🏴 سوگ

بجز از علی که گوید به پسر که قاتل من

چو اسیر توست اکنون به اسیر کن مدارا

◾️شهادت امام علی(ع) را به همراهان فرهیخته تسلیت عرض می نماییم.

🌏 تربیت و توسعه | علی و امروزِ ما
@IranHumanDevelopment2

📍عبور از مدرسه در جهانِ جدید

◀️ بخش نخست: دیوارِ مدرسه

✍ مرتضي نظری

🔸اکنون در بخشی از جهان، دانش آموزان ۲۵۰ مدرسه در دنیا به یک شبکه متصل هستند و با رایانه شخصی خود با یکدیگر در ارتباط اند. همه معلمان و دانش آموزان لپ تاپ دارند. معلمان تکالیف صوتی شاگردان را کنترل و بازبینی می کنند.

🔸دانش آموزان برای پیدا کردن اطلاعات و یا صحبت با متخصصان و مربیانی فراتر از مرزهای شهر و حتی کشور خود در زمینه موضوعات تحصیلی از وسایل ارتباطی استفاده می کنند. تمام درس ها چند رشته ای هستند.

🔸برای همه دانش آموزان برنامه های یادگیری فردی توسط معلمان ایجاد شده، هر دانش آموز یک لپ تاپ دارد که به منزله کتابخانه، تکالیف، ذخیره سازی درس ها و اتصال به جهانی گسترده تر از مدرسه خودشان است. تمام دروس، بین رشته ای هستند.

🔸و اینها همگی تلاش هایی است برای غلبه بر مرگِ مدرسه در جهان جدید تا مدرسه زنده بماند و از اثربخشی نیفتد. خوبست ما هم در کشورمان برای سبک مدیریت مدارس، فکری کنیم و به دنیا نگاهی بیندازیم!

🔺ادامه دارد...

🌏 تربیت و توسعه | عبور از مدرسه!
@IranHumanDevelopment2

📍عبور از مدرسه در جهانِ جدید/۲

◀️ بخش دوم: کلیشه های کُشنده

✍ مرتضي نظری

🔸از تغييرات مهم در مديريتِ جريان جديد ياددهي و يادگيری، «عبور از پیش بینی پذیری» است.
شما قطعاً با این جمله تکراری و بسیار غیرطبیعی که عموماً در آغاز فصل های کتاب درسی می آید، آشنایید. عباراتی شبیه این مضمون:
«انتظار است دانش آموزان عزيز پس از مطالعه این فصل به نتایج زیر برسند»!
این انتظارات از پیش فرض شده، از دانش آموز و حتی معلم، غیر عقلی هست. چه کسي گفته و از کجا معلوم دانش آموزان بعد از فهم مطالب یک فصل از کتاب درسی دقیقاً به همان نتیجه ای برسند که مؤلفان کتاب درسی از قبل پیش بینی کرده اند؟ شاید دنیای ذهنی آنها چیز جدید و متفاوتی کشف کرد که با این روش قالبی، ناخودآگاه او را در یک مسیر معین کانالیزه می کنيم و امکانِ متفاوت دیدن و تراوش ذهنی جدید را از او سلب کرده ایم!

🔸وقتی جریان آموزش، پیش بینی پذیر شد و انتظار داشتیم تا یادگیرندگان در ابعاد مشخص و موزائیکی رشد کنند، خلاقیت بروز نمی کند. نتیجه چنین نگاه کلیشه ای به تربيت آن هم در بهترین دوران رشد، ناتوان پروری است.

🌏 تربیت و توسعه | کلیشه های کُشنده
@IranHumanDevelopment2

📍خبر تلخ / دخترانِ چابهاریِ ما

🥀 منیره
🥀 مریم
🥀 یسرا

خبرِ تلخی که رسانه ها کمتر دیدند، چون سوژه داغ نبود!

