⛔️ استفاده از ماده حاجب یددار در بیماران با نارسایی کلیه ممنوع!

🧪 این مواد می‌تونن باعث نفروپاتی ناشی از کنتراست (CIN) بشن؛ یک آسیب حاد کلیوی که معمولاً ۴۸ تا ۷۲ ساعت بعد از تزریق رخ می‌ده و با افزایش کراتینین مشخص می‌شه.
📍 در بیماری با GFR کمتر از ۳۰ یا بیمار دیالیزی، تزریق ماده حاجب باید فقط در صورت ضرورت انجام بشه، اون هم با رعایت تمهیدات خاص.
✅ اقدامات جایگزین یا محافظتی:
- استفاده از ماده حاجب با اسمولالیته پایین
- هیدراتاسیون کافی قبل و بعد از تزریق
- در صورت امکان، انجام CT بدون کنتراست
🔎 پیش از تصویربرداری، بررسی کراتینین و محاسبه GFR ضروریه. در بیماران پرخطر، مشورت با نفرولوژیست پیش از تزریق توصیه می‌شه.

#منع_مصرف
🆔 @MedForMin_Association | Instagram

⛔️ تجویز هم‌زمان نیترات‌ها و داروهای مهارکننده PDE-5 ممنوع!

💊 ترکیب این دو گروه دارویی (مثل نیتروگلیسیرین و سیلدنافیل) می‌تونه باعث افت شدید فشار خون بشه و به سنکوپ یا حتی شوک منجر بشه.
📍 در بیمارانی که سابقه مصرف سیلدنافیل (ویاگرا)، تادالافیل یا واردنافیل دارن، تجویز نیترات‌های زیرزبانی، خوراکی یا وریدی ۲۴ تا ۴۸ ساعت بعد از آخرین مصرف ممنوعه.
✅ در موارد اورژانس (مثل آنژین ناپایدار یا STEMI)، اگر بیمار اخیرا مهارکننده PDE-5 مصرف کرده، باید از داروهای جایگزین مثل مورفین و اکسیژن استفاده بشه تا زمان ایمن‌سازی بیمار.
🔎 پیش از تجویز نیتروگلیسیرین، حتماً درباره مصرف داروهای تقویت عملکرد جنسی سؤال مستقیم و شفاف پرسیده بشه.

#منع_مصرف
🆔 @MedForMin_Association | Instagram

💊 آمیودارون و عوارض ریوی

آمیودارون، داروی ضدآریتمی کلاس III، در کنترل آریتمی‌های بطنی و فوق‌بطنی بسیار مؤثر است، اما یکی از جدی‌ترین عوارض آن پنومونیت ناشی از دارو است. این واکنش التهابی می‌تواند به فیبروز ریوی منجر شود و معمولاً با سرفه خشک، تنگی نفس و تب تظاهر می‌کند. ریسک بروز این عارضه با دوز تجمعی بالا و مصرف طولانی‌مدت افزایش می‌یابد. تشخیص به کمک HRCT و رد سایر علل انجام می‌شود و درمان اصلی، قطع فوری دارو و آغاز کورتیکواستروئیدها است. به همین دلیل، پایش دوره‌ای عملکرد ریه در بیماران تحت درمان با آمیودارون توصیه می‌شود.

#داروشناسی
🆔 @MedForMin_Association | Instagram

🧠 هیپوگلیسمی شبانه؛ مقصر ناشناخته صبح‌های پرقند

برخی بیماران دیابتی با قند خون بالای ناشتا بیدار می‌شوند، اما علت آن ممکن است نه رژیم غذایی شبانه، بلکه افت قند خون در نیمه‌شب باشد. این پدیده که به پدیده سوموگی معروف است، وقتی رخ می‌دهد که دوز زیاد انسولین یا داروهای پایین‌آورنده قند در عصر، باعث افت قند شبانه می‌شود و بدن با ترشح هورمون‌های ضدانسولینی (مثل گلوکاگون و کاتکولامین‌ها) پاسخ می‌دهد و قند خون صبح را بالا می‌برد. بررسی قند خون حدود ساعت ۳ بامداد می‌تواند تشخیص را روشن کند و از افزایش بی‌دلیل دوز انسولین جلوگیری کند.

