○ چطور بدون شناسایی به #بیمارستان مراجعه کنیم؟

۱. اگر به اورژانس زنگ می‌زنید از عبارت تیرخوردن، ساچمه یا اعتراضات استفاده نکنید! می‌تونید بگید افتاده یا شیشه شکسته یا هر چیز دیگه.

۲. اول همراه بیمار با پزشک یا پرستار داخل بیمارستان هماهنگ کنه بعد بیمار رو بیارید. موقع تشکیل پرونده هم کلی‌گویی کنید.
به هیچ وجه به حراست یا لباس شخصی اعتماد نکنید. فقط به پرستار یا پزشک مربوطه به صورت خصوصی بگید که چی شده و بهشون یادآوری کنید در پرونده ثبت نکنن. در مورد چشم حتما به مرکز دارای متخصص چشم پزشک مراجعه شده و بگید که چیزی داخل چشم پریده یا پلیسه رفته.

۳. ترجیحا از قبل بدونید که اگر در خیابون آسیب دیدین چکار می‌کنید و کدوم مرکز درمانی می‌رید. امکانات ساده درمانی در منزل و ترجیحا در خیابان داشته باشید.

نکته مهم:
در بیمارستان‌ها به حراست یا لباس شخصی اعتماد نکنید. طبق قانون رازداری غیر از کادر درمان کسی حق نداره از اطلاعات شما خبردار بشه.
در بیمارستان به هیچ وجه در مورد اعتراضات، باتوم، ساچمه و .. صحبت نکنید.

○ توصیه‌های عمومی در مورد #ساچمه

۱. پالت‌ها را خارج نکنید!

۲. بهترین راه درمان ساچمه، ساچمه نخوردنه! با روش‌های مبارزاتی، حفظ فاصله و استفاده از محافظ و لباس چند لایه از خودتون محافظت کنید.

۳. روزانه دو نوبت با آب و شامپو بچه بشویید و با یک گاز وازلینه ( گاز ساده + وازلین ) روی آن را بپوشانید.

۴. کپسول سفالکسین ۵۰۰ هر ۶ ساعت تا ۵ روز مصرف شود.

۵. صورتی که پالت در نقطه حساسی نباشد نیاز به خروج نخواهد داشت. با رعایت توصیه‌های بالا بافت اطراف آن فیبروزه شده و مشکل خاصی برای شما ایجاد نخواهد کرد.

۶. در صورت ماندن پالت‌ها در بدن به خاطر داشته باشید که آینده در صورت نیاز به mri به پزشک خود اطلاع دهید (برخی گونه از این تیرها منعی ندارن ولی چون جنس این تیرها رو دقیق نمی‌دونیم mri نباید انجام شود).


○ برخورد ساچمه با اندام (دست و پا)
معمولا خطرناک نمی‌باشد. در صورت نبود علایم هشدار زیر می‌توانید در موقعیت مناسب و امن
به بیمارستان یا درمانگاه جراحی یا ارتوپدی مراجعه نمایید.

علایم هشدار :
۱. سردی یک‌طرفه اندام
۲. بی‌حسی یا ناتوانی در حرکات اندام
۳. تورم و سفتی اندام
۴. خونریزی جهنده یا غیر قابل کنترل

در صورت وجود هر کدام از این علایم اندام را ثابت کرده تا کمترین جابه‌جایی را داشته باشد. در سطح بالاتر از قلب قرار دهید و با فشار گاز یا پارچه تمیز جلوی خونریزی را بگیرید سپس به
بیمارستان مراجه کنید.

○ برخورد #ساچمه با شکم
حتما باید به صورت اورژانسی به مرکزی که متخصص جراحی داشته باشد مراجعه نمایید. تنها در صورتی قابل اغماض است که بسیار سطحی باشد.

○ برخورد ساچمه با قفسه سینه
بهتر است به بیمارستان یا ترجیحا مرکزی که جراح داشته باشد مراجعه کنید. در صورت امن‌نبودن دسترسی و خوب بودن حال عمومی و نداشتن تنگی نفس می‌توانید یک عکس اکس‌ری
قفسه سینه گرفته و با پزشک معتمد خود به صورت محلی یا مجازی مشورت بگیرید.

