داستان علویان سوریه، بخش دوم:

بانی فرقه علویه یا نصیریه محمد بن نُصَیر نُمَیری یا ابن نُصَیر از غالیان شیعه بود و با محمد بن عثمان بن سعید عمری دومین نایب واپسین امام شیعیان درگیر شده و خود را نایب وی و سپس باب امام یازدهم و سرانجام پیغمبری خواند که امام دهم او را مبعوث کرده است.

پس از مرگ ابن نصیر ابتدا محمد بن جندب و سپس عبدالله جنان جنبلانی ایرانی تبار و ملقب به الفارسی جانشینش شدند. این الفارسی بود که جشن هاى ایرانى نوروز و مهرگان را به عنوان روزهاى تجلى الوهیت امام نخست شیعیان در خورشید گرامى داشت و نصیریه در قدیم به تاسی از وی بزرگ می‌شمردند.

رهبر تاثیرگذار علویه اما حسین بن حَمدان جُنبلانی خصیبی بود; فردی که با تکیه بر تعالیم باطنی و آنچه که «علوم فارسیات» می‌نامید٬ پس از ۲۷ سال جستجو در ۱۰ محرم ۳۱۴ ق. با پیری به نام علی‌بن احمد طُربائی دیداری شگرف داشت.
 طربائی خود را حلقه امام و اولیا دانسته و خصیبی را از اسرار عاشورا آگاه ساخته. این آغاز دعوت خصیبی بود تا آنکه بدلیل باورهایش به زندان افتاد و سپس معجزه‌وار از زندان رهایی یافت و بسوی حران در شمال شام رهسپار شد و در این شهر جماعتی از سه گروه ۱۷ نفره تشکیل داد که موحّدون نامیدنشان.
 

چون بوییان دیلمی بر بغداد دست یافتند، خصیبی به بغداد بازگشته و دل دولتمردان آل بویه را ربود. گویند که احمد بن بویه ملقب به معزالدوله یکی از برادران دیلمی تربیت یافته محضر خصیبی شد و پیروزی‌های پی‌درپی‌اش در عراق، خوزستان و کرمان برخاسته از تأثیرات خصیبی بود. خصیبی رسالة الرأسباشیة که تعریب دعای «راست باش» بود را برای شاگردش پناه‌خسرو عضدالدوله پرآوازه‌ترین امیر ایران دوست دیلمی نگاشت. سپس به حلب رفته و الهدایة‌ الکبری را به سیف‌الدوله حَمْدانی اهدا کرده به گونه‌ای که می‌گویند امیر حمدانی در جنگهایش با رومیان از وی دستور می‌گرفت. در دوران حمدانیان شیعی بود که مرکز ثقل علویه از عراق به شامات رفت. خصیبی سپس رسالة التوحید خطاب به جانشینش، علی بن عیسی جِسری، نوشت و در ۳۳۶ یا ۳۴۶ خورشیدی درگذشت. او را در شمال حلب، در جایی که شیخ یابراق می‌نامیدنش، بخاک سپردند; آرامگاهی که علویه هنوز آن را تکریم می‌کنند.

گویند که خصیبی در دربار آل بویه در بغداد تقیه می‌کرد و می‌کوشید تا باورهای غالیانه خود را از شیعیان ۱۲ امامی نهان سازد؛ گرچه از تحریف قرآن و تفاوت آن با قرآنی که مهدی در ظهورش در دست دارد می‌گفت. در قصیده غدیریه و دیگر قصایدش درباره ظهور مهدی در الدیوان‌الغریب بیانی غلوآمیز از اهل بیت داشت. زمانی ادعا کرد که حسین بن علی و عیسی بن مریم یکی است و همچو روایت تصلیب عیسی در قرآن، در واقعه کربلا نیز کسی شبیه به حسین کشته شد و امام سوم شیعیان در حجاب از چشم دشمنان به آسمان رفت. آشنایی با تصوف، یهودیت، مسیحیت و حتی اندیشه ایران باستان باعث شده بود که بر دیگر فرق شیعی بتازد. باور جنجالیش در رسالة الرأسباشیه در بیان نسبت سه‌گانه «معنی»، «اسم» و «باب» باعث شد که اهل سنت و شیعه بر او بتازند.

