معرفی واحد های پردازشی
CPU(Central processing unit)
واحد پردازش مرکزی
انعطاف‌پذیر، کندتر، برای کارهای عمومی
GPU(graphics processing unit)
واحد پردازش گرافیکی
بازی ، موازی‌سازی بالا، مناسب ML
TPU(Tensor Processing Units )
واحدهای پردازش تانسور
شبکه‌های عصبی، سریع‌ترین در ماتریس‌ها
NPU (Neural Processing Unit)
مخصوص پردازش شبکه‌های عصبی
در موبایل‌ها زیاد استفاده می‌شود (برای AI داخل دستگاه)
VPU (Vision Processing Unit)
مخصوص پردازش تصویر و ویدیو
مناسب کارهای بینایی ماشین مثل تشخیص چهره، پردازش دوربین
QPU (Quantum Processing Unit)
واحد پردازش کوانتومی
هنوز در مراحل تحقیقاتی / صنعتی اولیه
DPU (Data Processing Unit / SmartNIC)
پردازش شبکه و دیتا خارج از CPU
در دیتاسنترها برای offload کردن محاسبات شبکه‌ای
IPU (Intelligence Processing Unit)
مخصوص کارهای یادگیری عمیق با موازی‌سازی زیاد
DSP (Digital Signal Processor)
برای پردازش سیگنال‌ها: صوت، امواج، ارتباطات
مصرف کم انرژی، سرعت بالا در محاسبات تکراری
FPGA (Field-Programmable Gate Array)
ASIC (Application-Specific Integrated Circuit)
@MehrdadLinuxchannel

‏🚀 Blender 5.0 منتشر شد!

از ویرایش فیلم گرفته تا ساخت انمیشن دو بعدی و سه بعدی نرم‌افزار رایگان، متن‌باز و قدرتمند برای مدل‌سازی سه‌بعدی، انیمیشن، VFX و…
حجم فقط ۳۷۰ مگ حتی بدون نصب اجرا میشه
قدرت ✨⚡️

آپدیت خفن ، پر از تغییرات بنیادی و قابلیت‌های حرفه‌ای:

🔥🔥ویژگی های جدید
✨ پشتیبانی از HDR / Wide Gamut (روی لینوکس فقط با Wayland + Vulkan)
🎨 سیستم رنگ جدید + AgX HDR View + رنگ‌فضاهای ACES 1.3/2.0
‏✏️ Curve Drawing بازطراحی شد + ابزارهای جدید برای Curve و Geometry
‏🧩 ۶ Modifier جدید مبتنی بر Geometry Nodes
🔥 الگوریتم جدید Render حجم‌ها (Null Scattering)
🧍 مش پایهٔ Human Skeleton اضافه شد
‏📚 Storyboarding Workspace جدید

📥 دانلود نسخهٔ لینوکس
نسخهٔ Universal Binary برای همهٔ توزیع‌ها در دسترس است و بدون نصب اجرا میشه.🤯
(blender.org)
منبع

اون Linux Foundation در عکس نشانه ای است برای آنان که می اندیشند

نسخهٔ جدید Proxmox VE 9.1 منتشر شد!

‏Proxmox VE، پلتفرم متن‌باز مدیریت ماشین‌های مجازی و کانتینر بر پایهٔ لینوکس است

✅ چرا این نسخه مهمه؟
سه نیاز اصلی در محیط‌های مدرن را رفع کرده:
🔥ساخت کانتینرهای آماده سریع‌تر با OCI
✨امنیت بهتر برای VMها در سطح دیتاسنتر
⚡️شبکهٔ قابل مشاهده و مدیریت‌شده برای خوشه‌های مجازی و زیرساختی

⚙️ مهم‌ترین ویژگی‌ها:
✅قابلیت استفاده از تصاویر استاندارد Open Container Initiative (OCI) برای ساخت کانتینرهای LXC؛ یعنی شما می‌توانید تصویر آماده از رجیستری بگیرید یا آپلود کنید و مستقیماً به عنوان قالب استفاده کنید.

