😱 پورت های باز در لینوکس netstat یا SS ؟

💠مدیریت پورت های باز ( open ports ) برای کارکرد صحیح برنامه ها و ایمن سازی سیستم شما مهمه
✅پورت های باز ارتباط بین سرویس ها را امکان پذیر میکنند
🚨 اما می توانند سیستم را در معرض تهدید قرار دهد.

🗓 قبلا برای دیدن پورت های باز از netstat استفاده میشود

netstat -tulnp
netstat -tulnp | grep LISTEN

در سال 2011 توسعه دهنده بسته net-tools که netstat شامل آن میشود دیگر بسته را توسعه نداد
و جایگزین هایی برای آن معرفی کرد

netstat -tulnp is ss -tulnp
netstat -r is ip route
netstat -i is ip -s link
netstat -g is ip maddr

ابزار های دیگر برای چک کردن پورت های باز سیستم :

 lsof -nP -iTCP -sTCP:LISTEN
 nmap -n -PN -sT -sU -p- localhost

نیاز داشتم LCD لپ‌ تاپ را خاموش کنم با این دستور میشه خاموش کرد

bash -c "cinnamon-screensaver-command -l; xset dpms force off;"

دیدم خوشگل نیست یک applet برای Cinnamon در لینوکس مینت نوشتم. اگر کسی دوست داشت استفاده کنه
لینک گیت هاب
#linux #Utility

🔥 پارتیشن بندی ساده و قوی با GParted
استاد تمام هارد دیسک

حتما دانلود کن با Ventoy بزار روی فلش داشته باشی نیاز میشه 😎

پارتیشن بندی، تغییر فایل سیستم File system ، تغییر پارتیشن تیبل (Partition Tables)
تغییراندازه پارتیشن ها و ...
یک ابزار همه کاره خیلی قوی در عین حال ساده

GParted (GNOME Partition Editor)

✅ نسخه Live بدون نیاز به نصب
حتی اگر سیستم بالا نمیاد، یک نسخه لینوکس همراه با GParted نصب شده راحت میتونی مشکلات را سریع حل کنی

✅ نصب روی سیستم

sudo apt-get install gparted

نکته خیلی مهم : اگر بلد نیستی باهاش کاری کنی یا میترسی، روی یک ماشین مجازی با VirtualBox یا VMware تستی بیار بالا و هرچقدر میخواهی تمرین کن تا کامل یاد بگیری

🔥 انتشار نسخه ۳ نرم افزار GIMP (نرم افزاری قدرتمند معادل Adobe Photoshop (ادوبی فتوشاپ) در لینوکس )

بعد از ۱۳ سال انتظار توسعه نسخه ۳ 🫠

✅ از این لینک میتوانید فایل AppImage برای linux آن را دریافت کنید
یا میتوانید از Flathub دریافت کنید

با این انتشار منتظر موج جدیدی از به روز رسانی ها هستیم

صفحه اصلی کنترل نسخه gitlab روی gnome
صفحه Github
سایت رسمی

#linux

اگر جزو کاربران فتوشاپ هستید محیط کاری GIMP برای شما آشنا نیست به همین علت کار با GIMP برای شما سخته

میتوانید روی UI نرم افزار GIMP قالب PhotoGIMP را نصب کنید تا شبیه Adobe Photoshop شود

✅ روش نصب :
از اینجا دانلود کنید و در home فولدر خودتان Extract کنید
همین موفق باشید

✅ اگر به آموزش Gimp نیاز دارید آموزش فارسی زیاد است مثلا
دوره ی آموزش رایگان گیمپ ( Gimp ) به زبان فارسی در آپارات 60 جلسه

حالا هی بگو گوشی من ضعیفه 😎
کانفیگ های سخت افزار و قیمت ها را داشته باش

البته این دهه ۹۰ میلادی است

میدونستید یه رپو Dataset در حوزه تحلیل داده هست از همه توهین‌هایی که لینوس تروالدز (خالق لینوکس ) به کانتریبیوترها کرده و برای هر کدوم یه Hate Level هم در نظر گرفتن😁
https://github.com/corollari/linusrants

فحش انگلیسی کم میاره فحش فنلاندی میده

✅ نکته های لینوکسی

🗓 در فایرفاکس، فرآیندهایی با نام «Isolated Web Content» (محتوای وب ایزوله‌شده) برای بهبود امنیت و پایداری مرورگر طراحی شده‌اند

🗓این فرآیندها محتوای وب را در محیط‌های جداگانه اجرا می‌کنند تا در صورت بروز مشکل در یک تب، سایر تب‌ها و کل مرورگر تحت تأثیر قرار نگیرند.

🗓ابزارهایی مانند top برای مشاهده فرآیندها، نام فرآیندها به دلیل محدودیت فضای نمایش کوتاه کند. مثال، فرآیند «Isolated Web Content» به صورت «isolate+» نمایش داده شود.

