. Осылайша ұлттық валютамыз ресейлік валютаға қатысты бір күн ішінде 1,8%-ға, яғни 0,1 теңгеге әлсіреп, 5,68 теңге деңгейіне жетті.
ҚРҰБ деректері
@DataHub_KZ
ҚРҰБ бүгінге, 12 наурызға, арналған ресми доллар бағамын 488,53 теңге деңгейінде белгіледі. Бұл кешегі күнмен салыстырғанда 1,3%-ға (6,31 теңгеге) төмен, сондай-ақ 2024 жылдың қараша айының басынан бергі ең төменгі көрсеткіш. Айта кетейік, белгіленген 490 теңгелік психологиялық межеден төмен көрсеткіштер де сол уақыттан бері алғаш рет тіркеліп отыр.
Теңгенің нығаюы жақында болған базалық мөлшерлеменің бірден 1,25 п.т. көтерілуі аясында орын алуда. Оның позициясының жақсаруына ықпал ететін тағы бір фактор ретінде доллар индексінің соңғы айда 4,76 пунктке төмендеуін атауға болады.
Бұдан бөлек, наурызда теңгеге Ұлттық банктің валюта сатуы да қолдау көрсетуде. Оның ішінде жаңа «теңестіру тетігі» аясында сату (отандық алтын өндіруші кәсіпорындардан алтын сатып алу мақсатында шығарылған теңге эмиссиясына балама көлемде доллар сатуды меңзейді) және квазимемлекеттік секторда да сату бар.
Сонымен қатар рубль де долларға қатысты айтарлықтай нығаюда. Осылайша ұлттық валютамыз ресейлік валютаға қатысты бір күн ішінде 1,8%-ға, яғни 0,1 теңгеге әлсіреп, 5,68 теңге деңгейіне жетті.
ҚРҰБ деректері
@DataHub_KZ
🥰1
Қазақстанда стоматология саласы өзін қалай сезінеді?
Жақында біз жыл қорытындысы бойынша стоматологтардың табысының 1,5 есеге, 209,9 млрд теңгеге дейін өсуі туралы айттық. Секіріс көп жағдайда күтілді – бұл көрсеткіш 2023 жылды санамағанда соңғы 4 жылда көтеріліп келеді.
Табыстың күрт өсуі емделуге зейнетақы шешіп алу төңірегінде болып жатқан оқиғалар аясында байқалады (стоматологтардың қызметтері олардың көлемінің 99%-ын құрайды). 2021 жылы қазақстандықтарға жеткіліктілік шектерін ескере отырып, жинақтаудың бір бөлігін шешіп алуға алғаш рет рұқсат етілді, ал бір жылдан кейін - аталған шектер көтерілді. 2024 жылы қолма-қол ақшаға айналдыру мәселесін шешу үшін емделуге ақшаны шешіп алуды шектеу қажеттілігі белсенді талқыланды. Алайда әңгіме одан әрі жалғасқан жоқ.
Алайда, шектеулерді қабылдау мәселесі ашық күйінде қалып отыр – желтоқсан айында тиісті НҚА кезекті рет жария талқылауға шығарылды. Егер бұл орын алса, қазақстандықтар емделуге дейін және емделу кезіндегі рентген-суреттерді ұсынуға міндетті болады.
Қолма-қол ақшаға айналдырудың көлемін бағалауға мүмкіндік беретін деректер жоқ. Бірақ қолжетімді көрсеткіштер бойынша зейнетақы алуға рұқсат күшіне енген сәттен бастап стоматология саласындағы жағдайдың қалай өзгергенін бақылауға болады.
Сонымен, кірістерден бөлек, басқа да көрсеткіштерді қарастырайық.
🦷Инвестициялар. Ресми статистика қазақстандықтарға зейнетақы алу қолжетімді болғаннан бері стоматология саласына салыстырмалы түрде жоғары инвестицияларды тіркейді. Егер 2019 және 2020 жылдары көлемдер 1,5 млрд теңге төңірегінде болса, 2021 жылы бірден 3,2 млрд теңгеге дейін секірді, ал 2023 жылы 5,9 млрд теңгеге жетті. 2024 жылғы нақтыланған деректер әлі жарияланған жоқ.
Жалпы, 4 жыл ішінде, 2020 жылдан 2023 жылға дейін, инфляцияны есепке алмағанда, көрсеткіш 4,1 есеге, есепке алғанда – 3 есеге өсті. Шығындардың негізгі бөлігі дәстүрлі түрде жабдықты сатып алумен байланысты (45%-дан 89%-ға дейін). Маңызды: берілген көлемдерге ЖК үлесі кірмейді. Ал олар, айта кетейік, стоматология саласында кеңінен ұсынылған.
