✳️ تفاوت سلول گیاهی و سلول جانوری چیست؟ | به زبان ساده
حیوانات، گیاهان، قارچها و آغازیان همه حداقل از یک سلول یوکاریوتی تشکیل شدهاند. در مقابل، باکتریها و آرکیباکترها از یک سلول پروکاریوتی تشکیل شدهاند. علاوه بر شباهت فراوان بین سلولهای جانوری و گیاهی، تفاوتهای عمدهای نیز با یکدیگر دارند. در این مطلب به موارد مختلف تفاوت سلول گیاهی و سلول جانوری پرداختهایم.
══ فهرست مطالب ══
○ سلول چیست؟
○ سلول جانوری چیست؟
○ اندامک های سلول جانوری چه هستند؟
○ ماتریس خارج سلولی سلول جانوری
○ تفاوت سلول گیاهی و سلول جانوری چیست؟
○ واکوئل مرکزی سلول گیاهی
○ دیواره سلول گیاهی
○ کلروپلاست در سلول گیاهی
○ تفاوت DNA سلول گیاهی و سلول جانوری چیست؟
○ تفاوت سلول گیاهی و سلول جانوری در تقسیم میتوز
○ معرفی فیلم آموزش زیست شناسی سلولی (Cell Biology)
🔸 سلول چیست؟
سلول واحد سازنده در همه ارگانیسمها است. همه سلولها توسط غشای سلولی احاطه شدهاند (غشای پلاسمایی نیز نامیده میشود). غشای سلولی مرزی است که قسمت داخلی سلول را از خارج سلول جدا میکند. غشای پلاسمایی تمام اجزای سلول را که در مایع ژلی مانند به نام سیتوپلاسم معلق هستند، در بر میگیرد. سیتوپلاسم محل قرارگیری اندامکها است. سلولهای یوکاریوتی با حضور یک هسته مشخص و سایر اندامکهای متصل به غشا، مانند میتوکندری، شبکه آندوپلاسمی و دستگاه گلژی، از سلولهای پروکاریوتی متمایز میشوند.
سلولهای پروکاریوتی هسته مشخصی ندارند (اما ناحیهای از سیتوپلاسم، ماده ژنتیکی را در خود جای داده است). آنها همچنین فاقد اندامکهای متصل به غشا هستند.
همه جانوران چند سلولی هستند، به این معنی که چندین سلول با هم کار میکنند و کل ارگانیسم را تشکیل میدهند. در ارگانیسمهای پیچیده مانند انسان، این سلولها میتوانند برای انجام عملکردهای مختلف بسیار تخصصی باشند. به همین ترتیب، آنها اغلب بسیار متفاوت از یکدیگر به نظر میرسند و کار میکنند، حتی اگر همه آنها سلولهای انسانی باشند.
🔸 سلول جانوری چیست؟
سلولهای جانوری اندامکهای مختلف متنوعی دارند که با هم کار میکنند تا سلول بتواند عملکردهای خود را انجام دهد. میتوان هر سلول را یک کارخانه بزرگ با بسیاری از بخشها مانند تولید، بستهبندی، حمل و نقل دانست. اندامکهای مختلف نمایانگر هر یک از این بخشها هستند. سلولهای جانوری مختلفی وجود دارند که هر کدام عملکردهای ویژهای را انجام میدهند.
مطالعه ادامه مطلب 👇👇
🔗 تفاوت سلول گیاهی و سلول جانوری چیست؟ | به زبان ساده — کلیک کنید (+)
📌 کانال اختصاصی آموزشی زیست شناسی
آخرین مطالب علمی، مقالات رایگان و ویدئوهای آموزشی زیست شناسی را در کانال اختصاصی [@FaraBio] دنبال کنید. 👇
@FaraBio — مطالب و آموزشهای زیست شناسی فرادرس
حیوانات، گیاهان، قارچها و آغازیان همه حداقل از یک سلول یوکاریوتی تشکیل شدهاند. در مقابل، باکتریها و آرکیباکترها از یک سلول پروکاریوتی تشکیل شدهاند. علاوه بر شباهت فراوان بین سلولهای جانوری و گیاهی، تفاوتهای عمدهای نیز با یکدیگر دارند. در این مطلب به موارد مختلف تفاوت سلول گیاهی و سلول جانوری پرداختهایم.
══ فهرست مطالب ══
○ سلول چیست؟
○ سلول جانوری چیست؟
○ اندامک های سلول جانوری چه هستند؟
○ ماتریس خارج سلولی سلول جانوری
○ تفاوت سلول گیاهی و سلول جانوری چیست؟
○ واکوئل مرکزی سلول گیاهی
○ دیواره سلول گیاهی
○ کلروپلاست در سلول گیاهی
○ تفاوت DNA سلول گیاهی و سلول جانوری چیست؟
○ تفاوت سلول گیاهی و سلول جانوری در تقسیم میتوز
○ معرفی فیلم آموزش زیست شناسی سلولی (Cell Biology)
🔸 سلول چیست؟
سلول واحد سازنده در همه ارگانیسمها است. همه سلولها توسط غشای سلولی احاطه شدهاند (غشای پلاسمایی نیز نامیده میشود). غشای سلولی مرزی است که قسمت داخلی سلول را از خارج سلول جدا میکند. غشای پلاسمایی تمام اجزای سلول را که در مایع ژلی مانند به نام سیتوپلاسم معلق هستند، در بر میگیرد. سیتوپلاسم محل قرارگیری اندامکها است. سلولهای یوکاریوتی با حضور یک هسته مشخص و سایر اندامکهای متصل به غشا، مانند میتوکندری، شبکه آندوپلاسمی و دستگاه گلژی، از سلولهای پروکاریوتی متمایز میشوند.
سلولهای پروکاریوتی هسته مشخصی ندارند (اما ناحیهای از سیتوپلاسم، ماده ژنتیکی را در خود جای داده است). آنها همچنین فاقد اندامکهای متصل به غشا هستند.
همه جانوران چند سلولی هستند، به این معنی که چندین سلول با هم کار میکنند و کل ارگانیسم را تشکیل میدهند. در ارگانیسمهای پیچیده مانند انسان، این سلولها میتوانند برای انجام عملکردهای مختلف بسیار تخصصی باشند. به همین ترتیب، آنها اغلب بسیار متفاوت از یکدیگر به نظر میرسند و کار میکنند، حتی اگر همه آنها سلولهای انسانی باشند.
🔸 سلول جانوری چیست؟
سلولهای جانوری اندامکهای مختلف متنوعی دارند که با هم کار میکنند تا سلول بتواند عملکردهای خود را انجام دهد. میتوان هر سلول را یک کارخانه بزرگ با بسیاری از بخشها مانند تولید، بستهبندی، حمل و نقل دانست. اندامکهای مختلف نمایانگر هر یک از این بخشها هستند. سلولهای جانوری مختلفی وجود دارند که هر کدام عملکردهای ویژهای را انجام میدهند.
مطالعه ادامه مطلب 👇👇
🔗 تفاوت سلول گیاهی و سلول جانوری چیست؟ | به زبان ساده — کلیک کنید (+)
📌 کانال اختصاصی آموزشی زیست شناسی
آخرین مطالب علمی، مقالات رایگان و ویدئوهای آموزشی زیست شناسی را در کانال اختصاصی [@FaraBio] دنبال کنید. 👇
@FaraBio — مطالب و آموزشهای زیست شناسی فرادرس
✳️ عنکبوتیان چیست ؟ | تعریف، خصوصیات، گروه ها و انواع — دانستنی های عنکبوت
عنکبوتیان (Arachnid) متعلق بع دستهای از بیمهرگان به نام بندپایان و فراوانترین آنها هستند و شامل عنکبوتها، عنکبوتهای بابا لنگ دراز، عقربها، کنهها، هیوهها و همچنین زیرگروههای کمتر شناخته شده، میشوند.
══ فهرست مطالب ══
○ عنکبوتیان
○ عنکبوتیان چه ویژگی هایی دارند؟
○ عنکبوتیان چگونه حرکت می کنند؟
○ فیزیولوژی در عنکبوتیان
○ سیستم گوارش در عنکبوتیان
○ سیستم حسی عنکبوتیان
○ اسکلت خارجی عنکبوتیان
○ سیستم عصبی در عنکبوتیان
○ سیستم گردش خون عنکبوتیان
○ عضلات عنکبوتیان
○ سیستم ترشحی در عنکبوتیان
○ سیستم تنفس در عنکبوتیان
○ سیستم تولید مثل عنکبوتیان
○ چرخه زندگی عنکبوتیان چگونه است؟
○ غدد و سم عنکبوتیان
○ تکامل و دیرینه شناسی عنکبوتیان
○ طبقه بندی عنکبوتیان
○ تفاوت عنکبوتیان و حشرات چیست؟
○ معرفی فیلم های آموزش زیست شناسی فرادرس
○ فسیل عنکبوت ها
🔸 عنکبوتیان
تقریباً همه عنکبوتیان بالغ هشت پا دارند، اگرچه جفت جلوی پاها در بعضی از گونهها به عملکرد حسی تبدیل شده است، در حالی که در سایر گونهها، زائدههای مختلف میتوانند به اندازه کافی بزرگ و به جفت پای اضافی تبدیل شوند. بیشتر عنکبوتیان موجود، در خشکی و برخی از آنها در آب شیرین زندگی میکنند. عنکبوتیان بیش از ۱۰۰۰۰۰ گونه نامگذاری شده را شامل میشوند.
اندازه عنکبوتیان از کنههای ریز به اندازه ۰/۰۸ میلیمتر تا عقرب عظیم آفریقایی را در بر میگیرد که طول آن ممکن است ۲۱ سانتیمتر یا بیشتر باشد. از نظر ظاهری، تنوع عنکبوتیان از کنههای بدن کوتاه، هیوههای بدن گرد و کژدمها با دمهای خمیده تا رتیلهای ظریف، محکم و پوشیده شده از مو متفاوت است. بیشتر عنکبوتیان شکارچی هستند و آرواره ندارند و به جز چند مورد استثنا، شیره گوارشی را روی طعمه ریخته و غذای هضم شده را میمکند.
🔸 عنکبوتیان چه ویژگی هایی دارند؟
همه عنکبوتیان بالغ هشت پا دارند، برخلاف حشرات بالغ که همه آنها شش پا دارند. عنکبوتیان دارای دو جفت زائده دیگر نیز هستند که برای تغذیه، دفاع و درک حسی سازگار شدهاند. جفت اول، «گیره» (Chelicerae)، در تغذیه و دفاع عملکرد دارند. جفت بعدی زائدهها به نام «پاگیره» یا «پدی پالپ» (Pedipalp)، برای تغذیه، جابجایی یا عملکردهای تولید مثلی سازگار شدهاند. در «شترزنک» (Solifugae) که نوعی رتیل است، کف دست کاملاً مانند پا است، به طوری که به نظر میرسد این حیوانات ده پا دارند.
لارو کنهها و «کنهعنکبوتهای کلاهکدار» (Ricinulei) شش پا دارند. جفت چهارم معمولاً هنگامی که به پوره یا لارو تبدیل میشوند، ظاهر میشود. کنهها متغیر هستند و همچنین هشت، کنههای بالغ با شش یا حتی چهار پا وجود دارد. به علت اینکه آنتن و بال ندارند، عنکبوتیان از حشرات بیشتر متمایز میشوند. بدن آنها به دو قطعه (تاگماتا) سازمان یافته است که پروزوما یا سفالوتوراکس و اوپیستوزوم یا شکم نامیده میشوند.
بدن عنکبوتیان به دو بخش تقسیم میشود (به جز در عنکبوت خرمن، رتیل و کنه که کل بدن یک تکه است). این دو قطعه «سفالوتوراکس» (Cephalothorax) و «شکم» (Abdomen) هستند. صفحات پشتی و پایینی بدن، تغییرات بیشتری نسبت به صفحات شکمی نشان میدهند. عنکبوتیان دارای چشم ساده هستند. قسمت شکمی سفالوتوراکس با یک پوشش محکم به نام «کاراپاس» (Carapace) پوشیده شده و دارای ۶ جفت زائده است.
مطالعه ادامه مطلب 👇👇
🔗 عنکبوتیان چیست ؟ | تعریف، خصوصیات، گروه ها و انواع — دانستنی های عنکبوت — کلیک کنید (+)
📌 کانال اختصاصی آموزشی زیست شناسی
آخرین مطالب علمی، مقالات رایگان و ویدئوهای آموزشی زیست شناسی را در کانال اختصاصی [@FaraBio] دنبال کنید. 👇
@FaraBio — مطالب و آموزشهای زیست شناسی فرادرس
عنکبوتیان (Arachnid) متعلق بع دستهای از بیمهرگان به نام بندپایان و فراوانترین آنها هستند و شامل عنکبوتها، عنکبوتهای بابا لنگ دراز، عقربها، کنهها، هیوهها و همچنین زیرگروههای کمتر شناخته شده، میشوند.
══ فهرست مطالب ══
○ عنکبوتیان
○ عنکبوتیان چه ویژگی هایی دارند؟
○ عنکبوتیان چگونه حرکت می کنند؟
○ فیزیولوژی در عنکبوتیان
○ سیستم گوارش در عنکبوتیان
○ سیستم حسی عنکبوتیان
○ اسکلت خارجی عنکبوتیان
○ سیستم عصبی در عنکبوتیان
○ سیستم گردش خون عنکبوتیان
○ عضلات عنکبوتیان
○ سیستم ترشحی در عنکبوتیان
○ سیستم تنفس در عنکبوتیان
○ سیستم تولید مثل عنکبوتیان
○ چرخه زندگی عنکبوتیان چگونه است؟
○ غدد و سم عنکبوتیان
○ تکامل و دیرینه شناسی عنکبوتیان
○ طبقه بندی عنکبوتیان
○ تفاوت عنکبوتیان و حشرات چیست؟
○ معرفی فیلم های آموزش زیست شناسی فرادرس
○ فسیل عنکبوت ها
🔸 عنکبوتیان
تقریباً همه عنکبوتیان بالغ هشت پا دارند، اگرچه جفت جلوی پاها در بعضی از گونهها به عملکرد حسی تبدیل شده است، در حالی که در سایر گونهها، زائدههای مختلف میتوانند به اندازه کافی بزرگ و به جفت پای اضافی تبدیل شوند. بیشتر عنکبوتیان موجود، در خشکی و برخی از آنها در آب شیرین زندگی میکنند. عنکبوتیان بیش از ۱۰۰۰۰۰ گونه نامگذاری شده را شامل میشوند.
اندازه عنکبوتیان از کنههای ریز به اندازه ۰/۰۸ میلیمتر تا عقرب عظیم آفریقایی را در بر میگیرد که طول آن ممکن است ۲۱ سانتیمتر یا بیشتر باشد. از نظر ظاهری، تنوع عنکبوتیان از کنههای بدن کوتاه، هیوههای بدن گرد و کژدمها با دمهای خمیده تا رتیلهای ظریف، محکم و پوشیده شده از مو متفاوت است. بیشتر عنکبوتیان شکارچی هستند و آرواره ندارند و به جز چند مورد استثنا، شیره گوارشی را روی طعمه ریخته و غذای هضم شده را میمکند.
🔸 عنکبوتیان چه ویژگی هایی دارند؟
همه عنکبوتیان بالغ هشت پا دارند، برخلاف حشرات بالغ که همه آنها شش پا دارند. عنکبوتیان دارای دو جفت زائده دیگر نیز هستند که برای تغذیه، دفاع و درک حسی سازگار شدهاند. جفت اول، «گیره» (Chelicerae)، در تغذیه و دفاع عملکرد دارند. جفت بعدی زائدهها به نام «پاگیره» یا «پدی پالپ» (Pedipalp)، برای تغذیه، جابجایی یا عملکردهای تولید مثلی سازگار شدهاند. در «شترزنک» (Solifugae) که نوعی رتیل است، کف دست کاملاً مانند پا است، به طوری که به نظر میرسد این حیوانات ده پا دارند.
لارو کنهها و «کنهعنکبوتهای کلاهکدار» (Ricinulei) شش پا دارند. جفت چهارم معمولاً هنگامی که به پوره یا لارو تبدیل میشوند، ظاهر میشود. کنهها متغیر هستند و همچنین هشت، کنههای بالغ با شش یا حتی چهار پا وجود دارد. به علت اینکه آنتن و بال ندارند، عنکبوتیان از حشرات بیشتر متمایز میشوند. بدن آنها به دو قطعه (تاگماتا) سازمان یافته است که پروزوما یا سفالوتوراکس و اوپیستوزوم یا شکم نامیده میشوند.
بدن عنکبوتیان به دو بخش تقسیم میشود (به جز در عنکبوت خرمن، رتیل و کنه که کل بدن یک تکه است). این دو قطعه «سفالوتوراکس» (Cephalothorax) و «شکم» (Abdomen) هستند. صفحات پشتی و پایینی بدن، تغییرات بیشتری نسبت به صفحات شکمی نشان میدهند. عنکبوتیان دارای چشم ساده هستند. قسمت شکمی سفالوتوراکس با یک پوشش محکم به نام «کاراپاس» (Carapace) پوشیده شده و دارای ۶ جفت زائده است.
مطالعه ادامه مطلب 👇👇
🔗 عنکبوتیان چیست ؟ | تعریف، خصوصیات، گروه ها و انواع — دانستنی های عنکبوت — کلیک کنید (+)
📌 کانال اختصاصی آموزشی زیست شناسی
آخرین مطالب علمی، مقالات رایگان و ویدئوهای آموزشی زیست شناسی را در کانال اختصاصی [@FaraBio] دنبال کنید. 👇
@FaraBio — مطالب و آموزشهای زیست شناسی فرادرس
✳️ آوند چیست ؟ — انواع آوند به زبان ساده
سیستم آوندی در گیاهان، مجموعه بافتهای گیاهی رسانا و الیاف حمایتی مرتبط با آنها را شامل میشود. آوند چوبی، آب و مواد معدنی محلول در آن را به تمام قسمتهای گیاه منتقل میکند و آوند آبکش مواد غذایی را از منبع تولید غذا یعنی برگها، به تمام قسمتهای مقصد (Sink Cell) در گیاه میرساند.
══ فهرست مطالب ══
○ آوند چیست؟
○ بافت آوندی
○ آوند چوبی چیست؟
○ شیره معدنی چیست؟
○ حلقه رشد درختان چیست؟
○ آوند آبکش چیست؟
○ شیره پروده چیست؟
○ تراکئید چیست؟
○ عناصر آوندی چه هستند؟
○ دسته های آوندی چه هستند؟
○ استوانه آوندی چیست؟
○ انتقال آب در آوندها
○ کامبیوم آوندساز چیست؟
○ کامبیوم مریستم چیست؟
○ معرفی فیلم آموزش یاخته شناسی و بافت شناسی گیاهی پیشرفته فرادرس
🔸 آوند چیست؟
آوند (Vessel) که در گیاهشناسی «تراکئید» (Trachea) نیز نامیده میشود، تخصصیترین و کارآمدترین ساختار انتقالدهنده در گیاهان، آوند چوبی یا «زایلم» (Xylem) است. از ویژگیهای اکثر گیاهان گلدار یا «نهاندانگان» (Angiosperms) و غایب در اکثر «بازدانگان» (Gymnosperms) و سرخسها، آوندهایی هستند که با از بین رفتن دیوارههای انتهایی رشد کردهاند.
هر آوند متشکل از یک سری عمودی از عناصر آوندی متنوع به شکل کشیده، طویل یا تخت است که دیواره ثانویه آنها با حلقهها، مارپیچها یا شبکههای سلولزی ضخیم میشوند که بعداً از بین میروند. طول آوندها از دو سلول تا ردیفهایی به طول چندین متر متفاوت است. در طول رشد، دیوارههای انتهایی که قبلاً منفذدار شدهاند، شکسته و در نهایت ناپدید میشوند. پروتوپلاست زنده سلول نیز از بین میرود.
🔸 بافت آوندی
«بافت آوندی» (Vascular Tissue) یک بافت رسانای پیچیده است که از بیش از یک نوع سلول تشکیل شده و در گیاهان آوندی یافت میشود. اجزای اصلی بافت آوندی، آوند چوبی و آوند آبکش هستند. این دو بافت به ترتیب آب و مواد معدنی محلول در آن و مواد غذایی تولید شده در گیاه را به صورت داخلی جابجا میکنند. همچنین دو مریستم در ارتباط با بافت آوندی وجود دارند:
– کامبیوم آوندی
– کامبیوم چوب پنبهای
تمام بافتهای آوندی موجود در یک گیاه خاص با هم سیستم بافت آوندی آن گیاه را تشکیل میدهند. سلولهای موجود در بافت آوندی به طور معمول بلند و باریک هستند. از آنجا که عملکرد آوند چوبی و آبکش در انتقال آب، مواد معدنی و مواد مغذی در سراسر گیاه وجود دارد، شکل آنها باید شبیه لوله باشد. سلولهای جداگانه بافت آبکش در انتهای خود به هم متصل هستند، همانطور که مقاطع لولههای بلند از اتصال انتهای بخشهای متعدد ساخته شوند.
با رشد گیاه، بافت آوندی جدید در نوک منطقه رشد گیاه متفاوت میشود. بافت جدید با بافت آوندی موجود همتراز شده و اتصال آن را در سراسر گیاه حفظ میکند. بافت آوندی موجود در گیاهان به صورت رشتههای گسسته و طویل به نام دستههای آوندی مرتب شده است. این دستههای آوندی هم شامل آوند چوبی و آبکش و هم سلولهای پشتیبان و همراه هستند.
مطالعه ادامه مطلب 👇👇
🔗 آوند چیست ؟ — انواع آوند به زبان ساده — کلیک کنید (+)
📌 کانال اختصاصی آموزشی زیست شناسی
آخرین مطالب علمی، مقالات رایگان و ویدئوهای آموزشی زیست شناسی را در کانال اختصاصی [@FaraBio] دنبال کنید. 👇
@FaraBio — مطالب و آموزشهای زیست شناسی فرادرس
سیستم آوندی در گیاهان، مجموعه بافتهای گیاهی رسانا و الیاف حمایتی مرتبط با آنها را شامل میشود. آوند چوبی، آب و مواد معدنی محلول در آن را به تمام قسمتهای گیاه منتقل میکند و آوند آبکش مواد غذایی را از منبع تولید غذا یعنی برگها، به تمام قسمتهای مقصد (Sink Cell) در گیاه میرساند.