🗓 اگر فرآیند «Isolated Web Content» در فایرفاکس مصرف CPU بالایی دارد، میتواند دلایل مثل وب‌سایت‌های سنگین، افزونه‌های نصب‌شده یا مشکلات سخت‌افزاری باشد

🗓 فعال‌سازی یا غیر فعال سازی شتاب‌دهی سخت‌افزاری (Hardware Acceleration):
فایرفاکس با استفاده از GPU به جای CPU برای پردازش‌های گرافیکی، می‌تواند مصرف CPU را کاهش داده و عملکرد کلی را بهبود بخشد

✅ برای فعال سازی یا غیر فعال سازی میتوانید General ->Use recommended performance settings گزینه Use hardware acceleration when available درsetting فایرفاکس براساس نیاز تنظیم کنید

با تشکر از علیرضا توضیحات بیشتر در گروه

✅ نکته های لینوکسی

اگر دنبال مانیتور کردن بخش ها مختلف لینوکس هستید این ابزار ها را روی سیستم داشته باشید

top: https://linux.die.net/man/1/top
s-tui: https://amanusk.github.io/s-tui/
htop: https://htop.dev
atop: https://linux.die.net/man/1/atop
iftop: https://linux.die.net/man/8/iftop
iotop: https://github.com/Tomas-M/iotop
nvtop: https://github.com/Syllo/nvtop
asitop: https://github.com/tlkh/asitop
btop: https://github.com/aristocratos/btop
perf: https://www.brendangregg.com/perf.html
wavemon: https://github.com/uoaerg/wavemon

آموزش تصویری انگلیسی در youtube
https://www.youtube.com/watch?v=4isEhE2rvmA
با تشکر از امیر عزیز

✅لینوکس Linux 6.15 از The Airoha NPU که یک A RISC-V Network Processor Unit پشتیبانی میکنه

💠واحد پردازش شبکه (NPU) شرکت Airoha، با نام Xessor، یک پردازنده ۸ هسته‌ای مبتنی بر معماری RISC-V است برای پردازش وظایف شبکه و تسریع Wi-Fi طراحی شده

🔥 این NPU به طور قابل توجهی بار کاری CPU را کاهش داده و مصرف انرژی سیستم را بهبود می‌بخشد. در نتیجه، مصرف انرژی کلی NPU هشت هسته‌ای کمتر از یک CPU تک هسته‌ای معمولی است

🔥 معماری Xessor به گونه‌ای طراحی شده که تقریباً تمام وظایف پردازش شبکه را مدیریت می‌کند، بنابراین منابع CPU برای اجرای خدمات و برنامه‌های ارزش افزوده ارائه‌دهندگان خدمات آزاد می‌ماند. همچنین، در صورت بارگذاری کامل CPU، NPU می‌تواند منابع جایگزین را برای حفظ سرعت و عملکرد روان سیستم فراهم کند

این معماری در سیستم روی تراشه (SoC) AN7581 شرکت Airoha به کار رفته است که از ترکیب CPU، NPU و یک شتاب‌دهنده بسته هوشمند (SPA) بهره می‌برد. این ترکیب، AN7581 را به اولین SoC در جهان تبدیل کرده که می‌تواند WAN، WLAN و LAN را با یک تراشه پشتیبانی کند و به سرعت‌های بالای Wi-Fi 7 دست یابد.

#hardware #linux

🔥 دستور !! sudo

❌ دستور را اجرا می‌کنید ولی فراموش کرده‌اید که از sudo استفاده کنید و پیام "permission denied" دریافت می‌کنید.

✅ در خط بعدی دستور !! sudo را وارد کنید تا آخرین فرمان به‌طور خودکار با دسترسی‌های مدیریتی تکرار شود.

apt update
# خطای دسترسی احتمالی
sudo !!

🗓 در توزیع‌های لینوکسی که از Bash یا Zsh به‌عنوان شل پیش‌فرض استفاده می‌کنند این قابلیت فعال است
🗓 این قابلیت به دلیل ویژگی "History Expansion" در Bash و Zsh است
🗓اگر کار نکرد شاید sudo نصب نیست، یا ممکنه شل fish باشه که به صورت پیشرض History Expansion فعال نیست

پلاگین sudo روی Oh My Zsh همین کار را میکنه

سال نو همگی مبارک مرسی هستید ❤️
شاد و سلامت باشید 🌺💐

🔥تغییر مسیر و پیمایش دایرکتوری ها مثل یک حرفه ای در لینوکس

✅ دستور CD در مقابل pushd و popd و معرفی dirs

برای تغییر مسیر در لینوکس میتوانید از دستور cd استفاده کنید

cd  /home/mehrdadlinux

میتوانید این تغییر مسیر را با دستور pushd هم انجام بدهید و مسیر های که تغییر دادید را در یک پشته (Stack) قرار دهید
و حرفه ای تر جا به جا شوید 😎

pushd ~/Desktop

حالا با دستور dirs میتوانید پشته را ببینید

dirs -v
 0  ~/Desktop
 1  ~

و اگر بخواهید به مسیر قبل برگردید

popd

نکات :

