The Lonely Shepherd
James Last
👩🎤 James Last
🎼 The Lonely Shepherd
قطعهٔ روحنواز چوپان تنها اثری ماندگار از جِیمز لَست، آهنگساز و موسیقیدان آلمانیتبار (۱۹۲۹ - ۲۰۱۵)
#منهای_ویرایش
۱۴۰۲/۰۶/۱۳
سید محمد بصام
@Matnook_com
🎼 The Lonely Shepherd
قطعهٔ روحنواز چوپان تنها اثری ماندگار از جِیمز لَست، آهنگساز و موسیقیدان آلمانیتبار (۱۹۲۹ - ۲۰۱۵)
#منهای_ویرایش
۱۴۰۲/۰۶/۱۳
سید محمد بصام
@Matnook_com
❤29😍6👍1
✍🏻 مهمترین ویژگیهای «تیتر خبری»:
- معمولاً در قالب جمله نوشته میشود (فعل دارد)؛
- با فعل منفی یا بهصورت پرسشی بهکار نمیرود؛
- خلاصه و چکیدۀ خبر را بیان میکند؛
- مهمترین بخش خبر را برجسته میکند؛
- با کمترین واژه، بیشترین معنا را میرساند؛
- بیش از ۱۲ واژه نیست (هرچه کوتاهتر، بهتر)؛
- واژههای آن تکرار یا شکسته نمیشود؛
- باید واقعی، دقیق، و روشن باشد؛
- تیتر با حرف اضافه آغاز نمیشود؛
- برای برجستگی و کاهش واژهها، عدد در آن رقمی نوشته میشود؛
- در پایانِ تیتر، نقطه گذاشته نمیشود.
پس:
رئیس (نه *رییس) ستاد مرکزی اربعین:
امسال زائران اربعین ۱۲ درصد نسبتبه پارسال افزایش داشتهاند (نه *داشتند)
یادآوری:
«امسال» قابل حذف است، چون معنای آن با آمدن «پارسال» فهمیده میشود. در عوض میتوانیم «شمار/ تعداد» را جایگزین کنیم: شمار/ تعداد زائران اربعین ... افزایش داشتهاست. عبارت «زائران اربعین»، به معنای «زائران امام حسین در اربعین»، پذیرفتنی است، چون معنایی روشن، کاربردی رایج، و عبارتی کوتاه دارد (بسنجید با «زائران حج»).
#ویرایش_زبانی
۱۴۰۲/۰۶/۱۴
سید محمد بصام
@Matnook_com
instagram.com/matnook_com
- معمولاً در قالب جمله نوشته میشود (فعل دارد)؛
- با فعل منفی یا بهصورت پرسشی بهکار نمیرود؛
- خلاصه و چکیدۀ خبر را بیان میکند؛
- مهمترین بخش خبر را برجسته میکند؛
- با کمترین واژه، بیشترین معنا را میرساند؛
- بیش از ۱۲ واژه نیست (هرچه کوتاهتر، بهتر)؛
- واژههای آن تکرار یا شکسته نمیشود؛
- باید واقعی، دقیق، و روشن باشد؛
- تیتر با حرف اضافه آغاز نمیشود؛
- برای برجستگی و کاهش واژهها، عدد در آن رقمی نوشته میشود؛
- در پایانِ تیتر، نقطه گذاشته نمیشود.
پس:
رئیس (نه *رییس) ستاد مرکزی اربعین:
امسال زائران اربعین ۱۲ درصد نسبتبه پارسال افزایش داشتهاند (نه *داشتند)
یادآوری:
«امسال» قابل حذف است، چون معنای آن با آمدن «پارسال» فهمیده میشود. در عوض میتوانیم «شمار/ تعداد» را جایگزین کنیم: شمار/ تعداد زائران اربعین ... افزایش داشتهاست. عبارت «زائران اربعین»، به معنای «زائران امام حسین در اربعین»، پذیرفتنی است، چون معنایی روشن، کاربردی رایج، و عبارتی کوتاه دارد (بسنجید با «زائران حج»).
#ویرایش_زبانی
۱۴۰۲/۰۶/۱۴
سید محمد بصام
@Matnook_com
instagram.com/matnook_com
👍40❤9
بهمناسبت سالروز درگذشت ژیلبر لازار (۴ آوریل ۱۹۲۰ - ۶ سپتامبر ۲۰۱۸)، مترجم، زبانشناس، و استاد فقید زبان فارسی دانشگاه پاریس و مؤسسۀ ملی زبانها و تمدنهای شرقی
دستور زبان فارسی معاصر
ژیلبر لازار، مترجم: مهستی بحرینی، با توضیحات هرمز میلانیان (چاپ چهارم: تهران، هرمس، ۱۳۹۸)، ۳۳۴ ص (پالتویی)
دستور زبان فارسی معاصر نخستین دستورزبانی است که به زبان زندۀ نوشتاری و گفتاریِ امروز و گاه کاربردهای عامیانۀ آن پرداختهاست. این کتاب رویکردی زبانشناختی دارد و از این دیدگاه، با دستورزبانهای رایج متفاوت است. نویسندۀ آن، با نکتهسنجی و نگاهی بیطرفانه، ویژگیهای آوایی، صرفی، نحوی، و چگونگی شکلگیری واژهها را در زبان فارسیِ معاصر نشان میدهد و گاهی نیز نکاتی را طرح میکند که در دستورزبانهای پیش از او سابقه نداشتهاست. این کتاب در سال ۱۹۵۴ به فرانسوی نوشته شده و در ۱۹۵۷ در فرانسه به چاپ رسیده و سپس به قلم مهستی بحرینی به فارسی ترجمه شده و با حواشی سودمند دکتر هرمز میلانیان (زبانشناس) به زیور طبع آراسته گردیدهاست.