🏴 «کوچ‌ سه دختر از فرزندان ایران» شاید تلخ ترین رویداد این روزها باشد اما گویا سوژه دیده شدن نبود و چون سوژه نبود، تیتر هم نشد!

🔻 سه دانش آموز روستایی در شهرستان چابهار در هوتگ(گودال کنده شده برای ذخیره آب های باران و استفاده مردم و احشام) غرق شدن و جان باختند.

🔹این دانش آموزان ۹ و ۱۰ ساله و در پایه دوم و سوم ابتدایی مشغول به تحصیل بودند که متأسفانه به دلیل بی احتیاطی و برای نجات از گرما برای آبتنی به هوتگ رفته بودند که به داخل آب افتاده و غرق شدند.

🌏تربیت و توسعه | دخترانِ چابهاریِ ما
@IranHumanDevelopment2

📍شادباش

🔸عید سعید فطر بر دوستان فرهیخته، صاحب نظران، فرهنگیان و دانشگاهیانِ تحول گرا مبارک.
نیایش های شما به درگاه ایزد یکتا مقبول و شادی و برکت در زندگی تان برقرار باد.

با احترام و شادباش/
#مرتضی_نظری

🌏 تربیت و توسعه
@IranHumanDevelopment2

📍پیشنهاد
دوماهنامه فرهنگی/ اجتماعی مروارید منتشر شد
مروارید، شماره جدید خود را به پرونده ای برای بررسی مسأله ای به نام نقد در ایران اختصاص داده است
مطالعه‌ این مجله را به اعضای محترم کانال پیشنهاد می دهیم.

🌏 تربیت و توسعه | فرهنگِ نقد
@IranHumanDevelopment2

📍دو پرسش در تعامل دولت ها با آموزش و پرورش:

از کاهش دخالت تا افزایش حمایت

✍ مرتضي نظری

🔹اگر روی تجارب مثبت در خط مشی گذاری برای نظام رسمی آموزش و پرورش تأمل کنیم، خالی از فایده نیست. فی المثل در برخی کشورها که دست بر قضا در زمره کشورهای برتر در شاخص های توسعه یافتگی و پیشرفت هم هستند؛ حقوق معلم، استخدام معلم، پاداش، ارتقا، ادامه یا قطع همکاری با معلم و ... غالباً در اختیار شورای مدرسه و یا انجمن شهر است.
مدیر مدرسه در پروسه ای بسیار دشوار منصوب می شود و البته اختیارات ویژه دارد و تعداد مداخله کننده ها در کار حرفه ای او بسیار اندک است. یعنی از در و دیوار و از صبح تا شب کسانی وظیفه‌ی تعيين تکليف براي مدیر و همکاران او در مدرسه ندارند. شاخص​ ها مشخص است و معلم می​ داند سیستم اجتماعی، خانواده، مدیر و نظام آموزشی از او چه انتظاری دارد و البته چون بر سر کیفیت حرفه ای تعارفی وجود ندارد و معلم و مدرسه می دانند اگر به کیفیت مطلوب نرسند، سال بعد همکاري اش تمدید نمی شود.

🔹در واقع سیستمی که با آزاد گذاشتن دست معلم و مدیر مدرسه و حمایت و پشتیبانی کامل، دخالت ها به اقلّ خود رسیده و این وضعیت در بسياري از نظام هاي آموزشي جهان اتفاق افتاده است. از معلم در تمام ابعاد رفاهی و علمی، و از مدرسه در تمام اَشکالِ کالبدی و تجهیزاتی، پشتیبانی کامل انجام می شود و مدرسه براي امکانات و تجهيزات لنگ نمی ماند چون ستاد و اداراتِ مربوط به عنوان نمايندگان حاکميت فقط نقش لجستیک و پشتیبانی کننده دارند نه نقش دستور دهنده و صد البته نظام ارزیابی و نظارت حرفه ای حذف نمی شود. به تعبير فراستخواه، مدرسه، ادامه جامعه و محله است.
آیا اینگونه نیست که در نظام های موفق آموزشی، دولت ها، نقش خود را از دخالتگریِ محض به حمایتگری های سازگار با چشم انداز خود تغییر داده اند؟ دولت هایی که برای آموزش و پرورش فقط بار خاطر نیستند که یار شاطرند.