══ فهرست مطالب ══
○ آوند چیست؟
○ بافت آوندی
○ آوند چوبی چیست؟
○ شیره معدنی چیست؟
○ حلقه رشد درختان چیست؟
○ آوند آبکش چیست؟
○ شیره پروده چیست؟
○ تراکئید چیست؟
○ عناصر آوندی چه هستند؟
○ دسته های آوندی چه هستند؟
○ استوانه آوندی چیست؟
○ انتقال آب در آوندها
○ کامبیوم آوندساز چیست؟
○ کامبیوم مریستم چیست؟
○ معرفی فیلم آموزش یاخته شناسی و بافت شناسی گیاهی پیشرفته فرادرس
🔸 آوند چیست؟
آوند (Vessel) که در گیاهشناسی «تراکئید» (Trachea) نیز نامیده میشود، تخصصیترین و کارآمدترین ساختار انتقالدهنده در گیاهان، آوند چوبی یا «زایلم» (Xylem) است. از ویژگیهای اکثر گیاهان گلدار یا «نهاندانگان» (Angiosperms) و غایب در اکثر «بازدانگان» (Gymnosperms) و سرخسها، آوندهایی هستند که با از بین رفتن دیوارههای انتهایی رشد کردهاند.
هر آوند متشکل از یک سری عمودی از عناصر آوندی متنوع به شکل کشیده، طویل یا تخت است که دیواره ثانویه آنها با حلقهها، مارپیچها یا شبکههای سلولزی ضخیم میشوند که بعداً از بین میروند. طول آوندها از دو سلول تا ردیفهایی به طول چندین متر متفاوت است. در طول رشد، دیوارههای انتهایی که قبلاً منفذدار شدهاند، شکسته و در نهایت ناپدید میشوند. پروتوپلاست زنده سلول نیز از بین میرود.
🔸 بافت آوندی
«بافت آوندی» (Vascular Tissue) یک بافت رسانای پیچیده است که از بیش از یک نوع سلول تشکیل شده و در گیاهان آوندی یافت میشود. اجزای اصلی بافت آوندی، آوند چوبی و آوند آبکش هستند. این دو بافت به ترتیب آب و مواد معدنی محلول در آن و مواد غذایی تولید شده در گیاه را به صورت داخلی جابجا میکنند. همچنین دو مریستم در ارتباط با بافت آوندی وجود دارند:
– کامبیوم آوندی
– کامبیوم چوب پنبهای
تمام بافتهای آوندی موجود در یک گیاه خاص با هم سیستم بافت آوندی آن گیاه را تشکیل میدهند. سلولهای موجود در بافت آوندی به طور معمول بلند و باریک هستند. از آنجا که عملکرد آوند چوبی و آبکش در انتقال آب، مواد معدنی و مواد مغذی در سراسر گیاه وجود دارد، شکل آنها باید شبیه لوله باشد. سلولهای جداگانه بافت آبکش در انتهای خود به هم متصل هستند، همانطور که مقاطع لولههای بلند از اتصال انتهای بخشهای متعدد ساخته شوند.
با رشد گیاه، بافت آوندی جدید در نوک منطقه رشد گیاه متفاوت میشود. بافت جدید با بافت آوندی موجود همتراز شده و اتصال آن را در سراسر گیاه حفظ میکند. بافت آوندی موجود در گیاهان به صورت رشتههای گسسته و طویل به نام دستههای آوندی مرتب شده است. این دستههای آوندی هم شامل آوند چوبی و آبکش و هم سلولهای پشتیبان و همراه هستند.
مطالعه ادامه مطلب 👇👇
🔗 آوند چیست ؟ — انواع آوند به زبان ساده — کلیک کنید (+)
📌 کانال اختصاصی آموزشی زیست شناسی
آخرین مطالب علمی، مقالات رایگان و ویدئوهای آموزشی زیست شناسی را در کانال اختصاصی [@FaraBio] دنبال کنید. 👇
@FaraBio — مطالب و آموزشهای زیست شناسی فرادرس
✳️ مفصل چیست ؟ — انواع مفاصل، آسیب ها و درمان آنها — هر آنچه باید بدانید
مفصل قسمتی از بدن است که دو یا چند استخوان در آن قرار میگیرند تا به بدن اجازه حرکت دهند. هر استخوان در بدن، به جز استخوان هیویید گلو، حداقل با یک استخوان دیگر در محل مفصل قرار میگیرد، شکل مفصل به عملکرد آن بستگی دارد. بسیاری از مفاصل امکان حرکت بین استخوانها را فراهم میکنند، در این محلها، سطوح مفصلی استخوانهای مجاور میتوانند به آرامی در برابر یکدیگر حرکت کنند. به طور کلی، هرچه حرکت بیشتری از طریق مفصل امکانپذیر باشد خطر آسیبدیدگی آن مفصل بیشتر است زیرا دامنه حرکتی بیشتر، باعث کاهش مقاومت مفصل میشود.
══ فهرست مطالب ══
○ مفصل چیست؟
○ مفاصل چگونه ساخته می شوند؟
○ خون رسانی به مفصل
○ عصب رسانی به مفصل چگونه است؟
○ انواع مفاصل کدام ها هستند؟
○ مفاصل سینوویال
○ اختلالات مفاصل
○ دیابت و درد مفاصل
○ ارتباط ویتامین D و درد مفاصل چیست؟
○ پلی آرترالژی چیست؟
○ بورسیت چیست؟
○ آرتروز مفاصل چیست؟
○ استئوآرتریت چیست؟
○ روماتیسم مفصلی چیست؟
○ معرفی فیلم آموزش آناتومی عمومی بدن انسان
🔸 مفصل چیست؟
استخوانهای انسان برای تأمین نیازهای عملکردی سیستم اسکلتی – عضلانی به روشهای مختلف با هم میپیوندند. مفصل در آناتومی بدن انسان، ساختاری است که دو یا چند عنصر مجاور سیستم اسکلتی را از هم جدا میکند. بسته به نوع اتصال، عناصر موجود در مفصل ممکن است روی یکدیگر حرکت کنند یا بدون تحرک باشند. مفصل به ویژه مفاصل لولایی مانند آرنج و زانو، ساختارهای پیچیدهای هستند و از استخوان، عضلات، مایع سینوویوم، غضروف و رباطها تشکیل شدهاند که برای تحمل وزن و حرکت بدن در فضا طراحی شدهاند. فعالیتهای بدن انسان به تعامل مؤثر بین مفاصل طبیعی و واحدهای عصبی – عضلانی بستگی دارند. همین عناصر همچنین برای توزیع تنشهای مکانیکی بین بافتهای مفصل به صورت انعکاسی تأثیر متقابل دارند.
اتصالات مفصلی را میتوان از نظر بافتی و بر اساس نوع حرکت مجاز بر روی بافت همبند غالب طبقهبندی کرد. از نظر بافتشناسی، سه نوع مفصل در بدن شامل مفاصل رشتهای، غضروفی و سینوویال هستند. از نظر عملکردی سه نوع مفصل عبارتند از «سینارتروز» (Synarthrosis) یا غیر متحرک، «آمفیارتروز» (Amphiarthrosis) یا کمی متحرک و «دیارتروز» (Diarthrosis) یا کاملا متحرک.
دو حالت طبقهبندی با هم ارتباط دارند به این ترتیب که سینارتروزها رشتهای، آمفیاتروزها غضروفی و دیارتروزها سینوویال هستند. در پاسخ به این که چند مفصل در بدن انسان وجود دارد باید گفت که هیچ پاسخ مشخصی برای این سوال وجود نداشته و تعداد تخمینی مفاصل بین ۲۵۰ تا ۳۵۰ عدد است. تعداد مفاصل بدن انسان به متغیرهایی بستگی دارد که شامل موارد زیر هستند:
🔸 مفاصل چگونه ساخته می شوند؟
مفاصل، متشکل از استخوان و بافت همبند، در دوره جنینی از مزانشیم گرفته میشوند. استخوانها یا مستقیماً از طریق استخوانسازی درون غشایی یا غیرمستقیم از طریق استخوانسازی اندوکندرال (درون غضروفی) رشد میکنند. در طی رشد جنین، سلولهای مزانشیمی به سلولهای تولیدکننده استخوان متمایز میشوند. در طی رشد غیرمستقیم، سلولهای مزانشیمی ابتدا به غضروف هیالین متمایز شده سپس به تدریج توسط استخوان جابجا میشوند. بافت همبندِ مفصل از سلولهای مزانشیمی بین استخوانهای در حال رشد بوجود میآید. برای مفاصل سینوویالِ اندامها، فضای بین استخوانهای بلندِ در حال رشد را منطقه بین مفصلی مینامند.
زمانی که یک تراکم سلولی مزودرم در هر دو طرف بدن، به نام «بلاستِما پاراکسیال» (Paraxial Blastema)، در هفته ششم رشد جنینی مشخص میشود، یک ناحیه بین منطقهای به وجود میآید و به مدلهای غضروف هیالین استخوانهای بلند تبدیل میشود. در هفته هشتم رشد جنینی، سلولهای مزانشیمی در حاشیه بین منطقهای به کپسول مفصلی تبدیل میشوند. مرگ سلولی در مرکز حفره، مفصل را تشکیل میدهد که با مایع مفصلی تولید شده توسط سلولهای مزانشیمی پر میشود. غضروف مفصلی بازمانده غضروف هیالین است که بین هفتههای شش و هشت بارداری از طریق استخوانسازی داخل غضروفی به استخوانهای بلند تبدیل شده است.
مطالعه ادامه مطلب 👇👇
🔗 مفصل چیست ؟ — انواع مفاصل، آسیب ها و درمان آنها — هر آنچه باید بدانید — کلیک کنید (+)
📌 کانال اختصاصی آموزشی زیست شناسی
آخرین مطالب علمی، مقالات رایگان و ویدئوهای آموزشی زیست شناسی را در کانال اختصاصی [@FaraBio] دنبال کنید. 👇
@FaraBio — مطالب و آموزشهای زیست شناسی فرادرس
مفصل قسمتی از بدن است که دو یا چند استخوان در آن قرار میگیرند تا به بدن اجازه حرکت دهند. هر استخوان در بدن، به جز استخوان هیویید گلو، حداقل با یک استخوان دیگر در محل مفصل قرار میگیرد، شکل مفصل به عملکرد آن بستگی دارد. بسیاری از مفاصل امکان حرکت بین استخوانها را فراهم میکنند، در این محلها، سطوح مفصلی استخوانهای مجاور میتوانند به آرامی در برابر یکدیگر حرکت کنند. به طور کلی، هرچه حرکت بیشتری از طریق مفصل امکانپذیر باشد خطر آسیبدیدگی آن مفصل بیشتر است زیرا دامنه حرکتی بیشتر، باعث کاهش مقاومت مفصل میشود.
══ فهرست مطالب ══
○ مفصل چیست؟
○ مفاصل چگونه ساخته می شوند؟
○ خون رسانی به مفصل
○ عصب رسانی به مفصل چگونه است؟
○ انواع مفاصل کدام ها هستند؟
○ مفاصل سینوویال
○ اختلالات مفاصل
○ دیابت و درد مفاصل
○ ارتباط ویتامین D و درد مفاصل چیست؟
○ پلی آرترالژی چیست؟
○ بورسیت چیست؟
○ آرتروز مفاصل چیست؟
○ استئوآرتریت چیست؟
○ روماتیسم مفصلی چیست؟
○ معرفی فیلم آموزش آناتومی عمومی بدن انسان
🔸 مفصل چیست؟
استخوانهای انسان برای تأمین نیازهای عملکردی سیستم اسکلتی – عضلانی به روشهای مختلف با هم میپیوندند. مفصل در آناتومی بدن انسان، ساختاری است که دو یا چند عنصر مجاور سیستم اسکلتی را از هم جدا میکند. بسته به نوع اتصال، عناصر موجود در مفصل ممکن است روی یکدیگر حرکت کنند یا بدون تحرک باشند. مفصل به ویژه مفاصل لولایی مانند آرنج و زانو، ساختارهای پیچیدهای هستند و از استخوان، عضلات، مایع سینوویوم، غضروف و رباطها تشکیل شدهاند که برای تحمل وزن و حرکت بدن در فضا طراحی شدهاند. فعالیتهای بدن انسان به تعامل مؤثر بین مفاصل طبیعی و واحدهای عصبی – عضلانی بستگی دارند. همین عناصر همچنین برای توزیع تنشهای مکانیکی بین بافتهای مفصل به صورت انعکاسی تأثیر متقابل دارند.
اتصالات مفصلی را میتوان از نظر بافتی و بر اساس نوع حرکت مجاز بر روی بافت همبند غالب طبقهبندی کرد. از نظر بافتشناسی، سه نوع مفصل در بدن شامل مفاصل رشتهای، غضروفی و سینوویال هستند. از نظر عملکردی سه نوع مفصل عبارتند از «سینارتروز» (Synarthrosis) یا غیر متحرک، «آمفیارتروز» (Amphiarthrosis) یا کمی متحرک و «دیارتروز» (Diarthrosis) یا کاملا متحرک.
دو حالت طبقهبندی با هم ارتباط دارند به این ترتیب که سینارتروزها رشتهای، آمفیاتروزها غضروفی و دیارتروزها سینوویال هستند. در پاسخ به این که چند مفصل در بدن انسان وجود دارد باید گفت که هیچ پاسخ مشخصی برای این سوال وجود نداشته و تعداد تخمینی مفاصل بین ۲۵۰ تا ۳۵۰ عدد است. تعداد مفاصل بدن انسان به متغیرهایی بستگی دارد که شامل موارد زیر هستند:
🔸 مفاصل چگونه ساخته می شوند؟
مفاصل، متشکل از استخوان و بافت همبند، در دوره جنینی از مزانشیم گرفته میشوند. استخوانها یا مستقیماً از طریق استخوانسازی درون غشایی یا غیرمستقیم از طریق استخوانسازی اندوکندرال (درون غضروفی) رشد میکنند. در طی رشد جنین، سلولهای مزانشیمی به سلولهای تولیدکننده استخوان متمایز میشوند. در طی رشد غیرمستقیم، سلولهای مزانشیمی ابتدا به غضروف هیالین متمایز شده سپس به تدریج توسط استخوان جابجا میشوند. بافت همبندِ مفصل از سلولهای مزانشیمی بین استخوانهای در حال رشد بوجود میآید. برای مفاصل سینوویالِ اندامها، فضای بین استخوانهای بلندِ در حال رشد را منطقه بین مفصلی مینامند.
زمانی که یک تراکم سلولی مزودرم در هر دو طرف بدن، به نام «بلاستِما پاراکسیال» (Paraxial Blastema)، در هفته ششم رشد جنینی مشخص میشود، یک ناحیه بین منطقهای به وجود میآید و به مدلهای غضروف هیالین استخوانهای بلند تبدیل میشود. در هفته هشتم رشد جنینی، سلولهای مزانشیمی در حاشیه بین منطقهای به کپسول مفصلی تبدیل میشوند. مرگ سلولی در مرکز حفره، مفصل را تشکیل میدهد که با مایع مفصلی تولید شده توسط سلولهای مزانشیمی پر میشود. غضروف مفصلی بازمانده غضروف هیالین است که بین هفتههای شش و هشت بارداری از طریق استخوانسازی داخل غضروفی به استخوانهای بلند تبدیل شده است.
مطالعه ادامه مطلب 👇👇
🔗 مفصل چیست ؟ — انواع مفاصل، آسیب ها و درمان آنها — هر آنچه باید بدانید — کلیک کنید (+)
📌 کانال اختصاصی آموزشی زیست شناسی
آخرین مطالب علمی، مقالات رایگان و ویدئوهای آموزشی زیست شناسی را در کانال اختصاصی [@FaraBio] دنبال کنید. 👇
@FaraBio — مطالب و آموزشهای زیست شناسی فرادرس
✳️ تاندون چیست ؟ — انواع، آسیب ها و درمان آنها — به زبان ساده
تاندون که نام دیگر آن زردپی است به بافت رشتهای نرم و محکمی گفته میشود که ماهیچه را به استخوان متصل میکند. عملکرد اصلی آن انتقال نیروی تولید شده در عضله به اسکلت استخوانی و تسهیل حرکت در اطراف مفصل بوده و نقش آن در پایداری مفاصل بسیار مهم است. به همین ترتیب تاندونها ساختارهایی نسبتاً منفعل و غیرالاستیک هستند که قادر به مقاومت در برابر نیروهای زیاد هستند.
══ فهرست مطالب ══
○ تاندون چیست؟
○ ساختار و ترکیبات تاندون چیست؟
○ انواع تاندون ها
○ آسیب تاندون چیست؟
○ التهاب تاندون چیست؟
○ التهاب تاندون شانه
○ آرنج تنیس بازان و گلف بازان
○ التهاب تاندون دست
○ التهاب تاندون زانو
○ پارگی تاندون چیست؟
○ پارگی تاندون آشیل
○ پارگی تاندون شانه چیست؟
○ پارگی تاندون بالای زانو
○ پارگی تاندون بازویی
○ کشیدگی تاندون چیست؟
○ تاندونیت کلسیفیک چیست؟
○ معرفی فیلم آموزش حرکت شناسی ورزشی
🔸 تاندون چیست؟
تاندونها نوارهایی از بافت فیبری متراکم، صاف و به رنگ سفید مایل به زرد هستند که عضلات را به استخوانها متصل میکنند. ترکیب موجود در ساختار آنها قدرت مورد نیاز برای انتقال نیروهای مکانیکی زیاد را به آنها میدهد. در واقع علت وجود تاندون انتقال نیروهای تولید شده از عضله به استخوان برای ایجاد حرکت است.
ویژگی مشترک همه تاندونها این است که میتوانند به استخوان مماس شوند (کشیده شدن عضلات و چسبیدن به سطح استخوان هنگام حمل هر چیز سنگین) و بارهای زیادی را بدون تغییر شکل در استخوانها منتقل کنند. تاندونها بسته به نقش عضله، دارای شکل و اندازههای مختلفی هستند، به عنوان مثال عضلاتی که نیروی زیادی تولید میکنند تاندونهای کوتاهتر و پهنتری نسبت به عضلات ظریفتر دارند.
تاندونها به لحاظ ساختاری بسیار پیچیده بوده و مانند سایر ساختارهای بافت همبند، تعداد سلول اندک و ماتریکس خارج سلولی غنی دارند. اگرچه از نظر ساختاری و به دلیل عملکردشان در برابر قدرت بسیار بالا مقاومت میکنند، اما تحلیل رفتن و آسیبهای مختلف ناشی از افزایش سن میتواند باعث از بین رفتن قدرت عضلات متصل به آنها و آسیب به تاندون شود.
🔸 ساختار و ترکیبات تاندون چیست؟
تاندونها عمدتاً از سه قسمت تشکیل شدهاند: خود تاندون، محل اتصال عضله به تاندون (MTJ) و محل الحاق استخوان با تاندون (OTJ). یک تاندون از بافت پیوندی رشتهای متراکم تشکیل شده از فیبر کلاژن ساخته شده است. فیبرهای کلاژن از تجمع فیبریل کلاژن تشکیل شدهاند که واحدهای اولیه ساختاری تاندون هستند. فیبرها به صورت دستههای فیبر اولیه (ساب فاسیکل) تجمع مییابند، گروههایی از آنها فیبر ثانویه (فاسیکل) را تشکیل میدهند. از تجمع فاسیکلها بستههای فیبری سومی تشکیل میشوند که تجمع آنها تاندون را میسازند.
این ساختارها توسط غلاف بافت همبند احاطه شدهاند که «اندوتِنون» (Endotenon) نام دارد و هنگام حرکت تاندون باعث سُر خوردن دستههای فیبری روی همدیگر میشود. اندوتنون خود توسط لایهای ظریف از بافت پیوندی به نام «اپیتِنون» (Epitenon) پوشانده شده است و بیرونیترین لایه پوشاننده «پاراتنون» (Paratenon) نام دارد که باعث حرکت تاندون کنار بافتهای مجاور میشود. تاندون توسط فیبرهای کلاژنی که به داخل ماتریکس استخوان ادامه مییابند، به استخوان متصل میشود.
از نظر حجم کلی، ساختار سلولی تاندون تقریباً ۲۰ درصد از حجم کل بافت را تشکیل میدهد، ۸۰ درصد باقیمانده را ماتریکس خارج سلولی تشکیل میدهد. ساختار سلولی عمدتا ۶۰ تا ۸۵ درصد کلاژن، ۰/۲ درصد پروتئوگلیکان (پروتئینهای دارای گروه شیمیایی گلیکوزیل)، ۲ درصد الاستین و ۴/۵ درصد پروتئینهای دیگر اما ماتریکس خارج سلولی از ۵۵ تا ۷۰ درصد آب و بقیه از پروتئوگلیکانها تشکیل شدهاند.
مطالعه ادامه مطلب 👇👇
🔗 تاندون چیست ؟ — انواع، آسیب ها و درمان آنها — به زبان ساده — کلیک کنید (+)
📌 کانال اختصاصی آموزشی زیست شناسی
آخرین مطالب علمی، مقالات رایگان و ویدئوهای آموزشی زیست شناسی را در کانال اختصاصی [@FaraBio] دنبال کنید. 👇
@FaraBio — مطالب و آموزشهای زیست شناسی فرادرس
تاندون که نام دیگر آن زردپی است به بافت رشتهای نرم و محکمی گفته میشود که ماهیچه را به استخوان متصل میکند. عملکرد اصلی آن انتقال نیروی تولید شده در عضله به اسکلت استخوانی و تسهیل حرکت در اطراف مفصل بوده و نقش آن در پایداری مفاصل بسیار مهم است. به همین ترتیب تاندونها ساختارهایی نسبتاً منفعل و غیرالاستیک هستند که قادر به مقاومت در برابر نیروهای زیاد هستند.
══ فهرست مطالب ══
○ تاندون چیست؟
○ ساختار و ترکیبات تاندون چیست؟
○ انواع تاندون ها
○ آسیب تاندون چیست؟
○ التهاب تاندون چیست؟
○ التهاب تاندون شانه
○ آرنج تنیس بازان و گلف بازان
○ التهاب تاندون دست
○ التهاب تاندون زانو
○ پارگی تاندون چیست؟
○ پارگی تاندون آشیل
○ پارگی تاندون شانه چیست؟
○ پارگی تاندون بالای زانو
○ پارگی تاندون بازویی
○ کشیدگی تاندون چیست؟
○ تاندونیت کلسیفیک چیست؟
○ معرفی فیلم آموزش حرکت شناسی ورزشی
🔸 تاندون چیست؟
تاندونها نوارهایی از بافت فیبری متراکم، صاف و به رنگ سفید مایل به زرد هستند که عضلات را به استخوانها متصل میکنند. ترکیب موجود در ساختار آنها قدرت مورد نیاز برای انتقال نیروهای مکانیکی زیاد را به آنها میدهد. در واقع علت وجود تاندون انتقال نیروهای تولید شده از عضله به استخوان برای ایجاد حرکت است.