○ برخورد ساچمه با گردن
توصیه اکید به مراجعه اورژانسی به مرکزی که مخصص جراح دارد.
علایم هشدار بسیار خطرناک: خونریزی شدید/تشکیل هماتوم بزرگ (توده بزرگ شونده یا ضربان‌دار)، علایم عصبی مثل بی‌حسی مشکل در حرکت و غیر قرینگی صورت، خروج حباب هوا از زخم. سرفه خونی، تنگی نفس /
علایم هشدار خطرناک: خونریزی خفیف/ تشکیل هماتوم با اندازه ثابت و بدون ضربان/ تغییر صدا/ مشکل در بلع

○ برخورد ساچمه با صورت
در صورت برخورد به صورت معمولا خطر جانی ندارد. توصیه به رعایت توصیه‌های عمومی
و مراجعه به متخصص گوش و حلق و بینی یا جراح پلاستیک در صورت برخورد ساچمه با چشم یا بافت اطراف چشم! به هیچ عنوان دست‌کاری نشده و در اولین فرصت به متخصص چشم مراجعه شود.

منبع

مدیریت آسیب به سر

دستورالعمل رسیدگی اولیه به افرادی که دچار حادثه به سر شده‌اند.
تمام سعی خود را کرده‌ایم تا این راهنما در کمال اختصار و سهولت نوشته شود تا برای تمام هم‌وطنان مفید باشد.

○ اقدامات اولیه در زیر آتش یا تهاجم اشخاص متهاجم
در زیر خط آتش یا تهاجم، هیچ اقدامی نمی‌کنیم. فقط اگر خونریزی خارجی وجود دارد با فشار مستقیم خون‌ریزی را کنترل و مصدوم را از زیر آتش خارج می‌کنیم.

○ اقدامات اولیه در صحنه
زمانی که کسی در نزدیکی شما دچار ضربه به سر می‌گردد نیاز است ارزیابی‌های زیر انجام
شده و مطابق با شرایط واکنش داده شود.

۱. ارزیابی هوشیاری بیمار:
سطح هوشیاری بیمار را با بررسی این ۳ مورد مشخص کنید:
الف) چشمان بیمار باز است؟
ب) بیمار به صدای شما واکنش نشان می‌دهد؟
ج) بیمار به تحریک دردناک پاسخ می دهد ( ناله کردن و یا حرکت دادن اندام)

در صورتی که جواب هر ۳ سوال بالا مثبت است، بیمار را از محل خطر دور کرده وارد مرحله دوم می‌شویم. ولی در صورتی که جواب هر یک از سوالات منفی باشد، نیاز به اقدامات فوری
وجود دارد که در ادامه صحبت خواهد شد.

۲. آسیب وارد شده به صورت زخم باز و خون‌ریزی دهنده است یا به صورت بسته و بدون خونریزی فرورفتگی یا برآمدگی واضح در استخوان‌های سر و صورت دیده می‌شود:

الف) خون‌ریزی دهنده: روی زخم را در صورت امکان با یک گاز یا یک پارچه تمیز بپوشانید.
در صورتی که ضربه به سر وارد شده است و احتمال شکستگی استخوان در آن ناحیه وجود
دارد از فشار دادن زخم برای جلوگیری از خونریزی پرهیز کنید.

ب) آسیب بدون خونریزی: نیاز به اقدام اورژانسی در محل وجود ندارد. اما اگر تغییر شکل
استخوان دیده شود مراجعه سریع به مرکز درمانی ضروری است.

در صورتی که جواب هر یک از سوالات مرحله یک منفی باشد اقدامات را به شرح عکس انجام دهید.

زخم خونریزی دهنده #شکستگی واضح استخوان دارد؟
با گاز یا پارچه تمیزپوشانیم و در صورت شکستگی به مرکز درمانی مراجعه کنی
بیمار هوشیار است؟
نیاز به اقدام اورژانسی ندارد.

