📚 Persian Language Structure (III)

-------------------
💢 Secondary Predicate
-------------------

Karimi-Doostan G, Tajalli V. (2019). Persian Adverbs of Manner Revisited. Language Related Research, 10(4): 259-281.

Folli, R., Harley, H. and Karimi, S. (2005). Determinants of event type in Persian complex predicates. Lingua, 115: 1365–1401.

Anoushe, M. (2019). Secondary Predicates in Persian, a Minimalist Approach. Journal of Language Research, 9(2): 1-21.

Anoushe, M. (2021). Morphology in Syntax: from Minimalism to Distributed Morphology. Tehran: University of Tehran Press.

-------------------
💢 Control and Raising
-------------------

Darzi, A. (2001). Non-finite control in Persian. Studies in the Linguistic Sciences, 31(2): 21-32.

Darzi, A. (2008). On the vP Analysis of Persian Finite Control Constructions. Linguistic Inquiry, 39(1): 103-116.

Darzi, A. and Motavallian, R. (2010). The minimal distance principle and obligatory control in Persian. Language Sciences, 32(4): 488-504.

Karimi, S. (2008). Raising and Control in Persian. In: S. Karimi, V. Samiian, and D. Stilo (Eds). Aspects of Iranian Linguistics (177–208). Cambridge Scholars Publishers Ltd.

Anoushe, M. (2024). Argument Structure Alternation in Raising Predicates. The 11th International Conference on Iranian Linguistics.

-------------------
💢 NegP and N-words
-------------------

Kwak, Saera & Darzi, Ali. (2006). “The syntax and semantics of Persian NCI, hič-phrase”. Proceeding of the 2nd workshop on the Persian language and computer. 55-69. Tehran Uni.

Taleghani, A.H. (2008). Modality, Aspect and Negation in Persian. Amsterdam: John Benjamins Publishing.

Anoushe, M. (2017). The Position of NegP and Licensing N-words in Persian: A Distributed Morphology Approach. Journal of Language Research, 8(1): 1-20.

-------------------
💢 Scrambling
-------------------

Karimi, S. (2003). Focus Movement and the Nature of Uninterpretable Features. In: A. Carnie, H. Harley and M. Willie (Eds). Formal Approach to Functional Focus (297-306). John Benjamins Publishing.

Karimi, S. (2005). A Minimalist Approach to Scrambling: Evidence from Persian. Berlin: Mouton de Gruyter.

Karimi, S. and Taleghani, A. (2007). Wh-movement, interpretation, and optionality in Persian. In: Phrasal and clausal architecture: Syntactic derivation and interpretation, 167–187. Amsterdam: John Benjamins Publishing.

Darzi, A. & Homayounfar, M. (2010). Focusing in Persian. Language and Linguistics, 6(12): 1-20.

Anoushe, M. (2010). Topicalization and Focus Movement in Persian A Feature-Based Approach. Journal of Language Research, 1(1): 1-20.

https://news.1rj.ru/str/MorphoSyntax

🔺موضوعات درس «ساخت زبان فارسی» و منابع پیشنهادی
🔻برای مطالعهٔ این درس دست‌کم تسلط به کتاب زیر ضروری است.

Core Syntax (2003)
David Adger

@MorphoSyntax

☰

🆕 منتشر شد | کتاب‌شناسی

▫️کتاب‌شناسی جامع ساخت‌واژهٔ زبان فارسی

@MorphoSyntax

☰

📘 فهرست و مقدمه:
کتاب‌شناسی جامع ساخت‌واژهٔ زبان فارسی

@MorphoSyntax

☰

📘 چکیدهٔ مقالات و سخنرانی‌ها:
▫️یازدهمین همایش بین‌المللی زبان‌شناسی ایران
▫️یکم و دوم اسفند ۱۴۰۲

@MorphoSyntax

☰
📘 کتاب | لهجهٔ تهرانی

▫️لازار ساموئیلوویچ پی‌سیکوف (۱۹۱۵ ــ ۱۹۷۸) پژوهشگر، زبان‌شناس و شرق‌شناس روسی است که رسالهٔ دکتری خود را دربارهٔ دستور زبان* فارسی، گونهٔ تهرانی، نوشته است.

▫️کتاب پیوست، با عنوان «لهجهٔ تهرانی»، رسالهٔ پی‌سیکوف است که به قلم محسن شجاعی به فارسی برگردانده شده و در سال ۱۳۸۱ به همت فرهنگستان زبان و ادب فارسی انتشار یافته است.

