✅لینوکس Linux 6.15 از The Airoha NPU که یک A RISC-V Network Processor Unit پشتیبانی میکنه

💠واحد پردازش شبکه (NPU) شرکت Airoha، با نام Xessor، یک پردازنده ۸ هسته‌ای مبتنی بر معماری RISC-V است برای پردازش وظایف شبکه و تسریع Wi-Fi طراحی شده

🔥 این NPU به طور قابل توجهی بار کاری CPU را کاهش داده و مصرف انرژی سیستم را بهبود می‌بخشد. در نتیجه، مصرف انرژی کلی NPU هشت هسته‌ای کمتر از یک CPU تک هسته‌ای معمولی است

🔥 معماری Xessor به گونه‌ای طراحی شده که تقریباً تمام وظایف پردازش شبکه را مدیریت می‌کند، بنابراین منابع CPU برای اجرای خدمات و برنامه‌های ارزش افزوده ارائه‌دهندگان خدمات آزاد می‌ماند. همچنین، در صورت بارگذاری کامل CPU، NPU می‌تواند منابع جایگزین را برای حفظ سرعت و عملکرد روان سیستم فراهم کند

این معماری در سیستم روی تراشه (SoC) AN7581 شرکت Airoha به کار رفته است که از ترکیب CPU، NPU و یک شتاب‌دهنده بسته هوشمند (SPA) بهره می‌برد. این ترکیب، AN7581 را به اولین SoC در جهان تبدیل کرده که می‌تواند WAN، WLAN و LAN را با یک تراشه پشتیبانی کند و به سرعت‌های بالای Wi-Fi 7 دست یابد.

#hardware #linux

🔥 دستور !! sudo

❌ دستور را اجرا می‌کنید ولی فراموش کرده‌اید که از sudo استفاده کنید و پیام "permission denied" دریافت می‌کنید.

✅ در خط بعدی دستور !! sudo را وارد کنید تا آخرین فرمان به‌طور خودکار با دسترسی‌های مدیریتی تکرار شود.

apt update
# خطای دسترسی احتمالی
sudo !!

🗓 در توزیع‌های لینوکسی که از Bash یا Zsh به‌عنوان شل پیش‌فرض استفاده می‌کنند این قابلیت فعال است
🗓 این قابلیت به دلیل ویژگی "History Expansion" در Bash و Zsh است
🗓اگر کار نکرد شاید sudo نصب نیست، یا ممکنه شل fish باشه که به صورت پیشرض History Expansion فعال نیست

پلاگین sudo روی Oh My Zsh همین کار را میکنه

سال نو همگی مبارک مرسی هستید ❤️
شاد و سلامت باشید 🌺💐

🔥تغییر مسیر و پیمایش دایرکتوری ها مثل یک حرفه ای در لینوکس

✅ دستور CD در مقابل pushd و popd و معرفی dirs

برای تغییر مسیر در لینوکس میتوانید از دستور cd استفاده کنید

cd  /home/mehrdadlinux

میتوانید این تغییر مسیر را با دستور pushd هم انجام بدهید و مسیر های که تغییر دادید را در یک پشته (Stack) قرار دهید
و حرفه ای تر جا به جا شوید 😎

pushd ~/Desktop

حالا با دستور dirs میتوانید پشته را ببینید

dirs -v
 0  ~/Desktop
 1  ~

و اگر بخواهید به مسیر قبل برگردید

popd

نکات :

دستور cd هم در حقیقت با همین ساختار کار میکنه فقط overwrite میکنه، اپشن هم زیاد داره
مثلا pushd -n یک دایرکتوری را میفرسته توی Stack بدون تغییر مسیر یا pushd +3 میتوانید پشته را بچرخانید و ...
یا popd -n جایگزینی روی مسیر جاری
یا میتوانید استک را خالی کنید dirs -c

راستی گفتم عیدتون مبارک 😍 💐🌺 🤗

✅در لینوکس برای اجرای دستورات با دسترسی بالاتر و ریشه (root)
میتوانید از

su, sudo su, sudo -i , sudo -s

استفاده کنید :

🚀 دستور su (Switch User)
دستور su "تغییر کاربر" بدون آرگومان به کاربر root و رمز عبور root میخواهد و su user2 به کاربر مشخص شده

|🔥 دستور sudo su
ابتدا sudo ، سپس su . به جای رمز root، رمز عبور کاربر فعلی و بعد اجرا su
معادل sudo -i

تفاوت با su
اگر دسترسی sudo نداشته باشید، نمی‌توانید sudo su را اجرا کنید.