دستور cd هم در حقیقت با همین ساختار کار میکنه فقط overwrite میکنه، اپشن هم زیاد داره
مثلا pushd -n یک دایرکتوری را میفرسته توی Stack بدون تغییر مسیر یا pushd +3 میتوانید پشته را بچرخانید و ...
یا popd -n جایگزینی روی مسیر جاری
یا میتوانید استک را خالی کنید dirs -c

راستی گفتم عیدتون مبارک 😍 💐🌺 🤗

✅در لینوکس برای اجرای دستورات با دسترسی بالاتر و ریشه (root)
میتوانید از

su, sudo su, sudo -i , sudo -s

استفاده کنید :

🚀 دستور su (Switch User)
دستور su "تغییر کاربر" بدون آرگومان به کاربر root و رمز عبور root میخواهد و su user2 به کاربر مشخص شده

|🔥 دستور sudo su
ابتدا sudo ، سپس su . به جای رمز root، رمز عبور کاربر فعلی و بعد اجرا su
معادل sudo -i

تفاوت با su
اگر دسترسی sudo نداشته باشید، نمی‌توانید sudo su را اجرا کنید.

🚨 دستور sudo -i (Interactive Root Login)
یک لاگین کامل برای root مثل این که root با نام کاربری و رمز عبور خودش وارد سیستم شده.

تفاوت با sudo su:
‏sudo su فقط یک شبیه‌سازی از root را ایجاد می‌کند، اما sudo -i دقیقاً یک محیط ورود واقعی root را ایجاد می‌کند.
ورود مستقیم root ( متغیرهای محیطی (PATH, HOME و غیره) خود root

⚠️ دستور sudo -s (Root Shell)
یک پوسته‌ی (Shell) root، اما متغیرهای محیطی کاربر فعلی متغیرهایی مثل HOME تغییر نمی‌دهد.

تفاوت با sudo -i:
‏sudo -i به /root می‌رود و متغیرهای محیطی root را تنظیم می‌کند.
‏sudo -s فقط پوسته root است و متغیرهای محیطی حفظ میشه.

#linux

✅ دستور cd مخفف Change Directory در Linux
💠 پاس دادن آرگومان

mkdir /tmp/newdir
cd !$      # این معادل است با: cd /tmp/newdir
mkdir /home/user/myfolder
cd !!:$  # معادل cd /home/user/myfolder

💠خروجی یک دستور

cd "$(mktemp -d)"

💠 رفتن به خانه

cd ~   # یا cd خالی
cd ~root   # root رفتن به دایرکتوری خانه کاربر 

دستور cd مقدار $HOME را میخواهد
ولی دستور ~ cd مقدار ~ که معادل دقیق مسیر home که یک شورت کات دایرکتوری اصلی خانه است را میخواند

export HOME=/tmp
cd       # به /tmp میره
cd ~     # همچنان به /home/user میره

💠 بازگشت به مسیر قبلی - cd

اگر دوباره اجرا شود، به مسیر فعلی بازمی‌گردد.

💠 تغییر سریع دایرکتوری

cd /home/user/Documents
cd ..    # حالا در /home/user هستید
cd ../..    # رفتن دو سطح به بالا
cd ...     # معادل دستور قبل در بعضی شل ها
cd ./     # مسیر فعلی کاربرد اسکریپت‌نویسی
cd /    # رفتن به ریشه

🔥چقدر از این ترفند ها را بلد بودید ؟😎 ⁉️ مثلا کار این دستور چیه ؟ (لطفا در گروه جواب ها را spoiler بزنید)

cd !!:2

#دیوار_لینوکس
@MehrdadLinuxchannel
#Linux #لینوکس
#linux_command

☠️ خاتمه کار فرایند ها در لینوکس

💀 دستور kill
باید شناسه فرآیند (PID) یا دستور ps یا top به دست بیاورید و

kill PID

🎯 دستور pkill

pkill firefox

💣 دستور xkill

دستور را اجرا کنید با کلیک کردن روی پنجره برنامه، آن را خاتمه دهید.