#نکته_طلایی
🆔 @MedForMin_Association | Instagram

💊 کلوزاپین و آگرانولوسیتوز

کلوزاپین، یک داروی ضدروان‌پریشی آتیپیک قدرتمند، در بیماران مقاوم به سایر درمان‌ها تجویز می‌شود. با وجود اثربخشی بالا، یکی از عوارض نادر اما خطرناک آن آگرانولوسیتوز است؛ کاهش شدید نوتروفیل‌ها که بیمار را در معرض عفونت‌های جدی قرار می‌دهد. این عارضه معمولاً در ۶ ماه اول درمان رخ می‌دهد، اما امکان بروز آن در هر زمانی وجود دارد. پایش هفتگی شمارش گلبول سفید در شروع و سپس ماهانه ادامه می‌یابد تا این عارضه به‌موقع شناسایی شود. در صورت کاهش شدید نوتروفیل‌ها، دارو باید فوراً قطع و اقدامات حمایتی آغاز شود.

#داروشناسی
🆔 @MedForMin_Association | Instagram

💉 تزریق وریدی پتاسیم؛ سرعت مهم‌تر از حجم

پتاسیم وریدی اگر با سرعت بیش از حد تزریق شود، می‌تواند باعث آریتمی‌های کشنده و ایست قلبی شود. در شرایط اورژانسی، تزریق وریدی پتاسیم نباید از ۱۰ میلی‌اکی‌والان در ساعت در ورید محیطی فراتر رود، مگر با پایش مداوم قلبی. برای ورید مرکزی نیز معمولاً حداکثر سرعت ۲۰ میلی‌اکی‌والان در ساعت توصیه می‌شود. رقیق‌سازی مناسب و استفاده از پمپ انفوزیون، ریسک آسیب موضعی و عوارض قلبی را کاهش می‌دهد.

#نکته_طلایی
🆔 @MedForMin_Association | Instagram

💊 سیس‌پلاتین و نفروتوکسیسیته

سیس‌پلاتین یکی از داروهای شیمی‌درمانی مؤثر در درمان سرطان‌های مختلف است، اما به‌طور شناخته‌شده می‌تواند باعث آسیب کلیوی شود. این دارو با تجمع در سلول‌های توبول پروگزیمال کلیه، به میتوکندری و ساختار سلولی آسیب می‌زند و منجر به نکروز توبولی می‌شود. بروز نفروتوکسیسیته اغلب وابسته به دوز و دفعات مصرف است و می‌تواند با هیپو‌منیزیمی و کاهش عملکرد کلیه همراه باشد. برای پیشگیری، هیدراتاسیون کافی پیش و پس از تزریق، استفاده از مانیتورینگ دقیق عملکرد کلیه (BUN، کراتینین) و در برخی موارد مصرف داروهای محافظ کلیه مانند آمفوتریسین‌ بی یا آمفوتریسین لیپوزومال توصیه می‌شود. در بیماران پرخطر، باید جایگزین‌های کمتر سمی در نظر گرفته شوند.

#داروشناسی
🆔 @MedForMin_Association | Instagram

🫁 اکسیژن همیشه بی‌ضرر نیست

در بیماران با بیماری مزمن انسدادی ریه (COPD) که به هیپوکسمی مزمن عادت کرده‌اند، تجویز اکسیژن با غلظت بالا می‌تواند منجر به هایپرکاپنی و اسیدوز تنفسی شود. این اتفاق به دلیل از بین رفتن محرک هیپوکسی برای تنفس و افزایش V/Q mismatch رخ می‌دهد. در این بیماران، هدف حفظ SpO₂ بین 88 تا 92٪ است تا هم اکسیژن کافی تأمین شود و هم از خطر تجمع CO₂ جلوگیری گردد.

#نکته_طلایی
🆔 @MedForMin_Association | Instagram

💊 کاپتوپریل و سرفه خشک

کاپتوپریل، یکی از مهارکننده‌های ACE، داروی مهمی در درمان فشار خون بالا و نارسایی قلبی است. یکی از عوارض شناخته‌شده آن سرفه خشک و مداوم است که معمولاً هفته‌ها تا ماه‌ها پس از شروع دارو بروز می‌کند. این سرفه به علت تجمع برادی‌کینین در راه‌های هوایی رخ می‌دهد، زیرا مهارکننده‌های ACE مسیر تجزیه این ماده را مسدود می‌کنند. هرچند عارضه خطرناک نیست، ولی می‌تواند کیفیت زندگی بیمار را مختل کند و حتی باعث قطع درمان شود. در این موارد، جایگزینی با داروهای گروه ARB‌ مثل لوزارتان، معمولاً مشکل را برطرف می‌کند.