✅پشتیبانی از ذخیره‌سازی حالت “مجازی TPM” (vTPM) در فرمت QCOW2؛ این به شما امکان می‌دهد اسنَپ‌شات کامل VM را حتی زمانی که vTPM فعال است، بگیرید.

✅کنترل دقیق‌تر روی «Nested Virtualization» (مجازی‌سازی درونی) با فلگ جدید vCPU؛ مناسب برای محیط‌هایی که مثلاً Hyper-V یا ماشین‌مجازی‌های داخل ماشین اجرا می‌شوند.

✅ارتقا در بخش SDN با گزارش‌های جامع‌تر در رابط وب: مشاهده IP/MAC مهمان‌ها، نمایش شبکه‌های مجازی (VNets)، پلی‌ها (bridges) و ارتباطات درخت منابع.

@MehrdadLinuxchannel

در آموزش اصولا مباحث

A -> B -> C -> D

است، و باید به ترتیب یاد بگیرید

پکیج های آموزشی با عنوان های صفر تا صد فلان پر شده از

A->A->A->A->C

مدرس D را بلد نیست و چون اشراف نداره B را نمیگه
و فقط A را زیاد تدریس میکنه و از C مختصر میگه و یک اشاره بعضا اشتباه از یک چیزی که شنیده میکنه و پکیج را میفروشد( فرو میکند در ذهن مخاطب)

دانشجو A را میفهمه C را نمیفهمه و نمیدونه چرا

#غرهای_مهردادی

🔧 تا ۱۵ سال پشتیبانی برای Ubuntu LTS

شرکت Canonical با عرضه افزونهٔ «Legacy add-on» برای اشتراک Ubuntu Pro، پشتیبانی کامل برای نسخه‌های LTS اوبونتو را به ۱۵ سال رسانده است.
یعنی برای اولین‌بار از نسخهٔ Ubuntu 14.04 LTS به بعد، هر نسخهٔ LTS می‌تواند تا ۱۵ سال از به‌روزرسانی امنیتی و ابزارهای تطبیق (compliance) برخوردار بشه.

✅ چه چیزی پوشش داده میشه؟
۵ سال پشتیبانی استاندارد
+۵ سال از طریق ESM (Extended Security Maintenance)
+۵ سال با Legacy add-on — مجموع = ۱۵ سال

🎯 مهمه؟
در محیط‌هایی که ارتقای سیستم‌عامل هزینه‌بر، پیچیده یا دارای وابستگی‌های سخت‌افزاری هستند (مثل صنعت، دیتاسنتر، یا تجهیزات کنترل‌شده)، داشتن پشتیبانی طولانی‌مدت یعنی:
کاهش فشار برای مهاجرت سریع
امنیت و تداوم عملکرد سیستم بدون ریسک کاهش پشتیبانی
امکان برنامه‌ریزی بهتر برای به‌روزرسانی‌های عمده
@MehrdadLinuxchannel
منبع

🧰 نسخه جدید Docker Engine 29 امد
‏✅ containerd به‌عنوان پیش‌فرض برای ذخیره و مدیریت ایمیج‌ها
وقتی Docker را تازه نصب می‌کنی، لایه‌های تصویری و snapshotها توسط containerd ذخیره میشن. این یعنی هم اجرای کانتینر و هم مدیریت ایمیج‌ها در یک چارچوب استاندارد و مدرن انجام می‌شود. 😎

✅پشتیبانی آزمایشی از nftables در لینوکس
تا امروز Docker برای فایروال و قوانین شبکه از iptables / ip6tables استفاده می‌کرد. با Docker 29 میتونی بجای اون از nftables استفاده کنی که مدرن‌تر، انعطاف‌پذیرتر و آینده‌دارتره

dockerd --firewall-backend=nftables

مهمه؟🤔
بله همه دارن iptables را میزارن کنار داکر هم باید بزاره
الان همه containerd را به عنوان هسته runtime میشناسند
معماری ساده‌تر و قابل‌نگهداری‌تره

⚠️ حالا من چی کار کنم؟
تغییر به containerd که اختیاریه دوستی داشتی برو
استفاده از nftables هنوز experimental عه برای محیط تولید (production) استفاده نکن
@MehrdadLinuxchannel