#کتاب_خوب_بخوانیم #دستورزبان
۱۴۰۲/۰۶/۱۶
سید محمد بصام
@Matnook_com
instagram.com/matnook_com
دستور زبان فارسی معاصر
ژیلبر لازار، مترجم: مهستی بحرینی، با توضیحات هرمز میلانیان (چاپ چهارم: تهران، هرمس، ۱۳۹۸)، ۳۳۴ ص (پالتویی)
دستور زبان فارسی معاصر نخستین دستورزبانی است که به زبان زندۀ نوشتاری و گفتاریِ امروز و گاه کاربردهای عامیانۀ آن پرداختهاست. این کتاب رویکردی زبانشناختی دارد و از این دیدگاه، با دستورزبانهای رایج متفاوت است. نویسندۀ آن، با نکتهسنجی و نگاهی بیطرفانه، ویژگیهای آوایی، صرفی، نحوی، و چگونگی شکلگیری واژهها را در زبان فارسیِ معاصر نشان میدهد و گاهی نیز نکاتی را طرح میکند که در دستورزبانهای پیش از او سابقه نداشتهاست. این کتاب در سال ۱۹۵۴ به فرانسوی نوشته شده و در ۱۹۵۷ در فرانسه به چاپ رسیده و سپس به قلم مهستی بحرینی به فارسی ترجمه شده و با حواشی سودمند دکتر هرمز میلانیان (زبانشناس) به زیور طبع آراسته گردیدهاست.
#کتاب_خوب_بخوانیم #دستورزبان
۱۴۰۲/۰۶/۱۶
سید محمد بصام
@Matnook_com
instagram.com/matnook_com
👍20❤4👏3
Forwarded from Matnook | ﻣﺘﻨﻮک (سید محمد بصام)
Media is too big
VIEW IN TELEGRAM
بهمناسبت ۲۰ شهریورماه
زادروز استاد دکتر جلال خالقیِ مطلق
آلمان، هامبورگ، ۲۰۲۱
گردآوری و گزارش: زهرا مجیدینژاد
منبع: بنیاد فردوسی
@bonyadeferdowsitous
#ادبیات
۱۴۰۰/۰۶/۲۲
سید محمد بصام
@Matnook_com
instagram.com/matnook_com
زادروز استاد دکتر جلال خالقیِ مطلق
آلمان، هامبورگ، ۲۰۲۱
گردآوری و گزارش: زهرا مجیدینژاد
منبع: بنیاد فردوسی
@bonyadeferdowsitous
#ادبیات
۱۴۰۰/۰۶/۲۲
سید محمد بصام
@Matnook_com
instagram.com/matnook_com
❤18
Forwarded from Matnook | ﻣﺘﻨﻮک (سید محمد بصام)
«ئی» یا «یی»؟ مسئله این است!
۱) در فارسی، واژههای پایانیافته به â و o و u، در پیوند با i-، همراه با صامت میانجیِ y میآیند. این «ی»، در رسمالخط امروزی، بهصورت «یـ» نوشته میشود، نه «ئـ»:
- زیبا + «-ی»: زیبایی (نه زیبائی)
- خرما + «-ی»: خرمایی (نه خرمائی)
- مانتو + «-ی»: مانتویی (نه مانتوئی)
- رادیو + «-ی»: رادیویی (نه رادیوئی)
- دارو + «-ی»: دارویی (نه داروئی)
۲) واژههای عربیِ پایانیافته به «اء/ ـاء» نیز، در پیوند با i-، با دو «ی» و بهصورت «یی» نوشته میشوند، نه «ئی»:
- ابتدا + «-ی»: ابتدایی (نه ابتدائی)
- استثنا + «-ی»: استثنایی (نه استثنائی)
میدانیم که «ابتدائی» و «استثنائی» نادرست نیستند، ولی در رسمالخطِ امروزی پیشنهاد نمیشوند و بسامدی نیز ندارند. توضیح آنکه، با استناد به پیکرههای زبانی، بسامد واژهای مانند «ابتدایی» دستکم دوبرابر «ابتدائی» و بسامد «استثنایی» سهبرابر «استثنائی» است.
یادآوری:
اگر پس از این واژهها «ی» نکره بیاید، به این صورت نوشته میشوند: زیباییای، استثناییای.
#املا_رسمالخط
۱۴۰۰/۰۶/۲۸
سید محمد بصام
@Matnook_com
instagram.com/matnook_com
۱) در فارسی، واژههای پایانیافته به â و o و u، در پیوند با i-، همراه با صامت میانجیِ y میآیند. این «ی»، در رسمالخط امروزی، بهصورت «یـ» نوشته میشود، نه «ئـ»:
- زیبا + «-ی»: زیبایی (نه زیبائی)
- خرما + «-ی»: خرمایی (نه خرمائی)
- مانتو + «-ی»: مانتویی (نه مانتوئی)
- رادیو + «-ی»: رادیویی (نه رادیوئی)
- دارو + «-ی»: دارویی (نه داروئی)
۲) واژههای عربیِ پایانیافته به «اء/ ـاء» نیز، در پیوند با i-، با دو «ی» و بهصورت «یی» نوشته میشوند، نه «ئی»:
- ابتدا + «-ی»: ابتدایی (نه ابتدائی)
- استثنا + «-ی»: استثنایی (نه استثنائی)
میدانیم که «ابتدائی» و «استثنائی» نادرست نیستند، ولی در رسمالخطِ امروزی پیشنهاد نمیشوند و بسامدی نیز ندارند. توضیح آنکه، با استناد به پیکرههای زبانی، بسامد واژهای مانند «ابتدایی» دستکم دوبرابر «ابتدائی» و بسامد «استثنایی» سهبرابر «استثنائی» است.
یادآوری:
اگر پس از این واژهها «ی» نکره بیاید، به این صورت نوشته میشوند: زیباییای، استثناییای.
#املا_رسمالخط
۱۴۰۰/۰۶/۲۸
سید محمد بصام
@Matnook_com
instagram.com/matnook_com
❤29👍21
وی در حال «پاچهخاری» است!
خار: بن مضارع فعل «خاریدن» (به معنای «خاراندن»)
پاچهخار: آنکه برای چاپلوسی و خودشیرینی، پاچۀ کسی را میخارانَد؛ آشمال*؛ خایهمال؛ متملّق؛ مَجیزگو
خوار: بن مضارع فعل «خوردن» («خواردن»)
گوشتخوار: ویژگی آنکه گوشت میخورَد
★ «آشمال» مرکب است از «آش» (= «آهار جامه») و «مال» (بن مضارع فعل «مالیدن») و به کسی گفته میشود که آش (یعنی آهار) را بر جامه میمالد. در برخی از شهرها، «آشمال» مَجازاً به معنای «پاچهخار» بهکار میرود و «آشمالی» به معنای «پاچهخاری».
