چنان‌که در سطر اول تصویر می‌بینید، حرف اضافهٔ «تو» (/tu/) از ضمیر «تو» (/to/) به‌آسانی قابل تشخیص‌ است، زیرا «بافت زبانی» ابهام‌زداست و خواننده را راهنمایی می‌کند: یواش می‌ریزه تو چنبرهای غلیظ توی قوطی. همچنین، به کمک بافت، حرف اضافهٔ «رو» (/ru/) از «رو» (= «را») به‌سادگی قابل تشخیص است (سطر چهارم و پنجم): تخته‌ها رو باز می‌کنیم و سیمان رو [یا: سیمان‌‌و] می‌ریزیم رو پاش. [...] بپا روش نریزی. پس نگرانِ تشخیصِ «تو» (ضمیر) از «تو» (حرف اضافه) و نیز «رو» (= «را») از «رو» (= «رویِ») نباشیم. الزامی هم ندارد که حرف اضافهٔ «تو» را همیشه به‌صورت «توی»، و حرف اضافهٔ «رو» را «روی» بنویسیم. اما هرگز نباید بنویسیم «توو»، چنان‌که «رو» (/ru/) را نمی‌نویسیم «روو».
تصویر از کتاب گوربه‌گور، اثر ویلیام فاکنر، ترجمۀ نجف دریابندری (نشر چشمه، ص ۲۰۱) است. پیشنهاد می‌کنم این کتاب را سه بار بخوانید؛ یک بار برای داستانش، یک بار برای ترجمه‌اش، و یک بار هم برای نکته‌چینی از متن سراسر گفتاری‌اش.
ببینید: نکته‌ای دربارۀ «به‌عنوانِ».
#املا_رسم‌الخط #گفتاری‌نویسی
۱۴‌۰۰‌‌/‌‌۰‌‌۳‌/‌۰‌‌۲
سید محمد بصام
@Matnook_com
instagram.com/matnook_com

نکته‌ای دربارۀ حرف اضافۀ «در» و «تو»

حرف اضافۀ «در» به گونۀ خاصی تعلق ندارد و کمابیش در گفتار و نوشتار رسمی و غیررسمی به‌ کار می‌رود، ولی حرف اضافۀ «تو» / «توی» فقط در گونۀ گفتاری و غیررسمی کاربرد دارد. بنابراین از آن در جایی استفاده کنیم که سبکی گفتاری و غیررسمی داریم، مانند برخی گفت‌وگوها (دیالوگ‌ها) در داستان و رمان.
ببینید: t.me/Matnook_com/4318.
#گفتاری‌نویسی
سید محمد بصام
@Matnook_com
www.matnook.com

گفتاری: آن‌طرف / این‌طرف خیابان
رسمی: آن‌سوی / این‌سوی خیابان
محاوره: آن‌ور / این‌ور خیابان

این سه تا هم کاملاً با نیم‌فاصله:
این‌طرف‌وآن‌طرف،
این‌سووآن‌سو،
این‌وروآن‌ور.

ببینید: فاصله‌گذاری «آن» و «این».
#فاصله‌گذاری
سید محمد بصام
@Matnook_com
www.matnook.com

جزوهٔ چاپی و رایگان دورۀ جامع ستارگان ویرایش متنوک را اینجا ببینید.
@Matnook_01
@Matnook_com

روش برخورد منطقی با آدم بی‌شعور! 😅

سه نکته:
۱) واژه‌هایی مانند «جلو» و نیز مانند «دو»، در حالت اضافه، هم با «ی» نوشته می‌شوند و هم بدون آن: جلوی در / جلو در؛ دوی ماراتن / دو ماراتن. ولی معمولاً «ی» را در متن معیار نمی‌نویسند.
۲) همیشه و همه‌جا بنویسیم «در»، نه «درب». اینجا را ببینید.
۳) کسرۀ «تولید‌مثل» خفیف است و بی‌فاصله نوشته می‌شود. اینجا را ببینید.