#داروشناسی
🆔 @MedForMin_Association | Instagram

🧠 هر سنکوپی، قلبی نیست

سنکوپی همیشه به علت مشکلات قلبی ایجاد نمی‌شود. علل شایع غیرقلبی شامل سنکوپی وازوواگال، افت فشار خون ارتواستاتیک، و علل نورولوژیک مانند تشنج یا میگرن بازگشتی است. تمایز این موارد اهمیت حیاتی دارد، چون درمان سنکوپی قلبی (مثل آریتمی‌های تهدیدکننده حیات) فوری و تهاجمی است، اما در سنکوپی وازوواگال، اغلب آموزش بیمار و پیشگیری کفایت می‌کند. شرح‌حال دقیق و مشاهده شرایط وقوع سنکوپ، کلید تشخیص صحیح است.

#نکته_طلایی
🆔 @MedForMin_Association | Instagram

💊 سایمتیدین و عوارض هورمونی

سایمتیدین، داروی مهارکننده گیرنده H2 هیستامین، سال‌هاست برای درمان زخم معده و رفلاکس استفاده می‌شود. اما یکی از عوارض کمتر شناخته‌شده آن، ژنیکوماستی (بزرگ‌شدن پستان در مردان) و کاهش میل جنسی است. این اثر به دلیل مهار متابولیسم استروژن در کبد و تداخل با گیرنده‌های آندروژن رخ می‌دهد. معمولاً این تغییرات با قطع دارو برگشت‌پذیرند، اما در مصرف طولانی‌مدت باید به‌طور جدی مدنظر قرار گیرند. امروزه به‌دلیل وجود داروهای ایمن‌تر مانند فاموتیدین، استفاده از سایمتیدین کمتر شده است.

#داروشناسی
🆔 @MedForMin_Association | Instagram

💉 همیشه قبل از تزریق آمپول ویتامین B12، کمبود فولات را بررسی کنید

تزریق ویتامین B12 در بیماری که کمبود فولات دارد، می‌تواند علائم کم‌خونی را بهبود دهد اما علائم نورولوژیک ناشی از کمبود فولات را پنهان کند و باعث پیشرفت آسیب عصبی شود. بنابراین در بیماران با کم‌خونی ماکروسیتیک یا علائم نورولوژیک، ارزیابی همزمان سطح B12 و فولات ضروری است تا درمان کامل و بدون عارضه انجام شود.

#نکته_طلایی
🆔 @MedForMin_Association | Instagram

💊 کلاریترومایسین و تداخل‌های خطرناک

کلاریترومایسین، یک آنتی‌بیوتیک ماکرولید، علاوه بر اثر ضدباکتری، مهارکننده قوی آنزیم CYP3A4 در کبد است. این ویژگی باعث افزایش غلظت پلاسمایی بسیاری از داروها، از جمله استاتین‌ها (مثل سیمواستاتین و آتورواستاتین)، وارفارین و برخی داروهای ضدآریتمی می‌شود. نتیجه می‌تواند بروز رابدومیولیز، خونریزی یا آریتمی‌های کشنده باشد. بنابراین، هنگام تجویز کلاریترومایسین باید داروهای همزمان به‌دقت بررسی و در صورت لزوم جایگزین‌های ایمن‌تر انتخاب شوند.

#داروشناسی
🆔 @MedForMin_Association | Instagram

💉 در شوک سپتیک، تجویز سریع مایعات کریستالوئیدی طی ۳ ساعت اول حیاتی است

کاهش فشار خون در سپسیس، نتیجه اتساع عروقی و نشت مایع به بافت‌هاست. هدف از احیای اولیه، رساندن حجم کافی خون به ارگان‌ها برای جلوگیری از آسیب غیرقابل برگشت است. استفاده از نرمال سالین یا رینگر لاکتات در حجم ۳۰ میلی‌لیتر به‌ازای هر کیلوگرم وزن توصیه می‌شود، سپس ارزیابی پاسخ همودینامیک و شروع وازوپرسور در صورت لزوم انجام می‌گیرد.

#نکته_طلایی
🆔 @MedForMin_Association | Instagram

💊 آلوپورینول و خطر تداخل کشنده با آزاتیوپرین

آلوپورینول با مهار آنزیم زانتین اکسیداز باعث افزایش شدید غلظت و سمیت آزاتیوپرین و متابولیت فعال آن، 6-مرکاپتوپورین، می‌شود. این تداخل می‌تواند به سرکوب مغز استخوان، پان‌سیتوپنی و عفونت‌های شدید منجر شود. اگر مصرف همزمان اجتناب‌ناپذیر است، باید دوز آزاتیوپرین به 25–33٪ کاهش یابد و بیمار از نظر شمارش سلول‌های خونی و علائم مسمومیت به‌طور دقیق پایش شود.