یادآوری:
در ذیل فرهنگ بزرگ سخن (ص ۱۲۷)، «پاچهخار» بهاشتباه «پاچهخوار» نوشته شدهاست که باید در ویراست بعدی آن اصلاح شود.
#واژهشناسی
۱۴۰۲/۰۶/۲۱
سید محمد بصام
@Matnook_com
instagram.com/matnook_com
خار: بن مضارع فعل «خاریدن» (به معنای «خاراندن»)
پاچهخار: آنکه برای چاپلوسی و خودشیرینی، پاچۀ کسی را میخارانَد؛ آشمال*؛ خایهمال؛ متملّق؛ مَجیزگو
خوار: بن مضارع فعل «خوردن» («خواردن»)
گوشتخوار: ویژگی آنکه گوشت میخورَد
★ «آشمال» مرکب است از «آش» (= «آهار جامه») و «مال» (بن مضارع فعل «مالیدن») و به کسی گفته میشود که آش (یعنی آهار) را بر جامه میمالد. در برخی از شهرها، «آشمال» مَجازاً به معنای «پاچهخار» بهکار میرود و «آشمالی» به معنای «پاچهخاری».
یادآوری:
در ذیل فرهنگ بزرگ سخن (ص ۱۲۷)، «پاچهخار» بهاشتباه «پاچهخوار» نوشته شدهاست که باید در ویراست بعدی آن اصلاح شود.
#واژهشناسی
۱۴۰۲/۰۶/۲۱
سید محمد بصام
@Matnook_com
instagram.com/matnook_com
👍26👌8❤6🎉1
Forwarded from Matnook | ﻣﺘﻨﻮک (سید محمد بصام)
#تمرین_ویرایش
ویراسته:
۱) انسان بودن (/ انسانیت) زیباست و در زن و مرد تفاوتی ندارد، زیرا قلب و مغز انسان جنسیت ندارد.
۲) انسان بودن (/ انسانیت) مفهوم زیبایی دارد و در زن و مرد یکسان است، زیرا قلب و مغز انسان جنسیت ندارد.
نکتهها:
۱) خود «انسان بودن» زیباست، نه «عبارت» آن.
۲) «انسان بودن» در زن و مرد تفاوتی ندارد، نه اینکه فرقی بین آنها نمیگذارد.
۳) «زیرا» معیارتر از «چراکه» است.
۴) «یک»، در این جمله، اضافی است.
#ویرایش_زبانی
۱۴۰۰/۰۹/۰۳
سید محمد بصام
@Matnook_com
instagram.com/matnook_com
ویراسته:
۱) انسان بودن (/ انسانیت) زیباست و در زن و مرد تفاوتی ندارد، زیرا قلب و مغز انسان جنسیت ندارد.
۲) انسان بودن (/ انسانیت) مفهوم زیبایی دارد و در زن و مرد یکسان است، زیرا قلب و مغز انسان جنسیت ندارد.
نکتهها:
۱) خود «انسان بودن» زیباست، نه «عبارت» آن.
۲) «انسان بودن» در زن و مرد تفاوتی ندارد، نه اینکه فرقی بین آنها نمیگذارد.
۳) «زیرا» معیارتر از «چراکه» است.
۴) «یک»، در این جمله، اضافی است.
#ویرایش_زبانی
۱۴۰۰/۰۹/۰۳
سید محمد بصام
@Matnook_com
instagram.com/matnook_com
👍15❤4
Forwarded from Matnook | ﻣﺘﻨﻮک (ادمین مؤسسهٔ متنوک)
فاصلهگذاری «هیچ»
«هیچ» با واژهٔ پس از خود بافاصله نوشته میشود:
۱) هیچ گربهای برای رضای خدا موش نمیگیرد.
۲) .../ زین معما هیچ دانا در جهان آگاه نیست (حافظ)
استثنا:
تنها این واژههای «هیچ»دار با نیمفاصله نوشته میشوند: هیچانگاری؛ هیچجا؛ هیچجور؛ هیچجوره؛ هیچچی/ هیچّی؛ هیچچیز؛ هیچیک؛ هیچرقم؛ هیچکاره؛ هیچکجا؛ هیچکدام؛ هیچکس؛ هیچکی؛ هیچگاه؛ هیچگرایی؛ هیچگونه؛ هیچطور؛ هیچوپوچ؛ هیچوقت؛ هیچیک؛ هیچیکی؛ هیچچیندار/ هیچّیندار.
یادآوری:
این عبارتها، که گروههای نحوی از نوع حرفاضافهایاند، بافاصله نوشته میشوند: از هیچ لحاظ؛ از هیچ نظر؛ به هیچ رو(ی)؛ به هیچ عنوان؛ به هیچ وجه؛ بی هیچ ... .
این را هم ببینید:👇
t.me/Matnook_com/2374
#فاصلهگذاری
۱۴۰۰/۰۹/۰۷
سید محمد بصام
@Matnook_com
instagram.com/matnook_com
«هیچ» با واژهٔ پس از خود بافاصله نوشته میشود:
۱) هیچ گربهای برای رضای خدا موش نمیگیرد.
۲) .../ زین معما هیچ دانا در جهان آگاه نیست (حافظ)
استثنا:
تنها این واژههای «هیچ»دار با نیمفاصله نوشته میشوند: هیچانگاری؛ هیچجا؛ هیچجور؛ هیچجوره؛ هیچچی/ هیچّی؛ هیچچیز؛ هیچیک؛ هیچرقم؛ هیچکاره؛ هیچکجا؛ هیچکدام؛ هیچکس؛ هیچکی؛ هیچگاه؛ هیچگرایی؛ هیچگونه؛ هیچطور؛ هیچوپوچ؛ هیچوقت؛ هیچیک؛ هیچیکی؛ هیچچیندار/ هیچّیندار.
یادآوری:
این عبارتها، که گروههای نحوی از نوع حرفاضافهایاند، بافاصله نوشته میشوند: از هیچ لحاظ؛ از هیچ نظر؛ به هیچ رو(ی)؛ به هیچ عنوان؛ به هیچ وجه؛ بی هیچ ... .