📄 دستور stat در لینوکس
دستور stat یکی از دقیق‌ترین ابزارها برای گرفتن اطلاعات کامل فایل و دایرکتوری است؛ اطلاعاتی که نه ls -l نشان می‌دهد و نه ابزارهای ساده‌تر.
✅ کاربرد پایه

stat file.txt

اطلاعات کامل شامل:
اندازه، inode، مالک، مجوزها (عددی + سمبولیک)، تعداد hard linkها، زمان‌های دسترسی/ویرایش/تغییر (atime / mtime / ctime)، نوع فایل، دستگاه (Device major/minor)، بلاک‌ها و…

⚙️ آپشن‌های مهم و حرفه‌ای

stat -t file.txt     خروجی کوتاه و خلاصه
stat -c "%n %s %U %G %y" file.txt   قالب اختصاص

🔥 ترفندهای ترکیبی و خلاقانه با stat
🧩 یافتن همهٔ فایل‌های تغییر کرده در ۱ ساعت گذشته

find . -type f -exec stat -c "%Y %n" {} \; | awk -v now=$(date +%s) '$1 > now-3600'

🧩 تشخیص اینکه فایل معمولی، symlink یا directory

stat -c "%n → %F" *

✨برای متخصص DevOps ⚡️

stat -c '{"name":"%n","size":%s,"inode":%i,"perm":"%A","mtime":"%y"}' file.txt

#دیوار_لینوکس
@MehrdadLinuxchannel
#Linux #لینوکس
#linux_command

ستارهٔ زرد 💫 روی کامپیوترهای قدیمی را یادته؟

برا قشنگیه!🤔 شاید تبلیغاتی یا تزئینیه 🤦🏻‍♂️

پشت این برچسب ساده، یکی از مهم‌ترین تغییرات تاریخ سخت‌افزار قرار داره:
ورود استانداردهای مدیریت انرژی.

🔹قبل از ۱۹۹۲، کامپیوتر اصلاً “حالت Sleep” به معنای امروزی نداشت.
‏CPU همیشه فعال، مانیتورهای CRT تا لحظه خاموش‌کردن برق میسوزوندن

🔹سال ۱۹۹۲ سازمان حفاظت محیط زیست آمریکا (EPA) برنامه‌ی Energy Star را معرفی کرد.
سازندگان برای دریافت این برچسب مجبور شدند قابلیت‌های «صرفه‌جویی انرژی» را به سخت‌افزار اضافه کنند.

نتایج:
1️⃣ اضافه شدن گزینه‌های Power Management به BIOS
2️⃣ معرفی استاندارد APM (اولین API رسمی مدیریت انرژی)
3️⃣ توسعهٔ ACPI در سال ۱۹۹7؛ هنوز هم هست
4️⃣ ایجاد حالت‌های Standby، Suspend، Hibernate و Sleep
5️⃣ اضافه شدن قابلیت خاموش‌شدن خودکار مانیتور (DPMS)

با وجود حضور استاندارد، خود برچسب Energy Star کم‌کم از روی دستگاه‌ها حذف شد؛ چون مدیریت انرژی به یک قابلیت «بدیهی» در همه سخت‌افزارها تبدیل شده
@MehrdadLinuxchannel

تفاوت UX، UI و CX در نرم افزار چیه؟

‏🔹 (UI) ‏User Interface یعنی رابط کاربری.
روی ظاهر تمرکز داره رنگ‌ها، تایپوگرافی، آیکون‌ها، فاصله‌ها، چیدمان، دکمه‌ها.
هدف UI: زیبا، قابل‌فهم و قابل‌استفاده کردن صفحات.

‏🔹 (UX) ‏User Experience یعنی تجربه کاربر.
روی "احساس و مسیر" کاربر تمرکز داره راحتی استفاده، سادگی فرایند، سرعت انجام کار، نقاط درد.
‏UX تعیین می‌کنه کاربر چطور به هدفش برسه و چه حسی داشته باشه.
مبحث Information Architecture (IA) هستهٔ UX و HCI زمینه‌ی علمی پشت UX و Usability از ارکان UX است

‏🔹 (CX) ‏Customer Experience یعنی تجربه مشتری.
وسیع‌تر از UX است و فقط محصول را شامل نمیشه
از تبلیغات و خرید گرفته تا پشتیبانی، ارسال، ارتباط، اعتماد و رضایت کلی. مبحث CX معمولاً خروجی Service Design است.