خصیبی بر آن بود این تثلیث در وجود انبیا متجلی گشته و واپسین تجسم آن در اسلام است و در «حروف_عمس»: علی (معنی)، محمد (اسم) و سلمان فارسی (باب). معنی ازلی است و نه اسم!
نصیریه على را خداى بزرگ قدیم و ازلى می‌دانند و آفرینش کیهان را از دریچه باوری گنوسی می‌بینند. در آغاز ارواح نصیریان انوارى بودند که خدا را در میان گرفته و ستایش کرده ولی در الوهیت‌اش تردید کرده و بر او شوریدند اما به زمین تبعید گشته و در کالبدهای مادى محصور و محکوم به تناسخند. در میانه سقوطشان، خداى بزرگ ۷ مرتبه بر آنان ظاهر شده و به اطاعت فراخوانده ولی سرباز زدند. در هر ظهور خدای ازلی که معنی بود با دو اقنوم فروتر همراهى گشت: اسم و باب.

معنی در طول تاریخ بر زمین فانی در هابیل، شیث، یوسف، یوشع، آصف، پطرس و على تا امام ۱۱ تجسم یافته و همگی ظهور الوهیتند. سرشت حقیقى معنی اما با حجابِ اسم پنهان شده: آدم، نوح، یعقوب، موسى، سلیمان، عیسى و محمد که با یک باب همراهى شدند. ابن نصیر باب امام یازدهم حسن بن علی بود که وی الهاماتش را تنها با او در میان گذاشت. هر فردی که هویت معنی را بشناسد رستگار شده، نجات یافته، از تناسخ رهایى یافته، روحش از بدن آزاد گشته تا آنکه به ستاره‌اى منتقل شده و سفر خود را به آن سوى هفت آسمان دنبال کرده تا به مقصد پایانی برسد. سرباز زدن انوار از اطاعت از خدای ازلی باعث شده که از آن زمان به بعد، علویان از صعود به بلندى‌ها بازداشته شوند. از همین روست که به مکان‌هاى بلند، چشمه‌ها و درختان سبز احترام می‌نهند.

اهل سنت اما او را متهم کردند که باور دارد خدا ذات یگانه‌ای است مرکب از سه اصل جداناپذیر.

@Iran_simorgh

خصیبی در تدوین عقاید نصیریه اهمیتی ویژه داشت تا بدان جا که نصیریه در قدیم سوگند می‌خوردند که سِرّپوشی کنند و متعهد شوند که «شُعیبی‌مذهب» و «جندبی رأی» و «جنبلانی حقیقت» و «خصیبی طریقت» باشند.
نه تنها سنیان، بلکه غربیان نیز مدعیند که علویه همچو فرقه دروز شامل دو طبقه عامه و خاصه است که طبقه خاصه کتبی مقدس دارند و آن‌ها را تاویل می‌کنند ولی برای عامه مکشوف نمی‌سازند. همینان برآنند که نصیریه عیسی و حواریونش و برخی از شهدای مسیحی را احترام کرده و غسل تعمید انجام می‌دهند.

جای شگفتی نبود که سنیان عرب و ترک آنان را مرتد دانسته و به خونشان تشنه بودند. از ترکمانان سلجوقی و زنگی تا سلاطین ایوبی و ممالیک همگی به غارت مال و کشتار علویه دست می‌زدند. در میانه سده‌های تاریکِ تعصب سنی‌گری، ترکمانان سلجوقی آنان را در راس ماسین قتل عام کردند. بدتر آنکه، ابن تیمیه در فتوای ۶۸۴ خورشیدی همه شیعیان از جمله علویه را مهدورالدم خواند و جهاد علیه آنان را واجب اعلام کرد و سپاه ممالیک در محرم ۷۰۵ ق. علویه را قتل عام کرد. واپسین ضربه را ترکان عثمانی زدند. سلطان سلیم اول که تفاوتی میان علویه و عَلِوی نمی‌دید و هر دو را اسب تروای ایران صفوی در آسیای صغیر و شامات می‌دانست، ۹۴۰۰ نفر از سران علویه را در حلب گردن زد.