این را هم ببینید:👇
t.me/Matnook_com/2374
#فاصلهگذاری
۱۴۰۰/۰۹/۰۷
سید محمد بصام
@Matnook_com
instagram.com/matnook_com
❤9👍3
Forwarded from Matnook | ﻣﺘﻨﻮک (سید محمد بصام)
دربارۀ «غیر» در فارسی
۱) واژۀ عربیِ «غیر» به معنای «دیگری، دیگران، یا بیگانه و غریبه» است: مجازات فروش مال غیر در قانون اسلامی (از یک متن حقوقی)؛ همه از دست غیر ناله کنند/ ... (سعدی).
۲) در فارسی، «غیرِ» (اسم + نشانۀ اضافه) دو کاربرد دارد: حرف اضافۀ مرکب؛ پیشوندوارۀ منفیساز.
۲-۱) حرف اضافۀ «غیرِ»، به معنای «جز، بهجز، و علاوهبر»، با واژۀ پس از خود بافاصله نوشته میشود: غیرِ من و تو، کسی در خانه نیست. (از اینترنت)؛ .../ دل سرگشتۀ ما غیرِ تو را ذاکر نیست (حافظ).
یادآوری:
«بهغیرِ»، «غیراز/ غیر از»، و «بهغیراز/ به غیر از» نیز بهعنوان حرف اضافۀ مرکب بهکار میروند و به همین صورت فاصلهگذاری میشوند.
۲-۲) پیشوندوارۀ «غیرِ-» با واژۀ پس از خود صفت میسازد و معنای مخالف و متضاد به آن میدهد. کسرۀ این پیشوندواره خفیف است و تکیۀ واژۀ ساختهشده نیز بر روی هجای آخر آن قرار میگیرد. بنابراین همیشه با واژۀ پایهاش بیفاصله نوشته میشود. پیشوندوارهٔ «غیرِ-» در فارسی بسیار زایاست:
غیرآلی، غیراجتماعی، غیراختیاری، غیراخلاقی، غیرارادی، غیرارتشی، غیراصولی، غیراقتصادی، غیرانتفاعی، غیرانسانی، غیرایرانی، غیربهداشتی، غیرپزشکی، غیرپُلزن (non-bridging)، غیرتخصصی، غیرجنسی، غیرحرفهای، غیرحضوری، غیرخالص، غیردائمی، غیردرسی، غیردولتی، غیررسمی، غیرزمینی، غیرسالم، غیرسرّی، غیرسمی، غیرسیاسی، غیرشخصی، غیرشرعی، غیرشفاف، غیرشفاهی، غیرضرور، غیرضروری، غیرطبیعی، غیرعادی، غیرعاقلانه، غیرعرب، غیرعلمی، غیرعلنی، غیرعمدی، غیرعملی، غیرفارسیزبان، غیرفلز، غیرقانونی، غیرقطعی، غیرکافی، غیرکتبی، غیرلازم، غیرمادی، غیرمترقبه، غیرمتعارف، غیرمتناهی، غیرمُجاز، غیرمجرب، غیرمحسوس، غیرمذهبی، غیرمستقیم، غیرمسکونی، غیرمسلح، غیرمسئول، غیرمشروع، غیرمشهور، غیرمطمئن، غیرمعقول، غیرمعمول، غیرمعیار، غیرمفید، غیرمقدور، غیرملفوظ، غیرممکن، غیرمنتظره، غیرمنصرف، غیرمنطقی، غیرمنقول، غیرموجه، غیرنظامی، غیرنفتی، غیروارد، غیرواقعی، غیرواگیردار، غیرهمجنس.
یادآوری:
۱) گاهی بهجای «غیرِ-» میتوان از «نا-» استفاده کرد: «غیرمحسوس» > «نامحسوس»؛ «غیرممکن» > «ناممکن (/ ناشدنی)». گاهی نیز میتوان واژۀ دیگری جایگزین کرد: غیرمترقبه > ناگهانی/ نابههنگام.
۲) پیشوندوارۀ «غیرقابلِ-» نیز، که «غیرِ» در آن ترجمۀ پیشوند -in یا -un یا مانند اینهاست و «قابلِ» در آن ترجمۀ پسوند able- است، با واژۀ پس از خود صفت میسازد و با نیمفاصله نوشته میشود. اما بهتر است که از آن در فارسی معیار پرهیز کنیم و برای مثال، بهجای آنکه به زبان بوقلمونی بگوییم و بنویسیم «غیرقابلقبول» و «غیرقابلقسمت»، بگوییم و بنویسیم «نپذیرفتنی» و «بخشناپذیر».
۳) «غیرذلک»، به معنای «جز آن»، با همین املا و بیفاصله نوشته میشود. «غیره و ذلک» یا «غیر و ذلک» املای نادرستِ این عبارت است.
۴) «غیره»، که معمولاً در پایانِ جمله میآید، عبارتی عربی است که بهجای آن میتوان بهمناسبت از «جز آن(ها)»، «جز او»، یا عبارتهای مشابه استفاده کرد.
۵) ترکیب اِتباعی «غیرهمِیره» با نیمفاصله، عبارت «ولاغیر» بیفاصله، و «در غیر این صورت» کاملاً بافاصله نوشته میشود.
#فاصلهگذاری #دستورزبان
۱۴۰۰/۱۰/۲۳
سید محمد بصام
@Matnook_com
instagram.com/matnook_com
۱) واژۀ عربیِ «غیر» به معنای «دیگری، دیگران، یا بیگانه و غریبه» است: مجازات فروش مال غیر در قانون اسلامی (از یک متن حقوقی)؛ همه از دست غیر ناله کنند/ ... (سعدی).
۲) در فارسی، «غیرِ» (اسم + نشانۀ اضافه) دو کاربرد دارد: حرف اضافۀ مرکب؛ پیشوندوارۀ منفیساز.
۲-۱) حرف اضافۀ «غیرِ»، به معنای «جز، بهجز، و علاوهبر»، با واژۀ پس از خود بافاصله نوشته میشود: غیرِ من و تو، کسی در خانه نیست. (از اینترنت)؛ .../ دل سرگشتۀ ما غیرِ تو را ذاکر نیست (حافظ).