ویژگی مشترک همه تاندونها این است که میتوانند به استخوان مماس شوند (کشیده شدن عضلات و چسبیدن به سطح استخوان هنگام حمل هر چیز سنگین) و بارهای زیادی را بدون تغییر شکل در استخوانها منتقل کنند. تاندونها بسته به نقش عضله، دارای شکل و اندازههای مختلفی هستند، به عنوان مثال عضلاتی که نیروی زیادی تولید میکنند تاندونهای کوتاهتر و پهنتری نسبت به عضلات ظریفتر دارند.
تاندونها به لحاظ ساختاری بسیار پیچیده بوده و مانند سایر ساختارهای بافت همبند، تعداد سلول اندک و ماتریکس خارج سلولی غنی دارند. اگرچه از نظر ساختاری و به دلیل عملکردشان در برابر قدرت بسیار بالا مقاومت میکنند، اما تحلیل رفتن و آسیبهای مختلف ناشی از افزایش سن میتواند باعث از بین رفتن قدرت عضلات متصل به آنها و آسیب به تاندون شود.
🔸 ساختار و ترکیبات تاندون چیست؟
تاندونها عمدتاً از سه قسمت تشکیل شدهاند: خود تاندون، محل اتصال عضله به تاندون (MTJ) و محل الحاق استخوان با تاندون (OTJ). یک تاندون از بافت پیوندی رشتهای متراکم تشکیل شده از فیبر کلاژن ساخته شده است. فیبرهای کلاژن از تجمع فیبریل کلاژن تشکیل شدهاند که واحدهای اولیه ساختاری تاندون هستند. فیبرها به صورت دستههای فیبر اولیه (ساب فاسیکل) تجمع مییابند، گروههایی از آنها فیبر ثانویه (فاسیکل) را تشکیل میدهند. از تجمع فاسیکلها بستههای فیبری سومی تشکیل میشوند که تجمع آنها تاندون را میسازند.
این ساختارها توسط غلاف بافت همبند احاطه شدهاند که «اندوتِنون» (Endotenon) نام دارد و هنگام حرکت تاندون باعث سُر خوردن دستههای فیبری روی همدیگر میشود. اندوتنون خود توسط لایهای ظریف از بافت پیوندی به نام «اپیتِنون» (Epitenon) پوشانده شده است و بیرونیترین لایه پوشاننده «پاراتنون» (Paratenon) نام دارد که باعث حرکت تاندون کنار بافتهای مجاور میشود. تاندون توسط فیبرهای کلاژنی که به داخل ماتریکس استخوان ادامه مییابند، به استخوان متصل میشود.
از نظر حجم کلی، ساختار سلولی تاندون تقریباً ۲۰ درصد از حجم کل بافت را تشکیل میدهد، ۸۰ درصد باقیمانده را ماتریکس خارج سلولی تشکیل میدهد. ساختار سلولی عمدتا ۶۰ تا ۸۵ درصد کلاژن، ۰/۲ درصد پروتئوگلیکان (پروتئینهای دارای گروه شیمیایی گلیکوزیل)، ۲ درصد الاستین و ۴/۵ درصد پروتئینهای دیگر اما ماتریکس خارج سلولی از ۵۵ تا ۷۰ درصد آب و بقیه از پروتئوگلیکانها تشکیل شدهاند.
مطالعه ادامه مطلب 👇👇
🔗 تاندون چیست ؟ — انواع، آسیب ها و درمان آنها — به زبان ساده — کلیک کنید (+)
📌 کانال اختصاصی آموزشی زیست شناسی
آخرین مطالب علمی، مقالات رایگان و ویدئوهای آموزشی زیست شناسی را در کانال اختصاصی [@FaraBio] دنبال کنید. 👇
@FaraBio — مطالب و آموزشهای زیست شناسی فرادرس
❇️ هورمون چیست؟
«هورمونها» (hormone) گروهی از مواد هستند که با هدف ایجاد هماهنگی در بدن جانداران گوناگون، تولید و ترشح میشوند. این مواد با وجود میزان ناچیزشان، تاثیرات قابل توجهی روی سلولهای موجود زنده دارند. «پیکهای شیمیایی» (Chemical classes) نام گروهی از مواد است که هورمونها یکی از دو دسته آن محسوب میشوند.
دسته دیگر، انتقال دهندههای عصبی هستند که کار انتقال پیام از سلول عصبی را انجام میدهند. انتقال دهندههای عصبی برخلاف هورمونها کوتاه بُرد هستند و وارد جریان خون نمیشوند.
🔹 فهرست مطالب این نوشته
▫️ اهمیت هورمونها
▫️ فعالیتهای تحت کنترل هورمونها
▫️روش کار هورمونها
▫️ سلولهای ترشح کننده هورمون
▫️انواع هورمونها
▫️ تنظیم ترشح هورمونها
▫️ بیماریهای هورمونی
🔸 اهمیت هورمونها
تنها کاری که هورمونها میکنند رساندن پیام از تعدادی سلول به گروه بزرگتری از سلولها است. این انتقال پیام در جهت ایجاد هماهنگی در بدن جاندار است. هماهنگی در موجودات زندهای که تک سلولی و یا دارای پیکر سادهای هستند نیاز به مکانیسمهای پیچیدهای ندارد ولی در جاندارانی مانند انسان که هم تعداد زیادی سلول دارند و هم بسیار پیچیده هستند وجود ساختارهایی پیچیده لازم است.
🔸 فعالیتهای تحت کنترل هورمونها
تقریبا هر فعالیتی که تعداد زیادی سلول را شامل شود تحت کنترل هورمونها است. میتوان یک دسته بندی کلّی برای فعالیتهای هورمونها به صورت زیر و در پنج شاخه ارائه کرد.
● تنظیم فرآیندهای مختلف در بدن مثل رفتار، رشد، نمو و تولید مثل
● ایجاد هماهنگی بین تولید، مصرف و ذخیره انرژی
● حفظ حالت پایدار بدن مانند ثابت نگه داشتن آب، نمک و یونها
● آماده کردن بدن برای انجام واکنش در برابر محرکهای مختلف مانند ستیز و گریز
● حالات کلّی روحی و روانی مانند احساس خوشحالی، ترس، ناراحتی، ارتباط عاشقانه و سایر موارد
چنانکه مشخص است، هر فعالیت بدن به شکلی با هورمونها ارتباط دارد و دقیقا همین موضوع باعث میشود تا شناسایی ترکیب، ساختار و عملکرد هر هورمون از اهمیت زیادی برخوردار باشد.
🔸 روش کار هورمونها
هورمونها توسط سلولهای سازنده خود به درون خون ترشح میشوند و به کمک جریان آن به تمامی نقاط بدن میرسند. البته برخی از هورمونها که اغلب در گروه هورمونهای استروئیدی قرار میگیرند، برای انتقال در خون نیازمند حاملهایی هستند تا آنها را از سلول ترشح کننده تا سلول هدف حمل کند. همه هورمونی روی تمامی سلولها اثر ندارند و تنها گروه خاصی از آنها را تحریک میکنند. به منظور تحقق این هدف، در سلولها ساختاری پروتئینی به نام «گیرنده» تولید میشود. گیرندهها به لحاظ ساختار، سهبُعدی و مکمّل هورمون مدنظر است.
ادامه این مطلب رایگان را در مجله فرادرس در لینک زیر بخوانید.
🔗 هورمون چیست؟ — بررسی ساده و جامع — کلیک کنید.
📌 کانال اختصاصی آموزشهای رایگان زیستشناسی
آخرین مطالب علمی، مقالات رایگان و ویدئوهای آموزشی زیستشناسی را در کانال اختصاصی زیستشناسی فرادرس [@FaraBio] دنبال کنید. 👇
@FaraBio — مطالب و آموزشهای زیستشناسی فرادرس
❇️ هورمون چیست؟
«هورمونها» (hormone) گروهی از مواد هستند که با هدف ایجاد هماهنگی در بدن جانداران گوناگون، تولید و ترشح میشوند. این مواد با وجود میزان ناچیزشان، تاثیرات قابل توجهی روی سلولهای موجود زنده دارند. «پیکهای شیمیایی» (Chemical classes) نام گروهی از مواد است که هورمونها یکی از دو دسته آن محسوب میشوند.
دسته دیگر، انتقال دهندههای عصبی هستند که کار انتقال پیام از سلول عصبی را انجام میدهند. انتقال دهندههای عصبی برخلاف هورمونها کوتاه بُرد هستند و وارد جریان خون نمیشوند.
🔹 فهرست مطالب این نوشته
▫️ اهمیت هورمونها
▫️ فعالیتهای تحت کنترل هورمونها
▫️روش کار هورمونها
▫️ سلولهای ترشح کننده هورمون
▫️انواع هورمونها
▫️ تنظیم ترشح هورمونها
▫️ بیماریهای هورمونی
🔸 اهمیت هورمونها
تنها کاری که هورمونها میکنند رساندن پیام از تعدادی سلول به گروه بزرگتری از سلولها است. این انتقال پیام در جهت ایجاد هماهنگی در بدن جاندار است. هماهنگی در موجودات زندهای که تک سلولی و یا دارای پیکر سادهای هستند نیاز به مکانیسمهای پیچیدهای ندارد ولی در جاندارانی مانند انسان که هم تعداد زیادی سلول دارند و هم بسیار پیچیده هستند وجود ساختارهایی پیچیده لازم است.
🔸 فعالیتهای تحت کنترل هورمونها
تقریبا هر فعالیتی که تعداد زیادی سلول را شامل شود تحت کنترل هورمونها است. میتوان یک دسته بندی کلّی برای فعالیتهای هورمونها به صورت زیر و در پنج شاخه ارائه کرد.
● تنظیم فرآیندهای مختلف در بدن مثل رفتار، رشد، نمو و تولید مثل
● ایجاد هماهنگی بین تولید، مصرف و ذخیره انرژی
● حفظ حالت پایدار بدن مانند ثابت نگه داشتن آب، نمک و یونها
● آماده کردن بدن برای انجام واکنش در برابر محرکهای مختلف مانند ستیز و گریز
● حالات کلّی روحی و روانی مانند احساس خوشحالی، ترس، ناراحتی، ارتباط عاشقانه و سایر موارد
چنانکه مشخص است، هر فعالیت بدن به شکلی با هورمونها ارتباط دارد و دقیقا همین موضوع باعث میشود تا شناسایی ترکیب، ساختار و عملکرد هر هورمون از اهمیت زیادی برخوردار باشد.
🔸 روش کار هورمونها
هورمونها توسط سلولهای سازنده خود به درون خون ترشح میشوند و به کمک جریان آن به تمامی نقاط بدن میرسند. البته برخی از هورمونها که اغلب در گروه هورمونهای استروئیدی قرار میگیرند، برای انتقال در خون نیازمند حاملهایی هستند تا آنها را از سلول ترشح کننده تا سلول هدف حمل کند. همه هورمونی روی تمامی سلولها اثر ندارند و تنها گروه خاصی از آنها را تحریک میکنند. به منظور تحقق این هدف، در سلولها ساختاری پروتئینی به نام «گیرنده» تولید میشود. گیرندهها به لحاظ ساختار، سهبُعدی و مکمّل هورمون مدنظر است.
ادامه این مطلب رایگان را در مجله فرادرس در لینک زیر بخوانید.
🔗 هورمون چیست؟ — بررسی ساده و جامع — کلیک کنید.
📌 کانال اختصاصی آموزشهای رایگان زیستشناسی
آخرین مطالب علمی، مقالات رایگان و ویدئوهای آموزشی زیستشناسی را در کانال اختصاصی زیستشناسی فرادرس [@FaraBio] دنبال کنید. 👇
@FaraBio — مطالب و آموزشهای زیستشناسی فرادرس
✳️ ایمونوگلوبولین چیست ؟ — ساختار، عملکرد و موارد مصرف
پروتئینهای گلبولار یا گلبولینها، مولکولهای زیستی با شکل سه بعدی کروی هستند. پروتئینهای کروی، بر خلاف پروتئینهای رشتهای یا غشایی، تا حدی در آب حل میشوند (کلوئیدها را در آب تشکیل میدهند). پروتئینهای گلوبولار با توجه به نوع پیچخوردگی (Folding) آنها، انواع مختلفی دارند. ایمونوگلوبولین ها گروهی از پروتئینهای گلبولار سیستم ایمنی هستند که در مبارزه با پاتوژنهای مختلف تولید میشوند. در این مطلب به توضیح ساختار، عملکرد و مقادیر طبیعی و غیر طبیعی انواع ایمونوگلوبولین پرداختهایم.
══ فهرست مطالب ══
○ پروتئین گلبولار چیست؟
○ سیستم ایمنی بدن چیست؟
○ گلوبولین چیست؟
○ ایمونوگلوبولین چیست؟
○ ایمونوگلبولین های محلول و نامحلول
○ انواع ایمونوگلوبولین
○ ایمونوگلوبولین d چیست؟
○ آزمایش ایمونوگلوبولین خون
○ تفسیر آزمایش ایمونوگلوبولین
○ فرق بین igg و igm چیست؟
○ تفسیر آزمایش igg و igm
○ آمپول ایمونوگلوبین چیست؟
○ معرفی فیلم آموزش ایمونولوژی (Immunology) فرادرس
○
🔸 پروتئین گلبولار چیست؟
اصطلاح پروتئین کروی احتمالاً مربوط به قرن نوزدهم بوده و امروزه با توجه به کشف صدها هزار پروتئین متنوع کروی و ایجاد واژههای دقیق و توصیفی، تا حدودی قدیمی است. ماهیت کروی پروتئینها را میتوان بدون استفاده از تکنیکهای مدرن و فقط با استفاده از سانتریفیوژ و الکتروفورز یا تکنیکهای پراکندگی دینامیکی نور تعیین کرد. ساختار کروی در واقع شکل سه یعدی و ساختار سوم پروتئین است.
اسیدهای آمینه غیر قطبی (آبگریز) یک زنجیره پروتئینی به سمت داخل مولکول میروند، در حالی که آمینو اسیدهای قطبی (آب دوست) به سمت بیرون متمایل میشوند و امکان تعاملات دو قطبی – دو قطبی با حلال را فراهم میکنند که این فرآیند حلالیت نسبی این پروتئینها را توضیح میدهد. پروتئینهای کروی فقط از لحاظ حاشیهای پایدار هستند زیرا انرژی آزاد شده در هنگام جمع شدن پروتئین در ترکیب طبیعی آنها نسبتاً کم است چون پیچخوردن پروتئین به انرژی آنتروپی بالاتری نیاز دارد.
از آنجا که توالی اولیه یک زنجیره پلیپپتیدی تعیینکننده ساختمان سهبعدی و فضایی پروتئین است، ایجاد ساختارهای متفاوت محلی در هر قسمت، انتخابهای محدودی ایجاد میکند و این منجر به کاهش تصادفی بودن ساختار آن میشود، اگرچه فعل و انفعالات غیر کووالانسی مانند فعل و انفعالات آبگریز در ساختمان پروتئین ثبات ایجاد میکنند.
🔸 سیستم ایمنی بدن چیست؟
عملکرد سیستم ایمنی محافظت از بدن در برابر عوامل خارجی و ارگانیسمهای عفونی است. این سیستم میتواند یک حافظه طولانی مدت و خاطره از برخورد با پاتوژنها ایجاد کند. سیستم ایمنی بدن از دو بخش عملکردی تشکیل شده است:
– سیستم ایمنی ذاتی یا غیر اختصاصی
– سیستم ایمنی اکتسابی یا تطبیقی
با ورود هر نوع پاتوژن یا عامل خارجی و بیماریزا به بدن، اجزای مختلف این سیستم به پاتوژنها حمله میکنند. گروهی از سلولهای سیستم ایمنی به نام سلول B، مولکولهایی به نام آنتیبادی یا ایمونوگلوبولین تولید میکنند که با اتصال اختصاصی به گیرنده مربوطه روی عامل بیماریزا (ویروس، باکتری، آلرژن)، باعث مرگ یا شناسایی آن توسط سایر سلولهای سیستم ایمنی میشوند.
مطالعه ادامه مطلب 👇👇
🔗 ایمونوگلوبولین چیست ؟ — ساختار، عملکرد و موارد مصرف — کلیک کنید (+)
📌 کانال اختصاصی آموزشی زیست شناسی
آخرین مطالب علمی، مقالات رایگان و ویدئوهای آموزشی زیست شناسی را در کانال اختصاصی [@FaraBio] دنبال کنید. 👇
@FaraBio — مطالب و آموزشهای زیست شناسی فرادرس
پروتئینهای گلبولار یا گلبولینها، مولکولهای زیستی با شکل سه بعدی کروی هستند. پروتئینهای کروی، بر خلاف پروتئینهای رشتهای یا غشایی، تا حدی در آب حل میشوند (کلوئیدها را در آب تشکیل میدهند). پروتئینهای گلوبولار با توجه به نوع پیچخوردگی (Folding) آنها، انواع مختلفی دارند. ایمونوگلوبولین ها گروهی از پروتئینهای گلبولار سیستم ایمنی هستند که در مبارزه با پاتوژنهای مختلف تولید میشوند. در این مطلب به توضیح ساختار، عملکرد و مقادیر طبیعی و غیر طبیعی انواع ایمونوگلوبولین پرداختهایم.
══ فهرست مطالب ══
○ پروتئین گلبولار چیست؟
○ سیستم ایمنی بدن چیست؟
○ گلوبولین چیست؟
○ ایمونوگلوبولین چیست؟
○ ایمونوگلبولین های محلول و نامحلول
○ انواع ایمونوگلوبولین
○ ایمونوگلوبولین d چیست؟
○ آزمایش ایمونوگلوبولین خون
○ تفسیر آزمایش ایمونوگلوبولین
○ فرق بین igg و igm چیست؟
○ تفسیر آزمایش igg و igm
○ آمپول ایمونوگلوبین چیست؟
○ معرفی فیلم آموزش ایمونولوژی (Immunology) فرادرس
○
🔸 پروتئین گلبولار چیست؟
اصطلاح پروتئین کروی احتمالاً مربوط به قرن نوزدهم بوده و امروزه با توجه به کشف صدها هزار پروتئین متنوع کروی و ایجاد واژههای دقیق و توصیفی، تا حدودی قدیمی است. ماهیت کروی پروتئینها را میتوان بدون استفاده از تکنیکهای مدرن و فقط با استفاده از سانتریفیوژ و الکتروفورز یا تکنیکهای پراکندگی دینامیکی نور تعیین کرد. ساختار کروی در واقع شکل سه یعدی و ساختار سوم پروتئین است.
اسیدهای آمینه غیر قطبی (آبگریز) یک زنجیره پروتئینی به سمت داخل مولکول میروند، در حالی که آمینو اسیدهای قطبی (آب دوست) به سمت بیرون متمایل میشوند و امکان تعاملات دو قطبی – دو قطبی با حلال را فراهم میکنند که این فرآیند حلالیت نسبی این پروتئینها را توضیح میدهد. پروتئینهای کروی فقط از لحاظ حاشیهای پایدار هستند زیرا انرژی آزاد شده در هنگام جمع شدن پروتئین در ترکیب طبیعی آنها نسبتاً کم است چون پیچخوردن پروتئین به انرژی آنتروپی بالاتری نیاز دارد.
از آنجا که توالی اولیه یک زنجیره پلیپپتیدی تعیینکننده ساختمان سهبعدی و فضایی پروتئین است، ایجاد ساختارهای متفاوت محلی در هر قسمت، انتخابهای محدودی ایجاد میکند و این منجر به کاهش تصادفی بودن ساختار آن میشود، اگرچه فعل و انفعالات غیر کووالانسی مانند فعل و انفعالات آبگریز در ساختمان پروتئین ثبات ایجاد میکنند.
🔸 سیستم ایمنی بدن چیست؟
عملکرد سیستم ایمنی محافظت از بدن در برابر عوامل خارجی و ارگانیسمهای عفونی است. این سیستم میتواند یک حافظه طولانی مدت و خاطره از برخورد با پاتوژنها ایجاد کند. سیستم ایمنی بدن از دو بخش عملکردی تشکیل شده است:
– سیستم ایمنی ذاتی یا غیر اختصاصی
– سیستم ایمنی اکتسابی یا تطبیقی
با ورود هر نوع پاتوژن یا عامل خارجی و بیماریزا به بدن، اجزای مختلف این سیستم به پاتوژنها حمله میکنند. گروهی از سلولهای سیستم ایمنی به نام سلول B، مولکولهایی به نام آنتیبادی یا ایمونوگلوبولین تولید میکنند که با اتصال اختصاصی به گیرنده مربوطه روی عامل بیماریزا (ویروس، باکتری، آلرژن)، باعث مرگ یا شناسایی آن توسط سایر سلولهای سیستم ایمنی میشوند.
مطالعه ادامه مطلب 👇👇
🔗 ایمونوگلوبولین چیست ؟ — ساختار، عملکرد و موارد مصرف — کلیک کنید (+)
📌 کانال اختصاصی آموزشی زیست شناسی
آخرین مطالب علمی، مقالات رایگان و ویدئوهای آموزشی زیست شناسی را در کانال اختصاصی [@FaraBio] دنبال کنید. 👇
@FaraBio — مطالب و آموزشهای زیست شناسی فرادرس
❇️ فتوسنتز چیست؟
به تبدیل انرژی نور خورشید به انرژی شیمیایی از طریق بافتهای زنده «فتوسنتز» (Photosynthesis) گفته میشود. در بیشتر موارد، مواد خام مورد نیاز چنین فرایندی آب و دیاکسید کربن به شمار میرود؛ همچنین منبع اولیه انرژی، نور خورشید و محصول نهایی اکسیژن و کربوهیدراتها (برای مثال نشاسته و قند) هستند.
🔹 فهرست مطالب این نوشته
▫️بررسی اجمالی واکنشها
▫️محل اصلی عمل فتوسنتز
▫️ فتوسنتز دو مرحلهای
▫️ فتوسنتز در باکتریها
▫️ بهرهوری انرژی در عمل فتوسنتز
▫️ عوامل مؤثر در فتوسنتز
▫️ سیر تکاملی فتوسنتز
▫️ کشف علمی واکنشهای فتوسنتز
🔸 بررسی اجمالی واکنشها
در اصطلاح شیمیایی، فتوسنتز نمونهای از فرآیند «اکسایش – کاهش» (oxidation-reduction) است. در گیاهان، فتوسنتز از انرژی نور برای اکسیداسیون آب (به عنوان مثال حذف الکترونها) برای تولید اکسیژن مولکولی، یونهای هیدروژنی و الکترونها استفاده میکند. بیشتر یونهای هیدروژن و الکترونها به دیاکسید کربن تبدیل میشوند تا (به عنوان مثال، الکترونها را جذب میکند) به محصولات ارگانیک تبدیل شوند.