#داروشناسی
🆔 @MedForMin_Association | Instagram

🥑 آزمایش آنزیم‌های کبدی و تشخیص زودرس بیماری صفراوی

در بیمار با درد RUQ و شک به سنگ کیسه صفرا یا کولانژیت، ALP و GGT معمولاً زودتر از بیلی‌روبین بالا می‌روند. این تغییر اولیه به‌ویژه زمانی مفید است که بیلی‌روبین هنوز نرمال است، اما انسداد مجاری صفراوی آغاز شده. ترکیب این یافته‌ها با سونوگرافی شکم می‌تواند تشخیص را سریع‌تر و از پیشرفت عوارض جلوگیری کند.

#نکته_طلایی
🆔 @MedForMin_Association | Instagram

🦴 تست Menell's Three-Phase Test یک آزمون بالینی برای ارزیابی مفصل ساکروایلیاک (Sacroiliac Joint) به‌ویژه در بیماران با درد پایین کمر یا درد لگنی است. این تست کمک می‌کنه مشخص کنیم که آیا منشاء درد از مفصل ساکروایلیاک هست یا نه.

🛏 نحوه انجام: بیمار به پشت دراز می‌کشه.

فاز اول: درمانگر یک پا رو صاف نگه می‌داره و لگن بیمار رو به پایین فشار می‌ده.

فاز دوم: مفصل ران بیمار رو خم کرده و زانو رو به قفسه سینه نزدیک می‌کنه تا مفصل ساکروایلیاک تحت کشش قرار بگیره.

فاز سوم: در حالی که زانو خم شده، ران به‌سمت خارج باز می‌شه (abduction + external rotation) و همزمان فشاری به لگن وارد می‌شه.

🔥 کاربرد: در صورتی که در هر یک از فازها، بیمار احساس درد در ناحیه ساکروایلیاک یا گلوتئال داشته باشه، تست مثبت تلقی می‌شه. این آزمون در افتراق دردهای ناشی از مفصل ساکروایلیاک نسبت به سایر منابع کمردرد مثل ستون فقرات کمری، ارزش تشخیصی داره.

#مهارت_بالینی
🆔 @MedForMin_Association | Instagram

🫀 افزایش ناگهانی درد قفسه سینه همراه با تفاوت فشار خون بین دو دست، را تا خلافش ثابت نشود به نفع دایسکشن آئورت بدانید

این علامت می‌تواند ناشی از پارگی لایه داخلی آئورت و انسداد نسبی شاخه‌های بزرگ باشد. در چنین شرایطی، استفاده از داروهای ضدانعقاد یا ترومبولیتیک قبل از رد تشخیص می‌تواند مرگبار باشد. تصویربرداری اورژانسی با CT آنژیو یا ترانس‌ازوفاژیال اکو، کلید تشخیص است و شروع سریع کنترل فشار خون با بتابلاکر، جان بیمار را نجات می‌دهد.

#نکته_طلایی
🆔 @MedForMin_Association | Instagram

🧷 تست Transverse Ligament Test (یا Sharp-Purser Test) برای ارزیابی پایداری transverse ligament of atlas انجام می‌شه؛ ضعف یا پارگی این رباط می‌تونه منجر به بی‌ثباتی خطرناک در مهره‌های بالای گردن بشه.

🛏 نحوه انجام:
بیمار به حالت نشسته قرار می‌گیره. درمانگر یکی از دست‌ها رو روی پیشانی بیمار می‌گذاره و با دست دیگه زائده C2 رو از پشت لمس می‌کنه. سپس پیشانی رو به آرامی به عقب فشار می‌ده، در حالی که سعی می‌کنه C2 رو ثابت نگه داره.

⚠️ کاربرد:
اگه بیمار در حالت اولیه احساس ناراحتی یا فشار در ناحیه گردن داشته باشه و با اعمال فشار به عقب (در طول تست) احساس راحتی یا کاهش علائم کنه، تست مثبت محسوب می‌شه. این نشون‌دهنده‌ی بی‌ثباتی بین C1 و C2 به‌دلیل آسیب رباط عرضیه. تست معمولاً در شرایط خاص (مثل آرتریت روماتوئید، سندرم داون یا تروماهای گردن) انجام می‌شه و دقت و احتیاط بالایی می‌طلبه.

#مهارت_بالینی
🆔 @MedForMin_Association | Instagram