Forwarded from Galandān ގަލަންދާނު
ހެޔޮކަންކަމަށް ގޮވާލުމުގައި، މަޑުމޮޅިވުން، އަދި ޢިޖާބަ ނުދޭ މީހާ ދޫކޮށްލުމުގެ ހެޔޮކަން.
އަބޫ ޢަބްދު ﷲ (އިމާމު އަޙްމަދު) ވިދާޅުވީތީ އަޑުއެހިކަމަށް ޙަންބަލް ވިދާޅުވިއެވެ:
”ހެޔޮކަންކަމަށް އަމުރު ކުރުމުގައި ރުއްސުމާއި މަޑުމޮޅިކަމުގެ ބަސްމަގަށް ބޭނުންވެއެވެ. ހަރުކަށިކަމެއް ނެތިއެވެ. އެހެނަސް އެއީ އެމީހެއްގެ ފާސިޤުކަން ފާޅުކުރާ މީހަކާއި މެނުވީއެވެ. އޭނާ ހުއްޓުވުން ތިބާގެ މައްޗަށް ވާޖިބެވެ. އަދި ޚަބަރުކުރުވަން ޖެހެއެވެ. އެހެނީ ބުނެވެއެވެ: ފާސިޤަކަށް ޙުރުމަތެއް ނޯވެއެވެ. ވީމާ އެއުރެންނަށް ޙުރުމަތްތެރިކަން ދިނުން ނުވެއެވެ.“
އަދި މުހައްނާ އެކަލޭގެފާނާއި ސުވާލުކުރެއްވިއެވެ: ”ހެޔޮކަންކަމަށް އަމުރުކުރާއިރު އަތްއުފުލުން (ޖެހުން) ހެޔޮވެގެންވޭހެއްޔެވެ؟“ (އަޙްމަދު) ވިދާޅުވިއެވެ: ”މަޑުމޮޅިކަމެވެ.“
އަދި ހެޔޮކަންކަމަށް އަމުރުކުރުމާއި މެދު ޔަޢްޤޫބު ސުވާލުކުރެއްވި ކަމަށް ވިދާޅުވިއެވެ. (ޖަވާބުގައި އަޙްމަދު) ވިދާޅުވިއެވެ:
”ޢަބްދު ﷲ ބުނު މަސްޢޫދު ގެ ދަރިވަރުންތައް (މުންކަރާތް ކުރާ މީހުންނަށް އަމުރު ކުރައްވާހިނދު) ވިދާޅުވެތެވެ: ”ހަމަޖެހޭށެވެ. ﷲ ކަލޭމެންނަށް ރަޙުމަތްލަވާށިއެވެ.“
މުހައްނާ ވިދާޅުވިއެވެ: (ޢަޙްމަދު ވިދާޅުވިއެވެ) ”މަޑުމޮޅިކަމާއި އަމާންދީގެން (ހެވަށް) އަމުރު ކުރަންޖެހެއެވެ." އަހަރެން ދެންނެވީމެވެ: ”އެއީ ކިހިނެއްތޯއެވެ؟“ ވިދާޅުވިއެވެ: "އޭނާ ނުރުހޭ އެއްޗެއް އޭނާއަށް އަޑުއިވޭހިނދުވެސް (އެކަން ކުރެވޭ ގޮތުގެ ސަބަބުން) ރުޅި ނުއައުމެވެ. އެހެންކަމުން އަމިއްލަނަފުސަށް އެހީތެރިވާން އަމިއްލަޔަށް އެދުމެވެ."
