دی ان ای خارج سلولی: منشا و اهمیت آن در تشخیص بیماری‌ها

✍️ زهرا آژیر

دی ان ای  خارج سلولی‌، به قطعات DNA گفته می‌شود که در گردش خون در حرکت‌اند. این قطعات معمولا کوچک‌ هستند و متوسط اندازه‌ی آن ها بسته به منشاشان دارد. برای مثال یکی از دلایل وجود آنها در خون می‌تواند سلول‌های مرده باشد که بررسی آنها اطلاعات مهمی درباره‌ی مرگ سلولی می‌دهد.

غلظت دی ان ای خارج سلولی (که به آن Cell-Free DNA هم می‌گویند)، در بدن یک فرد سالم بین ۱ تا ۱۰ نانوگرم در هر میلی لیتر خون است. این در حالی است که در شرایط بیماری، این میزان به مقدار قابل توجهی افزایش می‌یابد. برای مثال، در سرطان روده ی بزرگ، غلظت دی ان ای خارج سلولی بین ۱۰ تا ۱۰۰ نانوگرم و اندازه قطعات کوچکتر است.

در دوران بارداری، منشا ۱۰ تا ۲۰ درصد از دی ان ای خارج سلولی مادر، سلول‌های جفت جنین است که با عنوان دی ان ای خارج سلولی جنینی نیز شناخته می‌شوند و از حدود هفته‌ی هفتم بارداری قابل تشخیص هستند.

اما منشا بخشی از دی ان ای خارج سلولی می‌تواند میکروارگانیسم‌های بیماری‌زا مثل ویروس‌ها باشد. امروزه بررسی این قطعات ژنتیکی به ابزاری قدرتمند برای تشخیص بیماری‌ها از جمله ناهنجاری های جنینی تبدیل شده که در ادامه به برخی از کاربردهای آن اشاره می‌کنیم:


تشخیص ناهنجاری های عددی کروموزومی جنین:
یکی از کاربردهای آزمایش دی ان ای خارج سلولی، بررسی ناهنجاری‌های عددی کروموزومی جنین مثل سندرم داون است که در آن جنین یک کروموزوم اضافه دارد. این تست همچنین برای تشخیص تری زومی ۱۸، ۱۳ و مونوزومی کروموزوم x کاربرد دارد. مزیت بررسی دی ان ای خارج سلولی جنین در خون مادر، غیر تهاجمی بودن آن است.


پیوند عضو:
دانشمندان از دی ان ای خارج سلولی برای بررسی موفقیت آمیز بودن عمل پیوند عضو استفاده می‌کنند. تشخیص دی ان ای خارج سلولی فرد اهدا کننده در بدن فرد دریافت کننده ی عضو، نشان دهنده ی آسیب عضو/بافت اهدایی یا رد پیوند عضو است که با تشخیص زود هنگام، به پیشگیری از آسیب جدی به بیماران پر ریسک کمک می‌کند. این روش برخلاف نمونه گیری از بافت که روشی تهاجمی است، به پزشکان در تشخیص رد پیوند قلب کمک می‌کند. همچنین امکان تشخیص عفونت‌های ویروسی پس از پیوند ریه را فراهم می‌کند.

تشخیص و درمان سرطان:
پزشکان به کمک بررسی خون بیماران به یک راهکار غیر تهاجمی برای تشخیص و کنترل سرطان دسترسی دارند. همانطور که پیش‌تر اشاره شد، بررسی مقدار دی ان ای خارج سلولی در تشخیص سرطان کمک کننده است. ضمن اینکه سلول‌های سرطانی هم دی ان ای خود را به جریان خون آزاد می‌کنند که بررسی‌اش می‌تواند به شناخت منشا سرطان کمک کند.

از این روش برای بررسی تاثیر درمان هم استفاده می‌شود، چرا که برخی جهش‌های ژنتیکی در دی ان ای سلول‌های سرطانی باعث مقاومت این سلول‌ها نسبت به بعضی روش‌های درمانی می‌شود، بنابراین بررسی ژنتیک سلول‌های سرطانی می تواند به انتخاب روش درمانی کمک کند.

تشخیص بیماری‌های قلبی عروقی:
محققان با کمک دی ان ای خارج سلولی، نشانگرهای زیستی برای تشخیص سندروم کرونری حاد و شدت ضایعات عروق کرونر طراحی کرده‌اند. علاوه بر این نشان داده‌اند که سطح دی ان ای خارج سلولی با منشا میتوکندریایی در برخی بیماری‌ها افزایش پیدا می‌کند. برای مثال در بیماری‌های قلبی عروقی و افراد مبتلا به بیماری‌های همراه مانند کلسترول بالا، پرفشاری خون و دیابت.

همانطور که ملاحظه‌ کردید، قطعات ژنتیکی شناور در خون انسان حاوی اطلاعات فراوانی هستند که از آنها می‌توان برای تشخیص، پایش و درمان بسیاری از بیماری‌ها کمک گرفت.