🚨 دستور sudo -i (Interactive Root Login)
یک لاگین کامل برای root مثل این که root با نام کاربری و رمز عبور خودش وارد سیستم شده.

تفاوت با sudo su:
‏sudo su فقط یک شبیه‌سازی از root را ایجاد می‌کند، اما sudo -i دقیقاً یک محیط ورود واقعی root را ایجاد می‌کند.
ورود مستقیم root ( متغیرهای محیطی (PATH, HOME و غیره) خود root

⚠️ دستور sudo -s (Root Shell)
یک پوسته‌ی (Shell) root، اما متغیرهای محیطی کاربر فعلی متغیرهایی مثل HOME تغییر نمی‌دهد.

تفاوت با sudo -i:
‏sudo -i به /root می‌رود و متغیرهای محیطی root را تنظیم می‌کند.
‏sudo -s فقط پوسته root است و متغیرهای محیطی حفظ میشه.

#linux

✅ دستور cd مخفف Change Directory در Linux
💠 پاس دادن آرگومان

mkdir /tmp/newdir
cd !$      # این معادل است با: cd /tmp/newdir
mkdir /home/user/myfolder
cd !!:$  # معادل cd /home/user/myfolder

💠خروجی یک دستور

cd "$(mktemp -d)"

💠 رفتن به خانه

cd ~   # یا cd خالی
cd ~root   # root رفتن به دایرکتوری خانه کاربر 

دستور cd مقدار $HOME را میخواهد
ولی دستور ~ cd مقدار ~ که معادل دقیق مسیر home که یک شورت کات دایرکتوری اصلی خانه است را میخواند

export HOME=/tmp
cd       # به /tmp میره
cd ~     # همچنان به /home/user میره

💠 بازگشت به مسیر قبلی - cd

اگر دوباره اجرا شود، به مسیر فعلی بازمی‌گردد.

💠 تغییر سریع دایرکتوری

cd /home/user/Documents
cd ..    # حالا در /home/user هستید
cd ../..    # رفتن دو سطح به بالا
cd ...     # معادل دستور قبل در بعضی شل ها
cd ./     # مسیر فعلی کاربرد اسکریپت‌نویسی
cd /    # رفتن به ریشه

🔥چقدر از این ترفند ها را بلد بودید ؟😎 ⁉️ مثلا کار این دستور چیه ؟ (لطفا در گروه جواب ها را spoiler بزنید)

cd !!:2

#دیوار_لینوکس
@MehrdadLinuxchannel
#Linux #لینوکس
#linux_command

☠️ خاتمه کار فرایند ها در لینوکس

💀 دستور kill
باید شناسه فرآیند (PID) یا دستور ps یا top به دست بیاورید و

kill PID

🎯 دستور pkill

pkill firefox

💣 دستور xkill

دستور را اجرا کنید با کلیک کردن روی پنجره برنامه، آن را خاتمه دهید.

🧨 دستور killall
این دستور مشابه pkill عمل می‌کند اما به جای ارسال سیگنال به یک فرآیند خاص، تمام فرآیندهایی که نام آن‌ها با نام داده شده مطابقت دارند را خاتمه می‌دهد.

killall firefox

نکته کنکوری:
دستور pkill -f Firefox به جای نام برنامه، کل خط فرمان اجرای را بررسی میکنه.​
در صورتی که killall Firefox فقط نام ، البته دستور killall همه جا نصب نیست
یادمون باشه pkill -f Firefox دستور خطری است چون اگر در مسیر اجرای برنامه ای دیگه ای اسم firefox باشه میبنده
مثلا ~/tools/firefox/pythonprogram.py چون firefox داره میبنده

