🩸Iron deficiency anemia
یک اختلال خونی شایع است که به دلیل کمبود وجود آهن در بدن ایجاد می‌شود.

❓علل بیماری
۱-مصرف ناکافی آهن
۲-خونریزی: خونریزی شدید قاعدگی، خونریزی داخلی یا جراحی‌های سنگین.
۳-ناتوانی در جذب آهن: بیماری‌های التهابی روده، سلیاک یا جراحی‌های گوارشی که جذب آهن را کاهش می‌دهند.
۴-افزایش نیاز به آهن: دوران بارداری که نیاز به آهن افزایش می‌یابد.

⚠️ عوامل خطر
زنان
کودکان و نوزادان
گیاهخواران
بارداری
اهدای خون مکرر

🧬 پاتوفیزیولوژی بیماری
کمبود آهن در بدن منجر به کاهش تولید هموگلوبین می‌شود. هموگلوبین پروتئینی است که در گلبول‌های قرمز وجود دارد و وظیفه انتقال اکسیژن به بافت‌ها را بر عهده دارد. در نبود آهن کافی، سطح هموگلوبین کاهش می‌یابد و گلبول‌های قرمز توانایی کافی برای حمل اکسیژن را از دست می‌دهند. این وضعیت منجر به کاهش اکسیژن‌رسانی به بافت‌ها می‌شود.

😷 علائم بیماری
خستگی بیش ازحد
رنگ پریدگی پوست
تنگی نفس
سردرد و سرگیجه
تپش قلب
ناخن‌های شکننده
ریزش مو
دست و پاهای سرد

💊 روش‌های درمانی
مکمل خوراکی آهن
تزریق آهن درموارد شدیدتر
اصلاح رژیم غذایی

#بیماری_شایع
🆔 @MedForMin_Association | Instagram

صدای ویز (Wheeze) 🫁
🔸 صدایی مداوم، خشن و سوت مانند است.
🔸 در اثر تلاطم و جریان سریع هوا از طریق مجاری هوایی باریک و مقاوم ایجاد می شود.
🔸 ویز را می توان به صورت monophonic (فرکانس ثابت) یا polyphonic (فرکانس متغیر) و همچنین دمی و بازدمی توصیف کرد.
🔸 بیشتر در بازدم شنیده می شود. ممکن است در حالت های شدیدتر در دم هم شنیده شود.

👨‍⚕️ ویز مونوفونیک: ناشی از باریک شدن راه هوایی بزرگ
👨‍⚕️ ویز پلی فونیک: ناشی از تنگ شدن گسترده راه های هوایی کوچکتر

اتیولوژی 🕵️‍♂️
ویز بازدمی پلی فونیک 🌬
😷 آسم
😷 بیماری COPD
😷 برونشکتازی
ویز مونوفونیک ثابت 🌬
🔩 جسم خارجی
🚬 تومور

⚠️ سایر علل: برونشیت مزمن و آمفیزم

#صداهای_قلبی_ریوی
🆔 @MedForMin_Association | Instagram

صدای استریدور 🫁
🔸 یک صدای تنفس دمی خشن و بلند خارج از قفسه سینه است که high-pitched می باشد.
🔸 از جریان هوای متلاطم از راه های هوایی فوقانی باریک شده منشأ میگیرد.

اتیولوژی 🕵️‍♂️
🔩 جسم خارجی
😷 تنگی ساب گلوت (مزمن)
😷 اپی گلوتیت
😷 کروپ
😷 لارنژیت
😷 دیفتری

🚨 اگر استریدور با تنگی نفس شدید و سختی در تنفس همراه باشد، ممکن است به یک وضعیت اورژانسی مانند انسداد کامل راه های هوایی اشاره کند.