بندۀ خدا از شدت عصبانیت، «گاراژ» را *گارژ نوشته‌‌است. حق هم دارد.
#املا_رسم‌الخط #فاصله‌گذاری
سید محمد بصام
@Matnook_com
www.matnook.com

اگر شما هم از ویراستارانی هستید که واژهٔ «درصد» را به عدد می‌چسبانند، لازم است قواعد درصدنویسی را کامل و درست بیاموزید: شش قاعدهٔ درصدنویسی.
#فاصله‌گذاری
سید محمد بصام
@Matnook_com
www.matnook.com

«روحانیت» ممنوع!

#دستورزبان #ویرایش_زبانی
سید محمد بصام
@Matnook_com
www.matnook.com

دربارۀ واژۀ «پدر»

واژۀ «پدر» در فارسیِ میانه و باستان pitar (پیتَر) بوده و از هندی‌واروپایی -pətér* (پِتِر: لفظاً به معنای «پاینده» و «حامی») گرفته شده‌است. father در انگلیسی و Vater در آلمانی و Πατέρας (پَتِراس) در یونانی نیز برگرفته از همین «پِتِرِ» هندی‌واروپایی و هم‌ریشه با «پدرِ» فارسی‌اند. (محمد حسن‌دوست، فرهنگ ریشه‌شناختی زبان فارسی، سرواژۀ «پدر»)
#واژه‌شناسی
سید محمد بصام
@Matnook_com
www.matnook.com

...گی، نه *...ه‌گی!

واژه‌های فارسیِ پایان‌یافته به واکۀ e (در خط، «ه») در پیوند با پسوند «ـ‌‌ی» به‌صورت «...گی» نوشته می‌شوند، نه «...‌ه‌گی»:
خانوادگی، نه *خانواده‌گی؛
رانندگی، نه *راننده‌گی؛
همیشگی، نه *همیشه‌گی.
واژه‌های عربی یا آن‌ها که بخش پایانی‌شان عربی باشند نیز همچنین:
بی‌علاقگی، نه *بی‌علاقه‌گی؛
بی‌ملاحظگی، نه *بی‌ملاحظه‌گی؛
جملگی، نه *جمله‌گی؛
ذِلّگی، نه *ذِلّه‌گی؛
روزمرّگی، نه *روزمره‌گی؛
عُمدگی، نه *عُمده‌گی؛
غریبگی، نه *غریبه‌گی؛
فوق‌العادگی، نه *فوق‌العاده‌گی؛
قلعگی (= «ساکن قلعه»)، نه *قلعه‌گی؛
نشئگی، نه *نشئه‌گی.
ببینید: ۳ اسم با «ـ‌گی»، مابقی با «ـ‌ای»!.
#املا_رسم‌الخط
سید محمد بصام
@Matnook_com
www.matnook.com

فرهنگ بسامدی فارسی: واژگان پایه برای زبان‌آموزان
نوشتۀ کوری میلر و کارینه آقاجانیان استیوارت
دربردارندۀ ۵٬۰۰۰ واژهٔ پرکاربرد فارسی امروز

یادآوری:
پیشنهاد می‌شود قبل از خواندن این کتاب، ابتدا نقد آن خوانده شود (اینجا).
#کتاب_خوب_بخوانیم
سید محمد بصام
@Matnook_com
www.matnook.com

مقالۀ «فرهنگ بسامدی فارسی؛ اثری نیازمند ویرایش یا تألیف دوباره؟»، غلامرضا مستعلی پارسا و سید حمید حسنی، نامۀ فرهنگستان،‌ دورۀ ۲۲، شمارۀ ۲ (تیرماه ۱۴۰۲)، ص ۷۶-۱۰۰، در نقد و بررسی کتاب فرهنگ بسامدی فارسی (اینجا)
#کتاب_خوب_بخوانیم
سید محمد بصام
@Matnook_com
www.matnook.com