▫️ویراستار علمی ترجمهٔ فارسی این اثر، زبان‌شناس بی‌بدیل ایرانی، دکتر علی‌اشرف صادقی است. پی‌نوشت‌های این علامهٔ ارجمند در توضیح یا تصحیح برخی مسائل زبانی که از نظر مؤلف دور مانده، ارزش علمی کتاب را دوچندان کرده است.

@MorphoSyntax

☰
🔍 مسئله (۱):

الف. جملهٔ زیر چه ساختاری دارد؟
ب. فعل بند اصلی چندظرفیتی است؟
پ. ماهیت فاعل بند اصلی و درونه چیست؟

ــ نکنه باز هم سرت کلاه بگذارند.

@MorphoSyntax

☰

📘 کتاب | معناشناسی صوری (۲۰۲۲)


. . . هرچند موضوع کتاب پیوست معناشناسی است، زبان‌شناسانی که به ساختار نحوی بندهای شرطی، نفی جمله و سازه، سورها یا کمیت‌نماها، اشتقاق‌های اسنادی با دو گروه معرف (DP)، برهم‌کنش زمان و نمود و وجه، پیوند نمود دستوری و واژگانی، و . . . علاقه‌مندند، بی‌نیاز از آشنایی با معناشناسی صوری نخواهند بود.

@MorphoSyntax

☰

📔 کتاب | نحو و صرف فعل‌های انگلیسی (۲۰۲۲)


▫️The Syntax and Morphology of English Verbs (2022)
Studies in Generative Grammar

▫️By: Joseph E. Emonds

@MorphoSyntax

☰
🗞 فراخوان مقاله | دانشگاه رازی

▫️با همکاری نشریهٔ مطالعات زبان‌ها و گویش‌های غرب ایران، در پیوند زیر:
https://jlw.razi.ac.ir/

@MorphoSyntax

☰
📑 ارائه مقاله | ساخت زبان فارسی

▪️Nominalization in Persian: Evidence for low negation (2022)
▪️By: Arsalan Kahnemuyipour

🕦 سه‌شنبه، چهارم اردیبهشت ۱۴۰۳


@MorphoSyntax

☰
🔍 مسئله (۲):

الف. ساختار نحوی دو جملهٔ مرکب زیر چه تفاوتی دارد؟
ب. چه عنصری جایگاه فاعل ساختاری بند پایه را اشغال کرده است؟

۱. دوستم به سرش زد که با پس‌اندازش وسایل کوهنوردی بخرد.

۲. دوستم این فکر به سرش زد که با پس‌اندازش وسایل کوهنوردی بخرد.

@MorphoSyntax

.
📖 مدخل "بوم" در فرهنگ بزرگ سخن (۱۳۸۱)
.

☰

📖 فرهنگ‌نویسی | ویرانه شود آن بوم کان جا گذر آرد بوم

□ پرسش زیر، یکی از سؤالات کنکور کارشناسی ارشد زبان‌شناسی (۱۴۰۳) است که با حوزه‌هایی مانند فرهنگ‌نویسی، ساختواژه و معناشناسی واژگانی پیوند دارد:

ـــ ـ ـــ ـ ـــ ـ ـــ ـ ـــ ـ ـــ ـ ـــ ـ ـــ ـ ـــ ـ ـــ ـ ـــ ـ ـــ ـ ـــ
سؤال ۱۰۷ ـ کدام جفت‌واژه‌های زیر با معنای واژگانی مورد نظر، در واژه‌نامه‌ها به‌صورت جداگانه و با درج شمارۀ «۱» و «۲» مدخل می‌شوند؟
۱ ـ سوار (راکب چهارپا) ـ سوار (مسلط بر کاری)
۲ ـ سیر (گردش و حرکت) ـ سیر (مقابل گرسنه)
۳ ـ بوم (سرزمین و کشور) ـ بوم (پرندۀ جغد)
۴ ـ باز (بدون سرپوش) ـ باز (دایر و در حال فعالیت)
ـــ ـ ـــ ـ ـــ ـ ـــ ـ ـــ ـ ـــ ـ ـــ ـ ـــ ـ ـــ ـ ـــ ـ ـــ ـ ـــ ـ ـــ

□ توزیع پاسخ داوطلبان به پرسش بالا تقریباً این‌گونه بوده است:
گزینۀ ۱: ۱۰ درصد
گزینۀ ۲: ۲۷ درصد
گزینۀ ۳: ۲۱ درصد
گزینۀ ۴: ۳ درصد
بدون پاسخ: ۳۹ درصد

□ با توجه به چهار مفهومی که درپی آمده‌اند، گزینۀ (۳) پاسخ صحیح است؛ اما فارغ از این اصطلاحات تخصصی، به نظر می‌رسد که آشنایی اولیه با اصول فرهنگ‌نویسی و چگونگی استفاده از فرهنگ‌ها و واژه‌نامه‌ها، مهارتی عمومی است که هر گویشوری باید در دورۀ آموزش متوسطه بیاموزد.