در گذر زمان علویه به گروه‌هایی کوچک منقسم گشت که تنها یکی از آنان به نام جنبلانیه یا خصیبیه به آرای خصیبی وفادار ماند. گروه شمالیه بر این باور بود که على آسمان است و در آفتاب جاى دارد و آفتاب همان محمد است و باور به ظهور علی در دل خورشید دارد و از این رو شمسیه نیز می‌نامندش. کلازیه یا قمریه یا جنوبيه که علی را ذات ماه دانند و در ماه جای دارد که پس از جدایی روان از کالبد بر آدمیان آشکار می‌شود. غیبیه که علی تجلى کرد و سپس پنهان شد و اکنون زمان غیبت است. گروه مرشدیه که رهبرش، سلمان مرشد، از باورهای علویه فاصله گرفت و به الوهیت شخصی روی آورد. دست آخر، گروه جعفریه که هیچ تفاوتی با شیعه ۱۲ امامی ندارد.

در زمانه کنونی، علویان که ۱۳ تا ۱۵ درصد جمعیت سوریه هستند در باورهای خود تجدیدنظر کرده و خود را مسلمان نامیده و نماز می‌خوانند و روزه می‌گیرند و فرهیختگانشان در نوشته‌هایشان کیش علوی را نه مذهبی جداگانه، بل طریقتی می‌دانند از طرق صوفیانه. در سوریه بعث نیز بشار اسد در اعیاد اسلامی فطر و قربان به شیوه اهل سنت نماز می‌خواند.
به گفته منیر شریف از پژوهشگران بنام علوی، منشور اعتقادات علویه امروزه تفاوتی با اعتقادات شیعه ۱۲ امامی در اصول و فروع دین ندارد. دیگر نویسندگان علويين معاصر نیز اتهام وهابیون را رد کرده و برآنند که علویه حلول و تناسخ را قبول ندارند و تنها صوفیانشان قائل به تجلی اند تا حلول!




منابع:
 
الباکورة السلیمانیة فی کشف اسرار الدیانة النصیریة
دیوان خصیبی
کتاب الرجال
مختصرالبصائر
الهدایة الکبری
مجموع الاعیاد و الطریقة الخصیبیة
تاریخ العلویین
Yoran Friedman, "Al-Husayn ibn Hamdan al- Khasibi: a historical biography of the founder of the Nusayri-Alawite sect"


@Iran_simorgh

🔺ویژه‌نامه‌ی مانتره

🖇️شماره‌ی هشتم گاهنامه‌ی علمی-فرهنگی مانتره به صاحب‌امتیازی کانون ایران‌شناسی دانشگاه تهران با محوریت واکنش به سخنان معاون اول رئیس‌جمهور منتشر شد.

🔹«به نام تمرکززدایی، به کام نابودی ایران»

یادداشت ۱۵ استاد دانشگاه و پژوهشگر برجسته در واکنش به سخنان آقای محمدرضا عارف، معاون اول ریاست جمهوری درباره‌ی اختیارات استانداران و ایده‌ی فدرالیسم

🔸نویسندگان:
حمید احمدی
احسان هوشمند
اصغر دادبه
کوروش احمدی
مهدی ذاکریان
آرش رییسی‌نژاد
سید عبدالامیر نبوی
مهدی تدینی
حامد زارع
حسین(سالار) سیف‌الدینی
عارف مسعودی
محمدعلی بهمنی قاجار
محمدرضا پاسبان
احسان موحدیان
اشکان زارع

۲۵ دی‌ماه ۱۴۰۳
https://news.1rj.ru/str/iranshenasi_ut/635

داستان #داپ

https://x.com/arashreisi/status/1880166196336816465?t=LCcNxiyDf5PdqvkHiL7UUQ&s=19

@Iran_simorgh

🔺ویژه‌نامه‌ی مانتره

🖇️شماره‌ی هشتم گاهنامه‌ی علمی-فرهنگی مانتره به صاحب‌امتیازی کانون ایران‌شناسی دانشگاه تهران با محوریت واکنش به سخنان معاون اول رئیس‌جمهور منتشر شد.