ارزیابی ثانویه وضعیت ندارد
۱. بررسی تنفس بیمار
۲. بررسی راه هوایی بیمار
۳. بررسی نبض بیمار
اختلال در موارد بالا انتقال به مرکز درمانی دارد
شروع احیای قلبی ریوی اولیه و تماس با اورژانس

در صورت ادامه حضور عامل خطر بیمار را از محل دور کنید ولی در صورت رفع عامل خطر بیمار را روی سطح صاف قرار داده سر و شانه ها را کمی بالاتر از سطح بدن قرار دهید اقدامات زیر را انجام دهید:

۱. بررسی تنفس بیمار با نگاه کردن به حرکت قفسه سینه یا قرار دادن پوست صورت در برابر
بینی
۲. راه هوایی بیمار را با باز کردن دهان بررسی کنید و در صورت وجود ترشحات، سر و تنه فرد
مصدوم را به یک سمت برگردانید تا تخلیه شود (فقط سر را برنگردانید و مراقب آسیب
به ستون فقرات گردن باشید، حتما سر و تنه با هم چرخانده شود).
۳. نبض بیمار را چک کنید.
۴. در صورت اشکال در هر یک از موارد فوق اقدام به احیای بیمار فرمایید. ولی در صورت اطمینان از مثبت بودن هرسه مرحله بالا بیمار را با ثابت نگه داشتن سر و گردن به مرکز درمانی منتقل کنید.

ارزیابی‌های ثانویه
ارزیابی ثانویه برای بیمارانی که در مرحله اول نیاز به مراجعه سریع به مرکز درمانی نداشته اند
انجام میگیرد و تا چند روز ادامه دارد. علائم ثانویه را به سه رنگ قرمز ( پرخطر) زرد ( خطر
متوسط) و سبز( کم خطر) تقسیم می‌کنیم. وضعیت قرمز نیاز به رسیدگی سریع و وضعیت زرد
نیاز به مراقبت و پایش نزدیک دارند و در صورت عدم بهبود یا تکرار علائم طی ۲۴ الى ۴۸
ساعت باید به مرکز درمانی مراجعه کنند. ولی وضعیت سبز تا زمانی که علائم به سمت وضعیت زرد یا قرمز حرکت نکنند نیازمند مراجعه به مرکز درمانی نیستند.

قرمز:
۱. خونریزی شدید از سر یا صورت
۲. استفراغ‌های مکرر ( بیش از 2 نوبت)
۳. افت هوشیاری بیش از یک دقیقه 4
۴. خونمردگی و سیاهی زیر چشم ها و پشت گوش‌ها
۵. تفاوت اندازه مردمک دو چشم ( یکی بزرگتر و یکی کوچکتر)
۶. اختلال در تکلم
۷. تاری دید شدید و دوبینی
۸. اختلال حافظه بیش از 30 دقیقه
۹. سردرد شدید بدون پاسخ به مسکن
۱۰. سرگیجه شدید
۱۱. اختلال حرکت یک یا چند اندام
۱۲. اختلال تنفسی

زرد:
۱. تهوع
۲. یک نوبت استفراغ
۳. افت هوشیاری کمتر از ۱ دقیقه
۴. اختلال حافظه کمتر از ۳۰ دقیقه
۵. سردردی که با مسکن بهتر می‌شود
۶. منگی و گیجی مداوم و تغییر رفتار
۷. تاری دید مختصر

سبز:
۱. اختلال تمرکز
۲. خستگی
۳. کم‌خوابی
۴. سبکی سر و سیاهی رفتن گه‌گاهی چشم‌ها


فردی که دچار ضربه به سر شده است به استراحت زیاد و مصرف زیاد مایعات نیاز دارد. از
انجام فعالیت‌های شدید پرهیز نمایید. و تا زمانی که احساس بهبودی کامل ندارید به فعالیت‌های روزمره باز نگردید.

نکته مهم: در صورتی که علامتی مبنی بر حضور در خیابان مانند محل شیلچمه روی صورت خود
ندارید، ولی دچار ضربه و آسیب به سر شده‌اید؛ حتما در سریع‌ترین زمان با شکایتی مانند افتادن
از بلندی به مرکز درمانی مراجعه کنید و تحت معاینه قرار بگیرید.
از اعماق وجود امیدوارم هیچ یک از هموطنان عزیزم هرگز نیازمند استفاده از این نکات نباشند. قلب ما برای تک‌تک آزادی‌خواهان این سرزمین می‌تپد.