🔮 استفاده از htop

و با فشردن کلید F9 و سپس انتخاب سیگنال مناسب میتوانید برنامه را ببنید

🔑 دستور systemctl stop
اگر یک سرویس دارید

sudo systemctl stop apache2

در لینوکس نمیشه و نمیخواهم، آپدیت دارم و ... نداریم 😎
🔥 مالک سیستم بودن را با لینوکس تجربه کنید

🔥ابزار Bootc سیستم عاملی مثل کانتینر (Docker یا ...)

✅ قبلا در این پست مورد Immutable یا Atomic Distros صحبت کرده ام و گفتیم مشخصا آینده قوی داره که مثال میشه SteamOS، Fedora Silverblue یا NixOS
✅ امروزه خیلی نرم افزار ها به‌صورت کانتینر (مثلاً Docker) اجرا میشوند

🔥 ایده اینه؟ چرا کل سیستم‌عامل را در قالب یک یا چند کانتینر تعریف نکنیم 😎

ابزار Bootc یک رویکرد نوین در ساخت سیستم‌عامل‌های لینوکسه که از مزایای کانتینریزاسیون و GitOps استفاده میکنه
با استفاده از فایل‌های پیکربندی و کانتینرها، تمام اجزای مورد نیاز سیستم‌عامل را در یک ریپو (repository) تعریف کنید.

🗓 یک سرویس وب Nginx را به عنوان بخشی از سیستم‌عامل

FROM quay.io/fedora/fedora-bootc:41
COPY nginx.container /usr/share/containers/systemd
COPY nginx.conf /etc/nginx

ابزار Bootc نه تنها برای سرورهای ساده مثل Nginx مناسبه حتی میشه برای ایجاد یک دسکتاپ لینوکسی کامل با نرم‌افزارهای مثل VSCode، OpenRazr و حتی درایورهای Nvidia استفاده کرد.
این روش به مفهوم GitOps نزدیکه و نیاز به ابزارهای پیکربندی مثل Ansible یا Chef نیست،

#linux #devops #تخصصی

💁🏻‍♂️مدیریت کاربران در لینوکس

چطور لیست کاربران لینوکس ببینیم؟

getent passwd
getent passwd | cut -d: -f1 # فقط اسم کاربر ها
getent passwd mehrdadlinux  # getent passwd 1000

⚠️ این اطلاعات با پردازش مستقیم فایل /etc/passwd هم قابل انجام است

🔥 بررسی جزئیات اطلاعات کاربران
🚨به جای mehrdadlinux اسم یوزر یا (خروجی دستور whoami) را بنویسید

whoami
id mehrdadlinux
groups mehrdadlinux
lslogins -u mehrdadlinux
users   /var/log/wtmp   # تاریخچه لاگین کاربر
who -u
w
last
lastb
lastlog
chage -l mehrdadlinux

✅ حالا ساخت کاربر با useradd و adduser

🔥 دستور useradd و تنظیمات اضافه کردن یک کاربر

# useradd -m mehrdadlinux #ساخت کاربر
# passwd mehrdadlinux   # تنظیم رمز عبور
# usermod -aG sudo mehrdadlinux # گروه خاص
# userdel -r mehrdadlinux

🔥 دستور adduser
یک اسکریپت سطح بالا ، فقط اجراش کن تمام کار را یک جا میکنه
به صورت اینتراکتیو ازت سوال میپرسه و یک کاربر برات ایجاد میکنه 😎

⚠️ دقت کنید دستور adduser بیشتر در توضیع های مبتنی بر دبیان وجود داره

همین قدر ساده و آسان ❤️

🔥 کد پایتون را با تمام کتابخانه ها آنلاین فقط با یک کلیک روی وب سایت اجرا کن سخته؟
✅ روی مرورگرت با Extension اجرا کن ؟ سخته ؟
🤩 فقط راست کلیک کن python اجرا میشه
Python Code Runner

