Texnoplovda ko'rib qoldim chatGPT dan Uzbda turib ham ro'yhatdan o'tsa bo'lar ekan man bu saytdan nomer olib. Agar sinab ko'rselar o'xshasa aytib qo'yilar): ..

@Linux_uz_learn

Passwd

buyrug'i haqida.
1. passwd => Nomidan ko'rinib turibdiki, Linuxda passwd buyrug'i foydalanuvchi uchun parol o'rnatish uchun ishlatiladi.
2. passwd <my id> => O'zingiz uchun parolni o'zgartirish.
3. sudo passwd <user name> => Boshqalar uchun parolni o'zgartirish.
4. sudo passwd -l <user id> => Foydalanuvchi hisobini Blocklash uchun
5. sudo passwd -u <user id> => Avval blocklangan foydalanuvchini blockdan chiqarish uchun.
4 bilan 5 asosan Linux Admin tomonidan ko'p qo'llanilinadi


@Linux_uz_learn

chage buyrug'i haqida.
sudo chage -l <user> =>
Foydalanuvchini Paroli haqida malumot olish uchun(qachon ohirgi marta o'zgargan, qachon expire bo'ladi shunga o'xshash). Rasmda yana batafsil, menda ikkinchi user (markus) mavjud uni paroli expire bo'lmaydi va ohirgi marta Dec 04, 2022 shu sanada o'zgargan

@Linux_uz_learn

Wi-Fi uchun uchta asosiy xavfsizlik protokoli mavjud.
1.Wired Equivalent Privacy (WEP) => Bu protokolning eng qadimgi va buzish uchun eng osonidir.
2. Wi-Fi Protected Access (WPA) => Bu protokol muntazam ravishda o'zgarib turadigan dinamik shifrlash kalitlaridan foydalangan holda WEP-ga qaraganda kuchliroq xavfsizlikni ta'minlaydi.
3. Wi-Fi Protected Access II (WPA2) => Bu hozirda Wi-Fi tarmoqlari uchun mavjud boʻlgan eng xavfsiz protokol. U WPA bilan bir xil dinamik shifrlash kaliti texnologiyasidan foydalanadi, ammo yanada rivojlangan shifrlash algoritmlari bilan uni buzish yanada qiyin.

Shuni ta'kidlash kerakki, WEP endi xavfsiz protokol hisoblanmaydi va iloji bo'lsa, WPA2 dan foydalanish tavsiya etiladi.

@Linux_uz_learn

Siz o'z wireless protokolizni quyidagicha tekshirib olishiz mumkin
1. iwconfig
2. sudo iwlist <interface> scan
Rasmda yana batafsil

@Linux_uz_learn

Serial Advanced Technology Attachment(SATA) => Linuxda SATA qattiq disklari uchun nomlash konventsiyasi quyidagicha

1. sda => birinchi SATA qattiq diskini ifodalaydi
2. sdb => ikkinchi SATA qattiq diskini ifodalaydi
3. sdc => uchinchi SATA qattiq diskini ifodalaydi
4. sdd => to'rtinchi SATA qattiq diskini ifodalaydi

Shunday qilib, siz tizimingizga bir nechta SATA qattiq disklari ulagan bo'lsez , ularga tizim tomonidan aniqlangan tartibda SATA nomlari beriladi. Esda tutinki, ushbu nomlash SATA qattiq disklari uchun . USB yoki boshqa turdagi qurilmalarni "sdx" yoki "mmcblkx" kabi turli nomlardan foydalanish mumkin.

Siz o'z SATA disklarizni fdisk -l => buyrug'i orqali tekshirib ko'rishiz mumkin.



@Linux_uz_learn

Linuxdagi Qisqartmalar.
1. Command Line Interface => (CLI) = > Buyruqlar qatori interfeysi.
2. K Desktop Environment => (KDE) => Linux uchun mashhur ish stoli.
3. Secure Shell => (SSH) => Secure Shell, tarmoq orqali kompyuterga xavfsiz masofadan kirish uchun ishlatiladigan protokol
4. File Transfer Protocol => (FTP) => Tarmoq orqali kompyuterlar o'rtasida fayllarni uzatish uchun ishlatiladigan protokol
5. Graphical User Interface => (GUI)
6.Redundant Array of Independent Disks => (RAID) => bir necha qattiq diskni birlashtish orqali malumotlarni qayta tiklash uchun qo'llaniladi
7.Set User ID => (SUID) =>
8.sudo => (Superuser Do) =>
9.Red Hat Package Manager => (RPM) => Dasturiy ta'minotni o'rnatish va boshqarish uchun ba'zi Linux distribyutorlari (masalan, Red Hat va Fedora) tomonidan ishlatiladigan paketlarni boshqarish tizimi.
10. Small Computer Interface => (SCSI)

(Part0)
@Linux_uz_learn

Kiberxavfsizlik kontekstida tez-tez ishlatiladigan qisqartmalar.
1. VPN => Virtual Private Network.
2. IDS => Intrusion Detection System
3. IPS => Intrusion Prevention System
4. DDoS => Distributed Denial of Service
5. APT => Advanced Persistent Threat
6. SIEM => Security Information and Event Management
7. NIST => National Institute of Standards and Technology
8. SOC => Security Operations Center
9. PKI => Public Key Infrastructure
10. DNS => Domain Name System
11. SSL/TLS => Secure Sockets Layer/Transport Layer Security
12. MFA => Multi-Factor Authentication
13. PII => Personally Identifiable Information
14. TCP => Transmission Control Protocol
15. CERT => Computer Emergency Response Team

(Part1)


@Linux_uz_learn