🦷Стоматологиялық жабдықтың таза импорты (экспортты шегергендегі импорт). 2021 жылы ж/ж күрт секіріс орын алды, плюс 53%. Осыдан кейін бұл көрсеткіш, 2023 жылды қоспағанда, қос таңбалы қарқынмен өсе берді. Осылайша, 2024 жылы ол кем дегенде 6 жылдағы рекордтық көрсеткішке жетті – $19,3 млн.
🦷Қызметкерлердің орташа жылдық тізімдік саны. 2021 жылдың қорытындысы бойынша ресми жұмыспен қамтылғандар саны 2020 жылдағыдай +6%-ға өсті. Алайда 2022 және 2023 жылдың қорытындысы бойынша көрсеткіштің өсу қарқыны жоғары болды, тиісінше +14% және +9%. 2024 жылғы деректер тағы да ұсынылған жоқ. Салыстыру үшін: 2019 жылы 3% деңгейінде өсім тіркелді. Егер абсолютті шамалар туралы айтатын болсақ, 2023 жылдың қорытындысы бойынша көрсеткіш 17,1 мың адамды құрады. Алайда, бұл мән ЖК деректерін ескермейтінін есте ұстаған жөн.
🦷Тіркелген кәсіпорындар саны. 2025 жылғы 1 қаңтардағы жағдай бойынша статистикалық бизнес-тіркелімде қызмет бейіні стоматологиялық болып табылатын 5,9 мың субъект есепке алынды (2024 жылғы 1 қаңтарға +12%). Бұл көрсеткіш кем дегенде соңғы 6 жылда тұрақты өсуде. Оның үстіне олардың соңғы 4-інің өсу қарқыны (2021 жылдан 2024 жылға дейін) салыстырмалы түрде жоғары болып көрінеді – 9%-дан 18%-ға дейін. Салыстырыңыз: бұған дейін екі жыл қатарынан 7% болды. Айта кетейік, барлық стоматологиялық кәсіпорындардың жартысы ЖК болып табылады.
☝️2021 жылдан бастап стоматология саласы бұрынғыға қарағанда қарқынды дамып келе жатқаны анық. Бұл саланың дамуында зейнетақыны шешіп алу маңызды рөл атқарады деп болжауға болады және олардың кейбіреулері қолма-қол ақшаға айналдыру схемалары арқылы жүзеге асырылады ма, жоқ па екені маңызды емес. Алайда мұның бәрі қалыптасқан мәселені шешудің қажеті жоқ дегенді білдірмейді.
ҚР СЖРА ҰСБ деректері
@DataHub_KZ
Жақында біз жыл қорытындысы бойынша стоматологтардың табысының 1,5 есеге, 209,9 млрд теңгеге дейін өсуі туралы айттық. Секіріс көп жағдайда күтілді – бұл көрсеткіш 2023 жылды санамағанда соңғы 4 жылда көтеріліп келеді.
Табыстың күрт өсуі емделуге зейнетақы шешіп алу төңірегінде болып жатқан оқиғалар аясында байқалады (стоматологтардың қызметтері олардың көлемінің 99%-ын құрайды). 2021 жылы қазақстандықтарға жеткіліктілік шектерін ескере отырып, жинақтаудың бір бөлігін шешіп алуға алғаш рет рұқсат етілді, ал бір жылдан кейін - аталған шектер көтерілді. 2024 жылы қолма-қол ақшаға айналдыру мәселесін шешу үшін емделуге ақшаны шешіп алуды шектеу қажеттілігі белсенді талқыланды. Алайда әңгіме одан әрі жалғасқан жоқ.
Алайда, шектеулерді қабылдау мәселесі ашық күйінде қалып отыр – желтоқсан айында тиісті НҚА кезекті рет жария талқылауға шығарылды. Егер бұл орын алса, қазақстандықтар емделуге дейін және емделу кезіндегі рентген-суреттерді ұсынуға міндетті болады.
Қолма-қол ақшаға айналдырудың көлемін бағалауға мүмкіндік беретін деректер жоқ. Бірақ қолжетімді көрсеткіштер бойынша зейнетақы алуға рұқсат күшіне енген сәттен бастап стоматология саласындағы жағдайдың қалай өзгергенін бақылауға болады.
Сонымен, кірістерден бөлек, басқа да көрсеткіштерді қарастырайық.