اگر دوست داشتید در مورد BX و UR و IX بخونید

یک نرم افزار هایی آمده توی بازار که برام سوال شده آیا برنامه نویس این اصطلاحات حتی اصلا به گوشش خورده؟

@MehrdadLinuxchannel

🔥با یک دستور سرویس لوکال‌تو بزار رو اینترنت

فرض کن میخواهی یک وب‌سرور سایت، وبهوک، API تست یا پروژه‌ای را روی سیستم خودت سریع به کسی نشان بدی. اما:
‏🔸 Port Forward روی مودم لازم داری😩
‏🔸 CGNAT مانع می‌شود 😡
🔸 یا اصلاً IP عمومی نداری 🥴
حالا سرویس‌هایی مثل tunnl.gg وارد می‌شوند.😎

🧪 مثال عملی با tunnl.gg
اگر روی سیستم‌تان یک وب‌سرور در پورت 8080 دارید، با این دستور آن را عمومی کنید:

ssh -t -R 80:localhost:8080 proxy.tunnl.gg

و تمام ✨ . معنی دستور:
-t → ایجاد TTY ضروری برای سرویس
-R → ساخت تونل معکوس
80:localhost:8080 → پورت ۸۰ سرور → پورت ۸۰۸۰ شما
proxy.tunnl.gg → سروری که تونل روی آن باز می‌شود

✅روش کار:
یک تونل‌ساز که با SSH Reverse Tunnel در سرور یک پورت باز
تمام ترافیک آن پورت را از طریق SSH به یک پورت روی سیستم شما می‌فرستد

🎯 کاربرد:
نمایش سریع پروژه‌هات
ساخت وبهوک برای ربات‌ها های مثلا تلگرام
اشتراک‌گذاری API یا سرویس تست با همکار ها
دسترسی موقت از بیرون

البته قبلا ngrok و serveo.net و localtunnel را اینجا
و PipeGate و چند ابزار دیگه را اینجا و portr را اینجا معرفی کردم
وDrip

@MehrdadLinuxchannel

محتوای Dockerfile ای که نوشته🥴 :

- شروع با FROM ubuntu:latest
- نصب 47 بسته
- اجرا با root
- سایز 2.3GB image 
- مدت Rebuild ۱۵ دقیقه
- نتیجه اسکن 89آسیب پذیری

اپلیکیشنش 🫠:

- یک اسکرپیت پایتون
- 3 وابستگی
- که یک Alpine 50MB image هم کافیه

🚨شما در حال استفاده از containers نیستی !!!
⚠️شما یک VM با Dockerfiles ساختی

وقتی آموزش Docker از یک مقاله رندم توی Medium یاد میگیری که با gpt-3.5 نوشته شده خروجی همینه

ابزار TuneD
یک ابزار قدرتمند و سبک برای بهینه‌سازی خودکار تنظیمات سیستمی در لینوکسه. این ابزار با مجموعه‌ای از پروفایل‌های آماده، پارامترهای CPU، دیسک، شبکه، Kernel و I/O را طوری تنظیم می‌کنه که سیستم یا مصرف انرژی کمتر داشته باشه یا عملکرد بالاتری ارائه بده.
✅و فقط با چند دستور فعال میشه:

sudo apt install tuned
sudo systemctl enable --now tuned

با دستور زیر لیست پروفایل‌ها را میتونید ببینید:

tuned-adm list

برای مثال، اگر می‌خواهید مصرف انرژی کم شه:

sudo tuned-adm profile powersave

و اگر کار سنگین مثل رندر، برنامه‌نویسی یا VM داری:

sudo tuned-adm profile throughput-performance

ابزارTuneD برای کاربران دسکتاپ و سرور یکی از بهترین ابزارهای بهینه‌سازی با یک دستوره.
اگر خواستید، پروفایل اختصاصی هم میشه ساخت. 🚀
@MehrdadLinuxchannel