🔸 محل اصلی عمل فتوسنتز
تواکنشهای فتوسنتز در قسمتهای کوچک سلول به نام کلروپلاستها رخ میدهد، که خودشان نیز از طریق غشاهای داخلی و خارجی بهوسیله فضای بین غشایی به قسمتهای کوچکتر تقسیم میشوند. فضای داخلی غشاء «استروما» (stroma) نامیده میشود. استروما با یک مایع غنی از آنزیمها پر شده و واکنشهای نوری فتوسنتز را پشتیبانی میکند که در داخل بستههای مسطح غشایی «تالکوکید» (thylakoids) رخ میدهد. بستههای تیلاکوئید، «گرانا» (grana) – تک: گرانوم – نامیده میشوند.
🔸فتوسنتز دو مرحلهای
فتوسنتز زمانی آغاز میگردد که نور توسط کلروفیل و رنگدانههای جانبی جذب شود. تمام طول موج نورها باعث فتوسنتز نمیشوند. طیف عملیاتی فتوسنتز به نوع رنگدانههای موجود بستگی دارد. به عنوان مثال، در گیاهان سبزرنگ، کلروفیلها و «کاروتنوئیدها» (carotenoid) همهی نور مرئی به غیر از سبز را جذب میکنند، که بیشترین جذب برای نورهای بنفش، آبی و قرمز است.
در جلبک قرمز، طیف عملکردی با طیف جذبی «فایکوبلین» (phycobilin) برای نور آبی و سبز همپوشانی دارد که باعث میشود این جلبکها بتوانند در آبهای عمیقتر (طول موجهای بلند توسط گیاهان سبز رنگ فیلتر میشود) رشد کنند. بخش غیر جذبی طیف نور چیزی است رنگ ارگانیسمهای فتوسنتز را تعیین میکند (به عنوان مثال، گیاهان سبز رنگ، جلبکهای قرمز، باکتریهای بنفش) و حداقل طول موج مؤثر برای فتوسنتز در بافتهای مربوطه است.
ادامه این مطلب رایگان را در مجله فرادرس در لینک زیر بخوانید.
🔗 فتوسنتز چیست؟ — به زبان ساده — کلیک کنید.
📌 کانال اختصاصی آموزشهای رایگان زیستشناسی
آخرین مطالب علمی، مقالات رایگان و ویدئوهای آموزشی زیستشناسی را در کانال اختصاصی زیستشناسی فرادرس [@FaraBio] دنبال کنید. 👇
@FaraBio — مطالب و آموزشهای زیستشناسی فرادرس
❇️ فتوسنتز چیست؟
به تبدیل انرژی نور خورشید به انرژی شیمیایی از طریق بافتهای زنده «فتوسنتز» (Photosynthesis) گفته میشود. در بیشتر موارد، مواد خام مورد نیاز چنین فرایندی آب و دیاکسید کربن به شمار میرود؛ همچنین منبع اولیه انرژی، نور خورشید و محصول نهایی اکسیژن و کربوهیدراتها (برای مثال نشاسته و قند) هستند.
🔹 فهرست مطالب این نوشته
▫️بررسی اجمالی واکنشها
▫️محل اصلی عمل فتوسنتز
▫️ فتوسنتز دو مرحلهای
▫️ فتوسنتز در باکتریها
▫️ بهرهوری انرژی در عمل فتوسنتز
▫️ عوامل مؤثر در فتوسنتز
▫️ سیر تکاملی فتوسنتز
▫️ کشف علمی واکنشهای فتوسنتز
🔸 بررسی اجمالی واکنشها
در اصطلاح شیمیایی، فتوسنتز نمونهای از فرآیند «اکسایش – کاهش» (oxidation-reduction) است. در گیاهان، فتوسنتز از انرژی نور برای اکسیداسیون آب (به عنوان مثال حذف الکترونها) برای تولید اکسیژن مولکولی، یونهای هیدروژنی و الکترونها استفاده میکند. بیشتر یونهای هیدروژن و الکترونها به دیاکسید کربن تبدیل میشوند تا (به عنوان مثال، الکترونها را جذب میکند) به محصولات ارگانیک تبدیل شوند.
🔸 محل اصلی عمل فتوسنتز
تواکنشهای فتوسنتز در قسمتهای کوچک سلول به نام کلروپلاستها رخ میدهد، که خودشان نیز از طریق غشاهای داخلی و خارجی بهوسیله فضای بین غشایی به قسمتهای کوچکتر تقسیم میشوند. فضای داخلی غشاء «استروما» (stroma) نامیده میشود. استروما با یک مایع غنی از آنزیمها پر شده و واکنشهای نوری فتوسنتز را پشتیبانی میکند که در داخل بستههای مسطح غشایی «تالکوکید» (thylakoids) رخ میدهد. بستههای تیلاکوئید، «گرانا» (grana) – تک: گرانوم – نامیده میشوند.
🔸فتوسنتز دو مرحلهای
فتوسنتز زمانی آغاز میگردد که نور توسط کلروفیل و رنگدانههای جانبی جذب شود. تمام طول موج نورها باعث فتوسنتز نمیشوند. طیف عملیاتی فتوسنتز به نوع رنگدانههای موجود بستگی دارد. به عنوان مثال، در گیاهان سبزرنگ، کلروفیلها و «کاروتنوئیدها» (carotenoid) همهی نور مرئی به غیر از سبز را جذب میکنند، که بیشترین جذب برای نورهای بنفش، آبی و قرمز است.
در جلبک قرمز، طیف عملکردی با طیف جذبی «فایکوبلین» (phycobilin) برای نور آبی و سبز همپوشانی دارد که باعث میشود این جلبکها بتوانند در آبهای عمیقتر (طول موجهای بلند توسط گیاهان سبز رنگ فیلتر میشود) رشد کنند. بخش غیر جذبی طیف نور چیزی است رنگ ارگانیسمهای فتوسنتز را تعیین میکند (به عنوان مثال، گیاهان سبز رنگ، جلبکهای قرمز، باکتریهای بنفش) و حداقل طول موج مؤثر برای فتوسنتز در بافتهای مربوطه است.
ادامه این مطلب رایگان را در مجله فرادرس در لینک زیر بخوانید.
🔗 فتوسنتز چیست؟ — به زبان ساده — کلیک کنید.
📌 کانال اختصاصی آموزشهای رایگان زیستشناسی
آخرین مطالب علمی، مقالات رایگان و ویدئوهای آموزشی زیستشناسی را در کانال اختصاصی زیستشناسی فرادرس [@FaraBio] دنبال کنید. 👇
@FaraBio — مطالب و آموزشهای زیستشناسی فرادرس
❇️ آنزیم چیست؟
آنزیم یک نوع «کاتالیست» (catalyst) بیولوژیکی است که سرعت واکنش شیمیایی را در موجود زنده تنظیم میکند. اکثر آنزیمها پروتئینها هستند؛ اگرچه برخی نوکلئیک اسیدها به نام ریبوزومها هم قادر به انجام فعالیت کاتالیز محسوب میگردند.
🔹 فهرست مطالب این نوشته
▫️ساختار آنزیمها
▫️چگونه آنزیمها واکنشها را کاتالیز میکنند؟
▫️ تنظیم فعالیت آنزیم
▫️ دگر ریختاری یا آلوستریسم
▫️قوانین نامگذاری آنزیم
▫️ریشهشناسی و تاریخچه
▫️ سینتیک آنزیم
▫️ کاربردهای صنعتی
🔸 ساختار آنزیمها
ساختار آنزیم مهم است، زیرا عملکرد خاص آنزیم در بدن را تعیین میکند. آنزیمها (و سایر پروتئینها) از زنجیرههای اسید آمینه به نام زنجیرههای «پلیپپتیدی» (polypeptide) تشکیل شدهاند. دنبالهی خطی آمینواسیدها تعیینکنندهی مشخصات تاشدگی زنجیرهها به یک ساختار سه بعدی است. یک آنزیم ممکن است فقط یک زنجیرهی پلیپپتیدی داشته باشد که معمولا یک صد آمینواسید یا تعداد بیشتری را به هم پیوند میدهد یا ممکن است شامل چندین زنجیرهی پلیپپتیدی باشد که با هم به عنوان یک واحد عمل میکنند.
اکثر آنزیمها بزرگتر از زیرلایههایی هستند که روی آن عمل میکنند. فقط یک قسمت خیلی کوچک از آنزیم، تقریبا 10 آمینواسید، دارای تماس مستقیم با زیرلایهها است. این ناحیه، جایی که پیوند بین زیرلایهها و واکنش اتفاق میافتد، به عنوان سایت فعال آنزیم شناخته میشود.
🔸 چگونه آنزیمها واکنشها را کاتالیز میکنند؟
یک واکنش کاتالیز شده توسط آنزیمها باید به صورت خود به خودی باشد. بدین معنا که با میل طبیعی بدون نیاز به فشار خارجی صورت پذیرد (از دید ترمودینامیکی، واکنش باید دارای یک انرژی خالص منفی گیبس باشد). به عبارت دیگر، واکنش بدون آنزیم در جهت یکسان با حالت آنزیمدار صورت میگیرد. منتها در حالت بدون آنزیم، واکنش به میزان قابل توجهی کندتر اتفاق میافتد.
به عنوان مثال، تجزیهی ذرات مواد غذایی مانند «کربوهیدراتها» (carbohydrates) به اجزای کوچکتر قند به صورت خود به خودی صورت میگیرد، اما افزودن آنزیمها همانند «آمیلازها» (amylases) در بزاق ما باعث میشود واکنش سریعتر رخ دهد.
🔸تنظیم فعالیت آنزیم
ترکیباتی به نام مهارکنندهها میتوانند سرعت واکنش آنزیم را از طریق مهار رقابتی یا غیر رقابتی کاهش دهند. در مهار رقابتی، مهار کننده به طور مستقیم به سایتهای فعال نشان داده شده متصل شده و از اتصال زیرلایه جلوگیری میکند؛ بنابراین زیرلایه و مهار کننده برای سایتهای فعال آنزیم با هم رقابت میکنند. مهار کنندههای غیر رقابتی به سایتهای فعال متصل نمیشوند.
بلکه به دیگر قسمتهای آنزیم اتصال برقرار میکنند که باعث دور شدن از سایت فعال میگردد. میزان مهار کنندگی کاملا به غلظت مهار کننده بستگی دارد و تحت تاثیر غلظت زیرلایه قرار نخواهد گرفت. به عنوان مثال، «سیانور» (cyanide) سمی با «گروههای پروتز مس» (copper prosthetic groups) از آنزیم «سیتوکروم اکسیداز سی» (cytochrome c oxidase) برای مهار «تنفس یاختهای» (cellular respiration) ترکیب میشود. این مدل از مهارکننده معمولا غیر قابل برگشت پذیر است، به این معنا که آنزیم بعد از تعامل با مهارکننده، هیچ فعالیتی نخواهد داشت.
ادامه این مطلب رایگان را در مجله فرادرس در لینک زیر بخوانید.
🔗 آنزیم چیست؟ — به زبان ساده — کلیک کنید.
📌 کانال اختصاصی آموزشهای رایگان زیستشناسی
آخرین مطالب علمی، مقالات رایگان و ویدئوهای آموزشی زیستشناسی را در کانال اختصاصی زیستشناسی فرادرس [@FaraBio] دنبال کنید. 👇
@FaraBio — مطالب و آموزشهای زیستشناسی فرادرس
❇️ آنزیم چیست؟
آنزیم یک نوع «کاتالیست» (catalyst) بیولوژیکی است که سرعت واکنش شیمیایی را در موجود زنده تنظیم میکند. اکثر آنزیمها پروتئینها هستند؛ اگرچه برخی نوکلئیک اسیدها به نام ریبوزومها هم قادر به انجام فعالیت کاتالیز محسوب میگردند.
🔹 فهرست مطالب این نوشته
▫️ساختار آنزیمها
▫️چگونه آنزیمها واکنشها را کاتالیز میکنند؟
▫️ تنظیم فعالیت آنزیم
▫️ دگر ریختاری یا آلوستریسم
▫️قوانین نامگذاری آنزیم
▫️ریشهشناسی و تاریخچه
▫️ سینتیک آنزیم
▫️ کاربردهای صنعتی
🔸 ساختار آنزیمها
ساختار آنزیم مهم است، زیرا عملکرد خاص آنزیم در بدن را تعیین میکند. آنزیمها (و سایر پروتئینها) از زنجیرههای اسید آمینه به نام زنجیرههای «پلیپپتیدی» (polypeptide) تشکیل شدهاند. دنبالهی خطی آمینواسیدها تعیینکنندهی مشخصات تاشدگی زنجیرهها به یک ساختار سه بعدی است. یک آنزیم ممکن است فقط یک زنجیرهی پلیپپتیدی داشته باشد که معمولا یک صد آمینواسید یا تعداد بیشتری را به هم پیوند میدهد یا ممکن است شامل چندین زنجیرهی پلیپپتیدی باشد که با هم به عنوان یک واحد عمل میکنند.
اکثر آنزیمها بزرگتر از زیرلایههایی هستند که روی آن عمل میکنند. فقط یک قسمت خیلی کوچک از آنزیم، تقریبا 10 آمینواسید، دارای تماس مستقیم با زیرلایهها است. این ناحیه، جایی که پیوند بین زیرلایهها و واکنش اتفاق میافتد، به عنوان سایت فعال آنزیم شناخته میشود.
🔸 چگونه آنزیمها واکنشها را کاتالیز میکنند؟
یک واکنش کاتالیز شده توسط آنزیمها باید به صورت خود به خودی باشد. بدین معنا که با میل طبیعی بدون نیاز به فشار خارجی صورت پذیرد (از دید ترمودینامیکی، واکنش باید دارای یک انرژی خالص منفی گیبس باشد). به عبارت دیگر، واکنش بدون آنزیم در جهت یکسان با حالت آنزیمدار صورت میگیرد. منتها در حالت بدون آنزیم، واکنش به میزان قابل توجهی کندتر اتفاق میافتد.
به عنوان مثال، تجزیهی ذرات مواد غذایی مانند «کربوهیدراتها» (carbohydrates) به اجزای کوچکتر قند به صورت خود به خودی صورت میگیرد، اما افزودن آنزیمها همانند «آمیلازها» (amylases) در بزاق ما باعث میشود واکنش سریعتر رخ دهد.
🔸تنظیم فعالیت آنزیم
ترکیباتی به نام مهارکنندهها میتوانند سرعت واکنش آنزیم را از طریق مهار رقابتی یا غیر رقابتی کاهش دهند. در مهار رقابتی، مهار کننده به طور مستقیم به سایتهای فعال نشان داده شده متصل شده و از اتصال زیرلایه جلوگیری میکند؛ بنابراین زیرلایه و مهار کننده برای سایتهای فعال آنزیم با هم رقابت میکنند. مهار کنندههای غیر رقابتی به سایتهای فعال متصل نمیشوند.
بلکه به دیگر قسمتهای آنزیم اتصال برقرار میکنند که باعث دور شدن از سایت فعال میگردد. میزان مهار کنندگی کاملا به غلظت مهار کننده بستگی دارد و تحت تاثیر غلظت زیرلایه قرار نخواهد گرفت. به عنوان مثال، «سیانور» (cyanide) سمی با «گروههای پروتز مس» (copper prosthetic groups) از آنزیم «سیتوکروم اکسیداز سی» (cytochrome c oxidase) برای مهار «تنفس یاختهای» (cellular respiration) ترکیب میشود. این مدل از مهارکننده معمولا غیر قابل برگشت پذیر است، به این معنا که آنزیم بعد از تعامل با مهارکننده، هیچ فعالیتی نخواهد داشت.
ادامه این مطلب رایگان را در مجله فرادرس در لینک زیر بخوانید.
🔗 آنزیم چیست؟ — به زبان ساده — کلیک کنید.
📌 کانال اختصاصی آموزشهای رایگان زیستشناسی
آخرین مطالب علمی، مقالات رایگان و ویدئوهای آموزشی زیستشناسی را در کانال اختصاصی زیستشناسی فرادرس [@FaraBio] دنبال کنید. 👇
@FaraBio — مطالب و آموزشهای زیستشناسی فرادرس
❇️ مولکول DNA چیست؟
مولکول DNA ( دی ان ای) یا «دئوکسیریبونوکلئیک اسید» (Deoxyribo Nucleic Acid) نام شیمیایی ترکیبی است که تمام اطلاعات ژنتیکی و ویژگیهای وراثتی موجودات زنده را در بر دارد. این مولکول دارای دو رشته بسیار بلند است که به طور مارپیچ در کنار هم قرار میگیرند و ساختاری به شکل «مارپیچ دوتایی» (Double-Helix) را ایجاد میکنند. DNA در تمام سلولهای موجودات زنده یافت میشود و از سلولهای والدی به فرزندان انتقال مییابد.
🔹 فهرست مطالب این نوشته
▫️دی ان ای چیست؟
▫️ساختمان DNA
▫️دی ان ای در کدام قسمت از بدن موجودات مختلف وجود دارد؟
▫️ مراحل متراکم شدن مولکول DNA
▫️ ژن چیست؟
▫️ داستان کشف ساختار DNA
▫️ مدل واتسون و کریک
▫️ ساختمانهای سه بعدی
🔸 دی ان ای چیست؟
دیانای تمام کدها و اطلاعات ژنتیکی جانوران، گیاهان و حتی ویروسها را حمل میکند که این اطلاعات برای رشد، تکامل، بقا، تولید مثل و سایر عملکردهای موجودات، حیاتی است. محل قرارگیری DNA سلولهای جانوران مختلف هسته سلول است که به عنوان مرکز ارسال دستورالعملهای ساخت پروتئینها و انواع RNAهای موجود در بدن جانداران شناخته میشود. این مولکول به دلیل ساختمان و اجزای سازنده آن DNA نام گرفته است.
در واقع ماکرومولکول DNA یک پلیمر بلند است از مولکولهای قند ۵ کربنی (پنتوز)، فسفات به همراه بازهای آلی نیتروژندار تشکیل میشود. دئوکسیریبوز نام قند پنتوز و اسید نوکلئیک نشان دهنده فسفات و بازهای آلی موجود در مولکول است. بازهای آلی نیتروژندار ساختار حلقوی دارند و به چهار شکل در مولکول DNA دیده میشوند: آدنین (A)، گوانین (G)، سیتوزین (C) و تیمین (T).
🔸 ساختمان DNA
مولکول دیانای از واحدهایی به نام «نوکلئوتید» (Nucleotide) ساخته میشود. نوکلئوتیدها از یک قند پنج کربنه، فسفات و یک باز آلی تشکیل شدهاند، به طوری که یک باز آلی با پیوند کووالانسی به قند متصل میشود و یک گروه فسفات از سمت دیگر با پیوند کووالانسی به قند اتصال مییابد. نوکلئوتیدها با پیوند فسفودیاستر از طریق فسفات یک نوکلئوتید و OH قند نوکلئوتید دیگر به هم متصل شده و رشتههای پلی نوکلئوتیدی را میسازند.
🔸 دی ان ای در کدام قسمت از بدن موجودات مختلف وجود دارد؟
با توجه به اینکه دو نوع سلول در جانداران مختلف وجود دارد، پاسخ این سوال میتواند متفاوت باشد. این دو دسته سلول در موجودات زنده شامل سلولهای یوکاریوت و پروکاریوت است. انسان و بسیاری از جانوران دیگر دارای سلولهای یوکاریوت هستند، به این معنی که در سلولهای آنها غشای اختصاصی به دور هسته و سایر اندامکهای درون سلولی قرار دارد.
در سلولهای یوکاریوتی، DNA درون ساختمان هسته قرار گرفته است و مقدار کمی از DNA در اندامکی به نام «میتوکندری» (Mitochondrion) که محل تولید انرژی سلول است، یافت میشود. به دلیل اینکه در هسته سلولی فضای محدودی برای قرارگیری DNA وجود دارد، این مولکول طی فرایندهایی به صورت متراکم در میآید. در سلولهای یوکاریوتی مراحل متفاوتی برای افزایش تراکم DNA و ایجاد فرم «کروموزوم» (Chromosome) از آن انجام میگیرد.
ادامه این مطلب رایگان را در مجله فرادرس در لینک زیر بخوانید.
🔗 مولکول DNA چیست؟ — از صفر تا صد — کلیک کنید.
📌 کانال اختصاصی آموزشهای رایگان زیستشناسی
آخرین مطالب علمی، مقالات رایگان و ویدئوهای آموزشی زیستشناسی را در کانال اختصاصی زیستشناسی فرادرس [@FaraBio] دنبال کنید. 👇
@FaraBio — مطالب و آموزشهای زیستشناسی فرادرس
❇️ مولکول DNA چیست؟
مولکول DNA ( دی ان ای) یا «دئوکسیریبونوکلئیک اسید» (Deoxyribo Nucleic Acid) نام شیمیایی ترکیبی است که تمام اطلاعات ژنتیکی و ویژگیهای وراثتی موجودات زنده را در بر دارد. این مولکول دارای دو رشته بسیار بلند است که به طور مارپیچ در کنار هم قرار میگیرند و ساختاری به شکل «مارپیچ دوتایی» (Double-Helix) را ایجاد میکنند. DNA در تمام سلولهای موجودات زنده یافت میشود و از سلولهای والدی به فرزندان انتقال مییابد.
🔹 فهرست مطالب این نوشته
▫️دی ان ای چیست؟
▫️ساختمان DNA
▫️دی ان ای در کدام قسمت از بدن موجودات مختلف وجود دارد؟
▫️ مراحل متراکم شدن مولکول DNA
▫️ ژن چیست؟
▫️ داستان کشف ساختار DNA
▫️ مدل واتسون و کریک
▫️ ساختمانهای سه بعدی
🔸 دی ان ای چیست؟
دیانای تمام کدها و اطلاعات ژنتیکی جانوران، گیاهان و حتی ویروسها را حمل میکند که این اطلاعات برای رشد، تکامل، بقا، تولید مثل و سایر عملکردهای موجودات، حیاتی است. محل قرارگیری DNA سلولهای جانوران مختلف هسته سلول است که به عنوان مرکز ارسال دستورالعملهای ساخت پروتئینها و انواع RNAهای موجود در بدن جانداران شناخته میشود. این مولکول به دلیل ساختمان و اجزای سازنده آن DNA نام گرفته است.
در واقع ماکرومولکول DNA یک پلیمر بلند است از مولکولهای قند ۵ کربنی (پنتوز)، فسفات به همراه بازهای آلی نیتروژندار تشکیل میشود. دئوکسیریبوز نام قند پنتوز و اسید نوکلئیک نشان دهنده فسفات و بازهای آلی موجود در مولکول است. بازهای آلی نیتروژندار ساختار حلقوی دارند و به چهار شکل در مولکول DNA دیده میشوند: آدنین (A)، گوانین (G)، سیتوزین (C) و تیمین (T).