🔹نمی شود هم ادعای کشور اول منطقه شدن را داشته باشیم و هم کيفيت زیست اداری و حرفه ای معلمان چندین برابر پایین تر از زیست حرفه ای برخی کارکنان سایر دستگاه ها باشد.

🔹دنیای نو و نگرش هاي تحولي به سرعت به سمت حذف بوروکراسی های زائدِ پیرامون مدرسه رفته و اینکه کسانی در یک اِمارت گاه هایی به نام منطقه، اداره کل و ۵۰ هزار پُست اداری، نسبتِ بالابه پايين و به تعبير حسن عشايري در موضعِ «از _ به» نسبت به مدرسه قرار داشته باشند، مانع شکوفايي و آزادشدن نيروهاي سازنده مدرسه است.

🔹تمام مأموریت های آموزشی و پرورشی در مدرسه انجام می شود و به دست ارکان مدرسه طراحی و باز توسط همان ها که درون مدرسه زیست می کنند، اجرا می شود.

🔹شاید بتوان به این اشتراک رسید که این جریان پُر جاذبه، پیچیده، ظریف و جهانی(=تربیت) در مدرسه روی می دهد و اگر محوریتی هست مربوط به مدرسه و اگر اُبهتی هست، متعلق به مدرسه است نه وزارت و ادارات و صندلی های بیرونِ مدرسه!

🔹پیشنهاد می کنم پیش از داغ کردنِ مسأله «گزینه» برای وزارت، خود را با دو پرسش مهم تر مواجه سازیم:👇

۱ - چگونه دولت ها و سازواره های حاکمیتی باید در ارتباط با آموزش و پرورش متوجه این نکته مهم بشوند که موضع دخالتیِ خود را به موضع حمایتی تغییر دهند؟

۲ - چگونه وزرا و تیم های مدیریتی او در پهنه آموزش و پرورش ممارست کنند تا اُبهتِ مدرسه را بر دیوان سالاری خود ترجیح داده و مدرسه را برای چیرگی بر بحران کارکرد و اثربخشی همراهی کنند؟

🌏 تربیت و توسعه | دو پرسشِ مهم!
@IranHumanDevelopment2

📍تلنگر شبانه

🔻تلفن های تلخ و تحقیرآمیزِ آن روزها

✍ مرتضی نظری

🔸تلفنش زنگ می خورد، می‌گفت:
_آقا سلام! به خدا خیلی ارادت داریم، چاکر آقای رییس! آقا مسؤل دفتر نمی خواهید؟! راننده چطور؟!

باز ادامه می داد:
_حاجی جان! آقای دکتر! باور کنید الان که دارم با شما صحبت می کنم تمام قد سرِ پا ایستادم!
چشم چشم چشم به روی چشمام! حتما پیگیری می کنم!!

تلفنش که تمام می شد بدون فوت وقت میرفت روی خط مدیر کل بیچاره استان تا سفارش لازم رو ابلاغ کند که زودتر حکم انتصاب نورچشمیِ سفارش شده رو بزنند!

🔸من فقط شوکه بودم و هر روز که جلوتر می رفتیم، احساس غریبگی بیشتری در محیط خودم می کردم.
مدیران کل به من تماس می گرفتند که آقا این چی میگه؟ چرا ما رو اینقدر جلوی نماینده ها خوار و ذلیل می کنه؟ و همین طور پشت هم گلایه و ناراحتی و احساس بی اختیاری!
احساس آدم له شده و مسلوب الاختیاری را داشتم که نه می توانست اعتراض کند چون او معاون بود و به نوعی همتای من و اعتراض من به این شیوه مدیریت، نوعی دخالت در کار حوزه ای دیگر استنباط می شد و از طرفی ادامه این وضعیت را هم برای وجاهت آموزش و پرورش مناسب نمی دیدم.
تنها راهی که به ذهنم رسید، توییت بود، همان توییت اعتراض به دخالت های بیرونی در انتصابات آموزش و پرورش استان ها.
بعد از آن توییت، احساس سبُکی می کردم و فکر می کردم وظیفه ام را برای دفاع از اعتبار آموزش و پرورش انجام دادم و از رسانه برای جلوگیری از یک انحراف آشکار از اصول مدیریت در آموزش و پرورش به نحو مناسب استفاده کردم. طبیعی بود باید پای همه هزینه هایش هم می ایستادم.