یادآوری:
«بهغیرِ»، «غیراز/ غیر از»، و «بهغیراز/ به غیر از» نیز بهعنوان حرف اضافۀ مرکب بهکار میروند و به همین صورت فاصلهگذاری میشوند.
۲-۲) پیشوندوارۀ «غیرِ-» با واژۀ پس از خود صفت میسازد و معنای مخالف و متضاد به آن میدهد. کسرۀ این پیشوندواره خفیف است و تکیۀ واژۀ ساختهشده نیز بر روی هجای آخر آن قرار میگیرد. بنابراین همیشه با واژۀ پایهاش بیفاصله نوشته میشود. پیشوندوارهٔ «غیرِ-» در فارسی بسیار زایاست:
غیرآلی، غیراجتماعی، غیراختیاری، غیراخلاقی، غیرارادی، غیرارتشی، غیراصولی، غیراقتصادی، غیرانتفاعی، غیرانسانی، غیرایرانی، غیربهداشتی، غیرپزشکی، غیرپُلزن (non-bridging)، غیرتخصصی، غیرجنسی، غیرحرفهای، غیرحضوری، غیرخالص، غیردائمی، غیردرسی، غیردولتی، غیررسمی، غیرزمینی، غیرسالم، غیرسرّی، غیرسمی، غیرسیاسی، غیرشخصی، غیرشرعی، غیرشفاف، غیرشفاهی، غیرضرور، غیرضروری، غیرطبیعی، غیرعادی، غیرعاقلانه، غیرعرب، غیرعلمی، غیرعلنی، غیرعمدی، غیرعملی، غیرفارسیزبان، غیرفلز، غیرقانونی، غیرقطعی، غیرکافی، غیرکتبی، غیرلازم، غیرمادی، غیرمترقبه، غیرمتعارف، غیرمتناهی، غیرمُجاز، غیرمجرب، غیرمحسوس، غیرمذهبی، غیرمستقیم، غیرمسکونی، غیرمسلح، غیرمسئول، غیرمشروع، غیرمشهور، غیرمطمئن، غیرمعقول، غیرمعمول، غیرمعیار، غیرمفید، غیرمقدور، غیرملفوظ، غیرممکن، غیرمنتظره، غیرمنصرف، غیرمنطقی، غیرمنقول، غیرموجه، غیرنظامی، غیرنفتی، غیروارد، غیرواقعی، غیرواگیردار، غیرهمجنس.
یادآوری:
۱) گاهی بهجای «غیرِ-» میتوان از «نا-» استفاده کرد: «غیرمحسوس» > «نامحسوس»؛ «غیرممکن» > «ناممکن (/ ناشدنی)». گاهی نیز میتوان واژۀ دیگری جایگزین کرد: غیرمترقبه > ناگهانی/ نابههنگام.
۲) پیشوندوارۀ «غیرقابلِ-» نیز، که «غیرِ» در آن ترجمۀ پیشوند -in یا -un یا مانند اینهاست و «قابلِ» در آن ترجمۀ پسوند able- است، با واژۀ پس از خود صفت میسازد و با نیمفاصله نوشته میشود. اما بهتر است که از آن در فارسی معیار پرهیز کنیم و برای مثال، بهجای آنکه به زبان بوقلمونی بگوییم و بنویسیم «غیرقابلقبول» و «غیرقابلقسمت»، بگوییم و بنویسیم «نپذیرفتنی» و «بخشناپذیر».
۳) «غیرذلک»، به معنای «جز آن»، با همین املا و بیفاصله نوشته میشود. «غیره و ذلک» یا «غیر و ذلک» املای نادرستِ این عبارت است.
۴) «غیره»، که معمولاً در پایانِ جمله میآید، عبارتی عربی است که بهجای آن میتوان بهمناسبت از «جز آن(ها)»، «جز او»، یا عبارتهای مشابه استفاده کرد.
۵) ترکیب اِتباعی «غیرهمِیره» با نیمفاصله، عبارت «ولاغیر» بیفاصله، و «در غیر این صورت» کاملاً بافاصله نوشته میشود.
#فاصلهگذاری #دستورزبان
۱۴۰۰/۱۰/۲۳
سید محمد بصام
@Matnook_com
instagram.com/matnook_com
👍18❤2
فرمول «کام» در نگارش و ویرایش
هر متنِ معیاری باید سه ویژگیِ کوتاهی و اثرگذاری و مفید بودن رو داشته باشه و متنی که اینها رو داشته باشه بهترین متنه، چون راحت خونده و سریع فهمیده میشه و خوبم در ذهن میمونه. هدف از نگارش و ویرایشم همینه و بس. حالا «کوتاه» و «اثرگذار» و «مفید» دقیقاً یعنی چی؟
۱) کوتاه یعنی «تا اونجایی که میشه» خلاصه بنویسیم و از درازگویی دوری کنیم. چطوری؟ اینطوری که اول هرچی به ذهنمون اومد، بیقیدوشرط، بنویسیم. بعد تا جایی که آسیبی به محتوا و معنا نزنه، از سروتهش بزنیم و حذف کنیم.
۲) اثرگذار یعنی محتوا و شیوۀ بیانش جدید و جذاب و متفاوت باشه، که در ذهن خواننده بمونه. همیشه هم قرار نیست کار خاصی بکنیم. گاهی همین که مطلبمون «مفید» و «کوتاه» باشه و «ساده» نوشته بشه، اثرگذاری خودشو داره. شیوههای دیگهای هم هست. مثلاً از تجربههای دیگران یا خودمون بگیم یا حرفمونو غیرمستقیم در قالب داستان بزنیم. گاهی هم میتونیم از ضربالمثلها و آرایههای ادبی استفاده کنیم. البته میدونیم که متن به متن فرق میکنه و شاید هر جایی نشه از همه یا بعضی از این روشها استفاده کرد.
۳) مفید یعنی چیزی بنویسیم که بهدرد خواننده بخوره و به دانشش اضافه کنه. پس اگه میبینیم نوشتن یا ننوشتنِ مطلبی فرقی نداره، همون بهتر که ننویسیمش.
حالا دو نمونه ببینیم، که سعی کردهم طبق فرمول «کام» ویرایششون کنم.