#صداهای_قلبی_ریوی
🆔 @MedForMin_Association | Instagram

🖐 پوست الکترونیکی؛ وقتی پروتزها حس لمس پیدا می‌کنن ⚡️

با پیشرفت علم، حالا دیگه هدف فقط ساختن دست و پای مصنوعی نیست، بلکه هدف اینه که اون اندام‌ها بتونن حس داشته باشن. محققان کره‌ای، ژاپنی و آمریکایی پوست‌هایی ساختن که سنسورهای پیشرفته ای داخلشون به کار رفته و فشار، دما و حتی بافت سطح رو تشخیص میدن و سیگنالش رو مستقیم به مغز می‌فرستن! 🧠🌡
🎯 بعضی از این پوست‌ها می‌تونن «دست‌دادن» یا «بوسه‌ی سطحی» رو از هم تمایز بدن! 🤝💋
🌟 در سال 2020، در یک آزمایش موفق، فردی که بازویش را از ناحیه آرنج از دست داده بود، با استفاده از یک پروتز مجهز به پوست الکترونیکی توانست احساس نگه داشتن تخم‌مرغ خام را تجربه کند. این پوست نه‌تنها فشار را منتقل کرد، بلکه به لطف ارتباط مستقیم با سیستم عصبی او، بازخورد لامسه‌ای مشابه دست واقعی به مغز فرستاد. 🥚🖐

#درمان_نوین
🆔 @MedForMin_Association | Instagram

صدای coarse crackles 🫁
🔸 صدای coarse crackles یا رال های خشن، صداهای ناپیوسته، کوتاه و ناگهانی ریه هستند.
🔸 معمولا در هنگام دم به دلیل باز شدن راه های هوایی کوچک پر از مایع، مخاط یا چرک شنیده می شوند.

🧏🏻‍♂️ محل شنیدن: بیشتر در ناحیه پایین ریه‌ها، نزدیک به فضای خلفی قفسه سینه.

اتیولوژی 🕵️‍♂️
😷 پنومونی با ترشحات ریوی زیاد
😷 برونشیت مزمن
😷 آسم در مراحل پیشرفته
😷 ادم ریوی

#صداهای_قلبی_ریوی
🆔 @MedForMin_Association | Instagram

🧬 سلول‌های بنیادی بازبرنامه‌ریزی‌شده؛ وقتی پوست تبدیل به قلب میشه 🔄

تا چند سال پیش فکر می‌کردیم هر سلول مسیر بی‌بازگشتی داره؛ اما یه ژاپنی نابغه به اسم یاماناکا مخالف بود.
سال 2006، یاماناکا با اضافه‌کردن فقط ۴ تا ژن خاص به سلول‌های پوست، اونا رو به وضعیت بنیادی اولیه برگردوند. این سلول‌ها که حالا iPSC (سلول‌های بنیادی پرتوان القایی) نام گرفتن، می‌تونن به هر بافتی تبدیل بشن؛ از قلب گرفته تا مغز و کبد! 🧠🫀
🎯 پژوهشگران ژاپنی با استفاده از iPSC، سلول‌های پوستی یک بیمار مبتلا به نارسایی قلبی رو برداشتند، ژن‌های یاماناکا رو بهش اضافه کردند، و اون‌ها رو به حالت «بنیادی» اولیه برگردوندن. بعد با تحریک این سلول‌های بازبرنامه‌ریزی‌شده، اونا رو به سلول‌های عضله‌ی قلبی تمایز دادن. سلول‌های تازه‌تولد یافته، توی ظرف آزمایشگاهی شروع به تپیدن کردند، درست مثل سلول‌های واقعی قلب 💓
🌟 در ژاپن، یک خانم با بیماری چشم (دژنراسیون ماکولا) اولین فردی بود که سلول‌های iPSC خودش به سلول‌های شبکیه تبدیل شدن و پیوند خوردن؛ بدون رد پیوند. 👁✨

یاماناکا برای این کشف، جایزه نوبل برد 🎖

#درمان_نوین
🆔 @MedForMin_Association | Instagram

صدای fine crackles 🫁
🔸 رال های ریز یا fine crackles صداهای نرمی هستند که در اثر ترشحات و تغییرات در آلوئول ها و راه های هوایی کوچک ایجاد می شوند.
🔸 معمولا در هنگام دم و اواخر دم در نواحی پایینی ریه شنیده می شوند و به دلیل باز شدن سریع آلوئول ها یا راه های هوایی کوچک بسته شده ایجاد می شوند.
🔸 اغلب شبیه صدایی است که هنگام جدا کردن نوار چسب ایجاد می شود.