@funical

طرح که بودم یه خانواده افغانستانی بودند پنج تا بچه داشتند یکی از یکی زیباتر و ترگل ورگل تر یه روز مامانشون اومد مطب ‌ناراحت بودگفت توروخدا یه کاری کن دختربزرگم خیلی باهوشه مدرسه ثبت نام نمیکنن
زنگ زدم مدیر مدرسه حرف زدمو راضیش کردم ثبت نامش کنن شاگرد اول شدو بینهایت خوشحال بود و پدر مادرش همیشه تشکر میکردند.
بعدکه از اون منطقه اومدم بیرون جویای احوالشون شدم بهم گفتند دختر تو دریا غرق شده و چقد غصه خوردم اما ته دلم خوشحال بودم کمکش کردم تو عمر کوتاهش  کاری که دوست داشت رو‌انجام داد.


@funical

امروز، ۲۱سپتامبر روز جهانی بتمنه

@funical

۸ فیلم دیدنی با موضوع بیماری‌ های روانی :

▪️ To the Bones ( 2017 )
▪️Christine ( 2016 )
▪️ One Flew Over the Cuckoo's Nest ( 1975 )
▪️Silver Linings Playbook ( 2012 )
▪️ I'm Thinking of Ending Things ( 2020 )
▪️ The Shining ( 1980 )
▪️ Shutter Island ( 2010 )
▪️ The Silence of the Lambs ( 1991 )


#معرفی_فیلم
@funical

به همین سرعت ۵۰ درصد سال ۱۴۰۳ تموم شد رفت .تو این شیش ماه ۱۴۰۳ کلی اتفاق افتاد و پر از تلاطم بود اینا تازه حوادث مهمش بود 👇👇:

حمله به سفارت ایران توسط اسرائیل و شهادت شهید زاهدی و همراهان

حمله ایران به اسرائیل (وعده صادق)

پرواز اردیبهشت و شهادت شهید رئیسی و همراهان و ساعات پر از اضطراب جست و جوی بالگرد شهید رئیسی و همراهان

انتخابات ریاست جمهوری و پیروزی پزشکیان

ترور شهید هنیه در تهران و انتقامی که هنوز گرفته نشده



خدا نیمه دوم سالو بخیر کنه ...



@funical

«ماموریت سوزآن این بود که با دیگران همانطور رفتار کند که خودشان می‌خواهند، بیشتر ما با این قانون طلایی بزرگ شدیم با مردم همانگونه رفتار کنیم که دوست دارید با شما رفتار شود ولی شما طوری با دیگران رفتار کنید که خودشان می خواهند»
معجزه‌گر باش ۱۷
#mamahy
@funical

وقتی اتند یه سوال از رزیدنت میکنه و یکی از استاژرا جواب میده

@funical

از پست دبیر سازمان بهداشت جهانی در شبکه ایکس (لینک):

من به شدت نگران هستم که ابتلای یک کودک ۱۰ ماهه واکسینه نشده به فلج اطفال، تایید شده است و این، اولین مورد در غزه در ۲۵ سال گذشته است.

توالی یابی ژنومی انجام شده تایید کرده است که این مورد با ویروس فلج اطفال نوع ۲ که در نمونه‌های فاضلاب غزه در ماه ژوئن شناسایی شده بود،  مرتبط است.

در حال حاضر کودک که از قسمت پایین پای چپش فلج شده بود، در وضعیت پایدار به سر می برد.

با توجه به خطر بالای انتشار ویروس فلج اطفال در غزه و منطقه، وزارت بهداشت فلسطین، سازمان بهداشت جهانی و یونیسف، در حال تلاش برای اجرای دو دور واکسیناسیون فلج اطفال در هفته های آینده برای توقف انتقال این ویروس هستند.
Scientometric


@funical

⚫️فاجعه ملی؛ آمار جانباختگان معدن طبس به ۵۲ نفر رسید

در پی انفجار گاز متان در ۲ بلوک B و C معدن طبس، ‌ساعتی پیش ‌کار بلوک B تمام شد و از ۴۷ کارگری که در این بلوک مشغول کار بودند ‌۳۰ نفر فوت کردند و ۱۷ نفر مصدوم هم به بیمارستان منتقل شدند.

در پی ادامه روند امدادرسانی در قسمت بلوک c که ۲۲ کارگر محبوس بودند به علت افزایش گاز متان، همگی جان باختند./ تسنیم

@funical

اگر بعضی وقتها لازم دارید یه اسکرین شات طولانی بگیرید می تونید از نرم افزارهای زیر استفاده کنید. عملکردشون هم اینجوریه که از طریق این نرم افزارها چندتا اسکرین شات متوالی می گیرین و این نرم افزار همه رو بهم می چسبونه و یکی می کنه فقط حواستون باشه شرط خوب شدن اسکرین شات نهایی اینه که توی چندتا اسکرین شاتها حتما یه تیکه از اسکرین شات قبلی برای همپوشانی و خوب جفت و جور شدن عکسها وجود داشته باشه.
اینم نرم افزاراسکرین شات طولانی که بلاخره یه روزی به کارت میاد😉
برای ios :
Tailor - Screenshot Stitching :
https://apps.apple.com/us/app/tailor-screenshot-stitching/id926653095

برای اندروید(نسخه ی بدون محدودیت) :
1- Stitchcraft Long screenshot:
https://www.farsroid.com/stitchcraft-long-screenshot-android

2-LongShot for long screenshot:
https://www.farsroid.com/longshot-for-long-screenshot-full

#معرفی_سایت
@funical