ناویراسته:
میتوان گفت رابطهای بین اثربخشی آموزشی و جنسیت معلمان وجود ندارد. این نتیجه بیانگر آن است که اثربخشی آموزشی به جنسیت آموزگاران اصلاً بستگی ندارد و همۀ معلمان، چه زن و چه مرد، دارای این توانایی و قابلیت هستند که در آموزش اثربخش باشند. (۴۴ واژه)
ویراسته:
میتوان گفت هیچ رابطهای میان اثربخشیِ آموزشی و جنسیتِ معلمان وجود ندارد و همۀ آنها میتوانند در آموزش اثربخش باشند. (۲۰ واژه)
ناویراسته:
انگیزۀ اولیۀ نگارش این نوشته، معرفی دو مبحث «تدریس» و «یادگیری» مبتنی بر کلام زیبای امام علی (ع) بود که با توجه به بضاعت اندک مؤلف، قطعاً خالی از اشکال نیست. (از پیشگفتار یک کتاب دانشگاهی) (۳۱ واژه)
ویراسته:
هدف نگارنده بررسی و شناساندن «تدریس» و «یادگیری» از دیدگاه امام علی (ع) بودهاست/ است. (۱۴ واژه)
این را هم ببینید: مثلث سهمیم در ویرایش.
#ویرایش_زبانی
۱۴۰۲/۰۶/۳۰
سید محمد بصام
@Matnook_com
instagram.com/matnook_com
هر متنِ معیاری باید سه ویژگیِ کوتاهی و اثرگذاری و مفید بودن رو داشته باشه و متنی که اینها رو داشته باشه بهترین متنه، چون راحت خونده و سریع فهمیده میشه و خوبم در ذهن میمونه. هدف از نگارش و ویرایشم همینه و بس. حالا «کوتاه» و «اثرگذار» و «مفید» دقیقاً یعنی چی؟
۱) کوتاه یعنی «تا اونجایی که میشه» خلاصه بنویسیم و از درازگویی دوری کنیم. چطوری؟ اینطوری که اول هرچی به ذهنمون اومد، بیقیدوشرط، بنویسیم. بعد تا جایی که آسیبی به محتوا و معنا نزنه، از سروتهش بزنیم و حذف کنیم.
۲) اثرگذار یعنی محتوا و شیوۀ بیانش جدید و جذاب و متفاوت باشه، که در ذهن خواننده بمونه. همیشه هم قرار نیست کار خاصی بکنیم. گاهی همین که مطلبمون «مفید» و «کوتاه» باشه و «ساده» نوشته بشه، اثرگذاری خودشو داره. شیوههای دیگهای هم هست. مثلاً از تجربههای دیگران یا خودمون بگیم یا حرفمونو غیرمستقیم در قالب داستان بزنیم. گاهی هم میتونیم از ضربالمثلها و آرایههای ادبی استفاده کنیم. البته میدونیم که متن به متن فرق میکنه و شاید هر جایی نشه از همه یا بعضی از این روشها استفاده کرد.
۳) مفید یعنی چیزی بنویسیم که بهدرد خواننده بخوره و به دانشش اضافه کنه. پس اگه میبینیم نوشتن یا ننوشتنِ مطلبی فرقی نداره، همون بهتر که ننویسیمش.
حالا دو نمونه ببینیم، که سعی کردهم طبق فرمول «کام» ویرایششون کنم.
ناویراسته:
میتوان گفت رابطهای بین اثربخشی آموزشی و جنسیت معلمان وجود ندارد. این نتیجه بیانگر آن است که اثربخشی آموزشی به جنسیت آموزگاران اصلاً بستگی ندارد و همۀ معلمان، چه زن و چه مرد، دارای این توانایی و قابلیت هستند که در آموزش اثربخش باشند. (۴۴ واژه)
ویراسته:
میتوان گفت هیچ رابطهای میان اثربخشیِ آموزشی و جنسیتِ معلمان وجود ندارد و همۀ آنها میتوانند در آموزش اثربخش باشند. (۲۰ واژه)
ناویراسته:
انگیزۀ اولیۀ نگارش این نوشته، معرفی دو مبحث «تدریس» و «یادگیری» مبتنی بر کلام زیبای امام علی (ع) بود که با توجه به بضاعت اندک مؤلف، قطعاً خالی از اشکال نیست. (از پیشگفتار یک کتاب دانشگاهی) (۳۱ واژه)
ویراسته:
هدف نگارنده بررسی و شناساندن «تدریس» و «یادگیری» از دیدگاه امام علی (ع) بودهاست/ است. (۱۴ واژه)
این را هم ببینید: مثلث سهمیم در ویرایش.
#ویرایش_زبانی
۱۴۰۲/۰۶/۳۰
سید محمد بصام
@Matnook_com
instagram.com/matnook_com
👍22❤8🙏1
Forwarded from Matnook | ﻣﺘﻨﻮک (سید محمد بصام)
یک نکتهات بگویم!
ما سرم و واکسن و آمپول را «میزنیم»، «دریافت نمیکنیم». «واکسن دریافت کردن» ترجمهٔ لفظبهلفظِ to receive a vaccine است. این تعبیر البته در فارسی و از دیدگاه دانش زبانشناسی نادرست نیست، ولی طبیعی هم نیست. پس بهجای اینکه بگوییم «دو دوز واکسن دریافت کرد»، طبیعیتر و فارسیتر است که بگوییم «دو نوبت واکسن زد».
#گردهبرداری
۱۴۰۰/۱۱/۱۴
سید محمد بصام
@Matnook_com
instagram.com/matnook_com
ما سرم و واکسن و آمپول را «میزنیم»، «دریافت نمیکنیم». «واکسن دریافت کردن» ترجمهٔ لفظبهلفظِ to receive a vaccine است. این تعبیر البته در فارسی و از دیدگاه دانش زبانشناسی نادرست نیست، ولی طبیعی هم نیست. پس بهجای اینکه بگوییم «دو دوز واکسن دریافت کرد»، طبیعیتر و فارسیتر است که بگوییم «دو نوبت واکسن زد».
