Ayrim kundalik linux userlar uchun foydali bo'lgan buyruqlar
1. who => tizimga kirgan userlarni ko'rish uchun.
2. free => Hotirani qanday ishlayatganini ko'rish uchun.
3. shutdown -h now => Kompni darhol o'chirish.
Agar siz kompni 10 minutdan keyin o'chirmoqchi bo'lsez unda -h dan keyin + 10 => shutdown -h +10 .
4. whatis => buyruqning qisqacha tavsifini beradi. misol => whatis nmap .
5. df (disk free)=> System fayllar diskdan qancha foydalanayatgani haqida malumot olish uchun.
Asosan df-h => ko'proq qo'llaniladi .
6. htop => top ga o'xshaydi lekin htop bilan tizimda ishlayotgan barcha jarayonlarni kuzatishi mumkin.
7. sudo !! => Oldingi commandi ko'rish uchun.
8 . CTRL + R => (buni qanday tushuntirishni bilmayamman😅) Siz yozgan belgilarga mos keladigan oxirgi buyruqni Topishga yordam beradi. Hullas siz qandaydir uzunroq Buyruq yozgansiz qachondir lekin siz hozir shu buyruqni to'liq eslay olmayapsiz faqat bazi harflar esga kelyapti usha harflarni yozib usha buyruqni topishiz mumkin. (yaxshisi sinab ko'ring ancha foydali buyruq).
9. history => Buyruqlar tarixini ko'rish uchun.
Shu yerda bitta (trick). Yuqorida biz history orqali buyurqlar tarixini ko'rdik agar bizga usha yerdan qaysidur kommandni qayta yozish kerak bo'lsa !ushaRaqam => shunda usha buyruqni yana terminalda enter bosib ishlataverasiz copy paste qilmasdan. (buni ham sinab) ko'ring..

@Linux_uz_learn

Bugun yana bir qiziq mavzu File System Hierarchy Standard (FHS) haqida yozib qoldiraman...

1. /bin => Ushbu directory asosiy operatsiyalarni bajarish uchun zarur bo'lgan ls, cp, mv, rm, cat va boshqa muhim buyruq qatorlarini o'z ichiga oladi. Bu asosn single user yani (root) huquqi orqali boshqariladi
2./boot => (‼️) bu operatsion tizimni yuklashda foydalaniladigan fayllar saqlanadi. Agar yaxshi bilmasez bu faylga yaqinlashmagan maqul
3. /home => user directory lar uchun.
4 ./tmp => (temporary) =>
5. /dev => Ushbu Directory tizimga biriktirilgan qurilmalar, masalan, disk, printer, kamera va boshqa driver fayllarini o'z ichiga oladi.
6. /etc => Ushbu directory konfiguratsiya fayllarini o'z ichiga oladi masalar user hisoblari . /etc directorydan hech qanday faylni o'chirmang.
7. /sys => Ushbu directory hardware va drayverlar, shuningdek kernel bilan bog'liq boshqa sozlamalar haqida ma'lumotni o'z ichiga oladi
8. /opt => (optional) qo'shimcha dastur paketlarini o'rnatish uchun. Ko'pincha System Admin tomonidan ishlatilinadi.
masalan => Misol tariqasida kompaniyada ishlab chiqilgan ichki ilovani, CompanyApplicationni olaylik. Usha Directoryga kirib ko'rselar uzilar o'rnatgan qo'shimcha dasturlarni ko'rishiz mumkin
9. /mnt => (mount) bu directory vaqtinchalik Disk driverlar (fleshka, disk, yokida network) uchun ulanish nuqtasi sifatida foydalanish uchun mo'ljallangan. U odatda bo'sh bo'ladi.
10. /proc => (process information) => Undan tizim haqida ma'lumot olish va o'zgartirish uchun foydalanish mumkin. /proc directory ko'plab mayda Papkalarni o'z ichiga olgan bular process ID (PID) deb yuritiladi. (cat /proc/cpuinfo).

(part1)

@Linux_uz_learn

Fleshkaga code(encrypt) o'rnatmoqchi bo'lgan edim keyin Fleshka ko'rinmay qoldi, keyin 1 soat izlandim ohiri shu video Life saver bo'ldi 😅. Fleshka ko'rinmay qolsa yordami tegib qoladi...

Kompyuter huddi Konditsioner kabi "Windows" ni ochsez u befoydadir😁👌
@linux_uz_learn

sensors => Linuxda CPU haroratini ko'rish uchun.
cal => Kalendarni Terminalda ko'rish.
date => Joriy sana va vaqtni ko'rsatish.
last reboot => Reboot tarixini ko'rish uchun.
w => Kim onlayn ekanligini ko'rish uchun.
lsusb -tv => USB ni Ko'rish uchun.
dmidecode => Linux uchun SMBIOS(System Management BIOS) ma'lumotlarini tahlil qila oladigan buyruq qatoridir.
mpstat 1 => Protsessor bilan bog'liq statistikani ko'rsatish.

lsof

=> Tizimdagi barcha ochiq fayllarni ko'rish chun.
last => Tizimga oxirgi kirgan foydalanuvchilarni ko'rish uchun.
ps -ef => Tizimda hozirda ishlayotgan barcha jarayonlarni ko'rish uchun.

nmcli d

=> Barcha tarmoq interfeyslarining holatini ko'rish uchun.

@Linux_uz_learn

Linuxga nima uchun o'tgansiz yokida o'tmoqchisiz yozib qoldirishiz mumkin!!

@linux_uz_learn

wallpaper(fon rasmi) uchun sifatli bepul rasmlarni shu yerdan olselar bo'ladi, rasmlar ancha sifatli

@Linux_uz_learn

ChatGPT ham sekin sekin faqat Premiumni qoldiradi shekilli👀

Internetimni tomi ketdi oldin kamida 30mb olar edi hozr 1.6mb. Uzbga qaytishimni eshitib tayyorlanyapti tegan yashi gumondaman😃😅

Oramizda Full-stack Dasturchilar bormi (MERN), Ozgina yordam kerak edi, BE ni FE ga O'lash bo'yicha...

You tubeda Linux bo'yicha malumot beradigan eng yaxshi youtuberlardan biri shu , bu kanaldan juda ko'p narsa o'rgansa bo'ladi

@linux_uz_learn

1. cd - => Ohirgi Directory ga qaytish uchun, Aytaylik, siz uzun Directory bn ishlayapsiz va keyin siz avvalgi directoryga qaytishingiz kerak. Bunday holda ushbu buyruq sizga yordam beradi.
2. ll => ls -l bilan bir xil vazifani bajardi.
3. CTRL + A => Terminalda satr boshiga qaytish uchun CTRL+E Star ohiriga o'rtish uchun.
4. ranger => bu o'rnatilmagan bo'lsa o'rnating juda foydali buyruq, bu orqali siz terminalda turib Fayl tizimni ko'ra olasiz sichqoncha bn yaxshiroq(Ahir linux userlar asosan terminalni afzal ko'rishadi😜). Tugatish uchun shunchaki "Q".

@Linux_uz_learn

tmux => Teminalni bo'lib olish uchun ko'p kerak bo'ladi, tmux-dan foydalanish uchun siz terminalda tmux buyruqni kiritish orqali yangi seansni boshlashingiz mumkin va keyin Ctrl+B va keyin Shift + 5 Vertikal bo'linish ,
Ctrl+B va keyin Shift + " Gorizontal bo'linishni amalga oshiriz mumkin. Rasmda Batafsizl ko'rishiz mumkin.

@Linux_uz_learn