އަދި އަބޫ ޠާލިބު (އަޙްމަދަށް ދެންނެވިއެވެ) ”އޭނާ އަށް ހެވަށް އަމުރު ކުރާހިނދު، (ކުރަމުން އައިނުބައި) ހުއްޓާނުލައިފިނަމަ ކިހިނަކުން ތޯއެވެ؟“ ވިދާޅުވިއެވެ: ”އޭނާ ދޫކޮށްލާށެވެ. އޭނާގެ މައްޗަށް އެކަން އިތުރު ކުރާނަމަ، ހެވަށް އަމުރުކުރުން ނެތި ތިބާގެ އަމިއްލަ ނަފުސު ގަދަ ކުރާން (އެބަހީ: ކޮޅުގަދަކުރާން) ފެށެއެވެ. އެހެންކަމުން ތިބާ ފާފައަށް ހުޅުވިދެއެވެ. ވީމާ ތިބާ ހެޔޮކަންކަމަށް އަމުރު ކުރަނީނަމަ ވަނީ، އެހެންޔާ ތިބާފުށުން އެ ޤަބޫލުކުރުމެވެ. އެހެންނޫނީ އޭނާ ދޫކޮށްލުމެވެ.“
މަޞްދަރު: الآداب الشرعية والمنح المرعية نویسنده : ابن مفلح، شمس الدين جلد : 1 صفحه : 191
~ ގަލަންދާނު
އަބޫ ޢަބްދު ﷲ (އިމާމު އަޙްމަދު) ވިދާޅުވީތީ އަޑުއެހިކަމަށް ޙަންބަލް ވިދާޅުވިއެވެ:
”ހެޔޮކަންކަމަށް އަމުރު ކުރުމުގައި ރުއްސުމާއި މަޑުމޮޅިކަމުގެ ބަސްމަގަށް ބޭނުންވެއެވެ. ހަރުކަށިކަމެއް ނެތިއެވެ. އެހެނަސް އެއީ އެމީހެއްގެ ފާސިޤުކަން ފާޅުކުރާ މީހަކާއި މެނުވީއެވެ. އޭނާ ހުއްޓުވުން ތިބާގެ މައްޗަށް ވާޖިބެވެ. އަދި ޚަބަރުކުރުވަން ޖެހެއެވެ. އެހެނީ ބުނެވެއެވެ: ފާސިޤަކަށް ޙުރުމަތެއް ނޯވެއެވެ. ވީމާ އެއުރެންނަށް ޙުރުމަތްތެރިކަން ދިނުން ނުވެއެވެ.“
އަދި މުހައްނާ އެކަލޭގެފާނާއި ސުވާލުކުރެއްވިއެވެ: ”ހެޔޮކަންކަމަށް އަމުރުކުރާއިރު އަތްއުފުލުން (ޖެހުން) ހެޔޮވެގެންވޭހެއްޔެވެ؟“ (އަޙްމަދު) ވިދާޅުވިއެވެ: ”މަޑުމޮޅިކަމެވެ.“
އަދި ހެޔޮކަންކަމަށް އަމުރުކުރުމާއި މެދު ޔަޢްޤޫބު ސުވާލުކުރެއްވި ކަމަށް ވިދާޅުވިއެވެ. (ޖަވާބުގައި އަޙްމަދު) ވިދާޅުވިއެވެ:
”ޢަބްދު ﷲ ބުނު މަސްޢޫދު ގެ ދަރިވަރުންތައް (މުންކަރާތް ކުރާ މީހުންނަށް އަމުރު ކުރައްވާހިނދު) ވިދާޅުވެތެވެ: ”ހަމަޖެހޭށެވެ. ﷲ ކަލޭމެންނަށް ރަޙުމަތްލަވާށިއެވެ.“
މުހައްނާ ވިދާޅުވިއެވެ: (ޢަޙްމަދު ވިދާޅުވިއެވެ) ”މަޑުމޮޅިކަމާއި އަމާންދީގެން (ހެވަށް) އަމުރު ކުރަންޖެހެއެވެ." އަހަރެން ދެންނެވީމެވެ: ”އެއީ ކިހިނެއްތޯއެވެ؟“ ވިދާޅުވިއެވެ: "އޭނާ ނުރުހޭ އެއްޗެއް އޭނާއަށް އަޑުއިވޭހިނދުވެސް (އެކަން ކުރެވޭ ގޮތުގެ ސަބަބުން) ރުޅި ނުއައުމެވެ. އެހެންކަމުން އަމިއްލަނަފުސަށް އެހީތެރިވާން އަމިއްލަޔަށް އެދުމެވެ."