🔸الان که پنج ماه از این موضوع می گذرد هر وقت یاد اون طرز صحبت های تلفنی آقای مورد نظر با سفارش دهندگان و دخالتگران بیرونی می افتم، به عنوان معلمی که ریشه در تربیت معلم دارم، حس خسارت و تحقیر همه وجودم را پر می کند.
بارها با خودم فکر می کنم که اصلا اینها را از کجا و چرا وارد مهمترین و پیچیده ترین نهاد اجتماعی و تربیتی کشور کردند؟ همین هایی که هیچگونه سابقه و شناختی از معلمی و دنیای تعلیم و تربیت نداشتند؟ حتی یک روز!

🔸چه ماه های تلخی را این آموزش و پرورش مظلوم از سر گذراند.
و البته تلخ تر از آن خاطره، سکوتِ سردِ بسیاری از مدیرانِ شیک پوش و جنتلمن وزارتخانه بود در برابر این تحقیرشدن ها و سکوت و بی تفاوتی بسیاری از به ظاهر دوستان و همکاران و همتایان من بود در برابر عجیب ترین تصمیم غیرعقلانیِ تاریخ آموزش و پرورش یعنی ادغام و حذف روابط عمومی! و البته شجاعت برخی رسانه ای ها و فعالان دلسوز امیدبخش بود.

🔸برخی به غلط از این توییت من برداشت های انحرافی و گزارش های سوگیرانه به برخی نهادها ارائه کردند در حالی که فقط هدف، دفاع از شایستگی ها و صلاحیت های حرفه ای در تعلیم و تربیت بود و خوشبختانه به مرور این سوء تعبیرها و ذهنیت های غلط و ساختگی رفع شد.

🔸خوشبختانه در خبرها آمده بود که سرپرست جدید آموزش و پرورش، از «استقلال در عین تعامل» صحبت کردند، سخن امیدبخشی است اما امیدوارم پای این منطق بمانند و بمانیم، تا فرمان آموزش و پرورش در دست اهالی دلسوز و فکور آن باشد.
هر گونه باج خواهی از آموزش و پرورش از جمله برای تحمیل انتصابهای سفارشی، منزجر کننده و نوعی تعرض و خیانت به آینده کشور است و فرقی نمی کند که این باج خواهی و فشار از ناحیه اصلاح‌طلبانِ خارج از آموزش و پرورش باشد یا از ناحیه اصولگرایان و اعتدالی ها.
در این سال ها آموزش و پرورش از این بابت خیلی آسیب دیده.
به امید روزهای بهتر

🌏 تربیت و توسعه | شایسته سالاری
@IranHumanDevelopment2

‏📍دعوت از اهالی خرد، فرهنگ و آموزش به پانزدهمین ضیافت اندیشه و گفت و گوی کافه خرد