(الف). هم‌آوایی (homophony):
واژه‌هایی که صورت آوایی یکسانی دارند، اما در معنا و نوشتار متفاوت‌اند؛ مانند خوار (= فرومایه)/ خار (= تیغ).

(ب). هم‌نامی (homonymy):
واژه‌هایی که صورت آوایی و نوشتاری یکسانی دارند، اما در معنا متفاوت‌اند؛ مانند بار (= ریشۀ باریدن)/ بار (= دفعه)/ بار (= آنچه حمل شود).

(پ). هم‌نگاری (homography):
واژه‌هایی که صورت نوشتاری یکسانی دارند، اما در معنا و تلفظ متفاوت‌اند؛ مانند تو (= ضمیر دوم شخص مفرد)/ تو (= درون).

(ت). چندمعنایی (polysemy):
واژه‌هایی که طیفی از معانی مختلف اما مرتبط دارند؛ مانند سر (= بخشی از اندام)/ سر (= اندیشه)/ سر (= آغاز چیزی)/ سر (= درپوش)/ . . .

□ در فرهنگ‌نویسی، واژه‌های هم‌نام در ذیل مدخل‌های جداگانه و با درج شماره یا همان نمایۀ عددی متفاوت می‌آیند. «بوم» در گزینهٔ «۳» چنین نمونه‌ای است. بدیهی است که هم‌آواها به‌دلیل صورت نوشتاری متفاوت، نیازی به شماره‌گذاری ندارند و چه‌بسا حتی در ذیل حروف متفاوتی ضبط شوند (مانند: صواب/ ثواب).

□ هم‌نگاره‌ها نیز که مصداق آن را در گزینۀ «۲» ملاحظه می‌کنیم، با توجه به تفاوتی که در صورت آوایی دارند، جداگانه، اما بدون نیاز به درج شماره، مدخل می‌شوند. «سِیر» (گردش و حرکت) و «سیر» (متضاد گرسنه) هم‌نگاره‌اند، اما «سیر» (متضاد گرسنه)، «سیر» (گیاه)، «سیر» (واحد وزن)، و حتی «سیر» به‌عنوان وند مکان (در: گرمسیر) هم‌نام به‌شمار می‌روند و در این کاربرد، به‌مثابه مداخل مستقل، نمایه‌های عددی متوالی می‌پذیرند (برای نمونه، نک: فرهنگ بزرگ سخن ۱۳۸۱).

□ سرانجام آن‌که، «سوار» (راکب چهارپا/ مسلط بر کاری) و «باز» (بدون سرپوش/ دایر و در حال فعالیت) برپایۀ معانی مقابل‌شان نمونه‌هایی از چندمعنایی‌اند و مفاهیم واژگانی متفاوت، اما مرتبط‌شان، در ذیل یک مدخل ثبت می‌شوند. نکتۀ آخر این‌که گاهی تمایز گذاشتن میان چندمعنایی و هم‌نامی دشوار است و برای تشخیص آنها باید به ریشۀ تاریخی واژه و دوری و نزدیکی معانی گونه‌گون آن توجه کرد. این موضوع به‌ویژه در فرهنگ‌نویسی اهمیت بسیاری دارد.

@MorphoSyntax

☰

🧾 واژه‌گزینی | فهرست واژه‌های مصوب فرهنگستان (۱۴۰۰)

@MorphoSyntax

☰
🔍 مسئله (۳):

الف. نقش دستوری «مناسب» در دو جملهٔ مرکب زیر چیست؟
ب. فعل «به‌نظر می‌رسد» در این دو جمله دارای چه ساختار موضوعی است؟

۱. پیشنهاد مدیرعامل مناسب به‌نظر می‌رسد که کارگران ابتدا یک نماینده از بین خودشان انتخاب کنند.

۲. مناسب به‌نظر می‌رسد که کارگران ابتدا یک نماینده از بین خودشان انتخاب کنند.

@MorphoSyntax