🧨 دستور killall
این دستور مشابه pkill عمل می‌کند اما به جای ارسال سیگنال به یک فرآیند خاص، تمام فرآیندهایی که نام آن‌ها با نام داده شده مطابقت دارند را خاتمه می‌دهد.

killall firefox

نکته کنکوری:
دستور pkill -f Firefox به جای نام برنامه، کل خط فرمان اجرای را بررسی میکنه.​
در صورتی که killall Firefox فقط نام ، البته دستور killall همه جا نصب نیست
یادمون باشه pkill -f Firefox دستور خطری است چون اگر در مسیر اجرای برنامه ای دیگه ای اسم firefox باشه میبنده
مثلا ~/tools/firefox/pythonprogram.py چون firefox داره میبنده

🔮 استفاده از htop

و با فشردن کلید F9 و سپس انتخاب سیگنال مناسب میتوانید برنامه را ببنید

🔑 دستور systemctl stop
اگر یک سرویس دارید

sudo systemctl stop apache2

در لینوکس نمیشه و نمیخواهم، آپدیت دارم و ... نداریم 😎
🔥 مالک سیستم بودن را با لینوکس تجربه کنید

🔥ابزار Bootc سیستم عاملی مثل کانتینر (Docker یا ...)

✅ قبلا در این پست مورد Immutable یا Atomic Distros صحبت کرده ام و گفتیم مشخصا آینده قوی داره که مثال میشه SteamOS، Fedora Silverblue یا NixOS
✅ امروزه خیلی نرم افزار ها به‌صورت کانتینر (مثلاً Docker) اجرا میشوند

🔥 ایده اینه؟ چرا کل سیستم‌عامل را در قالب یک یا چند کانتینر تعریف نکنیم 😎

ابزار Bootc یک رویکرد نوین در ساخت سیستم‌عامل‌های لینوکسه که از مزایای کانتینریزاسیون و GitOps استفاده میکنه
با استفاده از فایل‌های پیکربندی و کانتینرها، تمام اجزای مورد نیاز سیستم‌عامل را در یک ریپو (repository) تعریف کنید.

🗓 یک سرویس وب Nginx را به عنوان بخشی از سیستم‌عامل

FROM quay.io/fedora/fedora-bootc:41
COPY nginx.container /usr/share/containers/systemd
COPY nginx.conf /etc/nginx

ابزار Bootc نه تنها برای سرورهای ساده مثل Nginx مناسبه حتی میشه برای ایجاد یک دسکتاپ لینوکسی کامل با نرم‌افزارهای مثل VSCode، OpenRazr و حتی درایورهای Nvidia استفاده کرد.
این روش به مفهوم GitOps نزدیکه و نیاز به ابزارهای پیکربندی مثل Ansible یا Chef نیست،

#linux #devops #تخصصی

💁🏻‍♂️مدیریت کاربران در لینوکس

چطور لیست کاربران لینوکس ببینیم؟

getent passwd
getent passwd | cut -d: -f1 # فقط اسم کاربر ها
getent passwd mehrdadlinux  # getent passwd 1000

⚠️ این اطلاعات با پردازش مستقیم فایل /etc/passwd هم قابل انجام است

🔥 بررسی جزئیات اطلاعات کاربران
🚨به جای mehrdadlinux اسم یوزر یا (خروجی دستور whoami) را بنویسید

whoami
id mehrdadlinux
groups mehrdadlinux
lslogins -u mehrdadlinux
users   /var/log/wtmp   # تاریخچه لاگین کاربر
who -u
w
last
lastb
lastlog
chage -l mehrdadlinux

✅ حالا ساخت کاربر با useradd و adduser

🔥 دستور useradd و تنظیمات اضافه کردن یک کاربر

# useradd -m mehrdadlinux #ساخت کاربر
# passwd mehrdadlinux   # تنظیم رمز عبور
# usermod -aG sudo mehrdadlinux # گروه خاص
# userdel -r mehrdadlinux

🔥 دستور adduser
یک اسکریپت سطح بالا ، فقط اجراش کن تمام کار را یک جا میکنه
به صورت اینتراکتیو ازت سوال میپرسه و یک کاربر برات ایجاد میکنه 😎

⚠️ دقت کنید دستور adduser بیشتر در توضیع های مبتنی بر دبیان وجود داره

همین قدر ساده و آسان ❤️

🔥 کد پایتون را با تمام کتابخانه ها آنلاین فقط با یک کلیک روی وب سایت اجرا کن سخته؟
✅ روی مرورگرت با Extension اجرا کن ؟ سخته ؟
🤩 فقط راست کلیک کن python اجرا میشه
Python Code Runner

⚠️دفعه اول که میخواهید اجرا کنید چون یک ماشین باید اجرا بشه یک مقدار طول میکشه دفعه بعد همان لحظه اجرا میکنه

موقع کار با هوش مصنوعی این Extension نرم افزار Python Code Runner خیلی کاربردی است راست کلیک میکنی و اجرای کد

کاربرد هاش در زمینه Web Scraping ، API Integration، Data Analysis ،Data Visualization،Automation عالیه