🦷Инвестициялар. Ресми статистика қазақстандықтарға зейнетақы алу қолжетімді болғаннан бері стоматология саласына салыстырмалы түрде жоғары инвестицияларды тіркейді. Егер 2019 және 2020 жылдары көлемдер 1,5 млрд теңге төңірегінде болса, 2021 жылы бірден 3,2 млрд теңгеге дейін секірді, ал 2023 жылы 5,9 млрд теңгеге жетті. 2024 жылғы нақтыланған деректер әлі жарияланған жоқ.
Жалпы, 4 жыл ішінде, 2020 жылдан 2023 жылға дейін, инфляцияны есепке алмағанда, көрсеткіш 4,1 есеге, есепке алғанда – 3 есеге өсті. Шығындардың негізгі бөлігі дәстүрлі түрде жабдықты сатып алумен байланысты (45%-дан 89%-ға дейін). Маңызды: берілген көлемдерге ЖК үлесі кірмейді. Ал олар, айта кетейік, стоматология саласында кеңінен ұсынылған.
🦷Стоматологиялық жабдықтың таза импорты (экспортты шегергендегі импорт). 2021 жылы ж/ж күрт секіріс орын алды, плюс 53%. Осыдан кейін бұл көрсеткіш, 2023 жылды қоспағанда, қос таңбалы қарқынмен өсе берді. Осылайша, 2024 жылы ол кем дегенде 6 жылдағы рекордтық көрсеткішке жетті – $19,3 млн.
🦷Қызметкерлердің орташа жылдық тізімдік саны. 2021 жылдың қорытындысы бойынша ресми жұмыспен қамтылғандар саны 2020 жылдағыдай +6%-ға өсті. Алайда 2022 және 2023 жылдың қорытындысы бойынша көрсеткіштің өсу қарқыны жоғары болды, тиісінше +14% және +9%. 2024 жылғы деректер тағы да ұсынылған жоқ. Салыстыру үшін: 2019 жылы 3% деңгейінде өсім тіркелді. Егер абсолютті шамалар туралы айтатын болсақ, 2023 жылдың қорытындысы бойынша көрсеткіш 17,1 мың адамды құрады. Алайда, бұл мән ЖК деректерін ескермейтінін есте ұстаған жөн.
🦷Тіркелген кәсіпорындар саны. 2025 жылғы 1 қаңтардағы жағдай бойынша статистикалық бизнес-тіркелімде қызмет бейіні стоматологиялық болып табылатын 5,9 мың субъект есепке алынды (2024 жылғы 1 қаңтарға +12%). Бұл көрсеткіш кем дегенде соңғы 6 жылда тұрақты өсуде. Оның үстіне олардың соңғы 4-інің өсу қарқыны (2021 жылдан 2024 жылға дейін) салыстырмалы түрде жоғары болып көрінеді – 9%-дан 18%-ға дейін. Салыстырыңыз: бұған дейін екі жыл қатарынан 7% болды. Айта кетейік, барлық стоматологиялық кәсіпорындардың жартысы ЖК болып табылады.
☝️2021 жылдан бастап стоматология саласы бұрынғыға қарағанда қарқынды дамып келе жатқаны анық. Бұл саланың дамуында зейнетақыны шешіп алу маңызды рөл атқарады деп болжауға болады және олардың кейбіреулері қолма-қол ақшаға айналдыру схемалары арқылы жүзеге асырылады ма, жоқ па екені маңызды емес. Алайда мұның бәрі қалыптасқан мәселені шешудің қажеті жоқ дегенді білдірмейді.
ҚР СЖРА ҰСБ деректері
@DataHub_KZ
👍2🥰1
Ресми статистикада такси қызметтеріне сұраныстың қарқынды өсімі тіркелді
Қаңтар-ақпан айларында такси арқылы тасымалданған жолаушылардың жалпы саны жылдан жылға 2,4 есеге өсіп, 20,6 млн адамға жетті. ҚР СЖРА ҰСБ деректеріне сүйенсек, аталған мерзім бойынша мұндай жоғары көрсеткіш 2022 жылдан бері алғаш рет тіркеліп отыр.
Екі ай да жоғары көрсеткіштерімен ерекшеленіп тұр – қаңтар мен ақпан: әр айдың мәні 10 миллионға жуықтады. Жалпы алғанда, көрсеткіш бес ай қатарынан жоғары деңгейде сақталуда (бір айда 7 млн астам). Айта кету керек, бұған дейін де, 2024 жылы, жоғары көрсеткіштер байқалған болатын.