⚠️دفعه اول که میخواهید اجرا کنید چون یک ماشین باید اجرا بشه یک مقدار طول میکشه دفعه بعد همان لحظه اجرا میکنه

موقع کار با هوش مصنوعی این Extension نرم افزار Python Code Runner خیلی کاربردی است راست کلیک میکنی و اجرای کد

کاربرد هاش در زمینه Web Scraping ، API Integration، Data Analysis ،Data Visualization،Automation عالیه

حالا که بحث الگوریتم داغه
بریم سر یک musical studio که با نظریهٔ اتوماتا و پیمایش گراف موسیقی میسازه
https://github.com/myanvoos/algoMIDI

در build جدید Windows 11 مایکروسافت
شما بدون داشتن اتصال اینترنت و Microsoft Account نمیتوانید ویندوز را نصب کنید

⚠️اسکریپت bypassnro.cmd noscript حذف شده

من زمانی را یادمه که کامپیوتر ها هنوز مال خودمون بودن

منبع
#linux

🔥 بالاخره Firefox صدای کاربرهاش را شنید و پشتیبانی از Progressive Web Apps (PWAs)
را به فایرفاکس اضافه کرد

✅ اپلیکیشن‌های پیش‌رونده وب (PWA) نوعی از برنامه‌های تحت وب شبیه وب سایت که تجربه‌ای مشابه با اپلیکیشن‌های نصب شده میده
✅ این اپلیکیشن‌ها قابلیت‌هایی مثل دسترسی آفلاین، ارسال اعلان‌های پوش (Push Notifications) و عملکرد سریع دارند
🗓 در نسخه ۵۸ مرورگر فایرفاکس برای اندروید، موزیلا پشتیبانی از قابلیت‌های اولیه PWAs را معرفی کرد.

🔥 فایرفاکس در حال (دوباره) افزودن پشتیبانی از Web Apps برای دسکتاپه. در این رویکرد جدید، تمرکز بر ارائه تجربه‌ای «اپ‌مانند» برای هر وب‌سایتی است که کاربر انتخاب کنه بدون اینکه از ویژگی‌های اصلی مرورگر فایرفاکس (مانند نوار آدرس، افزونه‌ها، بوکمارک‌ها و …) چشم پوشی بشه

✅ ویژگی‌های کلیدی پشتیبانی جدید از Web Apps در فایرفاکس:
💠نمایش آیکون جداگانه
💠مدیریت پنجره‌ها
💠انتقال پویا بین تب و حالت اپ
💠یکپارچگی با مرورگر

، در نسخه‌های Nightly فایرفاکس یک تنظیم مخفی به نام browser.taskbarTabs.enabled اضافه شده است که به فعال‌سازی این قابلیت کمک می‌کند

منبع

نسخه لپ‌تاپ RTX 5090 انویدیا 50 درصد کندتر از نسخه دسکتاپ است

به قول قیصر:اه انویدیا تو آدمو مایوس میکنی
البته در نظر بگیرید توان مصرفی روی لپ تاپ ها روی 150 وات است
از طرفی ببینید من چقدر رو شما ها حساب میکنم فکر میکنم میرید RTX 5090 لپ تاپ میخرید 😁

منبع
#hardware

❌ در لینوکس دستور تکراری نزن
✅دستور Watch در Linux دستور را در فواصل معین مکرر اجرا میکنه
مثلا دستور free برا مشاهده لحظه ای RAM یا ...

🗓 به صورت پیش فرض watch هر 2 ثانیه یکبار دستور یا برنامه ای را اجرا میکند. (با اپشن -n تعداد ثانیه عوض میشه)

watch free -m
watch -n 1 sensors 

🔥 تفاوت بروزرسانی ها
وقتی به روزرسانی میشه میخواهید ببینید چه چیزی تغییر کرده

watch -d uptime

را بزنید حالا تغییرات قابل رهگیری هستند

پورت های باز شبکه ؟
تغییرات هارد دیسک؟
کلی ایده باحال پشت این دستور هست 😎
@MehrdadLinuxchannel