📊تونوگرافی

📝تونومتر شیوتز¹ حدود سال ۱۹۵۰ تغییراتی یافت تا اندازه‌ها را به صورت الکترونیکی ارائه دهد. یک سیم‌پیچ به‌طور مغناطیسی محل یا وضعیت فشارنده را حس می‌کند. مزیت این تغییر، ثبت فشار و تغییرات آن با زمان است.

📈به نمودار بالا تونوگراف² و به دستگاه ثبت‌کننده‌ی آن تونوگرافر می‌گویند. نوسانات فشار در واقع ناشی از تپش سرخرگ‌ها هستند. کاهش فشار نشان می‌دهد که مایع زلالیه در اثر فشار ایجاد شده به‌وسیله‌ی تونوگرافر سریع تر از معمول در حال خارج شدن از چشم است. مقدار خروجی را می‌توان با شیب تونوگراف برآورد کرد. این مقدار معمولا برابر ۲ الی ۶ میلی‌لیتر در دقیقه است، در صورتی که جرم ۱۵ گرم روی فشارنده باشد. در بیماران مبتلا به آب‌سیاه معمولا این مقدار کمتر از یک میلی‌لیتر در دقیقه است.

¹ Schiotz tonometer
² Tonograph

#فیزیک_پزشکی #نور #چشم #فیزیک_دیدگانی #تونوگراف #فشار_چشم #چشم #آب‌سیاه

🗣در کانال انجمن علمی فیزیک پزشکی شبکه نخبگان ایران با ما همراه باشید...
| @MedPhysics_Association |

➕آشکارساز دیود سیلیکونی

📝یکی دیگر از روش‌های دزیمتری حالت جامد¹، استفاده از بلورهای سیلیکونی در آشکارسازی پرتوهای یونیزان است. در این روش، از ترکیب یک نوع بلور سیلیکونی با دو نوع متفاوت از ناخالصی با نام‌های p و n بهره‌برداری می‌شود. ناخالصی‌های گروه p، عناصر گروه سوم جدول تناوبی (مانند بور) هستند که کریستال را به یک ماده‌ی پذیرنده‌ی الکترون² تبدیل می‌کنند و ناخالصی‌های گروه n، عناصر گروه ۵ جدول تناوبی (مانند فسفر) هستند که کریستال را به دهنده‌ی الکترون³ تبدیل می‌کنند. پس از قرارگرفتن این دو کریستال در کنار یکدیگر، الکترون‌ها از n به p و حفره‌ها از p به n حرکت می‌کنند. این حرکت منجر به شکل‌گیری ناحیه‌ی تهی⁴ می‌شود که شامل یک میدان الکتریکی است. با اصابت پرتوهای یونیزان به ناحیه‌ی تهی، الکترون‌ها و حفره‌ها شکل می‌گیرند و توسط این میدان الکتریکی جمع‌آوری می‌شوند. پس از جمع‌آوری و تبدیل شدن به یک جریان الکتریکی، تقویت شده و ثبت می‌شوند. ولتاژ بایاس خارجی می‌تواند میدان الکتریکی ناحیه‌ی تهی را بسته به جهت میدان، افزایش یا کاهش دهد.

¹ Solid state
² Reciever impurity
³ Donor impurity
⁴ Depletion region

🗣در کانال انجمن علمی فیزیک پزشکی شبکه نخبگان ایران با ما همراه باشید...
| @MedPhysics_Association |

☢️کلاس درس مبانی دزیمتری

2️⃣جلسه دوم

👤پروفسور گانتر هارتمن
⏺استاد تمام فیزیک پزشکی مرکز تحقیقات سرطان، دانشگاه هایدلبرگ آلمان

📝در ادامه‌ی مباحث جلسه نخست که در باب مبانی دزیمتری پرتوهای یونیزان صحبت شد، پروفسور هارتمن به معرفی انواع مختلف آشکارسازهای پرتوهای یونیزان و مزایا و معایب آن‌ها و همچنین تئوری حفره براگ-گری می‌پردازد.

🗣در کانال انجمن علمی فیزیک پزشکی شبکه نخبگان ایران با ما همراه باشید...
| @MedPhysics_Association |

🔊دزیمتری ترمولومینسانس (TLD)

2️⃣بخش دوم

🧪این دزیمتر، معمولا از موادی مانند لیتیم فلورید یا کلسیم سولفید، ساخته می‌شود که لیتیم فلورید به‌مراتب بیشتر مورد مطالعه قرار گرفته و کاربرد کلینیکی گسترده‌تری دارد.

✔️مزایای TLD:
🔹دقت بالا: TLD قادر است دوزهای بسیار دقیق و حساسی از تابش را اندازه‌گیری کند.

🔹پایداری: این روش می‌تواند دوزهای تابش را برای مدت زمان طولانی ذخیره کند و به راحتی قابل حمل و نگهداری است.