معرفی service-ping (sping)

ابزار sping مدرن برای بررسی latency در سطح HTTP/TCP یعنی بیش از «ping معمولی» که فقط لایه IP را تست میکنه. با sping میتونی تاخیر دقیق DNS، اتصال، TLS، درخواست و پاسخ را در یک رابط کاربری زیبا و قابل فهم در ترمینال ببینی

🚀 چرا sping
هنگام استفاده از اینترنت، کیفیت واقعی اتصال ≠ تأخیر ساده IP است. پروژه‌های وب/API یا سرویس‌های HTTP چند مرحله دارند

ولی ‌‏ping تنها کل زنجیره شبکه را به‌صورت «مجموع» اندازه‌گیری میکنه. با sping میتونی مشکل دقیقی را در هر مرحله پیدا کنی.

📊 قابلیت های مهم sping

پشتیبانی TCP / HTTP / HTTPS
نمایش زنده (real-time) نمودار و آمار latency
تفکیک دقیقِ مراحل: DNS, connect, TLS, request, response
تشخیص خودکار outlier (پاسخ‌های خیلی دیر)
خروجی JSON برای تحلیل خارج از ترمینال (مثلاً ارسال به Grafana)

🛠 نصب و استفاده سریع

pip install service-ping-sping
sping http://example.com

یا برای TCP:

sping tcp://example.com:80

@MehrdadLinuxchannel

مدیریت فایل های JSON, CSV و TSV با SQL

‏go-qo یک ابزار ترمینال تعاملی (TUI) است که به تو اجازه می‌دهد داده‌های JSON، CSV و TSV را با SQL پردازش و فیلتر کنی — بدون اینکه لازم باشد سینتکس پیچیده‌ی jq یا اسکریپت بنویسی

✅ کاربرد اصلی
🔹 تحلیل سریع داده‌ها:
وقتی فایل‌های بزرگ JSON/CSV داری، با SQL می‌تونی فیلتر، گروه‌بندی و انتخاب سطرها انجام بدی درست مثل دیتابیس.
🔹 تبدیل فرمت‌ها:
می‌تونی خروجی JSON را به CSV/TSV و برعکس تبدیل کنی با امکانات SQL.
‏🔹 Pipe-friendly در شل:
می‌تونی دادهٔ curl یا هر ابزار دیگر را مستقیم به qo بدی، تحلیلش کنی و به ابزار بعدی بفرستی (مثل jq، gzip و…).

لینک گیت هاب

⛔️دیگه با اکانت اشتباهی روی GIT‏، Push نکن

🔥میتونی در هر ریپازیتوری، SSH key مخصوص خودش را داشته باشی.
✨ایده اینه که به‌جای استفاده از ~/.ssh، کلید خصوصی و عمومی داخل پوشهٔ .git همان ریپو ذخیره بشه و با تنظیم:

git config core.sshCommand "ssh -i .git/id_ed25519"

‏Git همیشه برای آن ریپو از همان کلید استفاده میکنه.

✅نتیجه:

جلوگیری از push اشتباه با اکانت نادرست
حذف پیچیدگی ssh-config
ریپو کاملاً self-contained میشه
امکان انتقال ریپو بین سیستم‌ها یا حتی روی فلش USB بدون تنظیم مجدد
کلید عمومی به‌صورت Deploy Key به ریپو اضافه میشه و فایل‌های .git هم به‌طور پیش‌فرض commit نمیشن پس ریسک نشت کلید وجود نداره.
این روش برای کاربران حرفه‌ای، چنداکانتی‌ها و محیط‌های CI/CD بسیار ایده‌آل است.

@MehrdadLinuxchannel

فیلم ارائه لینوس توروالدز، خالق لینوکس سال ۱۳۷۲ که نسخه Linux 1.0 اجرا و در هِلسینکی پایتخت کشور فنلاند به نمایش گذاشت
https://www.youtube.com/watch?v=Pd3P-68at9E