▫️گفت و گو پیرامون یک پرسش مهم

در واپسین روزهای سال ۹۷ با طرح این پرسش که؛ آیا مدرسه در جهان جدید زنده می ماند؟، از کتاب «مرگِ مدرسه؟» کتاب رونمایی شد و اکنون با حضور صاحبنظران و منتقدان در این پانزدهمین ضیافت اندیشه و گفت‌وگو، افتخار بزرگ میزبانی از اهالی خرد و فرهنگ و آموزش برای «نقدِ مرگ مدرسه؟» نصیبِ ما شده.
میزبانی فرهنگیان، پژوهشگران و فرهیختگان برای حضور در این نشست و همفکری برای کمک به بهبود و ارتقای نظام آموزش و پرورش و نیز همراهی صاحبنظران، منتقدان و دغدغه مندان تعلیم و تربیت کشور، مایه مباهات است.
امید آن که برآیند این تأمل های سنجشگرانه، سهم کوچک ما باشد برای توسعه، پیشرفت و بالندگیِ فرهنگی و تربیتی میهن عزیزمان.
▫️زمان:
دوشنبه ۱۷ تیر ساعت ۱۶
▫️مکان:
خیابان استاد نجات الهی، نبش پارک ورشو، خانه اندیشمندان علوم انسانی، سالن فردوسی
«کانون خرد و توسعه ایران»
🔻کانال کافه خرد؛
@CafeKheradIranian

🌏 تربیت و توسعه
@IranHumanDevelopment2

📍رویداد امروز

برنامه پانزدهمین نشست کافه خرد
هفدهم تیر ۱۳۹۸
خیابان استاد نجات الهی، نبش ورشو، خانه اندیشمندان علوم انسانی

(نشست های کافه خرد رأس ساعت آغاز می شود)

🌏 تربیت و توسعه
@IranHumanDevelopment2

📍تلنگرِ موسیقایی

🎼 نسل جدید با موسیقی عجین است.
اگر از موسیقی و ترانه های زیبا و پرمعنی در مدارس استفاده کنیم قطعا روحیه بچه ها، معلمان و کادر مدرسه تغییر می کند و به یادگیری علاقمندتر می شوند. شادی حق بچه هاست.

🎼 هنر و به طور خاص موسیقی، بر نگاه انسان به پدیده ها و مسایل تأثیر می گذارد.

🎼 اگر اشتباه نکنم اسم یکی از ساحت های شش گانه سند تحول بنیادین، تربیت هنری و زیبایی شناختی بود!

🔺عکس: نوازندگی دانش آموز هنرمند تهرانی در کنار پدر، نشست #کافه_خرد

🌏تربیت و توسعه | معجزه موسیقی
@IranHumanDevelopment2

📍در آسیب های "بزرگ پنداریِ مقامِ وزارت"

تأملی در سقفِ انتظارات از یک وزیر

✍ مرتضی نظری

🔸تعداد کارکنان ستاد مرکزی آموزش و پرورش در بسیاری کشورها بعضاً به ۱۰۰ نفر نمی رسد و کسی دنبال وزیر راه نمی افتد برای گرفتن عکس سلفی و یادگاری.

🔸بسیاری از مسأله های خرد و کلان آموزش و پرورش، وزیر اصولگرا و اصلاح طلب نمی شناسد به عنوان نمونه رخدادهای تلخی همچون آوارشدن دیوار مدرسه بر سر دختر دانش آموز سنندجی، مشکلات اقتصاد آموزش و یا کهنگی روش های یاددهی و یادگیری و مسایل نیروی انسانی در دوره هر وزیری وجود دارد و مواجهه با دهها مسأله دیگر مانند این از ابعاد یک شخص به نام وزیر فراتر است و نگاه سیستمی و یکپارچه می طلبد.

🔸تقریباً عموم باورمندان به تغییرِ وضع موجود نظام آموزشی در یک موضوع اشتراک نظر دارند:
"تمرکززدایی" و به عبارتی؛ کاستن از فربهیِ ستاد آموزش و پرورش و تفویضِ اختیار، و استقلال و اصالت بیشتر برای فرآیندهای درون مدرسه.