#گردهبرداری
۱۴۰۰/۱۱/۱۴
سید محمد بصام
@Matnook_com
instagram.com/matnook_com
👍16❤8
Audio
Shahrokh [SariMusic.IR]
نام ترانه: پاییز (۱۳۶۲) 🍂
خواننده: شاهرخ (شاهید)
ترانهسرا: محمدرضا فتاحی
آهنگساز: منوچهر طاهرزاده
تنظیمکننده: محمد شمس
#منهای_ویرایش
۱۴۰۲/۰۷/۰۱
سید محمد بصام
@Matnook_com
خواننده: شاهرخ (شاهید)
ترانهسرا: محمدرضا فتاحی
آهنگساز: منوچهر طاهرزاده
تنظیمکننده: محمد شمس
#منهای_ویرایش
۱۴۰۲/۰۷/۰۱
سید محمد بصام
@Matnook_com
❤17😍4🔥3👍2
Forwarded from Matnook | ﻣﺘﻨﻮک
Media is too big
VIEW IN TELEGRAM
هکسره چیست؟
- *جانه من *فدایه *خاکه *پاکه میهنم!
بخشی از کارگاه آنلاین ویرایش متنوک
مدرس: سید محمد بصام
ویدئو شرکتکنندگان قبلی:👇
https://news.1rj.ru/str/Matnook_01
کانال مؤسسهٔ متنوک:👇
@Matnook_com
- *جانه من *فدایه *خاکه *پاکه میهنم!
بخشی از کارگاه آنلاین ویرایش متنوک
مدرس: سید محمد بصام
ویدئو شرکتکنندگان قبلی:👇
https://news.1rj.ru/str/Matnook_01
کانال مؤسسهٔ متنوک:👇
@Matnook_com
👍7❤2
Forwarded from نتایج و نظرات ویرایشآموزان متنوک
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
🔺مهدی مشهور، ارشد ادبیات نمایشی و کارگردانی تئاتر
🎞ویدئو سایر شرکتکنندگان:
@Matnook_01
🔰کانال مؤسسه در تلگرام:
@Matnook_com
instagram.com/matnook_com
🎞ویدئو سایر شرکتکنندگان:
@Matnook_01
🔰کانال مؤسسه در تلگرام:
@Matnook_com
instagram.com/matnook_com
👌3
یک نکتهات بگویم!
ترکیبهای عربیِ رایج در فارسی، که بهعنوان یک واژه یا اصطلاح در فرهنگها میآیند، کاملاً با نیمفاصله یا بیفاصله نوشته میشوند:
آیتالله، اعلیاللهمقامه، امالفساد، امیرالمؤمنین، انشاءالله، باریتعالیٰ، باسمهتعالیٰ، بینالتعطیلین، بینالملل، تبارکوتعالی، ثقةالاسلام، حتیالامکان، حتیالمقدور، حجتالاسلام (و المسلمین)، حجرالاسود، حسبالامر، حفظهالله، حقالتدریس، حقالناس، حقتعالی، الحقوالانصاف، الحمدلله، خارقالعاده، دایرةالمعارف، رحمةاللهعلیه، رحِمَهُالله، رضواناللهعلیه، سبحانالله، سِدرةالمنتهیٰ، سلاماللهعلیه، سیدالشهدا، صلیاللهعلیهوآله، عجلاللهفرجه، علیالحساب، علیالخصوص، علیالقاعده، علیٰاَیِّحال، علیٰحِده، علیٰرغمِ، علیٰکلِّحال، علیهالسلام، العیاذبالله، فوقالعاده، فیالفور، فیالمجلس، قُدِّسسِرُّه، کثیرالانتشار، لاالهالاالله، لیلةالقدر، ماشاءالله، متساویالساقین، متوازیالاضلاع، معذلک، معهذا، مِنبعد، مِنحیثالمجموع، یاالله، و ... .
#فاصلهگذاری
۱۴۰۲/۰۷/۰۳
سید محمد بصام
@Matnook_com
instagram.com/matnook_com
ترکیبهای عربیِ رایج در فارسی، که بهعنوان یک واژه یا اصطلاح در فرهنگها میآیند، کاملاً با نیمفاصله یا بیفاصله نوشته میشوند:
آیتالله، اعلیاللهمقامه، امالفساد، امیرالمؤمنین، انشاءالله، باریتعالیٰ، باسمهتعالیٰ، بینالتعطیلین، بینالملل، تبارکوتعالی، ثقةالاسلام، حتیالامکان، حتیالمقدور، حجتالاسلام (و المسلمین)، حجرالاسود، حسبالامر، حفظهالله، حقالتدریس، حقالناس، حقتعالی، الحقوالانصاف، الحمدلله، خارقالعاده، دایرةالمعارف، رحمةاللهعلیه، رحِمَهُالله، رضواناللهعلیه، سبحانالله، سِدرةالمنتهیٰ، سلاماللهعلیه، سیدالشهدا، صلیاللهعلیهوآله، عجلاللهفرجه، علیالحساب، علیالخصوص، علیالقاعده، علیٰاَیِّحال، علیٰحِده، علیٰرغمِ، علیٰکلِّحال، علیهالسلام، العیاذبالله، فوقالعاده، فیالفور، فیالمجلس، قُدِّسسِرُّه، کثیرالانتشار، لاالهالاالله، لیلةالقدر، ماشاءالله، متساویالساقین، متوازیالاضلاع، معذلک، معهذا، مِنبعد، مِنحیثالمجموع، یاالله، و ... .
#فاصلهگذاری
۱۴۰۲/۰۷/۰۳
سید محمد بصام
@Matnook_com
instagram.com/matnook_com
❤13👍9
✅ درست: نیوزیلند، زلاند نو (New Zealand)
⛔️ نادرست: نیوزلند*
★ «نیوزلند» (newsland) یعنی «اخبارستان»! 😊
#واژهشناسی #املا_رسمالخط
۱۴۰۲/۰۷/۰۴
سید محمد بصام
@Matnook_com
instagram.com/matnook_com
⛔️ نادرست: نیوزلند*
★ «نیوزلند» (newsland) یعنی «اخبارستان»! 😊
#واژهشناسی #املا_رسمالخط
۱۴۰۲/۰۷/۰۴
سید محمد بصام
@Matnook_com
instagram.com/matnook_com
👍32❤4
✅ درست: زیباییشناسی
⛔ نادرست: زیباشناسی
- ترجمهٔ دقیق اصطلاح aesthetics / esthetics «زیباییشناسی» است (فرهنگستان زبان و ادب فارسی نیز «زیباییشناسی» را تصویب کردهاست: شناخت مفاهیم و مبانی فلسفی زیبایی؛ دانش ضوابط و ارزشهای هنری).