فاصله‌گذاری ۱۵۵ پیوند مرکب‌

📌 «پیوند» یا «حرف ربط» عنصری دستوری است که میان دو یا چند واژه، گروه، یا جمله‌ پیوند برقرار می‌کند. این پیوندها یا از نوع هم‌پایگی‌اند (که جمله‌ها را هم‌پایه می‌کنند) یا از نوع وابستگی‌اند (که معمولاً در آغاز جمله‌های پیرو می‌آیند).
📌 پیوند هم‌پایگی: هنگامه ثروتمند است، ولی خوشبخت نیست.
📌 پیوند وابستگی: چون برف می‌بارید، دانشگاه را تعطیل کردند.
📌 پیوندها به‌لحاظ ساختار دو گونه‌‌اند: ساده (مانند «اما» و «چون») و مرکب (مانند «برای این‌که» و «چنان‌که»).

✍️ فاصله‌گذاری رایج‌ترین پیوندهای مرکب:
آن‌چنان که، آن‌جور که، آن‌طور که، آن‌گونه که، از این جهت که، از این حیث که،‌ از این رو که،‌ از آن جهت که، از آن حیث که، از آن رو که، از آنجا که، از آنجایی که، از زمانی که، از وقتی که، از هنگامی که، اگر چنان‌چه، اگرچه، این‌جور که، این‌طور که، این‌گونه که، با این‌که، با آن‌که، با توجه به این‌که، با توجه به آن‌که، با وجود این، با وجود این‌که، با وجود آن‌که، با وجودی که، بدان ترتیب که، بدان ‌جهت ‌که، ‌بدان ‌خاطر ‌که، ‌بدان دلیل که، بدان ‌سبب ‌که، ‌بدان ‌علت ‌که، بدین ترتیب که، ‌بدین ‌جهت ‌که، ‌بدین ‌خاطر ‌که، بدین دلیل که، ‌بدین ‌سبب ‌که، ‌بدین ‌علت ‌که، برای این‌که، برای آن‌که، بعد از این‌که، بعد از آن‌که، ‌به ‌اعتبار ‌این‌که، به ‌اعتبار ‌آن‌که، ‌به ‌اندازه‌ای ‌که، ‌به ‌جهتی ‌که، ‌به ‌حالتی ‌که، ‌به ‌حدی ‌که، به ‌شرط ‌این‌که، ‌به ‌شرط ‌آن‌که، ‌به ‌شرطی ‌که، ‌به ‌شکلی ‌که، ‌به صورتی که، به ‌طرزی ‌که، ‌به‌طوری‌که / به ‌طوری ‌که، ‌به ‌قدری ‌که، ‌به ‌قِسمی ‌که، ‌به ‌گونه‌ای که، به ‌مجردی ‌که، ‌به ‌محضی ‌که، ‌به ‌مقداری ‌که، ‌به ‌میزانی ‌که، ‌به ‌نحوی ‌که، ‌به ‌نوعی ‌که، ‌به‌ازای ‌این‌که، ‌به‌ازای ‌آن‌که، ‌به‌جای ‌این‌که، ‌به‌جای ‌آن‌که، ‌به‌جهت ‌این‌که، ‌به‌جهت ‌آن‌که، ‌به‌خاطر این‌که، به‌خاطر آن‌که، به‌دلیل این‌که، به‌دلیل آن‌که، به‌سبب این‌که، به‌سبب آن‌که، به‌علت این‌که، به‌‌علت آن‌که، به‌عنوان ‌این‌که، ‌به‌عنوان ‌آن‌که، به‌لحاظ ‌این‌که، ‌به‌لحاظ ‌آن‌که، ‌به‌مجرد ‌این‌که، ‌به‌مجرد ‌آن‌که، ‌‌به‌محض ‌این‌که، ‌به‌محض ‌آن‌که، بی‌آن‌که / بی‌آنکه،‌ پس از این‌که، پس از آن‌که، پیش‌ از این‌که، پیش از آن‌که،‌ تا ‌اندازه‌ای ‌که، تا این‌که، تا آنجا که، تا آنجایی که، تا آن‌که، تا جایی که، ‌تا ‌حدی ‌که، ‌تا زمانی که، تا موقعی که، تا وقتی که، تا هنگامی که، جز این‌که، جز آن‌که، جوری که، چراکه، چنان‌چه، چنان‌که، چندان‌که‌، چون‌که، حال ‌آن‌که، درحالی‌که / در حالی که، در حینی که، در زمانی که، درصورتی‌که / در صورتی که، در موقعی که،‌ در وقتی که، در هنگامی که، زمانی که، زیراکه، صرف‌نظر از این‌که، صرف‌نظر از آن‌که، طوری که، علی‌رغم این‌که، علی‌رغم آن‌که، غیر از این‌که، غیر از آن‌که، قبل از این‌که، قبل از آن‌که، گرچه، مگر این‌که، مگر آن‌که، موقعی که، وقتی که، هر جور که، هر جوری که، هر طور که، هر طوری که، هر کجا که، هر گونه که، هر وقت که، هر وقتی که، هرچند که، هرچند، هرگاه که، همان‌جور که، همان‌طور که، همان‌قدر که، همان‌گونه که، هم‌چنان‌که، همین‌جور که،‌ همین‌طور که، همین‌قدر که، همین‌گونه که،‌ هنگامی که.
✍️ ببینید: فاصله‌گذاری ۱۳۵ عبارت پرکاربرد.
#دستورزبان #فاصله‌گذاری
سید محمد بصام
@Matnook_com