🔸 ساختمان DNA
مولکول دیانای از واحدهایی به نام «نوکلئوتید» (Nucleotide) ساخته میشود. نوکلئوتیدها از یک قند پنج کربنه، فسفات و یک باز آلی تشکیل شدهاند، به طوری که یک باز آلی با پیوند کووالانسی به قند متصل میشود و یک گروه فسفات از سمت دیگر با پیوند کووالانسی به قند اتصال مییابد. نوکلئوتیدها با پیوند فسفودیاستر از طریق فسفات یک نوکلئوتید و OH قند نوکلئوتید دیگر به هم متصل شده و رشتههای پلی نوکلئوتیدی را میسازند.
🔸 دی ان ای در کدام قسمت از بدن موجودات مختلف وجود دارد؟
با توجه به اینکه دو نوع سلول در جانداران مختلف وجود دارد، پاسخ این سوال میتواند متفاوت باشد. این دو دسته سلول در موجودات زنده شامل سلولهای یوکاریوت و پروکاریوت است. انسان و بسیاری از جانوران دیگر دارای سلولهای یوکاریوت هستند، به این معنی که در سلولهای آنها غشای اختصاصی به دور هسته و سایر اندامکهای درون سلولی قرار دارد.
در سلولهای یوکاریوتی، DNA درون ساختمان هسته قرار گرفته است و مقدار کمی از DNA در اندامکی به نام «میتوکندری» (Mitochondrion) که محل تولید انرژی سلول است، یافت میشود. به دلیل اینکه در هسته سلولی فضای محدودی برای قرارگیری DNA وجود دارد، این مولکول طی فرایندهایی به صورت متراکم در میآید. در سلولهای یوکاریوتی مراحل متفاوتی برای افزایش تراکم DNA و ایجاد فرم «کروموزوم» (Chromosome) از آن انجام میگیرد.
ادامه این مطلب رایگان را در مجله فرادرس در لینک زیر بخوانید.
🔗 مولکول DNA چیست؟ — از صفر تا صد — کلیک کنید.
📌 کانال اختصاصی آموزشهای رایگان زیستشناسی
آخرین مطالب علمی، مقالات رایگان و ویدئوهای آموزشی زیستشناسی را در کانال اختصاصی زیستشناسی فرادرس [@FaraBio] دنبال کنید. 👇
@FaraBio — مطالب و آموزشهای زیستشناسی فرادرس
❇️ لیپید چیست؟
«لیپیدها» (Lipid) مانند پروتئینها و اسیدهای نوکلئیک یکی از مهمترین گروههای «مولکولهای زیستی» (Biomolecules) به شمار میآیند. این مولکولهای آلی، نامحلول در آب و محلول در حلالهای غیرقطبی هستند و در ترشحات و بخشهای مختلف سلولی یافت میشوند. ساختار این مولکولها اغلب غیرقطبی بوده و نواحی کمی از ساختمان آنها دارای بخشهای قطبی است.
اگرچه اصطلاح لیپید اغلب به عنوان مترادف «چربی» (Fat) مورد استفاده قرار میگیرد، اما در واقع، چربیها زیر گروهی از لیپیدها به نام «تریگلیسیریدها» (Triglycerides) را در بر میگیرند. بر خلاف سایر گروههای مولکولی، لیپیدها ساختار گسترده و متنوعی را شامل میشوند که از میان این ساختارها میتوان به فسفولیپیدها (اجزای غشای سلولی)، استرولها (کلسترول و هورمونهای استروئیدی) و مشتقات لیپیدی پیچیدهتر مانند گلیکولیپیدها (ساختارهای قند – لیپید) اشاره کرد.
🔹 فهرست مطالب این نوشته
▫️ نقش و عملکرد لیپید
▫️ طبقهبندی لیپیدها
🔸 نقش و عملکرد لیپید
با وجود اختلاف نظر درباره لیپیدهای خاص (به خصوص چربیها و کلسترول)، وجود بسیاری از لیپیدها برای زندگی ضروری است و نقشهای مهمی در تغذیه و سلامت بدن انسان دارند. تولید، انتقال و شناسایی این مولکولهای پیچیده با بسیاری از مواد زیستی دیگر، از جمله پروتئینهای اتصال دهنده، آنزیمها و گیرندههای سلولی هماهنگ است. وجود یا عدم وجود لیپیدها یا اختلال در آنزیمها و مسیرهای متابولیکی آنها، میتواند به میزان قابل توجهی بر وضعیت سلامتی فرد تأثیر بگذارد.
از سوی دیگر، مصرف بیش از حد لیپیدها مانند کلسترول و اسیدهای چرب ترانس، ممکن است از عوامل خطر ابتلا به بیماری قلبی عروقی و سایر بیماریهای گردش خون باشد.
🔸 طبقهبندی لیپیدها
اصطلاح لیپید برای طیف گستردهای از مولکولهای هیدروکربنی با منشا زیستی به کار میرود. لیپیدها از نظر ساختاری بسیار متنوع هستند:
● آروماتیک یا آلیفاتیک (با یا بدون حلقه بنزن)
● ساختار بدون حلقه (زنجیره باز) یا ساختار حلقوی
● ساختمان مستقیم یا شاخهای
● اشباع یا غیراشباع
● انعطاف پذیر یا سخت
ادامه این مطلب رایگان را در مجله فرادرس در لینک زیر بخوانید.
🔗 لیپید چیست؟ — به زبان ساده — کلیک کنید.
📌 کانال اختصاصی آموزشهای رایگان زیستشناسی
آخرین مطالب علمی، مقالات رایگان و ویدئوهای آموزشی زیستشناسی را در کانال اختصاصی زیستشناسی فرادرس [@FaraBio] دنبال کنید. 👇
@FaraBio — مطالب و آموزشهای زیستشناسی فرادرس
❇️ لیپید چیست؟
«لیپیدها» (Lipid) مانند پروتئینها و اسیدهای نوکلئیک یکی از مهمترین گروههای «مولکولهای زیستی» (Biomolecules) به شمار میآیند. این مولکولهای آلی، نامحلول در آب و محلول در حلالهای غیرقطبی هستند و در ترشحات و بخشهای مختلف سلولی یافت میشوند. ساختار این مولکولها اغلب غیرقطبی بوده و نواحی کمی از ساختمان آنها دارای بخشهای قطبی است.
اگرچه اصطلاح لیپید اغلب به عنوان مترادف «چربی» (Fat) مورد استفاده قرار میگیرد، اما در واقع، چربیها زیر گروهی از لیپیدها به نام «تریگلیسیریدها» (Triglycerides) را در بر میگیرند. بر خلاف سایر گروههای مولکولی، لیپیدها ساختار گسترده و متنوعی را شامل میشوند که از میان این ساختارها میتوان به فسفولیپیدها (اجزای غشای سلولی)، استرولها (کلسترول و هورمونهای استروئیدی) و مشتقات لیپیدی پیچیدهتر مانند گلیکولیپیدها (ساختارهای قند – لیپید) اشاره کرد.
🔹 فهرست مطالب این نوشته
▫️ نقش و عملکرد لیپید
▫️ طبقهبندی لیپیدها
🔸 نقش و عملکرد لیپید
با وجود اختلاف نظر درباره لیپیدهای خاص (به خصوص چربیها و کلسترول)، وجود بسیاری از لیپیدها برای زندگی ضروری است و نقشهای مهمی در تغذیه و سلامت بدن انسان دارند. تولید، انتقال و شناسایی این مولکولهای پیچیده با بسیاری از مواد زیستی دیگر، از جمله پروتئینهای اتصال دهنده، آنزیمها و گیرندههای سلولی هماهنگ است. وجود یا عدم وجود لیپیدها یا اختلال در آنزیمها و مسیرهای متابولیکی آنها، میتواند به میزان قابل توجهی بر وضعیت سلامتی فرد تأثیر بگذارد.
از سوی دیگر، مصرف بیش از حد لیپیدها مانند کلسترول و اسیدهای چرب ترانس، ممکن است از عوامل خطر ابتلا به بیماری قلبی عروقی و سایر بیماریهای گردش خون باشد.
🔸 طبقهبندی لیپیدها
اصطلاح لیپید برای طیف گستردهای از مولکولهای هیدروکربنی با منشا زیستی به کار میرود. لیپیدها از نظر ساختاری بسیار متنوع هستند:
● آروماتیک یا آلیفاتیک (با یا بدون حلقه بنزن)
● ساختار بدون حلقه (زنجیره باز) یا ساختار حلقوی
● ساختمان مستقیم یا شاخهای
● اشباع یا غیراشباع
● انعطاف پذیر یا سخت
ادامه این مطلب رایگان را در مجله فرادرس در لینک زیر بخوانید.
🔗 لیپید چیست؟ — به زبان ساده — کلیک کنید.
📌 کانال اختصاصی آموزشهای رایگان زیستشناسی
آخرین مطالب علمی، مقالات رایگان و ویدئوهای آموزشی زیستشناسی را در کانال اختصاصی زیستشناسی فرادرس [@FaraBio] دنبال کنید. 👇
@FaraBio — مطالب و آموزشهای زیستشناسی فرادرس
❤1
❇️ تفاوت باکتری و ویروس
شناخت تفاوت باکتری و ویروس یکی از مسائل مهم در زیست شناسی میکروارگانیسمها محسوب میشود. باکتریها و ویروسها هر دو موجودات میکروسکوپی هستند که میتوانند باعث ایجاد بیماری در انسان شوند. در حالی که این میکروارگانیسمها ممکن است ویژگیهای مشترکی داشته باشند، اما با این حال این دو گروه از ارگانیسمها تفاوتهای بسیاری نیز با یکدیگر دارند.
باکتریها به طور معمول بسیار بزرگتر از ویروسها هستند و میتوان آنها را زیر میکروسکوپهای نوری مشاهده کرد. ویروسها تقریباً ۱۰۰۰ برابر کوچکتر از باکتریها هستند و تنها در زیر میکروسکوپ الکترونی قابل مشاهده هستند. باکتریها ارگانیسمهای تک سلولی هستند که به طور جداگانه و مستقل از موجودات دیگر تولید مثل میکنند، در حالی که ویروسها برای تکثیر و تولید مثل خود نیاز به قرارگیری در سلولهای زنده دارند.
🔹 فهرست مطالب این نوشته
▫️ ویروسها و باکتریها کجا زندگی میکنند؟
▫️ فرق ساختار باکتریایی و ویروسی
▫️ تفاوت اندازه و شکل باکتریها و ویروسها
▫️ فرق نحوه تولید مثل باکتریها و ویروسها
▫️ تفاوت بیماریهای ایجاد شده توسط باکتریها و ویروسها
▫️ تفاوت باکتری و ویروس در یک نگاه
🔸 ویروسها و باکتریها کجا زندگی میکنند؟
باکتریها: باکتریها تقریباً در هر مکانی از جمله درون سلولهای موجودات دیگر، روی ارگانیسمهای دیگر و روی سطوح غیرآلی زندگی میکنند. باکتریها قادر هستند، موجودات یوکاریوتی مانند حیوانات، گیاهان و قارچها را آلوده کنند. بعضی از باکتریها به عنوان «Extremophiles» در نظر گرفته میشوند، یعنی میتوانند در شرایط افراطی و بسیار سخت زنده بمانند و تولید مثل کنند. به عنوان مثال، باکتریها میتوانند در محیطهای بسیار سخت مانند دریچههای گرمابی و در معده حیوانات و انسان زنده بمانند.
ویروسها: تقریباً مانند باکتریها، ویروسها نیز در هر محیطی یافت میشوند. آنها پاتوژنهایی هستند که ارگانیسمهای پروکاریوتی و یوکاریوتی از جمله حیوانات، گیاهان، باکتریها و آرکی باکترها را آلوده میکنند. ویروسهایی که آلوده کننده گونههای اکستریموفیل از آرکی باکترها هستند، سازگاری ژنتیکی دارند که آنها را قادر میسازد از شرایط سخت محیطی برای زندگی (دریچههای گرمابی، آبهای گوگردی و غیره) استفاده کنند. بسته به نوع ویروس، ویروسها میتوانند بر روی سطح و روی اشیایی که هر روز از آنها استفاده میکنیم برای مدت زمان مختلف (از یک ثانیه تا یک سال) زنده بمانند.
🔸 فرق ساختار باکتریایی و ویروسی
باکتریها: باکتریها سلولهای پروکاریوتی هستند که تمام خصوصیات موجودات زنده را نشان میدهند. سلولهای باکتریایی حاوی اندامک و DNA هستند که در داخل سیتوپلاسم غوطهور شده و توسط دیواره سلولی احاطه شدهاند. این اندامکها عملکردهای حیاتی را انجام میدهند که باکتریها را قادر میسازد، انرژی را از محیط دریافت کرده و تولید مثل کنند.
ویروسها: ویروسها سلول زنده به شمار نمیآیند، اما به عنوان ذراتی که دارای اسید نوکلئیک (DNA یا RNA) درون یک پوسته غشایی هستند، شناخته میشوند. برخی ویروسها دارای غشای اضافی به نام پاکت ویروس هستند که از فسفولیپیدها و پروتئینهای بدست آمده که از غشای سلولی، سلول میزبانی که قبلا آن را آلوده کرده بودند، تشکیل شده است. این پاکت به ویروس کمک میکند تا با همجوشی با غشای سلول وارد سلول جدید شوند و با جوانه زدن از سلولهای میزبان خود خارج شوند. ویروسهایی که فاقد پوشش ویروسی هستند، به طور معمول توسط اندوسیتوز وارد سلول میشوند و به وسیله اگزوسیتوز یا لیز سلولی از میزبان خارج میشوند. در حالی که ویروسها حاوی ماده ژنتیکی هستند، اما آنها دیواره سلولی یا اندامکهای لازم برای تولید انرژی و تولید مثل ندارند. ویروسها برای تکثیر فقط به یک سلول میزبان متکی هستند.
ادامه این مطلب رایگان را در مجله فرادرس در لینک زیر بخوانید.
🔗 تفاوت باکتری و ویروس — به زبان ساده — کلیک کنید.
📌 کانال اختصاصی آموزشهای رایگان زیستشناسی
آخرین مطالب علمی، مقالات رایگان و ویدئوهای آموزشی زیستشناسی را در کانال اختصاصی زیستشناسی فرادرس [@FaraBio] دنبال کنید. 👇
@FaraBio — مطالب و آموزشهای زیستشناسی فرادرس
❇️ تفاوت باکتری و ویروس
شناخت تفاوت باکتری و ویروس یکی از مسائل مهم در زیست شناسی میکروارگانیسمها محسوب میشود. باکتریها و ویروسها هر دو موجودات میکروسکوپی هستند که میتوانند باعث ایجاد بیماری در انسان شوند. در حالی که این میکروارگانیسمها ممکن است ویژگیهای مشترکی داشته باشند، اما با این حال این دو گروه از ارگانیسمها تفاوتهای بسیاری نیز با یکدیگر دارند.
باکتریها به طور معمول بسیار بزرگتر از ویروسها هستند و میتوان آنها را زیر میکروسکوپهای نوری مشاهده کرد. ویروسها تقریباً ۱۰۰۰ برابر کوچکتر از باکتریها هستند و تنها در زیر میکروسکوپ الکترونی قابل مشاهده هستند. باکتریها ارگانیسمهای تک سلولی هستند که به طور جداگانه و مستقل از موجودات دیگر تولید مثل میکنند، در حالی که ویروسها برای تکثیر و تولید مثل خود نیاز به قرارگیری در سلولهای زنده دارند.
🔹 فهرست مطالب این نوشته
▫️ ویروسها و باکتریها کجا زندگی میکنند؟
▫️ فرق ساختار باکتریایی و ویروسی
▫️ تفاوت اندازه و شکل باکتریها و ویروسها
▫️ فرق نحوه تولید مثل باکتریها و ویروسها
▫️ تفاوت بیماریهای ایجاد شده توسط باکتریها و ویروسها
▫️ تفاوت باکتری و ویروس در یک نگاه
🔸 ویروسها و باکتریها کجا زندگی میکنند؟
باکتریها: باکتریها تقریباً در هر مکانی از جمله درون سلولهای موجودات دیگر، روی ارگانیسمهای دیگر و روی سطوح غیرآلی زندگی میکنند. باکتریها قادر هستند، موجودات یوکاریوتی مانند حیوانات، گیاهان و قارچها را آلوده کنند. بعضی از باکتریها به عنوان «Extremophiles» در نظر گرفته میشوند، یعنی میتوانند در شرایط افراطی و بسیار سخت زنده بمانند و تولید مثل کنند. به عنوان مثال، باکتریها میتوانند در محیطهای بسیار سخت مانند دریچههای گرمابی و در معده حیوانات و انسان زنده بمانند.
ویروسها: تقریباً مانند باکتریها، ویروسها نیز در هر محیطی یافت میشوند. آنها پاتوژنهایی هستند که ارگانیسمهای پروکاریوتی و یوکاریوتی از جمله حیوانات، گیاهان، باکتریها و آرکی باکترها را آلوده میکنند. ویروسهایی که آلوده کننده گونههای اکستریموفیل از آرکی باکترها هستند، سازگاری ژنتیکی دارند که آنها را قادر میسازد از شرایط سخت محیطی برای زندگی (دریچههای گرمابی، آبهای گوگردی و غیره) استفاده کنند. بسته به نوع ویروس، ویروسها میتوانند بر روی سطح و روی اشیایی که هر روز از آنها استفاده میکنیم برای مدت زمان مختلف (از یک ثانیه تا یک سال) زنده بمانند.
🔸 فرق ساختار باکتریایی و ویروسی
باکتریها: باکتریها سلولهای پروکاریوتی هستند که تمام خصوصیات موجودات زنده را نشان میدهند. سلولهای باکتریایی حاوی اندامک و DNA هستند که در داخل سیتوپلاسم غوطهور شده و توسط دیواره سلولی احاطه شدهاند. این اندامکها عملکردهای حیاتی را انجام میدهند که باکتریها را قادر میسازد، انرژی را از محیط دریافت کرده و تولید مثل کنند.
ویروسها: ویروسها سلول زنده به شمار نمیآیند، اما به عنوان ذراتی که دارای اسید نوکلئیک (DNA یا RNA) درون یک پوسته غشایی هستند، شناخته میشوند. برخی ویروسها دارای غشای اضافی به نام پاکت ویروس هستند که از فسفولیپیدها و پروتئینهای بدست آمده که از غشای سلولی، سلول میزبانی که قبلا آن را آلوده کرده بودند، تشکیل شده است. این پاکت به ویروس کمک میکند تا با همجوشی با غشای سلول وارد سلول جدید شوند و با جوانه زدن از سلولهای میزبان خود خارج شوند. ویروسهایی که فاقد پوشش ویروسی هستند، به طور معمول توسط اندوسیتوز وارد سلول میشوند و به وسیله اگزوسیتوز یا لیز سلولی از میزبان خارج میشوند. در حالی که ویروسها حاوی ماده ژنتیکی هستند، اما آنها دیواره سلولی یا اندامکهای لازم برای تولید انرژی و تولید مثل ندارند. ویروسها برای تکثیر فقط به یک سلول میزبان متکی هستند.
ادامه این مطلب رایگان را در مجله فرادرس در لینک زیر بخوانید.
🔗 تفاوت باکتری و ویروس — به زبان ساده — کلیک کنید.
📌 کانال اختصاصی آموزشهای رایگان زیستشناسی
آخرین مطالب علمی، مقالات رایگان و ویدئوهای آموزشی زیستشناسی را در کانال اختصاصی زیستشناسی فرادرس [@FaraBio] دنبال کنید. 👇
@FaraBio — مطالب و آموزشهای زیستشناسی فرادرس
❇️ کبد چرب چیست؟
کبد چرب نام بیماری است که به عنوان «استئاتوز کبدی» (Hepatic Steatosis) نیز شناخته میشود. این بیماری زمانی اتفاق میافتد که چربی به میزان زیاد در کبد انباشته میشود. داشتن مقادیر کمی چربی در کبد طبیعی است، اما چربی خیلی زیاد میتواند سلامتی فرد را به خطر بیاندازد.
کبد دومین عضو بزرگ بدن انسان است. این اندام به هضم مواد غذایی و داروها میپردازد و در جذب و ذخیره مواد مورد نیاز بدن نقش مهمی دارد. چربی زیاد در کبد میتواند باعث التهاب کبد شده و به آن آسیب برساند. این آسیب گاهی اثراتی به جای میگذارد که در نهایت باعث میشود کبد عملکرد خود را به خوبی انجام ندهد.
🔹 فهرست مطالب این نوشته
▫️ کبد چرب چیست؟
▫️ علائم کبد چرب
▫️ دلایل کبد چرب
▫️ تشخیص کبد چرب
▫️ درمان کبد چرب
▫️ رژیم غذایی برای بیماری کبد چرب
▫️ انواع بیماری کبد چرب
▫️ عوامل خطر
▫️ مراحل کبد چرب
🔸 کبد چرب چیست؟
کبد چرب یکی از شایعترین بیماریها در قرن ۲۱ است. این بیماری در اثر رسوب و تجمع بیش از حد چربی در بافت کبد ایجاد میشود. وجود چربی باعث اختلال در عملکرد طبیعی کبد شده که در نهایت با نارسایی کبد خاتمه مییابد. کبد چرب هنگامی به وجود میآید که بدن چربی زیادی تولید کند یا چربی را به اندازه کافی متابولیزه نکند. این چربی اضافی در سلولهای کبدی، تجمع یافته و در این حالت است که فرد به بیماری کبد چرب مبتلا میشود.
🔸 علائم کبد چرب
در بسیاری از موارد، کبد چرب علائم قابل توجهی را ایجاد نمیکند، به خصوص زمانی که کبد چرب از نوع غیر الکلی باشد. به همین دلیل به آن «بیماری خاموش کبد» میگویند. هنگامی که این نوع از کبد چرب در فرد شناسایی و درمان نشود، فرد با پیشرفت بیماری، دچار استئاتو هپاتیت غیر الکلی شده و بیماری در نهایت با سیروز کبدی و سرطان کبد خاتمه مییابد.
🔸 دلایل کبد چرب
عوامل متعددی باعث بروز این بیماری در بدن فرد میشوند. یکی از دلایل مهم و شایع آن سبک زندگی رایج در جوامع امروزی است. این بیماری معمولا در میانسالان شیوع بیشتری دارد ولی با توجه به شیوه کنونی زندگی، کبد چرب در جوانان و حتی کودکان نیز مشاهده میشود. کمتحرکی و داشتن حداقل فعالیتهای فیزیکی، افزایش وزن و استفاده از رژیمهای غذایی پرکالری، مصرف کم فیبر و سبزیجات و افزایش مصرف غذاهای آماده و انواع سسها از عوامل مهم در شیوع بیماری کبد چرب در جوامع امروزی است.