🔸عموماً شاهدیم در پردازش های خبری و رسانه ای، جایگاه و وزنِ وزیرِ مطلوب به قدری بزرگ، فربه و در قامتِ یک اَبَرانسان ترسیم می شود که گویی بِسامان شدن اوضاع تعلیم و تربیت تماماً و منحصراً به آمدن "او" بستگی دارد!
این "بزرگ پنداریِ نقشِ وزیر" اگر منطقی سازی و کنترل نشود، ناخواسته به تثبیتِ تمرکزگرایی می انجامد. بزرگ پنداریِ «شخص یا اشخاص» در مدیریت، خصیصه جوامع جهان سومی و رفتاری ضدّ توسعه است.

🔸 آموزش و پرورش، وزیر مقتدر و دارای توان رهبری(Leadership) می خواهد اما در چارچوبِ ساختارِ سلسله مراتبیِ حداقلی.
دوره ساختارهای عمودی در مدیریت به سرآمده. حتی واژه وزیر و مدیر و رئیس جای خود را به "رهبریِ آموزشی" داده.
مراقب واژه ها باشیم. گاهی موافقان و مخالفان نظام آموزشی ناخواسته و به طرزی آرمانگرایانه ای آنچنان بر هیمنه شخص وزیر می دمند که نمی دانند یکی از موانعِ تحول در همین تصورِ نارواست است.

🔸همچنین بزرگ پنداریِ نقش و جایگاه وزیر و حواله دادن همه مسایل آموزش و پرورش به این نقش، به نوعی سلب مسولیت از سایر اجزا را در خود دارد.

🔸 بزرگ تر از ابعاد واقعی دیدن نقش وزیر، نوعی فرار از مسولیت به مثابه تعطیل شدن نگاه فرایندی و تحولی است. یقیناً و به حکم عقل، مدیریت و تمشیت ۱۰۶ هزار مدرسه از توان یک نفر خارج است و نباید جریان بزرگ تعلیم و تربیت کشور را به یک نفر گره زد.

🔸رسانه ها را نمی دانم ولی ما آموزش و پرورشی ها خوبست در مقیاس و دوزِ نقش آفرینی و توانِ وزیر در حل مسائل، تأمل بیشتری کنیم تا دچار سرخوردگیِ ناشی از انتظاراتِ حداکثری نشویم و البته همه اینها به معنی کم تاثیری یا نگاه تقلیل گرا به نقش یک وزیر برخوردار از توان رهبری آموزشی و با نفوذ نیست.

🌏 تربیت و توسعه
@IranHumanDevelopment2

📍نامه به یک رفیق ناب

✍مرتضی نظری

بهنام نازنین
جز اشک و افسوس واژه ای نمی یابم در توصیف تو
نازنین رفیق
حس و حال رفقای تو در این روزها شاید همین باشد:
"من خود به چشم خویشتن
دیدم که جانم می رود"
دیشب، باید لوله ها و تجهیزات درمانی که دور و اطراف چهره نازنین و زیبای تو را احاطه و کبود کرده بود، کنار می زدم تا یکبار دیگر نه! ده بار دیگر صورت ماهت را ببوسم و دستان کم حس و بی رمقت را بفشارم و صدایت کنم تا بلکه به سختی اشاره ای ببینم
نازنین برادر
رفیق روزهای سخت
چگونه می توان باور کرد که باید کم کم برای وداع با تو آماده شویم؟
چگونه "کیا"ی عزیز؟
آن مرد می رود
آن مرد، با لبخند می رود
آن مردِ همیشه خوش اخلاق،
آن مرد با پاکی و صفای درون می رود
آن مرد...
مرد با اخلاق آموزش و پرورش
استاد ممتاز خوشنویسی
دانشجوی ممتاز جامعه شناسی دانشگاه تهران
تحلیل گر ارشد،
کارمند نمونه وزارت آموزش و پرورش
و تو
بالاتر از همه این اسم و رسم های روزگار،
الگویی برای انسانی_اخلاقی زیستن در ناملایماتِ زمانه بودی،
خدایا
دیگر از بندگانت کاری ساخته نیست
تو خود حافظش باش
#بهنام_کیا

🌏 تربیت و توسعه | رفیقِ ناب
@IranHumanDevelopment2