🧏🏻‍♂️ محل شنیدن: بیشتر در ناحیه پایین ریه‌ها، به‌ویژه در بخش‌های خلفی قفسه سینه.

اتیولوژی 🕵️‍♂️
😷 فیبروز ریوی
😷 پنومونی
😷 آمبولی ریه
😷 آسم یا COPD در مراحل پیشرفته

#صداهای_قلبی_ریوی
🆔 @MedForMin_Association | Instagram

⚛️ پروتون‌تراپی

وقتی صحبت از درمان سرطان میشه، همه یاد شیمی‌درمانی و پرتودرمانی با اشعه ایکس می‌افتن. اما یه تکنولوژی دقیق‌تر و کم‌عارضه‌تر اومده وسط میدون: پروتون‌تراپی!
اینجا به‌جای پرتوهای فوتونی (X-ray)، از پروتون‌های باردار مثبت استفاده میشه که انرژی‌شون رو دقیقاً در نقطهٔ هدف (تومور) آزاد می‌کنن و به بافت‌های اطراف آسیب کمتری می‌زنن. 🎯
🌟 کجا عالیه؟ سرطان‌های نزدیک به اندام‌های حساس مثل مغز، نخاع، چشم، یا در کودکان! چون بدن در حال رشده و آسیب به بافت سالم می‌تونه فاجعه باشه. 👶🧬
برخلاف اشعه ایکس که از بدن رد میشه، پروتون‌ها یه «ایستگاه آخر» دارن: انرژی‌شون رو کامل توی تومور تخلیه می‌کنن و تمام. (به این نقطه «قله براگ» می‌گن) 📈🔚
🧪 در مرکز M.D. Anderson آمریکا، کودکی با تومور مغزی خطرناک تحت پروتون‌تراپی قرار گرفت؛ بدون آسیب به بافت‌های بینایی و حافظه. تومور کاملاً حذف شد و کودک بدون افت ذهنی یا حرکتی به زندگی برگشت. 🧠🌈

#درمان_نوین
🆔 @MedForMin_Association | Instagram

صدای رونکای 🫁
🔸 یک نوع صدای غیرطبیعی ریوی است که به عنوان یک صدای بم (کم فرکانس) و ممتد توصیف می شود.
🔸 شبیه به صدای خرناس یا ویز است.
🔸 معمولا در اثر انسداد راه های هوایی بزرگ به دلیل وجود مایع یا مخاط ایجاد می شود.
🔸 اغلب در هنگام بازدم شنیده می شود و با سرفه به طور موقت از بین می رود.

اتیولوژی 🕵️‍♂️
😷 پنومونی
😷 بیماری COPD
😷 سیستیک فیبروز
😷 برونشیت مزمن
😷 برونشکتازی

#صداهای_قلبی_ریوی
🆔 @MedForMin_Association | Instagram

🧫 ارگانوئیدها؛ مغز مینیاتوری در آزمایشگاه 🧠

ارگانوئید یعنی یه مدل سه‌بعدی مینیاتوری از اندام‌ها، ساخته‌شده از سلول‌های بنیادی. مغز، روده، کلیه، حتی کبد. ولی اونایی که بیشتر همه رو شوکه کردن، مینی‌مغزها بودن! 🧬
پژوهشگران با تحریک سلول‌های بنیادی، تونستن سلول‌های عصبی رو توی پتری‌دیش طوری سازماندهی کنن که شبیه مغز جنینی رفتار کنن: نورون‌ها شکل می‌گیرن، سیگنال می‌فرستن، حتی به نور واکنش نشون میدن 🔆⚡️
🎯 توی یکی از آزمایش‌ها، مینی‌مغزهایی که از iPSC ساخته شده بودن، نشون دادن که ریتم الکتریکی مشابه با مغز نوزاد شش‌ماهه تولید میکنن! (و اینجا بود که بحث‌های اخلاقی بالا گرفت) ⚖️
🌟 کاربردها؟ تست داروهای اعصاب، مطالعه اوتیسم، آلزایمر، پارکینسون، و حتی ساخت مغز مخصوص هر بیمار برای درمان شخصی‌سازی‌شده. 💊🧠
🔬 در دانشگاه ییل، با استفاده از ارگانوئیدهای مغز ساخته‌شده از سلول بیماران، تونستن رفتار نورون‌ها در اوتیسم رو دقیقاً بازسازی کنن و داروهایی با اثر بهتر طراحی کنن.

