: H
این پله جهت کنترل حرکت طولی سنبه طراحی می شود و ضخامت این قسمت همیشه با تلرانس مثبت در نظر گرفته می شود ،به طوری که وقتی سنبه در سنبه گیر می نشیند این قسمت نسبت به کفه سنبه گیر بیرون تر و یا هم سطح می باشد
: D
این قطر برای جا زدن سنبه در سنبه گیر طراحی می شود و می بایستی به صورت پرسی در این محل جا زده شود(H7/n6 )
: R
این قطر که به شعاع راکورد معروف است برای کم کردن تنش در گوشه های تیز نیاز می باشد.
: d
قطری است که اندازه سوراخ روی نوار را تعیین می کند و دقتش به لقی و دقت اندازه های قطعه تولیدی بستگی دارد.
جنس و سختی سنبه ها : جنس سنبه ها می بایستی از فولاد سخت و مقاوم در مقابل سایش و ضربه انتخاب کرد تا در کارکرد زیاد استهلاک کمتری داشته باشند و فولادی توصیه می شود که پس از آبکاری از سطح تا مغز آن به یک میزان سخت شود و همچنین این فولاد باید شکل و اندازه اصلی خود را حفظ کند و فولاد از نوع SPK نمونه ای با مشخصات فوق است . سنبه ها را پس از ساخت تا ۵۵ راکول سخت می کنند.

طول سنبه ها : تا حد امکان سعی شود که طول سنبه ها کوتاه در نظر گرفته شود تا مقاومت سنبه در مقابل شکسته شدن بیشتر شود.
قطر سنبه ها : در حالتیکه قطر مقطع برش سنبه ها ۴ میلیمتر یا کمتر باشد معمولا سنبه را به صورت دو پله در نظر می گیرند.(قطر بزرگ یک و نیم برابر قطر کوچک می باشد)
سنبه های استاندارد:این سنبه ها توسط شرکت های ابزارسازی ساخته و به بازار عرضه می گرند. جنس این سنبه ها از نوع مرغوبی انتخاب می شود و طراح می تواند جهت کم کردن هر چه بیشتر هزینه و زمان ساخت قالب از این ابزارها استفاده کنند.


تکه چینی (خشکه چینی):
سنبه هایی که مقطع برش پیچیده ای دارند جهت ساخت به تکنیک و مهارت زیادی احتیاج دارند .ولی می توان آنها را از چند تکه ساخت تا وقتی کنار هم قرار گرفتند شکل نهایی سنبه را تشکیل دهند. در شکل زیر چند نمونه از این سنبه ها نشان داده شده اند.(شکل ۱۴)

قرار و تعویض سنبه ها
جهت قرار خوب معمولا از صفحه ای به نام سنبه گیر استفاده می کنند که سنبه ها را بنا به موقعیت خود در این صفحه جا گذاری می کنند .با این عمل می توان به راحتی هر یک از سنبه ها را تعویض کرد .برای جلوگیری از چرخش سنبه ها اغلب آنها را توسط خار پایین در سنبه گیر ثابت می کنند. برای این منظور از پیچ یا ساچمه فنر نیز می توان استفاده کرد .(شکل۱۵)
زاویه دار کردن سر سنبه: اکثرا در قالبهای برش ،سنبه طوری طراحی می شود که به هنگام عمل برش،محیط سنبه به طور یکنواخت با ورق تماس پیدا کرده ،آن را به سطح ماتریس فشرده،و پولکی را از آن جدا می کند.

مقدار نیرویی که جهت برش در این حالت لازم با پرس تامین می شود و در صورت جواب ندادن پرس موجود ،می توان با زاویه دار کردن سر سنبه ،مقدار نیروی لازمه را تقلیل داد،چرا که در این حالت تماس سنبه و ماتریس از حالت سطحی کامل به خطی تغییر می یابد.(شکل۱۶)
مقدار قیچی(h ) در سنبه یا ماتریس را با توجه به مقدار نیروی برش لازم و تناژ پرس تعیین می کنند و معمولا سعی می شود که این مقدار از ضخامت ورق بیشتر نباشد.
مسلم است که با افزایش مقدار قیچی (h ) نیروی برشی لازم جهت برش قطعه کاهش می یابد.