🔹«به نام تمرکززدایی، به کام نابودی ایران»

یادداشت ۱۵ استاد دانشگاه و پژوهشگر برجسته در واکنش به سخنان آقای محمدرضا عارف، معاون اول ریاست جمهوری درباره‌ی اختیارات استانداران و ایده‌ی فدرالیسم

🔸نویسندگان:
حمید احمدی
احسان هوشمند
اصغر دادبه
کوروش احمدی
مهدی ذاکریان
آرش رییسی‌نژاد
سید عبدالامیر نبوی
مهدی تدینی
حامد زارع
حسین(سالار) سیف‌الدینی
عارف مسعودی
محمدعلی بهمنی قاجار
محمدرضا پاسبان
احسان موحدیان
اشکان زارع

۲۵ دی‌ماه ۱۴۰۳
https://news.1rj.ru/str/iranshenasi_ut/635

نبرد ترافالگار در ۲۱ اکتبر ۱۸۰۵ در غرب دماغه ترافالگار در جنوب غرب اسپانیا رخ داد. در این جنگ سرنوشت ساز نیروی دریایی بريتانيا با ۲۷ کشتی جنگی بزرگ بر نیروی دریایی فرانسه و اسپانیا با ۳۳ کشتی جنگی بزرگ پیروز شد به گونه ای که فرانسه و اسپانیا ۲۲ کشتی را از دست دادند ولی بریتانیایی ها کشتی از دست ندادند. هر چند که فرمانده باهوش و توانمند خود را از دست دادند، دریاسالار نلسون.

هوريشيو نلسون پیش از این در نبرد ابوقیر نقشی کلیدی در پیروزی بریتانیا داشت. این اما نقشه متهورانه و فرماندهی شگفت انگیزش بود که به شکست پیر شارل ویلنوو دریا سالار فرانسوی و فدریکو گراوینا متحد اسپانیاییش و خرد شدن نیروی دریایی فرانسه انجامید؛ پیروزی که آغاز سقوط امپراتوری ناپلئون بناپارت شد و به چیرگی بی رقیب امپراتوری بریتانیا بر جهان شد تا آنکه در جنگ جهانی دوم آفتاب در امپراتوریش غروب کرد!

ای کاش که در کشورمان نیز قهرمانان تاریخی ایران زمین قدر بینند و بر صدر نشینند!


@Iran_simorgh

➖ تفرشی: کاش آرش رئیسی‌نژاد بازگردد

از میان نام‌های مختلف ایرانیان مقیم خارج از کشور آرش رئیسی‌نژاد نامی‌ست که مجید تفرشی، تحلیلگر سیاسی، به آن اشاره می‌کند و دوست دارد به ایران بازگردد. انصاف نیوز مصاحبه‌ای با آقای تفرشی درباره‌ی آن‌ها که باید بازگردند داشته است.

تفرشی در پاسخ به اینکه از گروه‌های مختلف مهاجرین ایرانی کدام اشخاص بهتر است و به نفع منافع ملی‌ست که به کشور بازگردند، گفت: به نظر من اگر شرایط امنیتی، سیاسی، اقتصادی و اجتماعی یعنی شئون آدم‌ها مساعد باشد، یعنی بدانند حریم امنی دارند در شرایطی که خلافی هم نکرده‌اند، دیگر اصلا نیازی به این قسم گفت‌وگوهای ما نیست! بسیاری‌شان خودشان به کشور بازخواهند گشت.

فکر می‌کنم اگر مطمئن شوند در اینجا هم فرصت برابر وجود دارد و می‌توانند پیشرفت کنند دیگر نیازی نیست که بگوییم چه کسی برگردد. منتهی اینکه انتظار داشته باشیم آن‌ها منافع خودشان را فدا کنند و برای منافع ملی به کشور بازگردند در مورد تمام مردم دنیا جواب نمی‌دهد!

مواردی که شما اسم بردید یا اشاره کردید با اسم یا بدون اسم بسیاری‌شان دوست ندارند در ایران پیر شوند. دوست دارند در کشور خودشان باشند.

اما در مورد نسل جوان و موثر داریم صحبت می‌کنیم. آن‌ها اگر بدانند که ایران تیتر یک اخبار منفی جهان نیست و سقف آرزوهای اقتصادی، علمی و فرهنگی قابل تحقق است آنوقت دیگر نیازی به این حرف‌ها نیست.

او در مورد اینکه آیا اسم خاصی بین جمعیت دیاسپورای ایرانی را در خاطر دارد نیز گفت: «آرش رئیسی‌نژاد. اگر منظورتان آن دو اسم است من اسمی از آن‌ها نمی‌برم! احقاق حق اگر شود همین فردا به ایران بازمی‌گردد. بهترین استاد روابط بین‌الملل ایرانی‌ست.»