އަދި އަބޫ ޠާލިބު (އަޙްމަދަށް ދެންނެވިއެވެ) ”އޭނާ އަށް ހެވަށް އަމުރު ކުރާހިނދު، (ކުރަމުން އައިނުބައި) ހުއްޓާނުލައިފިނަމަ ކިހިނަކުން ތޯއެވެ؟“ ވިދާޅުވިއެވެ: ”އޭނާ ދޫކޮށްލާށެވެ. އޭނާގެ މައްޗަށް އެކަން އިތުރު ކުރާނަމަ، ހެވަށް އަމުރުކުރުން ނެތި ތިބާގެ އަމިއްލަ ނަފުސު ގަދަ ކުރާން (އެބަހީ: ކޮޅުގަދަކުރާން) ފެށެއެވެ. އެހެންކަމުން ތިބާ ފާފައަށް ހުޅުވިދެއެވެ. ވީމާ ތިބާ ހެޔޮކަންކަމަށް އަމުރު ކުރަނީނަމަ ވަނީ، އެހެންޔާ ތިބާފުށުން އެ ޤަބޫލުކުރުމެވެ. އެހެންނޫނީ އޭނާ ދޫކޮށްލުމެވެ.“
މަޞްދަރު: الآداب الشرعية والمنح المرعية نویسنده : ابن مفلح، شمس الدين جلد : 1 صفحه : 191
~ ގަލަންދާނު
❤1
حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ، حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ سَعْدٍ، عَنْ صَالِحٍ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، أَنَّ حُمَيْدَ بْنَ عَبْدِ الرَّحْمَنِ، أَخْبَرَهُ أَنَّ أُمَّهُ أُمَّ كُلْثُومٍ بِنْتَ عُقْبَةَ أَخْبَرَتْهُ أَنَّهَا، سَمِعَتْ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ " لَيْسَ الْكَذَّابُ الَّذِي يُصْلِحُ بَيْنَ النَّاسِ، فَيَنْمِي خَيْرًا، أَوْ يَقُولُ خَيْرًا ".
Narrated Um Kulthum bint `Uqba:
That she heard Allah's Messenger (ﷺ) saying, "He who makes peace between the people by inventing good information or saying good things, is not a liar."
Sahih al-Bukhari, 2692
Narrated Um Kulthum bint `Uqba:
That she heard Allah's Messenger (ﷺ) saying, "He who makes peace between the people by inventing good information or saying good things, is not a liar."
Sahih al-Bukhari, 2692
حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنْ سُمَىٍّ، عَنْ أَبِي صَالِحٍ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ " تَعَوَّذُوا بِاللَّهِ مِنْ جَهْدِ الْبَلاَءِ، وَدَرَكِ الشَّقَاءِ، وَسُوءِ الْقَضَاءِ، وَشَمَاتَةِ الأَعْدَاءِ ".
Narrated Abu Huraira:
The Prophet (ﷺ) said, "Take refuge with Allah from the difficulties of severe calamities, from having an evil end and a bad fate and from the malicious joy of your enemies."
Sahih al-Bukhari, 6616
Narrated Abu Huraira:
The Prophet (ﷺ) said, "Take refuge with Allah from the difficulties of severe calamities, from having an evil end and a bad fate and from the malicious joy of your enemies."
Sahih al-Bukhari, 6616
حَدَّثَنَا آدَمُ، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ أَبِي سَعِيدٍ الْمَقْبُرِيُّ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ ـ رضى الله عنه ـ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ " مَا أَسْفَلَ مِنَ الْكَعْبَيْنِ مِنَ الإِزَارِ فَفِي النَّارِ ".
Narrated Abu Huraira:
The Prophet (ﷺ) said, "The part of an Izar which hangs below the ankles is in the Fire."
Sahih al-Bukhari, 5787
Narrated Abu Huraira:
The Prophet (ﷺ) said, "The part of an Izar which hangs below the ankles is in the Fire."
Sahih al-Bukhari, 5787
Forwarded from Galandān ގަލަންދާނު
📌 ފަތިސް ނަމާދުގައި ޤުނޫތު ކިޔުމުގެ ޙުކުމަކީ ކޮބައިތޯއެވެ؟
ޖަވާބު: މީގައި ދެ ޙާލަތެއް ވެއެވެ.