#درمان_نوین
🆔 @MedForMin_Association | Instagram

صدای pleural friction rub 🫁

🔸 به دلیل التهاب و ساییدگی بین دو لایه پلور ایجاد می شود.
🔸 معمولاً در طول دم و بازدم و به صورت پیوسته یا ناپیوسته شنیده می‌شود.
🔸 معمولا به عنوان یک صدای خشن و ساینده توصیف می گردد و شبیه به صدای قدم زدن روی برف تازه است.
🔸 اغلب با درد قفسه سینه همراه است و بیمار ممکن است به دلیل درد، تنفس عمیق را محدود کند.

🧏🏻‍♂️ بهترین محل شنیدن آن در قسمت‌های پایین و جانبی قفسه سینه است.

اتیولوژی 🕵️‍♂️
😷 پلورزی
😷 پنومونی
😷 ترومبوز ریوی
😷 برخی از سرطان های ریوی

#صداهای_قلبی_ریوی
🆔 @MedForMin_Association | Instagram

🧠 اپتوژنتیک؛ کنترل ذهن با نور💡

اپتوژنتیک یه روش انقلابی در نوروساینسه که اجازه می‌ده فقط با تابوندن نور، نورون‌های خاصی تو مغز فعال یا خاموش بشن. چجوری؟ با وارد کردن ژن پروتئین‌های حساس به نور (مثل Channelrhodopsin) که از جلبک گرفته شدن، به نورون‌های هدف. بعد با نور آبی یا زرد، سیگنال‌دهی سلول رو کنترل می‌کنیم. مثل کنترل از راه دور برای ذهن. 📡
✨ کشفش؟ سال ۲۰۰۵، کارل دایزراث و ادوارد بویدن از MIT، ژن "Channelrhodopsin-2" رو از جلبک برداشتند و توی نورون‌های موش گذاشتند. و تونستن برای اولین‌بار با استفاده از نور، رفتار نورون‌ها رو تغییر بدن؛ راهی که خیلی زود جای خودش رو در تحقیقات مغزی باز کرد. 🧬
📌 کاربردها؟ بررسی اعتیاد، افسردگی، خواب، حافظه، بیماری های حرکتی مثل پارکینسون و حتی پروژه هایی برای بازگرداندن بینایی 🌙👁
💥 با اپتوژنتیک، تونستن در موش، خاطرات ترسناک رو خاموش کنن و خاطرات خوب رو جایگزین کنن. (شبیه Inception) 🌀🎬
🔬 در دانشگاه استنفورد، با تحریک ناحیه‌ای از مغز موش، تونستن کنترل کامل بر رفتار فرار یا ایستادنش ایجاد کنن؛ فقط با یه پالس نور. 🔆