پایان قسمت ششم

#اصول‌طراحی‌قالبهای‌برش
قسمت هفتم

#ماتریس
لبه دیگر قیچی قالب برش را ماتریس گویند.این لبه اغلب فک ثابت قیچی را تشکیل می دهد و می توانند در مقطع برشی خود اشکال هندسی خاصی داشته باشد که متناسب با سنبه طراحی می شود.نکات زیر در طراحی ماتریسها می بایستی در نظر داشت:
شکل عمومی ماتریس: در شکل زیر نمونه ای از مقطع برش خورده ماتریس نشان داده شده است که ذیلا به توضیح آن می پردازیم.(شکل۱۷)

: A
محدوده بین لبه های برش و لقی زاویه ای را قسمت مستقیم ماتریس گویند و محیط خارجی این قسمت تعیین کننده محیط خارجی پولک بیرون افتاده است.همچنین اندازه آنرا سه برابر ضخامت ورق در نظر می گیرند و سطح جانبی آن بایستی پولیش شده و سنگ خورده باشد.
: D
صفحه رویه ماتریس را که تکیه گاه ورق نیز می باشد،زمینه ماتریس گویند و بایستی سطحی صیقلی و سنگ خورده داشته باشد.
: α
این زاویه برای عبور راحت قطعه،از قسمت مستقیم به بعد در نظر گرفته شده است و مقدار آن از ۰٫۵تا ۲ درجه متغیر می باشد.این قسمت ماتریس به کلیرنس زاویه ای معروف است.
: B
اختلاف بین دو اندازه کف و بالای ماتریس را مسیر ماتریس گویند.

جنس و سختی: جنس ماتریس را بایستی از فولاد آلیاژی مقاوم انتخاب کرد و اکثرا از فولاد SPK استفاده کرده و آنرا تا ۶۰ راکول سخت می کنند.

#تکه_چینی یا #خشکه_چینی
ماتریسهای چند تکه در قطعاتی که برای تولید به ایستگاه های برش زیادی نیاز دارند استفاده می شود.هر چه تعداد ایستگاههای برشی بیشتر باشد به همان میزان لزوم استفاده از ماتریسهای چند تکه افزایش می یابد چرا که ممکن است در حین کار لبه های تیز ماتریس صدمه ببیند یا کنده شود که در این صورت اگر ماتریس یک تکه باشد بایستی کل آن را عوض کرد ولی در حالت چند تکه می توانیم براحتی هر قسمتی را که صدمه دیده است عوض کنیم.استفاده دیگر این ماتریسها مواقعی است که شکل مقاطع برشی پیچیده است.در این مواقع با کنار هم گذاشتن چند قطعه براحتی می توان شکلهای مشکل و پیچیده را درست کرد که به تکه چینی معروف است.(شکل۱۸)

جهت اتصال تکه های ماتریس در این حالت حتما باید از پیچ و پین استفاده کرد که مقرون به صرفه ترین اتصال می باشد و در چنین مواردی هرگز نباید از جوش استفاده کرد.
ابعاد برش: ضخامت ماتریس رابطه مستقیمی با ضخامت ورق دارد ولی فاصله سوراخهای برش تا لبه ماتریس بستگی به شکل مقاطع برشی دارد و در حالت کلی با مبنا قرار دادن سه حالت زیر می توان این فاصله را برای شکلهای مختلف پیدا کرد.(شکل۱۹)

البته مقادیری که به کمک این شکل ها و جداول مربوطه بدست می آید می تواند مرجع خوبی برای پیدا کردن ضخامت ماتریس و فاصله سوراخهای برش تا لبه آن باشد،ولی طراح می تواند با توجه به نیاز و شکل خارجی ماتریس این اندازه ها تغییر دهد ،به نحوی که اندازه های جدید از حداقل مقدار ممکن کمتر نباشد.
اتصال ماتریس و کفشک : جهت قرار ماتریس روی کفشک از پین و برای اتصال آن از پیچ استفاده می کنند.نکته قابل توجه در اینجا محل تعبیه پین و پیچ است که بایستی حتی المقدور به گوشه های تیز مقاطع برشی در ماتریس نزدیک نباشد.