منبع

بیمار هوشیار است؟

مدیریت #اختلال_استرس پس از حادثه

هر چند بسیاری از انسان‌ها در طول زندگی خود دچار حوادث تروماتیک می‌شوند، اما همه دچار اختلال استرس پس از سانحه نمی‌‌شوند.
لازم است فرد دارای علائم و نشانه‌های خاصی باشد:
- افکار یا خاطرات ناراحت‌کننده مکرر درباره واقعه آسیب‌زا
- داشتن کابوس‌های مکرر
- بروز علائم جسمی در هنگام یادآوری این رویداد همچون: افزایش ضربان قلب،
تعریق زیاد، سردرد، دل‌درد، اسهال، گرفتگی عضلات
- احساس پریشانی شدید هنگام یادآوری این رویداد
- تلاش برای جلوگیری از افکار، احساسات یا مکالمات در مورد واقعه آسیب‌زا
- مشغول‌کردن بیش از حد خود برای نداشتن وقت جهت حرف زدن یا فکر کردن به واقعه
- تلاش فعال در پرهیز از مکان‌ها یا افرادی که فرد را به یاد وقایع آسیب زا می‌اندازند
- اشکال در به خواب رفتن یا خواب ماندن
- احساس تحریک‌پذیری بیشتر و یا فوران خشم
- اشکال در تمرکز، بی‌قراری
- گارد گرفتن و مراقبت از خطرهای کمین کرده در گوشه و کنار
- ناراحت شدن و آزار دیدن از به یادآوردن قسمت‌های مهم رویداد آسیب‌زا
- از دست دادن علاقه به فعالیت‌های مثبت که زمانی به آن علاقه داشتید


راهکارهایی برای کنار آمدن با اختلال استرس پس از سانحه

- زندگی خود را تا حد امکان طبیعی و بی‌دغدغه حفظ کنید.
- به روتین همیشگی زندگیتان بازگردید.
- در مورد اتفاقی که رخ داده با کسی که به او اعتماد دارید حرف بزنید.
- تمرینات آرامش‌بخش انجام دهید.
- دوباره به جایی که حادثه دردناک رخ داده بازگردید.
- به روال کاری قبل بازگردید.
- زمانی را به بودن در کنار خانواده و دوستان اختصاص دهید.
- به خوبی تغذیه و ورزش کنید.
- در زمان رانندگی و انجام کارهای حساس دقت بیشتری داشته باشید (احتمال تصادف کردن در این دوره بیشتر است).
- با روان‌شناس/روان‌پزشک/ مشاور روان‌شناسی حرف بزنید.
- انتظار بهبودی را در خود داشته باشید.
- خودتان را سرزنش نکنید. علائم این اختلال نشانه ضعف نیستند، بلکه واکنش طبیعی انسان به حادثه‌ای ناراحت کننده و ترسناک هستند.
- از حرف زدن در مورد آن ابا نداشته باشید.
- انتظار نداشته باشید که علائم بیماری به سرعت از بین بروند. آنها تا مدتی با شما خواهند بود.
- از خود انتظار بیش از حد نداشته باشید. کمی به خودتان استراحت بدهید.
- بیش از حد خودتان را خسته نکنید.
- از دیگران دوری نکنید‌.
- از مصرف الکل، مواد مخدر و مقدار زیادی کافئین خودداری کنید.

طرز برخورد با شخص مبتلا به #اختلال_استرس پس از سانحه

نبایدها:
- اجازه ندادن به او برای حرف زدن در مورد حادثه
- دوری کردن از او
- عصبانی شدن به خاطر ترس‌ها و نگرانی‌هایش
- ضعیف خواندن او
- سرزنش کردن وی
- گفتن اینکه او را درک می‌کنید (شما او را درک نمی‌کنید)
- تاکید بر اینکه او خوش‌شانس بوده که جان سالم به در برده است (در بسیاری از موارد فرد از نجات یافتن خود خوشحال نیست)
- کوچک و بی‌اهمیت شمردن حادثه
- گفتن حرف‌هایی از قبیل «به خودت بیا» یا «خودت را جمع كن»
- این کارها هیچ کمکی نمی‌کند، بلکه شرایط را بدتر می‌کند. درک می‌کنیم که گاهی حوادث انقدر ناراحت‌کننده هستند که ترجیح می‌دهید آن‌ها را فراموش کنید و از آنها حرف نزنید. اما این کار باعث می‌شود که فرد با احساسات منفی خود تنها بماند. اجازه دهید اگر می‌خواهد در مورد حادثه حرف بزند.

