To'grisi kop narsa yozmoqchi edim Lekin uzim ham uncha tushunmadim Internetdan ko'rib. Bular esa uzim bilganim. Shunga to'g'ri tushunasizlar hozrcha shularni ko'rib chiqib turilar uzim oldin Real hayotda sinab ko'rib qanday ishlashini bilganimdan keyin yozib qoldiraman...

Internet tejashni boshlamman😂. Men becharani uyida wifi yo'qdee shuuu

Funny Commands):

cmatrix => Fake Hackerlik uchun shu bn yaxshiroq ko'rinadi.
oneko => bunda Jerry Terminalda paydo bo'ladi va siz u bn sichqoncha harakati orqali o'ynashiz mumkin.
espeak => Bunda siz terminalga text yozib enterni bosasiz va u textni sizga o'qib beradi.
aafire => terminalda yong'in sovuq kunlarda.
rev => istalgan so'zni terminalga yozasiz va u sizga teskarisini qaytaradi.
sl => terminalda Tramvay o'tib ketadi.

Qaysi mavzu haqida bo'lsin??

Shu kungacha basic commandlarni ko'rib chiqdik, o'ylaymanki foydasi tegdi. Hudo hoxlasa keyingi haftadan advanced commandlarni ko'rib chiqamiz agar aktivlik bo'lsa. Bu hafta imtihonim bor ekan. :)

Regular newbie in linux family ):

Imtixonlarni ham jinnisini chiqarib tugatdik😂, endi yana aktivlik hudo hoxlasa.

Ayrim kundalik linux userlar uchun foydali bo'lgan buyruqlar
1. who => tizimga kirgan userlarni ko'rish uchun.
2. free => Hotirani qanday ishlayatganini ko'rish uchun.
3. shutdown -h now => Kompni darhol o'chirish.
Agar siz kompni 10 minutdan keyin o'chirmoqchi bo'lsez unda -h dan keyin + 10 => shutdown -h +10 .
4. whatis => buyruqning qisqacha tavsifini beradi. misol => whatis nmap .
5. df (disk free)=> System fayllar diskdan qancha foydalanayatgani haqida malumot olish uchun.
Asosan df-h => ko'proq qo'llaniladi .
6. htop => top ga o'xshaydi lekin htop bilan tizimda ishlayotgan barcha jarayonlarni kuzatishi mumkin.
7. sudo !! => Oldingi commandi ko'rish uchun.
8 . CTRL + R => (buni qanday tushuntirishni bilmayamman😅) Siz yozgan belgilarga mos keladigan oxirgi buyruqni Topishga yordam beradi. Hullas siz qandaydir uzunroq Buyruq yozgansiz qachondir lekin siz hozir shu buyruqni to'liq eslay olmayapsiz faqat bazi harflar esga kelyapti usha harflarni yozib usha buyruqni topishiz mumkin. (yaxshisi sinab ko'ring ancha foydali buyruq).
9. history => Buyruqlar tarixini ko'rish uchun.
Shu yerda bitta (trick). Yuqorida biz history orqali buyurqlar tarixini ko'rdik agar bizga usha yerdan qaysidur kommandni qayta yozish kerak bo'lsa !ushaRaqam => shunda usha buyruqni yana terminalda enter bosib ishlataverasiz copy paste qilmasdan. (buni ham sinab) ko'ring..

@Linux_uz_learn

Bugun yana bir qiziq mavzu File System Hierarchy Standard (FHS) haqida yozib qoldiraman...

1. /bin => Ushbu directory asosiy operatsiyalarni bajarish uchun zarur bo'lgan ls, cp, mv, rm, cat va boshqa muhim buyruq qatorlarini o'z ichiga oladi. Bu asosn single user yani (root) huquqi orqali boshqariladi
2./boot => (‼️) bu operatsion tizimni yuklashda foydalaniladigan fayllar saqlanadi. Agar yaxshi bilmasez bu faylga yaqinlashmagan maqul
3. /home => user directory lar uchun.
4 ./tmp => (temporary) =>
5. /dev => Ushbu Directory tizimga biriktirilgan qurilmalar, masalan, disk, printer, kamera va boshqa driver fayllarini o'z ichiga oladi.
6. /etc => Ushbu directory konfiguratsiya fayllarini o'z ichiga oladi masalar user hisoblari . /etc directorydan hech qanday faylni o'chirmang.
7. /sys => Ushbu directory hardware va drayverlar, shuningdek kernel bilan bog'liq boshqa sozlamalar haqida ma'lumotni o'z ichiga oladi
8. /opt => (optional) qo'shimcha dastur paketlarini o'rnatish uchun. Ko'pincha System Admin tomonidan ishlatilinadi.
masalan => Misol tariqasida kompaniyada ishlab chiqilgan ichki ilovani, CompanyApplicationni olaylik. Usha Directoryga kirib ko'rselar uzilar o'rnatgan qo'shimcha dasturlarni ko'rishiz mumkin
9. /mnt => (mount) bu directory vaqtinchalik Disk driverlar (fleshka, disk, yokida network) uchun ulanish nuqtasi sifatida foydalanish uchun mo'ljallangan. U odatda bo'sh bo'ladi.
10. /proc => (process information) => Undan tizim haqida ma'lumot olish va o'zgartirish uchun foydalanish mumkin. /proc directory ko'plab mayda Papkalarni o'z ichiga olgan bular process ID (PID) deb yuritiladi. (cat /proc/cpuinfo).

(part1)

@Linux_uz_learn

Fleshkaga code(encrypt) o'rnatmoqchi bo'lgan edim keyin Fleshka ko'rinmay qoldi, keyin 1 soat izlandim ohiri shu video Life saver bo'ldi 😅. Fleshka ko'rinmay qolsa yordami tegib qoladi...

Kompyuter huddi Konditsioner kabi "Windows" ni ochsez u befoydadir😁👌
@linux_uz_learn

sensors => Linuxda CPU haroratini ko'rish uchun.
cal => Kalendarni Terminalda ko'rish.
date => Joriy sana va vaqtni ko'rsatish.
last reboot => Reboot tarixini ko'rish uchun.
w => Kim onlayn ekanligini ko'rish uchun.
lsusb -tv => USB ni Ko'rish uchun.
dmidecode => Linux uchun SMBIOS(System Management BIOS) ma'lumotlarini tahlil qila oladigan buyruq qatoridir.
mpstat 1 => Protsessor bilan bog'liq statistikani ko'rsatish.

lsof

=> Tizimdagi barcha ochiq fayllarni ko'rish chun.
last => Tizimga oxirgi kirgan foydalanuvchilarni ko'rish uchun.
ps -ef => Tizimda hozirda ishlayotgan barcha jarayonlarni ko'rish uchun.

nmcli d

=> Barcha tarmoq interfeyslarining holatini ko'rish uchun.

@Linux_uz_learn