🔹طیف وسیع کاربردها: TLD در حوزه‌های مختلفی از جمله پزشکی (برای اندازه‌گیری دز تابش در پرتودرمانی)، صنعت (در کنترل کیفیت و ایمنی) و محیط زیست (برای اندازه‌گیری تابش‌های طبیعی) استفاده می‌شود.

🔹عدم نیاز به الکتریسیته: TLD برای اندازه‌گیری دز نیاز به منبع برق ندارد و می‌تواند در شرایط مختلف محیطی مورد استفاده قرار گیرد.

⚠️معایب TLD:
🔹زمان‌بر بودن فرآیند: فرآیند خواندن و آنالیز داده‌ها ممکن است زمان‌بر باشد، زیرا نیاز به حرارت دادن و اندازه‌گیری نور دارد.

🔹حساسیت به شرایط محیطی: TLD ممکن است تحت تأثیر شرایط محیطی مانند رطوبت و دما قرار گیرد، که می‌تواند بر دقت نتایج تأثیر بگذارد.

🔹نیاز به کالیبراسیون: یک دزیمتر نسبی است که برای دستیابی به نتایج دقیق، نیاز به کالیبراسیون منظم دارد که ممکن است هزینه‌بر باشد.

🔹محدودیت در دزهای بسیار بالا: TLD ممکن است برای اندازه‌گیری دزهای بسیار بالا مناسب نباشد، زیرا ممکن است ظرفیت ذخیره‌سازی انرژی آن اشباع شود.

📝کاربردها:
دزیمتری ترمولومینسانس به طور گسترده‌ای در بیمارستان‌ها برای اندازه‌گیری دز تابش در پرتودرمانی، در مراکز تحقیقاتی برای بررسی اثرات تابش بر روی مواد و همچنین در صنایع هسته‌ای و ایمنی تابش مورد استفاده قرار می‌گیرد.

#فیزیک_پزشکی #پرتودرمانی #دزیمتری #ترمولومینسانس #TLD #حالت_جامد #رادیوتراپی

🗣در کانال انجمن علمی فیزیک پزشکی شبکه نخبگان ایران با ما همراه باشید...
| @MedPhysics_Association |

🧪دزیمتری شیمیایی

📝یکی از راه‌های اندازه‌گیری دز جذبی ناشی از تابش یونیزان، ارزیابی تغییرات شیمیایی ایجادشده به‌وسیله‌ی پرتو در ماده‌ی هدف است.
برای تحقق این مهم، دزیمترهای متعددی پیشنهاد شده اند اما دقیق‌ترین آن‌ها دزیمتر سولفات فروس یا دزیمتر فریک است.
در این دزیمتر، پس از برخورد اشعه، طی زنجیره‌ی واکنشی که در تصویر بالا ملاحظه می‌کنید، یون فروس به یون فریک اکسید می‌شود. برای محاسبه دز جذبی با استفاده از این روش، کمیتی به نام مقدار G تعریف می‌شود که معادل تعداد مولکول‌های تولیدشده به ازای 100ev انرژی جذب شده است. با داشتن بهره‌ی تولید یون فریک و مقدار G، می‌توان دز جذبی را محاسبه نمود.

#دزیمتری #فیزیک_پزشکی #دزیمتری_شیمیایی #مقدارG #رادیوتراپی #رادیوآنکولوژی #پرتودرمانی

🗣در کانال انجمن علمی فیزیک پزشکی شبکه نخبگان ایران با ما همراه باشید...
| @MedPhysics_Association |

☢️کلاس درس مبانی دزیمتری

3️⃣جلسه سوم

👤پروفسور گانتر هارتمن
⏺استاد تمام فیزیک پزشکی مرکز تحقیقات سرطان، دانشگاه هایدلبرگ آلمان

📝در ادامه‌ی مباحث پیشین که در باب مبانی دزیمتری پرتوهای یونیزان صحبت شد، پروفسور هارتمن به تئوری مبنایی دزیمتری پرتوهای فوتونی، اصول نظری کالیبراسیون و محاسبات اصلاحی دز در پرتودرمانی می‌پردازد.

🗣در کانال انجمن علمی فیزیک پزشکی شبکه نخبگان ایران با ما همراه باشید...
| @MedPhysics_Association |

🎗پیشرفت‌های بالینی و پتانسیل درمانی هایپرترمیا در انکولوژی

♨️گرمای هدفمند در خدمت درمان سرطان

👤دکتر مهدی حسینی
🔹دکترای تخصصی فیزیک پزشکی
🔹مدیر گروه رادیولوژی دانشگاه علوم پزشکی تربت حیدریه
🔹ﺩﺑﯿﺮ کارگروه بین المللی سازی آموزش پزشکی دانشگاه علوم پزشکی تربت حیدریه

⌛️زمان برگزاری: دوشنبه ۱ دی ماه، ساعت ۱۶

💻به صورت مجازی در بستر اسکای‌روم

💠لینک شرکت در جلسه در کانال انجمن علمی فیزیک پزشکی شبکه نخبگان ایران منتشر خواهد شد، برای شرکت در وبینار، عضو کانال شوید.