۱۰ داستانک ۱۰کلمه‌ای!
نویسنده: محسن سرخوش
@fiction_12
۱: تمام عمر آرزوی عروسی داشتم، اما بچه دارد لگد می‌زند.
۲: شوهرش مُرد. مَرد همسایه با خنده‌ای اندیشید: عجب بیوۀ زیبایی!
۳: پدر: کوبیدن بشقاب‌ به دیوار‌. مادر: جهازم بود. بچه‌ها: گریستن.
۴: از تایلند برگشت. در فرودگاه، سوغاتی برای زنش جانماز خرید.
۵: سال‌ها پدر را تنها حمام کرد، نصف برادرانش ارث برد.
۶: یک هفته مرخصی داشت. صبحِ روزِ اول ریش‌هایش را تراشید.
۷: شب یک‌ میلیون کادوی عروسی داد. صبح پول نان نداشت.
۸: کلاه‌گیس را برداشت. چشم‌های آدمِ توی آینه خیس بود.
۹: دادگاه گفت جمعه سهم پدر. بقیۀ هفته سهم مردان کوچه.
۱۰: توپ یک شیشه را شکست، چاقو دَه دل کوچک را.
#ادبیات
سید محمد بصام
@Matnook_com
www.matnook.com

🔺مهدیه کوهی‌کار، نویسنده و منتقد ادبی، از ویراستاران مؤسسه

🎞ویدئو سایر شرکت‌کنندگان:
@Matnook_01
🔰کانال مؤسسه در تلگرام:
@Matnook_com
instagram.com/matnook_com

فاصله‌گذاری ۴۵۶ واژۀ «بی»دار (رایگان)
با امکان جست‌وجو + ۱ قاعدۀ فاصله‌گذاری
۳ صفحه، پی‌دی‌اف
#فاصله‌گذاری
سید محمد بصام
@Matnook_com
www.matnook.com

فاصله‌گذاری ۲۵۷ واژۀ «پُر»دار (رایگان)
با امکان جست‌وجو + ۱ قاعدۀ فاصله‌گذاری
۲ صفحه، پی‌دی‌اف
#فاصله‌گذاری
سید محمد بصام
@Matnook_com
www.matnook.com

فاصله‌گذاری ۲۶۵ واژۀ «هم»دار (رایگان)
با امکان جست‌وجو + ۱ قاعدۀ فاصله‌گذاری
۲ صفحه، پی‌دی‌اف
#فاصله‌گذاری
سید محمد بصام
@Matnook_com
www.matnook.com