🔸 تشخیص کبد چرب
از آنجایی که این بیماری علائم بالینی آشکاری ندارد، ممکن است مدتها ناشناخته باقی بماند و زمانی که فرد برای انجام معاینات یا چکاپ و آزمایش خون به پزشک مراجعه میکند با بررسی آنزیمهای کبدی پزشک به وجود کبد چرب و اختلال و نارسایی کبد مشکوک شود. در این حالت، پزشک با انجام آزمونهایی نظیر سونوگرافی و ام آر آی و همچنین اسکنهایی نظیر فیبرواسکن از وجود این بیماری اطمینان حاصل میکند. اما بهترین و مطمئنترین روش تشخیص کبد چرب نمونه و تکه برداری از بافت کبد است که به وسیله آن میتوان با اطمینان صددرصد تشخیص داد که فرد به این بیماری مبتلا هست یا خیر.
ادامه این مطلب رایگان را در مجله فرادرس در لینک زیر بخوانید.
🔗 کبد چرب چیست؟ — به زبان ساده — کلیک کنید.
📌 کانال اختصاصی آموزشهای رایگان زیستشناسی
آخرین مطالب علمی، مقالات رایگان و ویدئوهای آموزشی زیستشناسی را در کانال اختصاصی زیستشناسی فرادرس [@FaraBio] دنبال کنید. 👇
@FaraBio — مطالب و آموزشهای زیستشناسی فرادرس
❇️ کبد چرب چیست؟
کبد چرب نام بیماری است که به عنوان «استئاتوز کبدی» (Hepatic Steatosis) نیز شناخته میشود. این بیماری زمانی اتفاق میافتد که چربی به میزان زیاد در کبد انباشته میشود. داشتن مقادیر کمی چربی در کبد طبیعی است، اما چربی خیلی زیاد میتواند سلامتی فرد را به خطر بیاندازد.
کبد دومین عضو بزرگ بدن انسان است. این اندام به هضم مواد غذایی و داروها میپردازد و در جذب و ذخیره مواد مورد نیاز بدن نقش مهمی دارد. چربی زیاد در کبد میتواند باعث التهاب کبد شده و به آن آسیب برساند. این آسیب گاهی اثراتی به جای میگذارد که در نهایت باعث میشود کبد عملکرد خود را به خوبی انجام ندهد.
🔹 فهرست مطالب این نوشته
▫️ کبد چرب چیست؟
▫️ علائم کبد چرب
▫️ دلایل کبد چرب
▫️ تشخیص کبد چرب
▫️ درمان کبد چرب
▫️ رژیم غذایی برای بیماری کبد چرب
▫️ انواع بیماری کبد چرب
▫️ عوامل خطر
▫️ مراحل کبد چرب
🔸 کبد چرب چیست؟
کبد چرب یکی از شایعترین بیماریها در قرن ۲۱ است. این بیماری در اثر رسوب و تجمع بیش از حد چربی در بافت کبد ایجاد میشود. وجود چربی باعث اختلال در عملکرد طبیعی کبد شده که در نهایت با نارسایی کبد خاتمه مییابد. کبد چرب هنگامی به وجود میآید که بدن چربی زیادی تولید کند یا چربی را به اندازه کافی متابولیزه نکند. این چربی اضافی در سلولهای کبدی، تجمع یافته و در این حالت است که فرد به بیماری کبد چرب مبتلا میشود.
🔸 علائم کبد چرب
در بسیاری از موارد، کبد چرب علائم قابل توجهی را ایجاد نمیکند، به خصوص زمانی که کبد چرب از نوع غیر الکلی باشد. به همین دلیل به آن «بیماری خاموش کبد» میگویند. هنگامی که این نوع از کبد چرب در فرد شناسایی و درمان نشود، فرد با پیشرفت بیماری، دچار استئاتو هپاتیت غیر الکلی شده و بیماری در نهایت با سیروز کبدی و سرطان کبد خاتمه مییابد.
🔸 دلایل کبد چرب
عوامل متعددی باعث بروز این بیماری در بدن فرد میشوند. یکی از دلایل مهم و شایع آن سبک زندگی رایج در جوامع امروزی است. این بیماری معمولا در میانسالان شیوع بیشتری دارد ولی با توجه به شیوه کنونی زندگی، کبد چرب در جوانان و حتی کودکان نیز مشاهده میشود. کمتحرکی و داشتن حداقل فعالیتهای فیزیکی، افزایش وزن و استفاده از رژیمهای غذایی پرکالری، مصرف کم فیبر و سبزیجات و افزایش مصرف غذاهای آماده و انواع سسها از عوامل مهم در شیوع بیماری کبد چرب در جوامع امروزی است.
🔸 تشخیص کبد چرب
از آنجایی که این بیماری علائم بالینی آشکاری ندارد، ممکن است مدتها ناشناخته باقی بماند و زمانی که فرد برای انجام معاینات یا چکاپ و آزمایش خون به پزشک مراجعه میکند با بررسی آنزیمهای کبدی پزشک به وجود کبد چرب و اختلال و نارسایی کبد مشکوک شود. در این حالت، پزشک با انجام آزمونهایی نظیر سونوگرافی و ام آر آی و همچنین اسکنهایی نظیر فیبرواسکن از وجود این بیماری اطمینان حاصل میکند. اما بهترین و مطمئنترین روش تشخیص کبد چرب نمونه و تکه برداری از بافت کبد است که به وسیله آن میتوان با اطمینان صددرصد تشخیص داد که فرد به این بیماری مبتلا هست یا خیر.
ادامه این مطلب رایگان را در مجله فرادرس در لینک زیر بخوانید.
🔗 کبد چرب چیست؟ — به زبان ساده — کلیک کنید.
📌 کانال اختصاصی آموزشهای رایگان زیستشناسی
آخرین مطالب علمی، مقالات رایگان و ویدئوهای آموزشی زیستشناسی را در کانال اختصاصی زیستشناسی فرادرس [@FaraBio] دنبال کنید. 👇
@FaraBio — مطالب و آموزشهای زیستشناسی فرادرس
❇️ ایمونولوژی یا ایمنیشناسی پزشکی چیست؟
ایمونولوژی پزشکی (Medical Immunology) شاخهای از علوم زیست پزشکی است که مطالعه ساختار و عملکرد سیستم ایمنی بدن در تمام ارگانیسمها را در بر میگیرد. سیستم ایمنی مهمترین نقش را در شناخت بیماریها ایفا میکند و همچنین با انواع مختلفی از مکانیسمهای دفاعی از بدن انسان در برابر عفونتها محافظت میکند.
ایمونولوژی شامل کلیه واکنشهای فیزیکی، شیمیایی و بیولوژیکی ارگانیسم در برابر مواد و ارگانیسمهای خارجی است. سیستم ایمنی به دو نوع تقسیم میشود: ایمنی ذاتی و ایمنی تطبیقی. ایمنی تطبیقی نیز خود به دو نوع تقسیم میشود که ایمنی هومورال و سلولی نام دارند.
🔹 فهرست مطالب این نوشته
▫️ ایمونولوژی پزشکی یا ایمنشناسی پزشکی چیست؟
▫️ سیستم ایمنی بدن
▫️ نقص ایمنی و ایمنیشناسی بالینی
▫️ ایمونولوژی دامپزشکی
▫️ ایمونولوژیست کیست؟
▫️ تحصیل در رشته ایمنیشناسی پزشکی
🔸 ایمونولوژی پزشکی یا ایمنیشناسی پزشکی چیست؟
ایمونولوژی پزشکی حوزه گستردهای از زیستشناسی است که شامل مطالعه سیستم ایمنی بدن است. سیستم ایمنی همچنین به عنوان سیستم دفاعی بدن نیز شناخته میشود. ایمونولوژی با عملکرد طبیعی و غیرطبیعی سیستم ایمنی بدن سروکار دارد.
ایمونولوژی مطالعه سیستم ایمنی بدن و شاخه بسیار مهمی از علوم پزشکی و بیولوژیکی به شمار میآید. سیستم ایمنی بدن از طریق خطوط مختلف دفاعی، ما را از انواع عفونتها محافظت میکند. اگر سیستم ایمنی بدن آن طور که باید عمل نکند، میتواند منجر به بیماریهایی از جمله خود ایمنی، حساسیت و سرطان شود.
هم اکنون مشخص شده است که پاسخهای ایمنی در روند بسیاری از اختلالات شایع که به طور معمول به عنوان بیماری ایمونولوژیک شناخته نمیشوند، نقش دارد. از جمله این اختلالات میتوان به بیماریهای متابولیکی، قلبی و عروقی و اختلالات عصبی مانند آلزایمر اشاره کرد.
🔸 سیستم ایمنی بدن
سیستم ایمنی بدن، سیستم پیچیدهای از ساختارها و فرآیندهایی است که برای محافظت از بدن در برابر بیماری تکامل یافته است. اجزای مولکولی و سلولی، سیستم ایمنی بدن را تشکیل میدهند. عملکرد این عوامل به دو گروه تقسیم میشوند:
● مکانیسمهای ایمنی ذاتی (Innate Immunity): مکانیسمهایی غیراختصاصی که به صورت ذاتی در یک ارگانیسم انجام میشوند، ایمنی ذاتی میگویند.
● مکانیسم ایمنی اکتسابی (Adaptive Immunity): پاسخهایی که در برابر انواع عوامل بیماریزا و سازگار با آنها توسط سیستم ایمنی بدن، ایجاد میشود مکانیسمهای ایمنی اکتسابی میگویند. در واقع این نوع ایمنی برای هر پاتوژن به صورت اختصاصی پاسخ ایجاد میکند.
🔸 نقص ایمنی و ایمنیشناسی بالینی
سیستم ایمنی بدن یک سیستم بسیار تنظیم شده و متعادل است و وقتی تعادل آن دچار اختلال میشود، انواع بیماریها میتوانند بروز پیدا کنند. تحقیقات در این زمینه شامل مطالعه بیماریها است که در اثر اختلال در سیستم ایمنی ایجاد میشود.
بخش اعظم تحقیقات ایمنیشناسی بالینی بر ایجاد روشهای درمانی جدید و درمانی که میتوانند با تغییر در روش کار سیستم ایمنی بدن، بیماری را کنترل یا درمان کند یا در مورد واکسنها (عملکرد سیستم ایمنی بدن و تقویت واکنش ایمنی بدن در برابر عوامل بیماریزا خاص) تمرکز دارد.
🔸 ایمونولوژی دامپزشکی
ایمونولوژی دامپزشکی شاخهای از ایمونولوژی است که به بهبود سلامت حیوانات اختصاص دارد. حیوانات نیز مانند انسانها، دچار بیماریهایی میشوند که شامل انواع بیماریهایی است که به وسیله عوامل مهاجم در بدن آنها ایجاد میشود یا بیماریهایی که از عدم کارکرد صحیح سیستم ایمنی بدن به وجود میآید.
حیوانات وحشی، خانگی و انواع دامها معمولاً در معرض طیف گستردهای از باکتریهای خطرناک، ویروسها و انگلها قرار دارند که زندگی آنها را به خطر میاندازد. عفونتهای حیوانات میتوانند اثرات گستردهای بر روی بخشهای مختلف فعالیت و زندگی انسان، مانند تولید غذا و کشاورزی داشته باشند.
ادامه این مطلب رایگان را در مجله فرادرس در لینک زیر بخوانید.
🔗 ایمونولوژی یا ایمنی شناسی پزشکی چیست؟ — به زبان ساده — کلیک کنید.
📌 کانال اختصاصی آموزشهای رایگان زیستشناسی
آخرین مطالب علمی، مقالات رایگان و ویدئوهای آموزشی زیستشناسی را در کانال اختصاصی زیستشناسی فرادرس [@FaraBio] دنبال کنید. 👇
@FaraBio — مطالب و آموزشهای زیستشناسی فرادرس
❇️ ایمونولوژی یا ایمنیشناسی پزشکی چیست؟
ایمونولوژی پزشکی (Medical Immunology) شاخهای از علوم زیست پزشکی است که مطالعه ساختار و عملکرد سیستم ایمنی بدن در تمام ارگانیسمها را در بر میگیرد. سیستم ایمنی مهمترین نقش را در شناخت بیماریها ایفا میکند و همچنین با انواع مختلفی از مکانیسمهای دفاعی از بدن انسان در برابر عفونتها محافظت میکند.
ایمونولوژی شامل کلیه واکنشهای فیزیکی، شیمیایی و بیولوژیکی ارگانیسم در برابر مواد و ارگانیسمهای خارجی است. سیستم ایمنی به دو نوع تقسیم میشود: ایمنی ذاتی و ایمنی تطبیقی. ایمنی تطبیقی نیز خود به دو نوع تقسیم میشود که ایمنی هومورال و سلولی نام دارند.
🔹 فهرست مطالب این نوشته
▫️ ایمونولوژی پزشکی یا ایمنشناسی پزشکی چیست؟
▫️ سیستم ایمنی بدن
▫️ نقص ایمنی و ایمنیشناسی بالینی
▫️ ایمونولوژی دامپزشکی
▫️ ایمونولوژیست کیست؟
▫️ تحصیل در رشته ایمنیشناسی پزشکی
🔸 ایمونولوژی پزشکی یا ایمنیشناسی پزشکی چیست؟
ایمونولوژی پزشکی حوزه گستردهای از زیستشناسی است که شامل مطالعه سیستم ایمنی بدن است. سیستم ایمنی همچنین به عنوان سیستم دفاعی بدن نیز شناخته میشود. ایمونولوژی با عملکرد طبیعی و غیرطبیعی سیستم ایمنی بدن سروکار دارد.
ایمونولوژی مطالعه سیستم ایمنی بدن و شاخه بسیار مهمی از علوم پزشکی و بیولوژیکی به شمار میآید. سیستم ایمنی بدن از طریق خطوط مختلف دفاعی، ما را از انواع عفونتها محافظت میکند. اگر سیستم ایمنی بدن آن طور که باید عمل نکند، میتواند منجر به بیماریهایی از جمله خود ایمنی، حساسیت و سرطان شود.
هم اکنون مشخص شده است که پاسخهای ایمنی در روند بسیاری از اختلالات شایع که به طور معمول به عنوان بیماری ایمونولوژیک شناخته نمیشوند، نقش دارد. از جمله این اختلالات میتوان به بیماریهای متابولیکی، قلبی و عروقی و اختلالات عصبی مانند آلزایمر اشاره کرد.
🔸 سیستم ایمنی بدن
سیستم ایمنی بدن، سیستم پیچیدهای از ساختارها و فرآیندهایی است که برای محافظت از بدن در برابر بیماری تکامل یافته است. اجزای مولکولی و سلولی، سیستم ایمنی بدن را تشکیل میدهند. عملکرد این عوامل به دو گروه تقسیم میشوند:
● مکانیسمهای ایمنی ذاتی (Innate Immunity): مکانیسمهایی غیراختصاصی که به صورت ذاتی در یک ارگانیسم انجام میشوند، ایمنی ذاتی میگویند.
● مکانیسم ایمنی اکتسابی (Adaptive Immunity): پاسخهایی که در برابر انواع عوامل بیماریزا و سازگار با آنها توسط سیستم ایمنی بدن، ایجاد میشود مکانیسمهای ایمنی اکتسابی میگویند. در واقع این نوع ایمنی برای هر پاتوژن به صورت اختصاصی پاسخ ایجاد میکند.
🔸 نقص ایمنی و ایمنیشناسی بالینی
سیستم ایمنی بدن یک سیستم بسیار تنظیم شده و متعادل است و وقتی تعادل آن دچار اختلال میشود، انواع بیماریها میتوانند بروز پیدا کنند. تحقیقات در این زمینه شامل مطالعه بیماریها است که در اثر اختلال در سیستم ایمنی ایجاد میشود.
بخش اعظم تحقیقات ایمنیشناسی بالینی بر ایجاد روشهای درمانی جدید و درمانی که میتوانند با تغییر در روش کار سیستم ایمنی بدن، بیماری را کنترل یا درمان کند یا در مورد واکسنها (عملکرد سیستم ایمنی بدن و تقویت واکنش ایمنی بدن در برابر عوامل بیماریزا خاص) تمرکز دارد.
🔸 ایمونولوژی دامپزشکی
ایمونولوژی دامپزشکی شاخهای از ایمونولوژی است که به بهبود سلامت حیوانات اختصاص دارد. حیوانات نیز مانند انسانها، دچار بیماریهایی میشوند که شامل انواع بیماریهایی است که به وسیله عوامل مهاجم در بدن آنها ایجاد میشود یا بیماریهایی که از عدم کارکرد صحیح سیستم ایمنی بدن به وجود میآید.
حیوانات وحشی، خانگی و انواع دامها معمولاً در معرض طیف گستردهای از باکتریهای خطرناک، ویروسها و انگلها قرار دارند که زندگی آنها را به خطر میاندازد. عفونتهای حیوانات میتوانند اثرات گستردهای بر روی بخشهای مختلف فعالیت و زندگی انسان، مانند تولید غذا و کشاورزی داشته باشند.
ادامه این مطلب رایگان را در مجله فرادرس در لینک زیر بخوانید.
🔗 ایمونولوژی یا ایمنی شناسی پزشکی چیست؟ — به زبان ساده — کلیک کنید.
📌 کانال اختصاصی آموزشهای رایگان زیستشناسی
آخرین مطالب علمی، مقالات رایگان و ویدئوهای آموزشی زیستشناسی را در کانال اختصاصی زیستشناسی فرادرس [@FaraBio] دنبال کنید. 👇
@FaraBio — مطالب و آموزشهای زیستشناسی فرادرس
❇️ پاندمی چیست؟ — به زبان ساده
پاندمی بیماری همهگیری است که به صورت جهانی شیوع پیدا میکند. نمونههای زیادی از بیماریهای پاندمیک در تاریخ وجود دارند که جدیدترین آن بیماری همهگیر «کووید-۱۹» (COVID-19) است که در تاریخ ۲۲ اسفند ۱۳۹۸ توسط سازمان بهداشت جهانی به عنوان بیماری پاندمی اعلام شد. عامل این بیماری نوعی از «ویروسهای کرونا» (Corona Viruses) است.
پاندمیها (Pandemic) به طور کلی در ابتدا به عنوان بیماریهای «اپیدمی» (Epidemic) طبقهبندی میشوند که به معنای گسترش سریع یک بیماری در یک منطقه یا مناطق خاص است. شیوع ویروس زیکا (Zika Virus) که در سال 2014 در برزیل آغاز شد و مسیر کارائیب و آمریکای لاتین را نیز طی کرد، تبدیل به یک اپیدمی شد. همان طور که شیوع ابولا در غرب آفریقا در سالهای 2014 تا 2016 نیز به صورت اپیدمی رخ داد.
🔹 فهرست مطالب این نوشته
▫️ پاندمیهای مهم در تاریخ
▫️ پاندمی آنفولانزای خوکی
▫️ پاندمی بیماری طاعون
▫️ پاندمی بیماری وبا
▫️ بیماری پاندمیک چیست؟
🔸 پاندمیهای مهم در تاریخ
در جهان در دورههای مختلفی و توسط عوامل متفاوتی مانند ویروسها و باکتریها و انواع بیماریهای زئوتیک پاندمیها و بیماریهای همهگیری رخ داده که هر کدام کشتههای فراوانی را به جای گذاشتهاند. از جمله این پاندمیها میتوان به آنفولانزای اسپانیایی، آنفولانزای آسیایی، آنفولانزای هنگ کنگی، آنفولانزای خوکی، پاندمی بیماری طاعون، پاندمی بیماری وبا و پاندمی آنفولانزای روسی اشاره کرد. در ادامه و در بخشهای جداگانهای، به بررسی برخی از این پاندمیهای بزرگ جهان میپردازیم.
🔸 پاندمی آنفولانزای خوکی
پاندمی آنفولانزای خوکی نوع H1N1 در سالهای ۲۰۰۹ تا ۲۰۱۰ رخ داده است و ناشی از شیوع گونه جدیدی از ویروسی است که پیش از این باعث ایجاد آنفولانزای اسپانیایی شده بود. آنفولانزای خوکی حدود ۷۰۰ میلیون نفر تا ۱٫۴ میلیارد نفر را در سراسر جهان آلوده کرد که در مقایسه با آنفولانزای اسپانیایی به مراتب جمعیت بیشتری را مبتلا کرده است، اما براساس تحلیلی که در یکی از مجلات معتبر در این زمینه منتشر شده، میزان مرگ و میر آنفولانزای خوکی بسیار کمتر آنفولانزای اسپانیایی است و تخمین زده میشود که نرخ مرگ و میر این بیماری در حدود ۰٫۰۱٪ تا ۰٫۰۸٪ باشد.
🔸 پاندمی بیماری طاعون
یکی از مشهورترین بیماریهای مربوط به تاریخ بشر، شیوع جهانی «طاعون بوبونیک» (Bubonic Plague) بین سالهای 1346 تا 1353 بود که به «مرگ سیاه» (Black Death) معروف شد. این بیماری به دلیل عفونت بدن با باکتری «یرسینیا پستیس» (Yersinia pestis) ایجاد میشود و معمولا از حیوان به خصوص جوندگانی مانند موش به انسان منتقل میشود. این بیماری به قدری در جهان شیوع پیدا کرد و به قدری مهلک بود که در حدود ۳۰ تا ۶۰ درصد از جمعیت اروپا در اواسط قرن چهاردهم بر اثر ابتلا به طاعون جان خود را از دست دادند.
🔸 پاندمی بیماری وبا
اولین «پاندمی بیماری وبا» (Cholera Pandemic) در سال 1817 رخ داد و از کشور روسیه منشا گرفت و در همین کشور در حدود ۱ میلیون نفر بر اثر ابتلا به آن جان باختند. باکتری «ویبریو کلرا» (Vibrio Cholerae) عامل این بیماری است که از طریق آب آلوده یا غذاهای دریایی ناسالم وارد بدن شده و در روده باریک عفونت ایجاد میکند. این باکتری توسط سربازان انگلیسی در ابتدا به کشور هند منتقل شد و پس از آن در سراسر جهان انتشار یافت.
ادامه این مطلب رایگان را در مجله فرادرس در لینک زیر بخوانید.
🔗 پاندمی چیست؟ — به زبان ساده — کلیک کنید.