ފުރަތަމައީ: ދާއިމީ ޤުނޫތެވެ: ފަހެ އެއީ ބިދުޢަ އެކެވެ. ސަޢްދު ބުނު ޠާރިޤުލް އަޝްޖަޢީ އަރިހުން އަޙްމަދު އާއި އައްތިރުމިޛީ އާއި އައްނަސާއީ އާއި އިބްނު މާޖާ ރިވާކުރައްވާފައި ވެއެވެ: އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވިއެވެ: ތިމަންގެ ބައްޕައަށް ތިމަން ދެންނެވީމެވެ.” އޭ! ބައްޕާއެވެ! ރަސޫލު ﷲ ﷺ ގެ ފަހަތްޕުޅުގައި ބައްޕަ ނަމާދު ކުރެއްވީމު ނޫންހެއްޔެވެ؟ އަދި އަބޫބަކުރާއި ޢުމަރާއި ޢުޘްމާން އަދި ޢަލީގެ ފަހަތްޕުޅުގައިވެސް ނޫންތޯއެވެ؟ އެބޭކަލުން ފަތިސްނަމާދުގައި ޤުނޫތު ކިޔުއްވިތޯއެވެ؟ ވިދާޅުވިއެވެ: (أَىْ بُنَىَّ مُحْدَثٌ) ”އޭ ދަރިފުޅާއެވެ! އަލަށް ހަދާފައިވާ ކަމެވެ.“ (ބިދުޢައެކެވެ.). އަދި ސަޢީދު ބުނު ޖުބައިރު އަރިހުން އައްދާރަޤުޠުނީ ރިވާކުރެއްވިއެވެ: ”އިބްނު ޢައްބާސް ވިދާޅުވީތީ އަހަރެން އަޑު އެހިކަމަށް ހެކިވަމެވެ: (إن القنوت في صلاة الفجر بدعة) ”ހަމަކަށަވަރުން ފަތިސް ނަމާދުގެ ޤުނޫތަކީ ބިދުޢަ އެކެވެ.“ އަދި މީގައި ބަލިކަށި ކަން ވެއެވެ. (ޟަޢީފެވެ.). އެހެނަސް ފުރަތަމަ ބުނެވުނު ޙަދީޘް ޞައްޙަ އެވެ. އަދި އައްތިރުމިޛީ އާއި އެނޫން ބޭކަލުން އެ ޞައްޙަ ކުރެއްވިއެވެ. އަދި މިކަމަކީ ބިދުޢައެއް ކަން އެއިން ޞަރީޙަ އެވެ. އަދި މި ގޮތުގައި ދާއިމީ ކޮށް ކިޔޭ ޤުނޫތު، ޞައްޙަ ޞަރީޙަ މަރްފޫޢު ގޮތެއްގައި ޘާބިތުވެފައި ނުވެއެވެ.
އަދި އައްޞަޙީޙު ގައި (ރިވާވެފައި) ވެއެވެ: (من أحدث في أمرنا هذا ماليس منه فهو رد) ”އަހަރެމެންގެ މި ދީނުގައި ނުހިމެނޭ ކަމެއް ދީނުގެ ތެރެއަށް ވައްދައި އިތުރުކޮށްފިއްޔާ، ފަހެ އެއީ ޤަބޫލުނުކުރެވި ރައްދުވެގެންވާ ކަމެކެވެ.“
ދެވަނައީ: ޤުނޫތު ނާޒިލާ އެވެ. އެއީ މުސްލިމުންގެ މައްޗަށް (نازلة) — މުޞީބާތެއް — އައިސް ފި ހިނދުގައެވެ. އެހެންކަމުން ދުވަސް ތަކެއް ވަންދެން އެއިން މިންޖުކޮށްދޭން ޤުނޫތު ކިޔުމެވެ. މިކަން ސުންނަތުން ޘާބިތެވެ. އެހެނަސް މިކަން އޮބެހެއްޓިފައިވަނީ ދާއިމީ ނޫންކޮށްވާ ސަބަބުތަކަށެވެ. އަދި ފަތިސް ނަމާދާއި އެނޫން ނަމާދުތަކުގައި ދުޢާ ކުރުމެވެ. އެއީ އަނަސް އައި އަލްބަރާއު އާއި އިބްނު ޢައްބާސް އާއި އަބޫ ހުރައިރާ އަރިހުން ވާރިދުވެފައިވާ ޙަދީޘް ތަކުގެ ދަލީލުގައެވެ. އަދި މިއެންމެހާ ތަކެތި ޞައްޙަ އެވެ.
— އައްޝައިޚު، އަލްމުޙައްދިޘު، ނާޞިރު ބްނު ޙަމަދިލް ފަހްދު —ثَبَّتَهُ اللهُ (މަޞްދަރު)
~ ގަލަންދާނު
ޖަވާބު: މީގައި ދެ ޙާލަތެއް ވެއެވެ.