#درمان_نوین
🆔 @MedForMin_Association | Instagram

🦠 ویروس‌های کشنده سرطان: T-VEC، دشمن دشمن ماست 🃏

همیشه فکر می‌کردیم ویروس‌ها فقط بیماری میارن، اما حالا بعضی‌هاشون شدن متحد ما علیه سرطان! یکی از برجسته‌ترین نمونه‌ها، T-VEC (Talimogene laherparepvec) هست؛ یه ویروس دستکاری‌شده از خانواده هرپس (HSV-1) که به‌جای ایجاد تبخال، می‌ره سراغ سلول‌های سرطانی و اونارو از بین می‌بره.
🔬 چطور کار می‌کنه؟ ویروس وارد سلول سرطانی می‌شه، اونجا تکثیر می‌کنه و باعث لیز شدن سلول می‌شه. همزمان، پروتئینی به‌نام GM-CSF ترشح می‌کنه که سیستم ایمنی رو تحریک می‌کنه تا اون هم وارد عمل شه. یعنی یه تیر و دو نشون 🏹
📅 در سال ۲۰۱۵، FDA آمریکا T-VEC رو برای درمان ملانومای پیشرفته تأیید کرد.
🧪 در یکی از کیس‌های موفق، بیمار مبتلا به ملانوما که به درمان‌های دیگه پاسخ نداده بود، بعد از تزریق مستقیم T-VEC به تومورها، شاهد کاهش قابل توجه سایز تومور و فعال‌شدن سیستم ایمنی علیه متاستازهای دوردست بود.

#درمان_نوین
🆔 @MedForMin_Association | Instagram

🐓 پوست مرغی شدن جسد یعنی چی؟

در ساعاتی ابتدایی پس از مرگ، ممکنه روی سطح پوست جسد حالتی شبیه به «پوست مرغ» ظاهر بشه که بهش می‌گن Cutis anserina یا پوست‌مرغی‌شدن.
💡 این حالت نتیجه‌ی انقباض عضلات صاف کوچک در پایه فولیکول‌های مو هست که بهشون arrector pili muscles می‌گن. در شرایطی مثل سرد شدن جسد (Algor mortis) یا تحریک نخاعی پس از مرگ، این عضلات منقبض می‌شن و پوست، حالت برجسته و دانه‌دانه پیدا می‌کنه. درست مثل وقتی زنده‌ای و از سرما یا ترس، پوستت مورمور می‌شه.
🧊 این پدیده در اجساد کشف‌شده در محیط سرد یا در آب بسیار شایع‌تره و می‌تونه نشونه‌ای از شرایط محیطی مرگ باشه.

#پزشکی_قانونی
🆔 @MedForMin_Association

🐍💊 زهر مار؛ آغاز راه درمان فشار خون!

دهه ۷۰ میلادی، وقتی محقق‌ها زهر مار بوتروپس (Bothrops jararaca) رو بررسی می‌کردن، متوجه شدن ماده‌ای داخلش هست که آنزیمی به‌نام ACE رو مهار می‌کنه؛ آنزیمی که نقش کلیدی در افزایش فشار خون داره.

🎯 همین کشف باعث ساخت دارویی شد به‌نام کاپتوپریل (Captopril)؛ اولین داروی مهارکننده ACE که به‌صورت خوراکی قابل استفاده بود.
و از اونجا، عصر جدیدی تو درمان فشار خون بالا و نارسایی قلبی شروع شد! 🫀🧬

🌿 تا قبل از کاپتوپریل، درمان فشار خون عمدتاً با داروهای پرعارضه یا تزریقی بود. اما حالا میلیون‌ها نفر با یه قرص ساده، زندگی عادی دارن.

🌟 امروزه خانواده داروهای ACEi (مثل کاپتوپریل، انالاپریل و ...) یکی از اصلی‌ترین ستون‌های درمان بیماری‌های قلبی-عروقی هستن.

#درمان_نوین
🆔 @MedForMin_Association | Instagram

☁️ اثر گازها (مثل CO) روی بدن مرده چیه؟

گازها، مخصوصاً گاز مونواکسید کربن (CO)، می‌تونن حتی بعد از مرگ هم نشونه‌هایی روی جسد باقی بذارن که برای پزشکی قانونی بسیار مهمه.
🩸 گاز CO با هموگلوبین ترکیب می‌شه و کربوکسی‌هموگلوبین (COHb) تشکیل می‌ده؛ این ترکیب باعث می‌شه رنگ خون و بافت‌ها به‌جای تیره، قرمز گیلاسی (cherry red) بشه. این تغییر رنگ، یکی از سرنخ‌های اصلی پزشک قانونی برای تشخیص مرگ ناشی از COئه.
🔥 در سوختگی‌ها هم بررسی درصد COHb نشون می‌ده فرد هنگام آتش‌سوزی زنده بوده یا نه؛ اگه سطح COHb بالا باشه، یعنی فرد در حال تنفس بوده و زنده وارد آتش شده.
🧪 حتی در اجساد نسبتا پوسیده هم می‌شه با آزمون‌های آزمایشگاهی سطح COHb رو سنجید.