📌 کانال اختصاصی آموزشهای رایگان زیستشناسی
آخرین مطالب علمی، مقالات رایگان و ویدئوهای آموزشی زیستشناسی را در کانال اختصاصی زیستشناسی فرادرس [@FaraBio] دنبال کنید. 👇
@FaraBio — مطالب و آموزشهای زیستشناسی فرادرس
❇️ پاندمی چیست؟ — به زبان ساده
پاندمی بیماری همهگیری است که به صورت جهانی شیوع پیدا میکند. نمونههای زیادی از بیماریهای پاندمیک در تاریخ وجود دارند که جدیدترین آن بیماری همهگیر «کووید-۱۹» (COVID-19) است که در تاریخ ۲۲ اسفند ۱۳۹۸ توسط سازمان بهداشت جهانی به عنوان بیماری پاندمی اعلام شد. عامل این بیماری نوعی از «ویروسهای کرونا» (Corona Viruses) است.
پاندمیها (Pandemic) به طور کلی در ابتدا به عنوان بیماریهای «اپیدمی» (Epidemic) طبقهبندی میشوند که به معنای گسترش سریع یک بیماری در یک منطقه یا مناطق خاص است. شیوع ویروس زیکا (Zika Virus) که در سال 2014 در برزیل آغاز شد و مسیر کارائیب و آمریکای لاتین را نیز طی کرد، تبدیل به یک اپیدمی شد. همان طور که شیوع ابولا در غرب آفریقا در سالهای 2014 تا 2016 نیز به صورت اپیدمی رخ داد.
🔹 فهرست مطالب این نوشته
▫️ پاندمیهای مهم در تاریخ
▫️ پاندمی آنفولانزای خوکی
▫️ پاندمی بیماری طاعون
▫️ پاندمی بیماری وبا
▫️ بیماری پاندمیک چیست؟
🔸 پاندمیهای مهم در تاریخ
در جهان در دورههای مختلفی و توسط عوامل متفاوتی مانند ویروسها و باکتریها و انواع بیماریهای زئوتیک پاندمیها و بیماریهای همهگیری رخ داده که هر کدام کشتههای فراوانی را به جای گذاشتهاند. از جمله این پاندمیها میتوان به آنفولانزای اسپانیایی، آنفولانزای آسیایی، آنفولانزای هنگ کنگی، آنفولانزای خوکی، پاندمی بیماری طاعون، پاندمی بیماری وبا و پاندمی آنفولانزای روسی اشاره کرد. در ادامه و در بخشهای جداگانهای، به بررسی برخی از این پاندمیهای بزرگ جهان میپردازیم.
🔸 پاندمی آنفولانزای خوکی
پاندمی آنفولانزای خوکی نوع H1N1 در سالهای ۲۰۰۹ تا ۲۰۱۰ رخ داده است و ناشی از شیوع گونه جدیدی از ویروسی است که پیش از این باعث ایجاد آنفولانزای اسپانیایی شده بود. آنفولانزای خوکی حدود ۷۰۰ میلیون نفر تا ۱٫۴ میلیارد نفر را در سراسر جهان آلوده کرد که در مقایسه با آنفولانزای اسپانیایی به مراتب جمعیت بیشتری را مبتلا کرده است، اما براساس تحلیلی که در یکی از مجلات معتبر در این زمینه منتشر شده، میزان مرگ و میر آنفولانزای خوکی بسیار کمتر آنفولانزای اسپانیایی است و تخمین زده میشود که نرخ مرگ و میر این بیماری در حدود ۰٫۰۱٪ تا ۰٫۰۸٪ باشد.
🔸 پاندمی بیماری طاعون
یکی از مشهورترین بیماریهای مربوط به تاریخ بشر، شیوع جهانی «طاعون بوبونیک» (Bubonic Plague) بین سالهای 1346 تا 1353 بود که به «مرگ سیاه» (Black Death) معروف شد. این بیماری به دلیل عفونت بدن با باکتری «یرسینیا پستیس» (Yersinia pestis) ایجاد میشود و معمولا از حیوان به خصوص جوندگانی مانند موش به انسان منتقل میشود. این بیماری به قدری در جهان شیوع پیدا کرد و به قدری مهلک بود که در حدود ۳۰ تا ۶۰ درصد از جمعیت اروپا در اواسط قرن چهاردهم بر اثر ابتلا به طاعون جان خود را از دست دادند.
🔸 پاندمی بیماری وبا
اولین «پاندمی بیماری وبا» (Cholera Pandemic) در سال 1817 رخ داد و از کشور روسیه منشا گرفت و در همین کشور در حدود ۱ میلیون نفر بر اثر ابتلا به آن جان باختند. باکتری «ویبریو کلرا» (Vibrio Cholerae) عامل این بیماری است که از طریق آب آلوده یا غذاهای دریایی ناسالم وارد بدن شده و در روده باریک عفونت ایجاد میکند. این باکتری توسط سربازان انگلیسی در ابتدا به کشور هند منتقل شد و پس از آن در سراسر جهان انتشار یافت.
ادامه این مطلب رایگان را در مجله فرادرس در لینک زیر بخوانید.
🔗 پاندمی چیست؟ — به زبان ساده — کلیک کنید.
📌 کانال اختصاصی آموزشهای رایگان زیستشناسی
آخرین مطالب علمی، مقالات رایگان و ویدئوهای آموزشی زیستشناسی را در کانال اختصاصی زیستشناسی فرادرس [@FaraBio] دنبال کنید. 👇
@FaraBio — مطالب و آموزشهای زیستشناسی فرادرس
❇️ غده هیپوفیز و عملکرد آن
غده هیپوفیز که به آن غده زیر مغزی (Pituitary Gland) نیز گفته میشود، غده کوچکی به اندازه نخود است که در پایه مغز انسان قرار دارد. از غده هیپوفیز به عنوان غده اصلی بدن انسان یاد میشود، زیرا هورمونهای مختلفی را در بدن آزاد میکند که در سیستم گردش خون به حرکت در میآیند و به حفظ هموستاز داخلی بدن کمک میکنند.
🔹 فهرست مطالب این نوشته
▫️ غده هیپوفیز چیست؟
▫️ عملکرد غده هیپوفیز
▫️ محل غده هیپوفیز
▫️ هورمونهای غده هیپوفیز
▫️ ساختار غده هیپوفیز
▫️ اختلالات غده هیپوفیز
▫️ تومورها در غده هیپوفیز
▫️ سایر اختلالات غده هیپوفیز
🔸 غده هیپوفیز چیست؟
غده هیپوفیز (Hypophysis) غده اصلی یا غده غالب بدن است که فعالیت غدههای دیگر را کنترل میکند. غده هیپوفیز وظیفه تولید و ذخیره مجموعهای از هورمونهای مهم را دارد که در ادامه با جزئیات بیشتری درباره آنها صحبت خواهیم کرد. اما، به طور کلی غده هیپوفیز یکی از غدد اصلی سیستم غدد درون ریز بدن است و از طریق مسیرهای مختلفی برای تأثیرگذاری بر بدن کار میکند.
🔸 عملکرد غده هیپوفیز
عملکرد اصلی غده هیپوفیز در توانایی آن در ساخت هورمونهایی است که بسیاری از عملکردهای بدن ما را هدایت میکنند. لوبهای جلویی یا «قدامی» (Anterior) و پشتی یا «خلفی» (Posterior)، غدد ترشحی اولیه هیپوفیز هستند. این غدد توسط سیستم عصبی تحریک میشوند. غده هیپوفیز همچنین به سیگنالهای موجود در مایعات خارج سلول (مانند مقدار ترکیبات محلول یا وجود هورمونهای دیگر) پاسخ میدهد.
غده هیپوفیز با پاسخ به این سیگنالها و رهاسازی هورمونهای مناسب نقش زیادی در هماهنگی بسیاری از فعالیتهای بدن از جمله متابولیسم، هضم، دفع و بسیاری از عملکردهای دیگر دارد. غده هیپوفیز حداقل 8 هورمون مختلف را در پاسخ به تحریکات متفاوت در بدن آزاد میکند. غده هیپوفیز یکی از غدد فعال سیستم غدد درون ریز به شمار میآید.
🔸 محل غده هیپوفیز
غده هیپوفیز تقریباً در مرکز جمجمه انسان قرار دارد، در زیر هیپوتالاموس مغز و پشت پل بویایی جای میگیرد. با توجه به نقش هیپوتالاموس در تنظیم دقیق فعالیت غده هیپوفیز، این مکان در واقع بهترین جایگاه برای قرارگیری غده هیپوفیز به شمار میآید. هدایت و تنظیم هیپوفیز توسط غده هیپوتالاموس به وسیله الیاف عصبی که در این دو ساختار قرار دارند، امکان پذیر شده است و امکان برقراری ارتباط آسان را بین این دو غده فراهم کردهاند.
ادامه این مطلب رایگان را در مجله فرادرس در لینک زیر بخوانید.
🔗 غده هیپوفیز و عملکرد آن — هر آنچه باید بدانید — کلیک کنید.
📌 کانال اختصاصی آموزشهای رایگان زیستشناسی
آخرین مطالب علمی، مقالات رایگان و ویدئوهای آموزشی زیستشناسی را در کانال اختصاصی زیستشناسی فرادرس [@FaraBio] دنبال کنید. 👇
@FaraBio — مطالب و آموزشهای زیستشناسی فرادرس
❇️ غده هیپوفیز و عملکرد آن
غده هیپوفیز که به آن غده زیر مغزی (Pituitary Gland) نیز گفته میشود، غده کوچکی به اندازه نخود است که در پایه مغز انسان قرار دارد. از غده هیپوفیز به عنوان غده اصلی بدن انسان یاد میشود، زیرا هورمونهای مختلفی را در بدن آزاد میکند که در سیستم گردش خون به حرکت در میآیند و به حفظ هموستاز داخلی بدن کمک میکنند.
🔹 فهرست مطالب این نوشته
▫️ غده هیپوفیز چیست؟
▫️ عملکرد غده هیپوفیز
▫️ محل غده هیپوفیز
▫️ هورمونهای غده هیپوفیز
▫️ ساختار غده هیپوفیز
▫️ اختلالات غده هیپوفیز
▫️ تومورها در غده هیپوفیز
▫️ سایر اختلالات غده هیپوفیز
🔸 غده هیپوفیز چیست؟
غده هیپوفیز (Hypophysis) غده اصلی یا غده غالب بدن است که فعالیت غدههای دیگر را کنترل میکند. غده هیپوفیز وظیفه تولید و ذخیره مجموعهای از هورمونهای مهم را دارد که در ادامه با جزئیات بیشتری درباره آنها صحبت خواهیم کرد. اما، به طور کلی غده هیپوفیز یکی از غدد اصلی سیستم غدد درون ریز بدن است و از طریق مسیرهای مختلفی برای تأثیرگذاری بر بدن کار میکند.
🔸 عملکرد غده هیپوفیز
عملکرد اصلی غده هیپوفیز در توانایی آن در ساخت هورمونهایی است که بسیاری از عملکردهای بدن ما را هدایت میکنند. لوبهای جلویی یا «قدامی» (Anterior) و پشتی یا «خلفی» (Posterior)، غدد ترشحی اولیه هیپوفیز هستند. این غدد توسط سیستم عصبی تحریک میشوند. غده هیپوفیز همچنین به سیگنالهای موجود در مایعات خارج سلول (مانند مقدار ترکیبات محلول یا وجود هورمونهای دیگر) پاسخ میدهد.
غده هیپوفیز با پاسخ به این سیگنالها و رهاسازی هورمونهای مناسب نقش زیادی در هماهنگی بسیاری از فعالیتهای بدن از جمله متابولیسم، هضم، دفع و بسیاری از عملکردهای دیگر دارد. غده هیپوفیز حداقل 8 هورمون مختلف را در پاسخ به تحریکات متفاوت در بدن آزاد میکند. غده هیپوفیز یکی از غدد فعال سیستم غدد درون ریز به شمار میآید.
🔸 محل غده هیپوفیز
غده هیپوفیز تقریباً در مرکز جمجمه انسان قرار دارد، در زیر هیپوتالاموس مغز و پشت پل بویایی جای میگیرد. با توجه به نقش هیپوتالاموس در تنظیم دقیق فعالیت غده هیپوفیز، این مکان در واقع بهترین جایگاه برای قرارگیری غده هیپوفیز به شمار میآید. هدایت و تنظیم هیپوفیز توسط غده هیپوتالاموس به وسیله الیاف عصبی که در این دو ساختار قرار دارند، امکان پذیر شده است و امکان برقراری ارتباط آسان را بین این دو غده فراهم کردهاند.
ادامه این مطلب رایگان را در مجله فرادرس در لینک زیر بخوانید.
🔗 غده هیپوفیز و عملکرد آن — هر آنچه باید بدانید — کلیک کنید.
📌 کانال اختصاصی آموزشهای رایگان زیستشناسی
آخرین مطالب علمی، مقالات رایگان و ویدئوهای آموزشی زیستشناسی را در کانال اختصاصی زیستشناسی فرادرس [@FaraBio] دنبال کنید. 👇
@FaraBio — مطالب و آموزشهای زیستشناسی فرادرس
❇️ اکوسیستم یا زیستبوم چیست؟
یک اکوسیستم (Ecosystem) یا زیست بوم به عنوان یک محیط به همراه هر گونه موجود زنده (Biotic Component) و تمام عوامل غیر زنده (Abiotic) که درون آن محیط وجود دارند، تعریف میشود. اکوسیستم همه جنبههای یک زیستگاه را مشخص میکند که شامل تمام برهمکنشهای بین عناصر متفاوت آن است.
🔹 فهرست مطالب این نوشته
▫️اکوسیستم چیست؟
▫️نمونههای زیست بوم
▫️انواع اکوسیستم
🔸 اکوسیستم چیست؟
زیست بوم میتواند گستره وسیعی از نور و بخشهایی از زندگی گیاهی و جانوری را در بر بگیرد. فرایندهایی که در یک زیست بوم انجام میشوند، از تولد و تولید مثل تا مرگ و تجزیه جسد موجودات زنده جانوری و گیاهی را در بر میگیرد.
در یک اکوسیستم، ارگانیسمها به سه دسته کلی طبقهبندی میشوند که شامل تولیدکنندگان یا اتوتروفها (خود پروردگان)، مصرف کنندگان یا هتروتروفها (دگر پروردگان) و تجزیه کنندگان هستند. تمام موجودات گیاهی تولید کنندگان را تشکیل میدهند، مصرف کنندگان شامل ارگانیسمهایی هستند که از گیاهان به عنوان غذا استفاه میکنند و یا سایر حیوانات را میخورند. آخرین گروه یعنی تجزیه کنندگان، شامل باکتریها و گندخواران هستند که مواد و اجساد ارگانیسمهای مرده را شکسته و تجزیه میکنند.
🔸 نمونههای زیست بوم
نمونههای زیادی از اکوسیستم در سراسر کره زمین وجود دارند. اکوسیستم همیشه منطقه بزرگی را پوشش نمیدهد. آنها در برکههای کوچک، داخل خانههای مسکونی و حتی در روده انسان وجود دارند. از طرف دیگر، اکوسیستمها میتوانند مناطق عظیم کره زمین را تحت پوشش خود قرار دهند.
یکی از کوچکترین زیست بومها (در منطقه، نه در جمعیت) درون دستگاه گوارش انسان و بخش روده قرار دارد. این اکوسیستم از نور خورشید انرژی دریافت نمیکند، اما میلیونها ارگانیسم زنده را پشتیبانی میکند. این میکروارگانیسمهای زنده با یک منبع غذایی در یک محیط مرطوب، تاریک و گرم (شرایط مناسب برای این میکروارگانیسمها) زندگی میکنند. بدن ما حاوی هزاران اکوسیستم است که همه آنها کلونیهایی عظیم از ارگانیسمهای سالم یا بیماریزا و تک سلولی را پشتیبانی میکنند.
🔸 انواع اکوسیستم
اکوسیستمها انواع فراوانی دارند. با این حال، در اساسیترین طبقهبندی، آنها شامل سه زیستگاه اصلی هستند:
● اکوسیستم زمینی (Terrestrial Ecosystem)
● اکوسیستم دریایی (Marine Ecosystem)
● اکوسیستم آبی (Aquatic Ecosystem)
به طور طبیعی، این گروهها میتوانند به هزاران اکوسیستم کوچکتر تقسیم شوند که هر یک ترکیبی متفاوت از آب و هوا، زیستگاه و اشکال زندگی را ارائه میدهند.
ادامه این مطلب رایگان را در مجله فرادرس در لینک زیر بخوانید.
🔗اکوسیستم یا زیست بوم چیست؟ — به زبان ساده — کلیک کنید.
📌 کانال اختصاصی آموزشهای رایگان زیستشناسی
آخرین مطالب علمی، مقالات رایگان و ویدئوهای آموزشی زیستشناسی را در کانال اختصاصی زیستشناسی فرادرس [@FaraBio] دنبال کنید. 👇
@FaraBio — مطالب و آموزشهای زیستشناسی فرادرس
❇️ اکوسیستم یا زیستبوم چیست؟
یک اکوسیستم (Ecosystem) یا زیست بوم به عنوان یک محیط به همراه هر گونه موجود زنده (Biotic Component) و تمام عوامل غیر زنده (Abiotic) که درون آن محیط وجود دارند، تعریف میشود. اکوسیستم همه جنبههای یک زیستگاه را مشخص میکند که شامل تمام برهمکنشهای بین عناصر متفاوت آن است.
🔹 فهرست مطالب این نوشته
▫️اکوسیستم چیست؟
▫️نمونههای زیست بوم
▫️انواع اکوسیستم
🔸 اکوسیستم چیست؟
زیست بوم میتواند گستره وسیعی از نور و بخشهایی از زندگی گیاهی و جانوری را در بر بگیرد. فرایندهایی که در یک زیست بوم انجام میشوند، از تولد و تولید مثل تا مرگ و تجزیه جسد موجودات زنده جانوری و گیاهی را در بر میگیرد.
در یک اکوسیستم، ارگانیسمها به سه دسته کلی طبقهبندی میشوند که شامل تولیدکنندگان یا اتوتروفها (خود پروردگان)، مصرف کنندگان یا هتروتروفها (دگر پروردگان) و تجزیه کنندگان هستند. تمام موجودات گیاهی تولید کنندگان را تشکیل میدهند، مصرف کنندگان شامل ارگانیسمهایی هستند که از گیاهان به عنوان غذا استفاه میکنند و یا سایر حیوانات را میخورند. آخرین گروه یعنی تجزیه کنندگان، شامل باکتریها و گندخواران هستند که مواد و اجساد ارگانیسمهای مرده را شکسته و تجزیه میکنند.
🔸 نمونههای زیست بوم
نمونههای زیادی از اکوسیستم در سراسر کره زمین وجود دارند. اکوسیستم همیشه منطقه بزرگی را پوشش نمیدهد. آنها در برکههای کوچک، داخل خانههای مسکونی و حتی در روده انسان وجود دارند. از طرف دیگر، اکوسیستمها میتوانند مناطق عظیم کره زمین را تحت پوشش خود قرار دهند.
یکی از کوچکترین زیست بومها (در منطقه، نه در جمعیت) درون دستگاه گوارش انسان و بخش روده قرار دارد. این اکوسیستم از نور خورشید انرژی دریافت نمیکند، اما میلیونها ارگانیسم زنده را پشتیبانی میکند. این میکروارگانیسمهای زنده با یک منبع غذایی در یک محیط مرطوب، تاریک و گرم (شرایط مناسب برای این میکروارگانیسمها) زندگی میکنند. بدن ما حاوی هزاران اکوسیستم است که همه آنها کلونیهایی عظیم از ارگانیسمهای سالم یا بیماریزا و تک سلولی را پشتیبانی میکنند.
🔸 انواع اکوسیستم
اکوسیستمها انواع فراوانی دارند. با این حال، در اساسیترین طبقهبندی، آنها شامل سه زیستگاه اصلی هستند:
● اکوسیستم زمینی (Terrestrial Ecosystem)
● اکوسیستم دریایی (Marine Ecosystem)
● اکوسیستم آبی (Aquatic Ecosystem)
به طور طبیعی، این گروهها میتوانند به هزاران اکوسیستم کوچکتر تقسیم شوند که هر یک ترکیبی متفاوت از آب و هوا، زیستگاه و اشکال زندگی را ارائه میدهند.
ادامه این مطلب رایگان را در مجله فرادرس در لینک زیر بخوانید.
🔗اکوسیستم یا زیست بوم چیست؟ — به زبان ساده — کلیک کنید.
📌 کانال اختصاصی آموزشهای رایگان زیستشناسی
آخرین مطالب علمی، مقالات رایگان و ویدئوهای آموزشی زیستشناسی را در کانال اختصاصی زیستشناسی فرادرس [@FaraBio] دنبال کنید. 👇
@FaraBio — مطالب و آموزشهای زیستشناسی فرادرس
❇️ سلول چیست؟
سلول یا یاخته، بنیادیترین واحد سازنده بدن موجودات زنده است.
🔹 فهرست مطالب این نوشته
▫️ ساختار سلول
▫️ انواع سلولها
▫️ اندامکهای سلول
▫️ اندازه سلول
🔸 ساختار سلول
سلولها واحدهایی از بدن موجودات هستند که با غشاهای سلولی از هم جدا میشوند و هر یک دارای فضای جداگانه و عملکرد متفاوت هستند. این ساختارها اشکال و اندازههای بسیار متنوعی دارند.
🔸 انواع سلولها
سلولها براساس دیواره هسته به دو دسته تقسیم میشوند. سلولهایی که فاقد دیواره هسته هستند، پروکاریوتها نام دارند و به سلولهایی که دارای ساختار هسته غشادار هستند، یوکاریوت میگویند.
🔸 اندامکهای سلول
در سلولهای یوکاریوتی اندامکهای متفاوتی وجود دارد که هر یک انجام بخشی از عملکرد و وظایف سلولی را به عهده دارند. برخی از اندامکها ساختار مجزا دارند و دارای غشا هستند. اندامکهای مهمی نظیر هسته و میتوکندری غشا دارند. بر همین اساس اندامکهای سلولی را به ۳ دسته طبقهبندی میکنند:
● اندامکهای فاقد غشا
● اندامکهایی با غشای تک لایه
● اندامکهای دارای غشای دو لایه
🔸 اندازه سلول
وجود سلولها، اولین بار در سال ۱۶۶۵ توسط دانشمند انگلیسی به نام «رابرت هوک» (Robert Hook) اثبات شد. با توجه به اینکه سلولها از اتمها بزرگتر هستند، اما سلولها همچنان یکی از ساختارهای بسیار کوچک در بدن موجودات زنده محسوب میشوند.
ادامه این مطلب رایگان را در مجله فرادرس در لینک زیر بخوانید.
🔗 سلول چیست؟ — از صفر تا صد — کلیک کنید.