منبع

غش کردن ( #بیهوشی )
افرادی که غش کرده اند و/یا صورت رنگ پریده و عرق کرده و سرگیجه دارند باید به پشت بخوابند و پاهای خود را ۳۰ سانتي‌متر از زمین بلند کنند.

غش کردن: به صورت ضعف و سرگیجه، رنگ‌پریدگی، تعریق می‌باشد.

بیمار را به پشت بخوابانید، پاها را ۳۰ سانتی‌متر بالا بیاورید. در صورتی که بیمار ضربه خاصی ندیده بهتر است مایعات حاوی الکترولیت (قند و نمک) مصرف کند.

انواع #خونریزی و راه‌کارها:

در آسیب اندام‌ها که خونریزی شدید دارند، یک کار مهم این هست که جریان خون رو کم کنید.

دست رو بالا میگیرید که خون از دست خارج بشه. یه وسیله مثل تورنیکت پیدا کنید. کمربند یا هر چیزی. یک ساعت و نیم میتونه بسته باشه. هر یک ساعت و نیم باید حداقل ۱۰ دقیقه باز باشه تا اندام دچار ایسکمی نشه. این عدد برای پا ۲ ساعت هست.

جلوگیری از #خونریزی

● فشار مستقیم:
روی زخم رو فشار می‌دیم تا خونریزی‌ بند بیاید.

● تورنیکت کردن:
بالای زخم رو می‌بندن که جلوی خونریزی رو بگیره (که این روش امنی محسوب نمی‌شه).

● پانسمان:
با بانداژ محل زخم رو تمیز می‌کنیم، بعد پانسمان رو انجام می‌دیم.

چطور بانداژ کنیم؟
با گاز یا یک تکه پارچه‌ی‌ تمیز محکم جای زخم رو فشار می‌دیم و بعد محکم دور زخم رو می‌پیچیم (به قدری محکم نباشه که خون تو بدن منعقد بشه). بعد از دو دور که پیچوندن، یک دور بالای زخم تاب می‌دیم و یک دور پایین زخم تاب بدیم و در نهایت ببندیمش.
اگر می‌خوایم ببینیم اون فشاری که داره به بدن میاد فشار امن و کافی هست یا نه، سه ثانیه انگشت‌های پا یا دستی که بانداژ شده رو فشار بدیم و بعد اگه طول کشید خون به انگشتش برگرده یعنی خیلی محکم بسته شده و باید مجدد باز بشه و امن بسته بشه.

#خونریزی قفسه‌ی سینه

دور تا دور قسمت پایین گردن تا بالای ناف می‌شه قفسه سینه است.

خونریزی قفسه‌ی سینه تا زمانی یک منفذ ایجاد نشده باشد، خطرناک نیست. اما در صورت ایجاد منفذ چون همراه با نفس کشیدن هوا وارد ریه می‌شود، خطرناک است.

چه کنیم؟ اگر گاز وازلین داشتیم که معمولا تحت این شرایط نداریم.
روش جایگزین: نایلون رو می‌ذاریم روی منفذ و بعد رویش جسم سخت می‌ذاریم و بعد با بانداژ زخم رو محکم می‌بندیم. هر چقدر محکم‌تر ببندیم بهتره که هوا وارد ریه نشه.


ورود جسم سخت به قفسه‌ی سینه

اصلا و ابدا نباید جسم سخت رو خارج کنیم. باید بی‌حرکتش کنیم و جلوی ورود هوا رو بگیریم.
چطور؟ با نایلون یا چسب دور تا دور جسم سخت رو می‌بندیم و در نهایت بانداژ می‌کنیم.