#پزشکی_قانونی
🆔 @MedForMin_Association

💊 هالیسین: آنتی‌بیوتیکی که هوش مصنوعی کشف کرد 🤖

برای سال‌ها کشف آنتی‌بیوتیک یه فرآیند زمان‌بر و شانسی بود... تا اینکه محققان MIT در سال 2020 یه راه جدید رو امتحان کردن: سپردن کار به هوش مصنوعی. 🧠💻
🔍 الگوریتم یادگیری عمیق هوش مصنوعی بین میلیون‌ها ترکیب شیمیایی دنبال مولکولی گشت که باکتری‌ها رو نابود کنه ولی به سلول انسان آسیب نزنه. نتیجه؟ کشف ترکیب جدیدی به اسم هالیسین (Halicin).
📛 چرا این اسم؟ چون شباهت عملکردی با سیستم‌های پیچیده داره و اسمش الهام‌گرفته از HAL، کامپیوتر فیلم "2001: A Space Odyssey" هست! 🎥
🦠 هالیسین علیه چه باکتری‌هایی کار می‌کنه؟
برخلاف خیلی از آنتی‌بیوتیک‌ها، هالیسین روی باکتری‌های مقاوم مثل Clostridium difficile, Acinetobacter baumannii و حتی Mycobacterium tuberculosis اثر داره.
📌 حتی تونست تو موش‌های آزمایشگاهی، عفونت‌های مقاوم به دارو رو به‌طور کامل درمان کنه!
این موفقیت نشون داد که هوش مصنوعی فقط برای چت و طراحی نیست؛ می‌تونه آینده داروسازی رو متحول کنه! 🌐🧪

#درمان_نوین
🆔 @MedForMin_Association | Instagram

🟢 پروتئینی از اعماق اقیانوس، در خدمت جراحی‌های پیشرفته ✨

سال‌ها پیش زیست‌شناس‌ها در بدن یه نوع عروس دریایی به‌نام Aequorea victoria، پروتئینی پیدا کردن که زیر نور فرابنفش، به‌طور طبیعی سبز می‌درخشید. این پروتئین شد معروف‌ترین فلورسانت دنیا: GFP (Green Fluorescent Protein).
🔬 دهه ۱۹۶۰، اوسامو شیمومورا برای اولین‌بار GFP رو جدا کرد. سال‌ها بعد، مارتین چالفی و راجر تسی‌ین نشون دادن میشه این پروتئین رو به ژن‌های مختلف چسبوند تا هر چیزی تو بدن موجود زنده رو نورانی و قابل‌ردیابی کرد. این سه نفر در سال 2008 جایزه نوبل گرفتن 🎖
جراح‌ها از نسخه‌های مهندسی‌شده GFP برای شناسایی دقیق بافت‌های سرطانی حین جراحی استفاده می‌کنن. مثلاً در تومورهای مغزی یا پروستات، نواحی درگیر با کمک نور فلورسانس سبز به‌وضوح قابل دیدن می‌شن، تا جراح بتونه تومور رو با دقت بیشتری برداره و بافت سالم رو حفظ کنه 💚🔍
🌟 در یکی از پژوهش‌های انجام‌شده در آمریکا، بیماران مبتلا به سرطان تخمدان با کمک داروی متصل به GFP به جراحی رفتن و درصد برداشت کامل تومور تا دو برابر افزایش پیدا کرد.

#درمان_نوین
🆔 @MedForMin_Association | Instagram

☢️ طرح درس دوره جامع رادیولوژی

🆔 @MedForMin_Association | Instagram