ފުރަތަމައީ: ދާއިމީ ޤުނޫތެވެ: ފަހެ އެއީ ބިދުޢަ އެކެވެ. ސަޢްދު ބުނު ޠާރިޤުލް އަޝްޖަޢީ އަރިހުން އަޙްމަދު އާއި އައްތިރުމިޛީ އާއި އައްނަސާއީ އާއި އިބްނު މާޖާ ރިވާކުރައްވާފައި ވެއެވެ: އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވިއެވެ: ތިމަންގެ ބައްޕައަށް ތިމަން ދެންނެވީމެވެ.” އޭ! ބައްޕާއެވެ! ރަސޫލު ﷲ ﷺ ގެ ފަހަތްޕުޅުގައި ބައްޕަ ނަމާދު ކުރެއްވީމު ނޫންހެއްޔެވެ؟ އަދި އަބޫބަކުރާއި ޢުމަރާއި ޢުޘްމާން އަދި ޢަލީގެ ފަހަތްޕުޅުގައިވެސް ނޫންތޯއެވެ؟ އެބޭކަލުން ފަތިސްނަމާދުގައި ޤުނޫތު ކިޔުއްވިތޯއެވެ؟ ވިދާޅުވިއެވެ: (أَىْ بُنَىَّ مُحْدَثٌ) ”އޭ ދަރިފުޅާއެވެ! އަލަށް ހަދާފައިވާ ކަމެވެ.“ (ބިދުޢައެކެވެ.). އަދި ސަޢީދު ބުނު ޖުބައިރު އަރިހުން އައްދާރަޤުޠުނީ ރިވާކުރެއްވިއެވެ: ”އިބްނު ޢައްބާސް ވިދާޅުވީތީ އަހަރެން އަޑު އެހިކަމަށް ހެކިވަމެވެ: (إن القنوت في صلاة الفجر بدعة) ”ހަމަކަށަވަރުން ފަތިސް ނަމާދުގެ ޤުނޫތަކީ ބިދުޢަ އެކެވެ.“ އަދި މީގައި ބަލިކަށި ކަން ވެއެވެ. (ޟަޢީފެވެ.). އެހެނަސް ފުރަތަމަ ބުނެވުނު ޙަދީޘް ޞައްޙަ އެވެ. އަދި އައްތިރުމިޛީ އާއި އެނޫން ބޭކަލުން އެ ޞައްޙަ ކުރެއްވިއެވެ. އަދި މިކަމަކީ ބިދުޢައެއް ކަން އެއިން ޞަރީޙަ އެވެ. އަދި މި ގޮތުގައި ދާއިމީ ކޮށް ކިޔޭ ޤުނޫތު، ޞައްޙަ ޞަރީޙަ މަރްފޫޢު ގޮތެއްގައި ޘާބިތުވެފައި ނުވެއެވެ.
އަދި އައްޞަޙީޙު ގައި (ރިވާވެފައި) ވެއެވެ: (من أحدث في أمرنا هذا ماليس منه فهو رد) ”އަހަރެމެންގެ މި ދީނުގައި ނުހިމެނޭ ކަމެއް ދީނުގެ ތެރެއަށް ވައްދައި އިތުރުކޮށްފިއްޔާ، ފަހެ އެއީ ޤަބޫލުނުކުރެވި ރައްދުވެގެންވާ ކަމެކެވެ.“
ދެވަނައީ: ޤުނޫތު ނާޒިލާ އެވެ. އެއީ މުސްލިމުންގެ މައްޗަށް (نازلة) — މުޞީބާތެއް — އައިސް ފި ހިނދުގައެވެ. އެހެންކަމުން ދުވަސް ތަކެއް ވަންދެން އެއިން މިންޖުކޮށްދޭން ޤުނޫތު ކިޔުމެވެ. މިކަން ސުންނަތުން ޘާބިތެވެ. އެހެނަސް މިކަން އޮބެހެއްޓިފައިވަނީ ދާއިމީ ނޫންކޮށްވާ ސަބަބުތަކަށެވެ. އަދި ފަތިސް ނަމާދާއި އެނޫން ނަމާދުތަކުގައި ދުޢާ ކުރުމެވެ. އެއީ އަނަސް އައި އަލްބަރާއު އާއި އިބްނު ޢައްބާސް އާއި އަބޫ ހުރައިރާ އަރިހުން ވާރިދުވެފައިވާ ޙަދީޘް ތަކުގެ ދަލީލުގައެވެ. އަދި މިއެންމެހާ ތަކެތި ޞައްޙަ އެވެ.
— އައްޝައިޚު، އަލްމުޙައްދިޘު، ނާޞިރު ބްނު ޙަމަދިލް ފަހްދު —ثَبَّتَهُ اللهُ (މަޞްދަރު)
~ ގަލަންދާނު