#خونریزی جمجمه

از خونریزی جمجمه نباید جلوگیری بشه چون ممکنه یه شکستگی توی جمجمه ایجاد شده باشه؛ وقتی ما جلوش رو بگیریم این خون بر می‌گرده به داخل جمجمه و باعث خونریزی مغزی می‌شه. اگه شدت خونریزی خیلی زیاد بود باید یک بانداژ آروم انجام بشه و فشاری ایجاد نکنیم‌.

#خونریزی از زبان

باید سر زبان رو محکم تو دست‌مون بگیریم و دست و پای مجروح رو بگیریم، چون روش بانداژ زبان بسیار دردناکه و ممکنه به‌طور غیرارادی و از درد مقاوت کنه و اجازه نده ما جلوی خونریزی رو بگیریم.

از مجروح می‌خوایم که زبونش رو بیرون بیاره و با دستمال کاغذی یا گاز و هر چیزی که تمیز باشه، محکم زبونش رو با دست‌مون می‌گیریم؛ این کار تا رسوندش به یک مرکز درمانی امن باید تداوم داشته باشه. البته بعد از دو سه دقیقه زبان کرخت می‌شه و مقاومتی نداره اما تا رسوندن فرد به یک پزشک معتمد باید فشار اعمال بشه‌.

#خونریزی از چشم

با یه کاغذ یا یه مقوا یه مخروط باید درست کرد(حالت قیف با ارتفاع کم) و قسمت پهن دهانه رو باید دور چشم آسیب دیده قرار داد و بعد با بانداژ، روی قیف و چشم سالم رو با هم می‌پوشونیم.

بعد به طور کامل ثابتش(Fix) کنیم، روی چشم بذاریم و با بانداژ هر دو چشم رو بپوشونیم و با هم بانداژ کنیم. چون چشم نباید حرکت کنه وقتی یه چشم سالم باز بمونه، حرکت می‌کنه و باعث حرکت و آسیب بیشتر چشم دیگر هم می‌شه.

#خونریزی از گوش

اگر لاله‌ی گوش خونریزی داشته باشه خطرناک نیست. ما بانداژ می‌کنیم و جلوی خونریزی رو می‌گیریم. اما اگر از مجرای گوش باشه نباید جلوش رو بگیریم چون خطرناکه.

#خونریزی از ناحیه‌ی بینی

اگر خونریزی بینی در اثر فشار خون باشه نباید بندش آورد ولی اگه در اثر ضربه‌ی سخت باشه، نیازی به بانداژ نداره و فقط لازمه با دو انگشت شست و اشاره ناحیه‌ی (از بالای بینی که به طرف پایین میایم، یکم پایین‌تر از چشم‌ها، به محض تموم شدن استخوان دو طرف بینی، یه بخش نرم هست) را با فشار مستقیم، بدون بالا گرفتن سر، خونریزی را بند می‌آوریم. نهایتا ده دقیقه فشار برای بند آوردن خونریزی بینی کافیه.

#خونریزی از ناحیه‌ی گونه

خونریزی از ناحیه‌ی گونه خطرناک نیست اما ترسناکه چون خون زیادی توی صورت در جریانه
و وقتی گونه دچار آسیب دیدگی می‌شه خون زیادی به بیرون جریان پیدا می‌کنه و باعث ایجاد ترس و وحشت می‌شه. اما بند آوردن خون این قسمت کار راحتیه. با دستان خالی هم جلوش رو فشار بدیم خون این ناحیه بند میاد‌.

#خونریزی از ناحیه‌ی گردن

اگر دست‌مون آزاد بود باید طرف مخالف اون زخم رو مثلا اگه سمت راست زخم ایجاد شده، سمت چپ رو محکم بگیریم و با دست‌مون سمت راست رو مستقیم و محکم فشار بدیم. اما اگه نتونستیم از جفت دست‌هامون استفاده کنیم، باید بانداژ کنیم.