تفرشی درمورد بازگشت افراد سرشناس‌تر میان عموم مردم مانند خوانندگان ‌و هنرمندانی که خارج از کشور فعالیت دارند نیز گفت: در مورد هنرمندان و خوانندگان بسیاری از آن‌ها که خارج از کشور هستند وضعشان چه به لحاظ مالی و چه به لحاظ سبک زندگی یا حتی محتوای تولیداتشان خیلی بدتر از همکارانشان در داخل ایران نیست. بسیاری‌شان منزه‌تر از آدم‌های داخل ایرانند.

مسئله‌ی ما مسئله‌ی انقلاب ایدئولوژیک داخل ایران بوده که حالا دیگر عملا دورانش گذشته است. منتهی چون آن نسل اول فرهنگی سیاسی سرکارند هنوز بر این مسئله پافشاری می‌کنند. این مسئله به زودی خود به خود حل و تبدیل به یک خاطره خواهد شد.

معین و ستار و بهروز وثوق خب تعدادی شاکی خصوصی از ایدئولوژیک‌های اول انقلاب دارند و نمی‌گذارند. به نظرم این سد بلاخره شکسته خواهد شد.

جالب است بدانید که سال ۲۰۰۴ پروژه‌ی داخل این بود که ایرانیان خارج و داخل کشور به هم نزدیک نشوند. یکی از سردمداران این موضوع هم شخص آقای لاریجانی در جریان کنفرانس برلین بود. آن زمان ایشان رئیس صدا و سیمای ملی بود. این پروژه سال‌هاست که شکست خورده است.

تندروهای داخلی و براندازان خارجی خیلی دوست دارند این وضعیت ادامه پیدا کند اما ممکن نیست. من یکی از اتهاماتم در خارج از ایران این بود که به من می‌گفتند که تو اگر خیلی آدم خوب و سالمی هستی چرا تا به حال تو را در ایران نگرفته‌اند؟! چرا زندان نرفته‌ای؟! این تندروی‌ها زمانی سکه‌ی رایج و غالب بوده اما الآن اینطور نیست.

اکثریت مردم ایران دیگر توجهی به این مسائل ندارند. اما اینکه زورشان نمی‌رسد معین را به کشور برگردانند دو وجه دارد یکی اینکه هنوز در حاکمیت کسانی هستند که فکر می‌کنند بازگشت معین یعنی پایان انقلاب اسلامی و عده‌ای فکر می‌کنند اگر امثال معین بیایند دنبال اموالشان خواهند بود و این باب می‌شود و خطرناک خواهد بود.

زمانی ارتباط ایرانی‌های داخل با ایرانیان خارج از کشور در حد کاست قاچاقی میدان انقلاب بوده اما الآن بلیط آنتالیا و دبی می‌گیرند و دو ساعت بعد کنسرت معین‌اند. بنابراین این ارتباط برقرار است و بیشتر هم خواهد شد.

این هم نکته‌ی جالبی‌ست که باید به آن توجه کنید معین اگر بخواهد به ایران بیاید شماتت سنگینی از جانب خارجی‌ها متوجه اوست که «تو داری می‌روی خودت را به جمهوری اسلامی بفروشی!» این کم‌اثرتر از فشار داخلی بر او نخواهد بود.

اما من فکر می‌کنم به طور کلی این مسئله‌ی زمان است. تا حدی حل شده و بیشتر هم خواهد شد.

https://ensafnews.com/574054
@ensafnews

ادعای آمریکا بر ‎#گرینلند و ‎#کانال_پاناما و پیش از این، هجوم روسیه به ‎#اوکراین همگی نشان‌دهنده تضعیف بیش از پیش اصل پیش از این پذیرفته شده ‎#تمامیت_ارضی است؛ اصلی مندرج در بند ۴ ماده ۲ منشور حقوق بین‌الملل. آیا گام‌های بعدی در دریای چین جنوبی، قفقاز و با شاید خلیج‌فارس خواهد بود؟

https://x.com/arashreisi/status/1884581652543783348?t=CtQzZM9fEyYFbXYKFWks7Q&s=19

@Iran_simorgh