Бұл жағдай бірнеше сұрақтарды туғызады. Теориялық тұрғыдан, такси қызметтеріне сұраныс маусымдық сипатқа ие болуы керек – кейбір айларда жоғары, ал кейбірінде төмен болуы тиіс. Мысалы, жылдағы ең жоғары сұраныс желтоқсанда болуы мүмкін еді, себебі бұл уақытта адамдар Жаңа жылға дайындалып, мерекелік іс-шараларға белсенді түрде қатысады. Ал ең төменгі көрсеткіш қаңтарда тіркелуі керек еді. Алайда ай сайынғы динамикада маусымдылықтың еш белгісі жоқ (графикті қараңыз).
Көрсеткіштің қарқынды өсімі 2024 жылдың қыркүйегінде «Яндекс.Такси» платформалық жұмыспен қамту бойынша пилоттық жобасының аяқталуымен тұспа-тұс келіп отыр. Сынақ кезеңінен кейін платформалық жұмыспен қамту толыққанды жұмыс режиміне енгізілді. Мақсаты – өзін-өзі жұмыспен қамтыған такси жүргізушілерін салықтық және әлеуметтік қамту жүйесіне тарту. Интернет-платформа арқылы тапсырыс алу үшін өзін-өзі жұмыспен қамтыған жүргізушілерге арнайы салық режимімен ЖК ретінде тіркелу ұсынылады. «Яндекс.Таксидің» мәліметінше, осы өзгерістер енгізілгеннен кейін жеке кәсіпкер ретінде жұмыс істейтін таксистер саны айтарлықтай артқан.
Ескеретін жайт, ЖК жұмысының нақты көрсеткіштері көлік статистикасына 2022 жылдың қаңтарынан бастап енгізіле бастады. Бұған дейін бұл мәліметтерде ЖК жұмысының көлемі емес, тек бағалау қамтылған болатын.
Тағы нені білу маңызды? Такси арқылы тасымалданған жолаушылар саны арнайы формула бойынша есептеледі. Бұл ретте белгілі бір адамның есепті мерзім ішінде бірнеше рет сапар жасауы мүмкін екендігі, сондай-ақ оның таксиге жалғыз немесе басқа адамдармен бірге отыруы ескеріледі.
Халықтың такси қызметін қанша рет пайдаланғанын дәл анықтау қиын. Әзірге әр таксидің жолаушы орындығына арнайы датчик орнатылып, оған кім отырса да автоматты түрде есепке алатын жүйе енгізілген жоқ.
@DataHub_KZ
Қаңтар-ақпан айларында такси арқылы тасымалданған жолаушылардың жалпы саны жылдан жылға 2,4 есеге өсіп, 20,6 млн адамға жетті. ҚР СЖРА ҰСБ деректеріне сүйенсек, аталған мерзім бойынша мұндай жоғары көрсеткіш 2022 жылдан бері алғаш рет тіркеліп отыр.
Екі ай да жоғары көрсеткіштерімен ерекшеленіп тұр – қаңтар мен ақпан: әр айдың мәні 10 миллионға жуықтады. Жалпы алғанда, көрсеткіш бес ай қатарынан жоғары деңгейде сақталуда (бір айда 7 млн астам). Айта кету керек, бұған дейін де, 2024 жылы, жоғары көрсеткіштер байқалған болатын.
Бұл жағдай бірнеше сұрақтарды туғызады. Теориялық тұрғыдан, такси қызметтеріне сұраныс маусымдық сипатқа ие болуы керек – кейбір айларда жоғары, ал кейбірінде төмен болуы тиіс. Мысалы, жылдағы ең жоғары сұраныс желтоқсанда болуы мүмкін еді, себебі бұл уақытта адамдар Жаңа жылға дайындалып, мерекелік іс-шараларға белсенді түрде қатысады. Ал ең төменгі көрсеткіш қаңтарда тіркелуі керек еді. Алайда ай сайынғы динамикада маусымдылықтың еш белгісі жоқ (графикті қараңыз).
Көрсеткіштің қарқынды өсімі 2024 жылдың қыркүйегінде «Яндекс.Такси» платформалық жұмыспен қамту бойынша пилоттық жобасының аяқталуымен тұспа-тұс келіп отыр. Сынақ кезеңінен кейін платформалық жұмыспен қамту толыққанды жұмыс режиміне енгізілді. Мақсаты – өзін-өзі жұмыспен қамтыған такси жүргізушілерін салықтық және әлеуметтік қамту жүйесіне тарту. Интернет-платформа арқылы тапсырыс алу үшін өзін-өзі жұмыспен қамтыған жүргізушілерге арнайы салық режимімен ЖК ретінде тіркелу ұсынылады. «Яндекс.Таксидің» мәліметінше, осы өзгерістер енгізілгеннен кейін жеке кәсіпкер ретінде жұмыс істейтін таксистер саны айтарлықтай артқан.