- ساختِ صرفیِ این واژه اسم + -شناسی است، مانند «آسیبشناسی، آیندهشناسی، و زبانشناسی».
- صفتِ «زیباییشناسی» نیز «زیباییشناختی» است: مطالعات زیباییشناختی.
یادآوری:
ویرایش نام کتاب و آنچه بر روی جلد و پشت آن نوشته میشود نیز بهعهدهٔ ویراستار است.
این را هم ببینید: رایجترین غلطهای املایی.
#واژهشناسی
۱۴۰۲/۰۷/۰۵
سید محمد بصام
@Matnook_com
instagram.com/matnook_com
⛔ نادرست: زیباشناسی
- ترجمهٔ دقیق اصطلاح aesthetics / esthetics «زیباییشناسی» است (فرهنگستان زبان و ادب فارسی نیز «زیباییشناسی» را تصویب کردهاست: شناخت مفاهیم و مبانی فلسفی زیبایی؛ دانش ضوابط و ارزشهای هنری).
- ساختِ صرفیِ این واژه اسم + -شناسی است، مانند «آسیبشناسی، آیندهشناسی، و زبانشناسی».
- صفتِ «زیباییشناسی» نیز «زیباییشناختی» است: مطالعات زیباییشناختی.
یادآوری:
ویرایش نام کتاب و آنچه بر روی جلد و پشت آن نوشته میشود نیز بهعهدهٔ ویراستار است.
این را هم ببینید: رایجترین غلطهای املایی.
#واژهشناسی
۱۴۰۲/۰۷/۰۵
سید محمد بصام
@Matnook_com
instagram.com/matnook_com
👍16❤5
«آندرلاین» یا «آندرسکور»؟
آندرلاین (underline): خطی که در زیر نویسهها کشیده میشود و به آن «زیرخط» نیز میگویند: این آندرلاین / زیرخط است. کلید میانبر آندرلاین Ctrl + U است.
آندرسکور (underscore): خطی کوتاه که در میان نویسهها گذاشته میشود و در زیر خطِ زمینه مینشیند. مثلاً آنچه میان واژههای هشتگ گذاشته میشود آندرسکور است، نه آندرلاین: #املا_رسمالخط. کلید میانبر آندرسکور - + Shift است.
#واژهشناسی #نشانهگذاری
۱۴۰۲/۰۷/۰۸
سید محمد بصام
@Matnook_com
instagram.com/matnook_com
آندرلاین (underline): خطی که در زیر نویسهها کشیده میشود و به آن «زیرخط» نیز میگویند: این آندرلاین / زیرخط است. کلید میانبر آندرلاین Ctrl + U است.
آندرسکور (underscore): خطی کوتاه که در میان نویسهها گذاشته میشود و در زیر خطِ زمینه مینشیند. مثلاً آنچه میان واژههای هشتگ گذاشته میشود آندرسکور است، نه آندرلاین: #املا_رسمالخط. کلید میانبر آندرسکور - + Shift است.
#واژهشناسی #نشانهگذاری
۱۴۰۲/۰۷/۰۸
سید محمد بصام
@Matnook_com
instagram.com/matnook_com
👍37❤6
یک نکتهات بگویم!
«آلودگی صوتی» ترجمۀ قرضی noise pollution و یکی از گردهبرداریهای رایج در فارسی است (گردهبرداری یکی از مرسومترین روشهای واژهسازی در زبان است و بهخودیخود درست و نادرست ندارد).
فرهنگستان زبان و ادب فارسی «آلودگی نوفهای» را برای noise pollution تصویب کرده و ترجیح دادهاست، ولی بهکار نمیرود («نوفه» /nufe/ در فارسی قدیم به معنای «بانگ و فریاد» بودهاست. ازاینرو فرهنگستان، برای زنده کردن این واژه، آن را بهعنوان معادلی برای noise گذاشته و در ساخت چندین واژۀ مصوّبِ دیگر نیز بهکار بردهاست).
این را هم ببینید: شستوشوی مغزی.
#گردهبرداری
۱۴۰۲/۰۷/۱۰
سید محمد بصام
@Matnook_com
instagram.com/matnook_com
«آلودگی صوتی» ترجمۀ قرضی noise pollution و یکی از گردهبرداریهای رایج در فارسی است (گردهبرداری یکی از مرسومترین روشهای واژهسازی در زبان است و بهخودیخود درست و نادرست ندارد).
فرهنگستان زبان و ادب فارسی «آلودگی نوفهای» را برای noise pollution تصویب کرده و ترجیح دادهاست، ولی بهکار نمیرود («نوفه» /nufe/ در فارسی قدیم به معنای «بانگ و فریاد» بودهاست. ازاینرو فرهنگستان، برای زنده کردن این واژه، آن را بهعنوان معادلی برای noise گذاشته و در ساخت چندین واژۀ مصوّبِ دیگر نیز بهکار بردهاست).
این را هم ببینید: شستوشوی مغزی.
#گردهبرداری
۱۴۰۲/۰۷/۱۰
سید محمد بصام
@Matnook_com
instagram.com/matnook_com
Telegram
Matnook | ﻣﺘﻨﻮک
شستوشوی مغزی
۱) در علم زبانشناسی و فن ویرایش زبانی، «گردهبرداری» (یا به یک اعتبار، «ترجمۀ قرضی») یکی از فرایندهای رایج واژهسازی برای بیان مفاهیم جدید در زبان است که از رهگذر آن، هریک از بخشهای یک واژه یا عبارت از زبان مبدأ به زبان مقصد ترجمه میشود.…
۱) در علم زبانشناسی و فن ویرایش زبانی، «گردهبرداری» (یا به یک اعتبار، «ترجمۀ قرضی») یکی از فرایندهای رایج واژهسازی برای بیان مفاهیم جدید در زبان است که از رهگذر آن، هریک از بخشهای یک واژه یا عبارت از زبان مبدأ به زبان مقصد ترجمه میشود.…
👍38❤4