📌 کانال اختصاصی آموزشهای رایگان زیستشناسی
آخرین مطالب علمی، مقالات رایگان و ویدئوهای آموزشی زیستشناسی را در کانال اختصاصی زیستشناسی فرادرس [@FaraBio] دنبال کنید. 👇
@FaraBio — مطالب و آموزشهای زیستشناسی فرادرس
❇️ سلول چیست؟
سلول یا یاخته، بنیادیترین واحد سازنده بدن موجودات زنده است.
🔹 فهرست مطالب این نوشته
▫️ ساختار سلول
▫️ انواع سلولها
▫️ اندامکهای سلول
▫️ اندازه سلول
🔸 ساختار سلول
سلولها واحدهایی از بدن موجودات هستند که با غشاهای سلولی از هم جدا میشوند و هر یک دارای فضای جداگانه و عملکرد متفاوت هستند. این ساختارها اشکال و اندازههای بسیار متنوعی دارند.
🔸 انواع سلولها
سلولها براساس دیواره هسته به دو دسته تقسیم میشوند. سلولهایی که فاقد دیواره هسته هستند، پروکاریوتها نام دارند و به سلولهایی که دارای ساختار هسته غشادار هستند، یوکاریوت میگویند.
🔸 اندامکهای سلول
در سلولهای یوکاریوتی اندامکهای متفاوتی وجود دارد که هر یک انجام بخشی از عملکرد و وظایف سلولی را به عهده دارند. برخی از اندامکها ساختار مجزا دارند و دارای غشا هستند. اندامکهای مهمی نظیر هسته و میتوکندری غشا دارند. بر همین اساس اندامکهای سلولی را به ۳ دسته طبقهبندی میکنند:
● اندامکهای فاقد غشا
● اندامکهایی با غشای تک لایه
● اندامکهای دارای غشای دو لایه
🔸 اندازه سلول
وجود سلولها، اولین بار در سال ۱۶۶۵ توسط دانشمند انگلیسی به نام «رابرت هوک» (Robert Hook) اثبات شد. با توجه به اینکه سلولها از اتمها بزرگتر هستند، اما سلولها همچنان یکی از ساختارهای بسیار کوچک در بدن موجودات زنده محسوب میشوند.
ادامه این مطلب رایگان را در مجله فرادرس در لینک زیر بخوانید.
🔗 سلول چیست؟ — از صفر تا صد — کلیک کنید.
📌 کانال اختصاصی آموزشهای رایگان زیستشناسی
آخرین مطالب علمی، مقالات رایگان و ویدئوهای آموزشی زیستشناسی را در کانال اختصاصی زیستشناسی فرادرس [@FaraBio] دنبال کنید. 👇
@FaraBio — مطالب و آموزشهای زیستشناسی فرادرس
❇️ تفاوت های جانداران خونگرم و خونسرد
کتابهای مدرسه، کتابهای علمی، مستندهای راز بقا، خبرهای مربوط به دنیای حیات وحش و تقریبا هر رسانه دیگری که به زندگی جانداران مختلف میپردازد، احتمالا جایی هم به این موضوع اختصاصدادهاند که فلان جانداران خونگرم هستند و برخی دیگر خونسرد؛ اما کمتر به مفهوم این دو عبارت یعنی خونگرم و خونسرد پرداختهاند. در بهترین و روشنترین حالت، کتابهای درسی و علمی به ما میگویند پستانداران و پرندگان خونگرم هستند ولی خزندگان، دوزیستان، ماهیها و بقیه جانوران خونسردند.
🔹 فهرست مطالب این نوشته
▫️ خونگرم و خونسرد یعنی چه؟
▫️ چرا برخی جانوران خونگرم شدهاند؟
▫️ جانوران خونسرد مثل درخت، حلقه رشد دارند
▫️ چه موجوداتی به جز پرندگان و پستانداران خونگرم هستند؟
🔸 خونگرم و خونسرد یعنی چه؟
خونگرمی بیش از هر چیز مسئلهای مربوط به حوزه متابولیسم یا سوخت و ساز است. سوخت و ساز یعنی مجموعه تغییرات و واکنشهای شیمیایی که «زندگی» جانداران را پیش میبرند. تنفس سلولی، سوخت و ساز قندها و پروتئینها و چربیها و در کل هر فرایند شیمیایی که درون یاخته (سلول) با تبادل انرژی سروکار دارد، بخشی از سوخت و ساز است.
🔸 چرا برخی جانوران خونگرم شدهاند؟
مهمترین مزیت سوختوساز بالا برای جانوران، توانایی تأمین انرژی برای نیازهای ویژه است. مثلا سرعت رشد جانوران یکی از عوامل مهم در افزایش نرخ بقا و امید به زندگی است.
🔸 جانوران خونسرد مثل درخت، حلقه رشد دارند
میتوان ردپای سرعت بالاتر رشد را در بافتشناسی استخوانهای جانوران خونگرم و خونسرد مشاهده کرد. بسیاری از تحقیقات دیرینهشناسی که به بررسی مقایسهای فیزیولوژی دایناسورها پرداختهاند، مبتنی بر همین روش بوده است. بافت استخوان در جانورانی که رشد سریع دارند یک دست و متخلخل است که نشان میدهد رشد بدون وقفه و با نرخ یکسان انجام شده، اما بافت استخوان جانورانی که رشد آهسته دارند، حاوی لایههای پیدرپی متراکم و بدون تخلخل در میان بافت متخلخل است.
این لایههای متراکم، خطوط توقف رشد هستند و نماینده زمانهایی که رشد جانور متوقف شده یا بسیار کنده شده است. در جانوران خونگرم معمولا خطوط توقف رشد دیده نمیشود، اما در جانوران خونسرد چرا. البته این تمایز همیشه به این دقت نیست.
🔸 چه موجوداتی به جز پرندگان و پستانداران خونگرم هستند؟
همانطور که گفتیم اکنون میدانیم دایناسورها و نیز دست کم سه گروه دیگر از خزندگان منقرضشده (تروسورها، ایکتیوسورها و پلسیوسورها) خونگرم بوده اند. بنابراین نمیتوان به راحتی گفت که تنها پستانداران و پرندگان خونگرم هستند، بلکه برخی از خزندگان نیز میتوانند خونگرم شده باشند.
ادامه این مطلب رایگان را در مجله فرادرس در لینک زیر بخوانید.
🔗 تفاوت های جانداران خونگرم و خونسرد — به زبان ساده — کلیک کنید.
📌 کانال اختصاصی آموزشهای رایگان زیستشناسی
آخرین مطالب علمی، مقالات رایگان و ویدئوهای آموزشی زیستشناسی را در کانال اختصاصی زیستشناسی فرادرس [@FaraBio] دنبال کنید. 👇
@FaraBio — مطالب و آموزشهای زیستشناسی فرادرس
❇️ تفاوت های جانداران خونگرم و خونسرد
کتابهای مدرسه، کتابهای علمی، مستندهای راز بقا، خبرهای مربوط به دنیای حیات وحش و تقریبا هر رسانه دیگری که به زندگی جانداران مختلف میپردازد، احتمالا جایی هم به این موضوع اختصاصدادهاند که فلان جانداران خونگرم هستند و برخی دیگر خونسرد؛ اما کمتر به مفهوم این دو عبارت یعنی خونگرم و خونسرد پرداختهاند. در بهترین و روشنترین حالت، کتابهای درسی و علمی به ما میگویند پستانداران و پرندگان خونگرم هستند ولی خزندگان، دوزیستان، ماهیها و بقیه جانوران خونسردند.
🔹 فهرست مطالب این نوشته
▫️ خونگرم و خونسرد یعنی چه؟
▫️ چرا برخی جانوران خونگرم شدهاند؟
▫️ جانوران خونسرد مثل درخت، حلقه رشد دارند
▫️ چه موجوداتی به جز پرندگان و پستانداران خونگرم هستند؟
🔸 خونگرم و خونسرد یعنی چه؟
خونگرمی بیش از هر چیز مسئلهای مربوط به حوزه متابولیسم یا سوخت و ساز است. سوخت و ساز یعنی مجموعه تغییرات و واکنشهای شیمیایی که «زندگی» جانداران را پیش میبرند. تنفس سلولی، سوخت و ساز قندها و پروتئینها و چربیها و در کل هر فرایند شیمیایی که درون یاخته (سلول) با تبادل انرژی سروکار دارد، بخشی از سوخت و ساز است.
🔸 چرا برخی جانوران خونگرم شدهاند؟
مهمترین مزیت سوختوساز بالا برای جانوران، توانایی تأمین انرژی برای نیازهای ویژه است. مثلا سرعت رشد جانوران یکی از عوامل مهم در افزایش نرخ بقا و امید به زندگی است.
🔸 جانوران خونسرد مثل درخت، حلقه رشد دارند
میتوان ردپای سرعت بالاتر رشد را در بافتشناسی استخوانهای جانوران خونگرم و خونسرد مشاهده کرد. بسیاری از تحقیقات دیرینهشناسی که به بررسی مقایسهای فیزیولوژی دایناسورها پرداختهاند، مبتنی بر همین روش بوده است. بافت استخوان در جانورانی که رشد سریع دارند یک دست و متخلخل است که نشان میدهد رشد بدون وقفه و با نرخ یکسان انجام شده، اما بافت استخوان جانورانی که رشد آهسته دارند، حاوی لایههای پیدرپی متراکم و بدون تخلخل در میان بافت متخلخل است.
این لایههای متراکم، خطوط توقف رشد هستند و نماینده زمانهایی که رشد جانور متوقف شده یا بسیار کنده شده است. در جانوران خونگرم معمولا خطوط توقف رشد دیده نمیشود، اما در جانوران خونسرد چرا. البته این تمایز همیشه به این دقت نیست.
🔸 چه موجوداتی به جز پرندگان و پستانداران خونگرم هستند؟
همانطور که گفتیم اکنون میدانیم دایناسورها و نیز دست کم سه گروه دیگر از خزندگان منقرضشده (تروسورها، ایکتیوسورها و پلسیوسورها) خونگرم بوده اند. بنابراین نمیتوان به راحتی گفت که تنها پستانداران و پرندگان خونگرم هستند، بلکه برخی از خزندگان نیز میتوانند خونگرم شده باشند.
ادامه این مطلب رایگان را در مجله فرادرس در لینک زیر بخوانید.
🔗 تفاوت های جانداران خونگرم و خونسرد — به زبان ساده — کلیک کنید.
📌 کانال اختصاصی آموزشهای رایگان زیستشناسی
آخرین مطالب علمی، مقالات رایگان و ویدئوهای آموزشی زیستشناسی را در کانال اختصاصی زیستشناسی فرادرس [@FaraBio] دنبال کنید. 👇
@FaraBio — مطالب و آموزشهای زیستشناسی فرادرس
❇️ گرسنگی و سیری چگونه رخ میدهند؟
بسیاری از اتفاقات در زندگی همه ما هر روز رخ میدهند. از خواب بیدار میشویم، میببینیم، راه میرویم، تشنه میشویم، غذا میخوریم، میخوابیم و… . این فرایندها آنقدر در زندگی ما تکرار میشوند که تقریباً پرسش در مورد چرایی و چگونگی آنها را فراموش کردهایم. گرسنگی و سیری یکی از این فرآیندهاست.
🔹 فهرست مطالب این نوشته
▫️ گرسنگی و چرخههای روزانه
▫️ گرسنگی و گرلین
▫️ گرسنگی، مغز و هیپوتالاموس
▫️ سیری و هورمونها
🔸 گرسنگی و چرخههای روزانه
هر روز حدود ساعت ۷-۸ بعد از ظهر، نزدیک به زمان شام، یا حوالی ساعاتی که وعده غذایی ناهار را میخوریم، احساس گرسنگی میکنیم. البته این ساعات بسته به عادت زندگی هر فرد متفاوت است، اما در همه ما درست قبل از زمانی که هر روز غذا میخوریم، این حس ایجاد میشود.
در واقع درون بدن ما یک ساعت زیستی قرار دارد که مثل یک ساعت واقعی، تقریباً هر 24 ساعت یکبار چرخهای از اعمال بدن، مانند آزاد شدن هورمونها، گرسنگی، خواب و… را تکرار میکند.
🔸 گرسنگی و گرلین
به جز ساعاتی که بدن عادت به غذا خوردن دارد، وقتی بوی غذا به مشاممان بخورد یا وقتی معده برای حدود دو ساعت خالی باشد، احساس گرسنگی ایجاد میشود. اما چگونه این اتفاق میافتد؟ مثل بسیاری از اعمال بدن، گرسنگی هم توسط هورمونها کنترل میشود. مهمترین عامل موثر در فرایند گرسنگی، هورمونی به نام گرلین (Ghrelin) است.
🔸 گرسنگی، مغز و هیپوتالاموس
عضو دومی که گرلین برای ایجاد حس گرسنگی بر آن اثر میکند، هیپوتالاموس است. در بخش پایینی هیپوتالاموس، قسمتی به نام هستههای قوسی (Arcuate Nucleus) وجود دارد که یک انتقالدهنده عصبی به نام نوروپپتید (Y (NPY تولید میکند. انتقالدهنده عصبی، مادهای شیمیایی است که یک پیغام عصبی را به سلولهای اطراف منتقل میکند.
🔸 سیری و هورمونها
بعد از حس گرسنگی، یک وعدهی غذایی تهیه کرده و میخوریم. غذایی که میخوریم وارد معده میشود و آن جا توسط حرکات معده و اسید معده، خرد و لهیده میشود، مقداری از مواد مغذی آن از دیواره معده جذب میشود و باقی غذا با تخلیه معده، به رودهی باریک میریزد.
وقتی غذا در ابتدای روده باریک قرار دارد، از سلولهای ابتدای روده هورمونی به نام کولهسیتوکنین (Cholecystokinin) ترشح میشود. وظیفه اصلی این هورمون کمک به هضم پروتئین و چربی در روده است، اما ضمن آن، این پیغام را به مغز میرساند که غذا در ابتدای روده باریک است و نیازی به غذای بیشتر نیست.
ادامه این مطلب رایگان را در مجله فرادرس در لینک زیر بخوانید.
🔗 گرسنگی و سیری چگونه رخ میدهند؟ — کلیک کنید.
📌 کانال اختصاصی آموزشهای رایگان زیستشناسی
آخرین مطالب علمی، مقالات رایگان و ویدئوهای آموزشی زیستشناسی را در کانال اختصاصی زیستشناسی فرادرس [@FaraBio] دنبال کنید. 👇
@FaraBio — مطالب و آموزشهای زیستشناسی فرادرس
❇️ گرسنگی و سیری چگونه رخ میدهند؟
بسیاری از اتفاقات در زندگی همه ما هر روز رخ میدهند. از خواب بیدار میشویم، میببینیم، راه میرویم، تشنه میشویم، غذا میخوریم، میخوابیم و… . این فرایندها آنقدر در زندگی ما تکرار میشوند که تقریباً پرسش در مورد چرایی و چگونگی آنها را فراموش کردهایم. گرسنگی و سیری یکی از این فرآیندهاست.
🔹 فهرست مطالب این نوشته
▫️ گرسنگی و چرخههای روزانه
▫️ گرسنگی و گرلین
▫️ گرسنگی، مغز و هیپوتالاموس
▫️ سیری و هورمونها
🔸 گرسنگی و چرخههای روزانه
هر روز حدود ساعت ۷-۸ بعد از ظهر، نزدیک به زمان شام، یا حوالی ساعاتی که وعده غذایی ناهار را میخوریم، احساس گرسنگی میکنیم. البته این ساعات بسته به عادت زندگی هر فرد متفاوت است، اما در همه ما درست قبل از زمانی که هر روز غذا میخوریم، این حس ایجاد میشود.
در واقع درون بدن ما یک ساعت زیستی قرار دارد که مثل یک ساعت واقعی، تقریباً هر 24 ساعت یکبار چرخهای از اعمال بدن، مانند آزاد شدن هورمونها، گرسنگی، خواب و… را تکرار میکند.
🔸 گرسنگی و گرلین
به جز ساعاتی که بدن عادت به غذا خوردن دارد، وقتی بوی غذا به مشاممان بخورد یا وقتی معده برای حدود دو ساعت خالی باشد، احساس گرسنگی ایجاد میشود. اما چگونه این اتفاق میافتد؟ مثل بسیاری از اعمال بدن، گرسنگی هم توسط هورمونها کنترل میشود. مهمترین عامل موثر در فرایند گرسنگی، هورمونی به نام گرلین (Ghrelin) است.
🔸 گرسنگی، مغز و هیپوتالاموس
عضو دومی که گرلین برای ایجاد حس گرسنگی بر آن اثر میکند، هیپوتالاموس است. در بخش پایینی هیپوتالاموس، قسمتی به نام هستههای قوسی (Arcuate Nucleus) وجود دارد که یک انتقالدهنده عصبی به نام نوروپپتید (Y (NPY تولید میکند. انتقالدهنده عصبی، مادهای شیمیایی است که یک پیغام عصبی را به سلولهای اطراف منتقل میکند.
🔸 سیری و هورمونها
بعد از حس گرسنگی، یک وعدهی غذایی تهیه کرده و میخوریم. غذایی که میخوریم وارد معده میشود و آن جا توسط حرکات معده و اسید معده، خرد و لهیده میشود، مقداری از مواد مغذی آن از دیواره معده جذب میشود و باقی غذا با تخلیه معده، به رودهی باریک میریزد.
وقتی غذا در ابتدای روده باریک قرار دارد، از سلولهای ابتدای روده هورمونی به نام کولهسیتوکنین (Cholecystokinin) ترشح میشود. وظیفه اصلی این هورمون کمک به هضم پروتئین و چربی در روده است، اما ضمن آن، این پیغام را به مغز میرساند که غذا در ابتدای روده باریک است و نیازی به غذای بیشتر نیست.
ادامه این مطلب رایگان را در مجله فرادرس در لینک زیر بخوانید.
🔗 گرسنگی و سیری چگونه رخ میدهند؟ — کلیک کنید.
📌 کانال اختصاصی آموزشهای رایگان زیستشناسی
آخرین مطالب علمی، مقالات رایگان و ویدئوهای آموزشی زیستشناسی را در کانال اختصاصی زیستشناسی فرادرس [@FaraBio] دنبال کنید. 👇
@FaraBio — مطالب و آموزشهای زیستشناسی فرادرس
❇️ ویروس چیست؟
ویروس یک واحد ژنتیکی عفونی است و از میان تمام انواع باکتریها، ساختمانی کوچکتر دارد.
🔹 فهرست مطالب این نوشته
▫️ساختار ویروس
▫️مواد ژنتیکی
▫️اندازه ویروس
▫️ویروسهای پوشش دار (Enveloped Viruses)
🔸 ساختار ویروس
یک ذره ویروسی کامل به نام «ویرون» (Virion) شناخته میشود. ویرونها کمی بیشتر از یک انتقال دهنده ژن هستند، به طوری که دارای حداقل میزان نوکلئیک اسید بوده که توسط یک پوشش پروتئینی به نام «کپسید» (Capsid) پوشیده شده است.
🔸 مواد ژنتیکی
در گونههای مختلف ویروس هر دو نوع اسید نوکلئیک یعنی DNA و RNA یافت میشوند اما در هر ویروس فقط یکی از آنها وجود دارد و هیچ ویروسی به طور همزمان دارای DNA و RNA نیست. در این مورد تنها یک استثنا وجود دارد؛ «سیتومگالویروس» (Cytomegalovirus)، نام ویروسی انسانی است که به طور همزمان یک DNA مرکزی و رشته mRNA دارد.
🔸 اندازه ویروس
ویروسهایی که تاکنون مورد مطالعه قرار گرفتهاند، قطرهایی بین 10 تا 400 نانومتر دارند.
🔸 ویروسهای پوشش دار (Enveloped Viruses)
علاوه بر کپسید برخی از ویروسها میتوانند غشای پلاسمایی تغییر یافتهای از سلول میزبان آلوده شده را در اطراف خود به عنوان غشای محافظ قرار دهند. این غشا دارای یک لایه لیپید بیرونی است که «پاکت ویروسی» (Viral Envelope) نام دارد.
مطالعه ادامه مطلب 👇👇
🔗 ویروس چیست؟ — به زبان ساده — کلیک کنید.
📌 کانال اختصاصی آموزشی زیستشناسی
آخرین مطالب علمی، مقالات رایگان و ویدئوهای آموزشی زیستشناسی را در کانال اختصاصی [@FaraBio] دنبال کنید. 👇
@FaraBio — مطالب و آموزشهای زیستشناسی فرادرس
❇️ ویروس چیست؟
ویروس یک واحد ژنتیکی عفونی است و از میان تمام انواع باکتریها، ساختمانی کوچکتر دارد.
🔹 فهرست مطالب این نوشته
▫️ساختار ویروس
▫️مواد ژنتیکی
▫️اندازه ویروس
▫️ویروسهای پوشش دار (Enveloped Viruses)
🔸 ساختار ویروس
یک ذره ویروسی کامل به نام «ویرون» (Virion) شناخته میشود. ویرونها کمی بیشتر از یک انتقال دهنده ژن هستند، به طوری که دارای حداقل میزان نوکلئیک اسید بوده که توسط یک پوشش پروتئینی به نام «کپسید» (Capsid) پوشیده شده است.
🔸 مواد ژنتیکی
در گونههای مختلف ویروس هر دو نوع اسید نوکلئیک یعنی DNA و RNA یافت میشوند اما در هر ویروس فقط یکی از آنها وجود دارد و هیچ ویروسی به طور همزمان دارای DNA و RNA نیست. در این مورد تنها یک استثنا وجود دارد؛ «سیتومگالویروس» (Cytomegalovirus)، نام ویروسی انسانی است که به طور همزمان یک DNA مرکزی و رشته mRNA دارد.
🔸 اندازه ویروس
ویروسهایی که تاکنون مورد مطالعه قرار گرفتهاند، قطرهایی بین 10 تا 400 نانومتر دارند.
🔸 ویروسهای پوشش دار (Enveloped Viruses)
علاوه بر کپسید برخی از ویروسها میتوانند غشای پلاسمایی تغییر یافتهای از سلول میزبان آلوده شده را در اطراف خود به عنوان غشای محافظ قرار دهند. این غشا دارای یک لایه لیپید بیرونی است که «پاکت ویروسی» (Viral Envelope) نام دارد.
مطالعه ادامه مطلب 👇👇
🔗 ویروس چیست؟ — به زبان ساده — کلیک کنید.
📌 کانال اختصاصی آموزشی زیستشناسی
آخرین مطالب علمی، مقالات رایگان و ویدئوهای آموزشی زیستشناسی را در کانال اختصاصی [@FaraBio] دنبال کنید. 👇
@FaraBio — مطالب و آموزشهای زیستشناسی فرادرس