Ескеретін жайт, ЖК жұмысының нақты көрсеткіштері көлік статистикасына 2022 жылдың қаңтарынан бастап енгізіле бастады. Бұған дейін бұл мәліметтерде ЖК жұмысының көлемі емес, тек бағалау қамтылған болатын.
Тағы нені білу маңызды? Такси арқылы тасымалданған жолаушылар саны арнайы формула бойынша есептеледі. Бұл ретте белгілі бір адамның есепті мерзім ішінде бірнеше рет сапар жасауы мүмкін екендігі, сондай-ақ оның таксиге жалғыз немесе басқа адамдармен бірге отыруы ескеріледі.
Халықтың такси қызметін қанша рет пайдаланғанын дәл анықтау қиын. Әзірге әр таксидің жолаушы орындығына арнайы датчик орнатылып, оған кім отырса да автоматты түрде есепке алатын жүйе енгізілген жоқ.
@DataHub_KZ
🥰1
💔Өткен жылы бұзылған некелердің 40%-дан астамы бес жылдан аз уақытқа созылды
2024 жылдың қорытындысы бойынша ҚР-да 40,6 мың ажырасу тіркелді, олардың 17,5 мыңы немесе 43%-ы не бір жылға дейін созылған (3,3 мың), не 1 жылдан асқан, бірақ қатаң түрде 5 жылдан кем болған (14,2 мың) одақтарды аяқтады.
Техникалық тұрғыдан алғанда, мұндай ажырасулардың қазіргі 43% үлесі кем дегенде 2010 жылдан бері ең жоғары болып табылады, дегенмен ж/ж ол тек 1 п.п. өсті. Бірақ алдыңғы 10 жылдағы орташа жылдық деңгейден айырмашылық – 38% – енді елеулі көрінеді.
Бірақ, айтпақшы, 2024 жылы ажырасудың жалпы коэффициенті (1000 адамға шаққандағы ажырасу саны) 2001 жылдан бергі ең төменгі деңгейге жетіп, 2,01 құрады. Бірақ 2023 жылмен салыстырғанда динамика жоқ дерлік (2,02 болды), бірақ алдыңғы он жылдағы орташа деңгейден (2,77) айырмашылық анағұрлым елеулі.
Ажырасқан қазақстандықтар жаңа одақтарды жиі құра ма? Жиі сияқты. Мәселен, соңғы үш жылда некені тіркеген бойжеткендер мен жігіттердің шамамен әр бесіншісі бұрын ажырасқан.
ҚР СЖРА ҰСБ деректері
@DataHub_KZ
2024 жылдың қорытындысы бойынша ҚР-да 40,6 мың ажырасу тіркелді, олардың 17,5 мыңы немесе 43%-ы не бір жылға дейін созылған (3,3 мың), не 1 жылдан асқан, бірақ қатаң түрде 5 жылдан кем болған (14,2 мың) одақтарды аяқтады.
Техникалық тұрғыдан алғанда, мұндай ажырасулардың қазіргі 43% үлесі кем дегенде 2010 жылдан бері ең жоғары болып табылады, дегенмен ж/ж ол тек 1 п.п. өсті. Бірақ алдыңғы 10 жылдағы орташа жылдық деңгейден айырмашылық – 38% – енді елеулі көрінеді.
Бірақ, айтпақшы, 2024 жылы ажырасудың жалпы коэффициенті (1000 адамға шаққандағы ажырасу саны) 2001 жылдан бергі ең төменгі деңгейге жетіп, 2,01 құрады. Бірақ 2023 жылмен салыстырғанда динамика жоқ дерлік (2,02 болды), бірақ алдыңғы он жылдағы орташа деңгейден (2,77) айырмашылық анағұрлым елеулі.
Ажырасқан қазақстандықтар жаңа одақтарды жиі құра ма? Жиі сияқты. Мәселен, соңғы үш жылда некені тіркеген бойжеткендер мен жігіттердің шамамен әр бесіншісі бұрын ажырасқан.
ҚР СЖРА ҰСБ деректері
@DataHub_KZ
👍1🥰1