پایان قسمت هفتم

#کدینگ_و_پسوند #بیرینگ_ها

#اصول‌طراحی‌قالبهای‌برش
قسمت هشتم

#سنبه_گير
سنبه گير يا صفحه قرار براي موقعيت دهي سنبه ها نسبت به ايستگاههاي برشي خود و همچنين نصب و تعويض راحت تر آنها طراحي مي شود.دليل ديگر استفاده از سنبه گير مونتاژ سريع و دقيق قالب است كه معمولا پس از قرار دادن سنبه ها در سنبه گير اين مجموعه را با ماتريس تطابق داده و گاه با پيچ و پين سنبه گير را به كفشك بالا متصل مي كنند.نكات زير را بايستي در طراحي سنبه گير در نظر داشت:
1- شكل عمومي سنبه گير: در شكل زير يك نمونه از سنبه گير (صفحه قرار سنبه ها) ديده مي شود كه ذيلا به توضيح اجزاي آن مي پردازيم:
D:
قطر محل نشيمنگاه قسمت پله دار سنبه گير مي بايستي نسبت به اندازه مشابه خود درسنبه 1 ميليمتر بزرگتر باشد.
C:
خاري است با ابعاد استاندارد كه براي قرار چرخشي در داخل سنبه گير طراحي مي شود و معمولا از نوع مستطيلي آن استفاده مي شود.
B:
اين پله جهت توقف سنبه طراحي شده و ايده آل ترين مقدار آن وقتي است كه سنبه و سنبه گير در قسمت كف كه با A نشان داده شده هم سطح باشند.براي دست يافتن به چنين حالتي پس از مونتاژ سنبه در سنبه گير اين دو مجموعه را در قسمت كف با هم سنگ مي زنند.
K:
ضخامت سنبه گير رابطه مستقيمي با قطر سنبه دارد و آن يك و نيم برابر قطر سنبه است.
A=1.5×d
كف سنبه بايستي نسبت به كف سنبه گير موازي باشد و مقدار توازي بودن اين دو صفحه را با توجه به دقت قطعه توليدي مي توان تعيين كرد.
2-جنس: جنس سنبه گير بايستي از فولاد ماشين سازي مقاوم در مقابل ضربه و فشار باشد و همچنين بايد قابليت ماشينكاري خوبي داشته باشد تا به راحتي بتوان محل نشيمنگاهها و قرار سنبه ها را تعبيه كرد.
3- ابعاد سنبه گير: ابعاد خارجي سنبه گير بستگي به تعداد و موقعيت سنبه ها دارد و پس از تعيين محل قرار سنبه ها و با توجه به فاصله بين تا بين سنبه ها مشخص مي شود .ضخامت سنبه گير را معمولا نسبت به قطر سنبه تعيين مي كنند و مقدار آن يك و نيم برابر قطر سنبه مي باشد.
4- اتصال سنبه گير با كفشك: براي دقيق قرار گرفتن سنبه گير روي كفشك از پين استفاده مي كنند و معمولا تعداد آنها دو عدد مي باشد .همچنين براي اتصال آن از پيچ استفاده مي كنند كه تعداد و قطر آنها بايستي طوري باشد كه مجموع نيروهاي مقاوم پيچ بر مجموع نيروهاي بيرون اندازي و نيروهاي جانبي حاصل از برش غلبه كند.
5- هم محوري سوراخهاي ماتريس و سنبه گير: جهت تامين هم راستا بودن سوراخهاي سنبه گير و ماتريس معمولا آنها را با هم سوراخكاري مي كنندو با اين عمل به راحتي مي توان در قالبهاي مرحله اي كه تعداد سنبه ها زياد مي باشد راستاي آنها را با سوراخهاي روي ماتريس تامين كرد.

#ضربه_گير
ضربه گير صفحه ايست كه بين سنبه گير و كفشك قرار گرفته و ضربه هاي سنبه به كفشك را خنثي كرده ، مانع خرابي سنبه و كفشك مي شود .در طراحي ضربه گير بايستي به نكات زير توجه داشت:
1-جنس:جنس ضربه گير را از فولاد مقاوم انتخاب كرده و دو كف آن را سنگ مي زنند .براي اين منظور مي توان از فولادST50 يا ST45 استفاده كرد.
2- ابعاد ضربه گير: طول و عرض ضربه گير برابر با سنبه گير مي باشد.ضخامت ضربه گير را براي ورق هايي كه داراي ضخامت 2 ميليمتر هستند،يك و نيم برابر ورق در نظر گرفته و براي ضخامتهايي بيش از 2 ميليمتر آن را بين 6 تا 8 ميليمتر مي گيرند.
3- موارد استفاده از ضربه گير: هر گاه تنش لهيدگي حاصل از عكس العمل نيروي برشي سنبه كه از طريق سطح مقطع ته سنبه به كفشك وارد مي شود بيش از مقاومت لهيدگي كفشك باشد ضربه گير لازم داريم.