🔗لینک ثبت‌نام

💰شرکت در جلسه برای تمامی علاقه‌مندان رایگان و آزاد است.

🗣در کانال انجمن علمی فیزیک پزشکی شبکه نخبگان ایران با ما همراه باشید...
| @MedPhysics_Association |

🎗پیشرفت‌های بالینی و پتانسیل درمانی هایپرترمیا در انکولوژی

♨️گرمای هدفمند در خدمت درمان سرطان

👤دکتر مهدی حسینی
🔹دکترای تخصصی فیزیک پزشکی
🔹مدیر گروه رادیولوژی دانشگاه علوم پزشکی تربت حیدریه
🔹ﺩﺑﯿﺮ کارگروه بین المللی سازی آموزش پزشکی دانشگاه علوم پزشکی تربت حیدریه

🏛 برگزار شده توسط انجمن علمی فیزیک پزشکی شبکه نخبگان ایران

🗣در کانال انجمن علمی فیزیک پزشکی شبکه نخبگان ایران با ما همراه باشید...
| @MedPhysics_Association |

📹فیلم‌های رادیوکرومیک¹

❗️فیلم‌های رادیوکرومیک به عنوان ابزاری ارزشمند در زمینه دزیمتری پرتو شناخته شده‌اند. این فیلم‌ها به گونه‌ای طراحی شده‌اند که در پاسخ به پرتوهای یونیزان تغییر رنگ دهند و نمایی بصری از دز دریافتی ارائه دهند. مزیت اصلی فیلم‌های رادیوکرومیک، رزولوشن فضایی² بالا و بازه‌ی دینامیکی³ وسیع آن‌هاست که آن‌ها را برای کاربردهای مختلفی از جمله کنترل دز بیمار و تضمین کیفیت مناسب می‌سازد. برخلاف دزیمترهای سنتی، فیلم‌های رادیوکرومیک نیاز به کالیبراسیون برای هر اندازه‌گیری ندارند و این امر، فرآیند دزیمتری را برای فیزیسیست ها و پژوهشگران ساده‌تر می‌کند.

🧪هنگامی که این فیلم‌ها در معرض تشعشع قرار می‌گیرند، یک تغییر شیمیایی در ساختار آن‌ها رخ می‌دهد که منجر به تغییر رنگ دائمی می‌شود. این ویژگی امکان ارزیابی فوری توزیع دز را فراهم می‌آورد که برای اطمینان از دریافت مقدار صحیح پرتو توسط بیماران در طول درمان حیاتی است. علاوه بر این، این فیلم‌ها می‌توانند در هندسه‌های پیچیده و نواحی درمانی با شکل نامنظم استفاده شوند که آن‌ها را برای سناریوهای بالینی مختلف بسیار انعطاف‌پذیر می‌سازد.

⌛️در سال‌های اخیر، پیشرفت‌های فناوری فیلم‌های رادیوکرومیک منجر به افزایش حساسیت و دقت آن‌ها شده است. فرمولاسیون‌های جدیدی توسعه یافته‌اند که پاسخ فیلم‌ها را به دزهای پایین پرتو بهبود می‌بخشند، که این امر به ویژه در بهینه‌سازی پروسه‌های پزشکی، حائز اهمیت می‌باشد. علاوه بر این، این فیلم‌ها اغلب به همراه سیستم‌های تصویربرداری دیجیتال استفاده می‌شوند که امکان تحلیل خودکار و پردازش داده‌ها را تسهیل می‌کند. این ادغام فناوری نه تنها جریان کار را ساده‌تر می‌کند بلکه دقت اندازه‌گیری‌های دز را نیز افزایش می‌دهد.

📝با ادامه پیشرفت‌های فیزیک پزشکی، انتظار می‌رود نقش فیلم‌های رادیوکرومیک در دزیمتری تشعشعات گسترش یابد. ویژگی‌های منحصر به فرد آن‌ها، این فیلم‌ها را به یک جزء اساسی در تلاش‌های مداوم برای بهینه‌سازی درمان و اطمینان از ایمنی بیماران تبدیل کرده است. با ارائه ارزیابی‌های قابل اعتماد و دقیق دز، فیلم‌های رادیوکرومیک به پیشرفت چشمگیر فیزیک پزشکی کمک می‌کنند و در نهایت منجر به نتایج بهتر برای بیماران و ارائه‌ی پروتکل‌های درمانی بهبود یافته می‌شوند.

📚منابع:
¹ Radiochromic films
² Spatial resolution
³ Dynamic range

#فیزیک_پزشکی #دزیمتری #فیلم #فیلم_رادیوکرومیک #رادیوتراپی #پرتودرمانی

🗣در کانال انجمن علمی فیزیک پزشکی شبکه نخبگان ایران با ما همراه باشید...
| @MedPhysics_Association |