چطور بانداژ کنیم؟ اول یه تکه پارچه روی زخم می‌ذاریم و بعد با یه بانداژ یه دور محکم، دور گردن رو می‌پیچیم و بعد به صورت عدد هشت انگلیسی (8) طرف مخالف زخم رو می‌بندیم. در واقع باید باید بانداژ یه دور، دور گردن و یه دور، دور بازو پیچیده بشه می‌شه که در نهایت شکل 8 انگلیسی می‌شه.

اطلاعاتی در رابطه با #خونریزی

دوستان، تو این روزا که ممکنه یه وقت کسی آسیب ببینه من یه سری نکات کمک‌های اولیه میگم، شماهائم اگه می‌تونید نشرش بدید که کسی بیشتر از این آسیب نبینه

۱. اگر در صورت جراحت خونریزی خیلی زیاد باشه، ممکنه فرد دچار شوک بشه و اون موقع هیچ‌کاری جز انتقالش به بیمارستانای خصوصی ( دقت کنید دولتی نه، فقط خصوصی ) نمیشه کرد. خونریزی رو جدی بگیرید!
پس اگه فردی جلوتون خونریزی داشت، عضوی که دچار خونریزی شده رو از سطح قلب بالا بگیرید و با یه پارچه محکم روشو ببندید. اصلا اصلا اصلا بهش هیچ خوردنی یا نوشیدنی‌ای ندید.

حالا اگه فرد وارد فاز شوک شد چیکار کنیم؟
- راه‌های هواییشو باز کنید و نذارید چیزی تو گلوش بپره
- اگه زبونش به ته حلقش برگشته بود و راه هواییشو بسته بود، مانور "سر عقب، چانه بالا" رو اجرا کنید
- خونریزیشو کنترل کنید و نذارید بیشتر از این خون بره
- فردو به پشت بخوابونید، پاهاشو ۲۰ تا ۳۰ سانت بالا بگیرید
- اگه فرد بیهوش نبود و استفراغ نداشت بهش آب یا مایعات بدید
- هر پنج دقیقه علائم حیاتی‌شو چک کنید
برای این کار نبض مچی‌شو یا گردنی که کنار سیب گلو هست رو بگیرید، گوشتونو کنار دهنش قرار بدید و بالا پایین رفتن قفسه سینه‌ش و تنفسشو چک کنید، حرارت بدنشم با دست زدن به گردنش چک کنید.

۲‌. اگر جسم خارجی مثل چاقو تو بدن فرد فرو رفته اصلا خارجش نکنید چون خونریزی به محض بیرون کشیدن جسم تازه شروع میشه.

۳‌. اصلا به هیچ وجه دست به صورتتون نزنید و صورتتونو با آب نشورید. اگه گاز اشک‌آور اذیتتون کرد از اون ناحیه دور بشید و سیگار یا برگ درختو جلوی چشماتون آتیش بزنید که دود گاز‌ اشک‌آور رو از بین ببره.

۴. از لوازم آرایشی حتا ضدآفتاب اصلا استفاده نکنید.

۵. اگه گاز خیلی وارد ریه‌تون شد فقط از اون قسمت دور بشید و تا می‌تونید سرفه کنید و تو یه مکانی که هواش تمیزه و گاز نیست دم و بازدم عمیق داشته باشید.

۶. اگه دچار جراحت جدی شده بودید و نیاز به بیمارستان داشتید، سوار هیچ تاکسی یا ماشین ناشناسی نشید و به بیمارستانای دولتی نرید و فقط برید خونه یا بیمارستانای خصوصی‌.

#شکستگی و آتل‌بندی

اگه شکستگی جمجمه داشتیم، نباید هیچ کار خاصی انجام بدیم. فقط باید مصدوم رو به حالت نشسته به پزشک معتمد برسونیم.
اما اگر شکستگی در نواحی دیگر بدن بود، باید اون عضو رو بی‌حرکت کنیم.

چگونه بی‌حرکت کنیم؟ به کمک یک جسم سخت شبیه آهن، مقوا، چوب و هر چیز در دسترس.
اون جسم سخت رو می‌ذاریم دو طرف عضو آسیب‌دیده و بعد با پارچه یا بانداژ محکم می‌بندیمش که آتل‌بندی بشه و حرکت نکنه تا مجروح به یک جای امن برسه.