رَوا | روانشناسی دین
خشونت و دین
June 5, 2024 by Rava
بخش اول
سابقه­‌ی بروز خشونت از جانب گروه‌­های دینی تندرو، سابقه­‌ای طولانی است که در زمان حاضر با فعالیت گروه­‌هایی همچون طالبان و داعش، پررنگ‌­تر نیز شده‌است. در قالب مجموعه‌­ای از نوشتار/ پادکست­‌ها به رابطه‌­ی محتمل میان خشونت و دین­داری از منظر روان­شناختی پرداخته خواهدشد. این پرسش مهم مطرح است که آیا ادیان، خشونت مذهبی را افزایش داده­‌اند یا برعکس، ابزارهایی برای کنترل خشونت بوده‌­اند و شاید هم در شرایط مختلف هر دو حالت محتمل باشد. ضمناً این پرسش نیز قابل طرح است که در صورت رابطه­‌ی مثبت میان دینداری و خشونت، آیا این رابطه از جنس رابطه‌­ی علّی است یا همبستگی؟ یعنی آیا این دو، علت یک‌دیگرند یا به دلایلی تنها با هم نسبت دارند؟ در مجموع، رابطه‌­‌ی دینداری و خشونت رابطه‌ا­ی پیچیده است که روان­شناسانِ دین به آن پرداخته‌­اند و البته دیدگاه‌­های مختلف و بعضاً متضادی هم مطرح شده‌است. روا، در راستای بسط دانش روان­شناسی دین، به این موضوع از جنبه­‌های مختلف خواهد پرداخت.

برای تدوین نخستین متن/ پادکست، به سراغ کتاب دائرة­المعارف روان­شناسی و دین[1] به سرپرستی دیوید ای.لیمینگ[2]،مدخل خشونت و دین، نوشته‌­ی جیمز دبلیو. جونز[3]، رفته ایم و ترجمه‌­ای از این نوشته را با اندکی تلخیص و ویرایش تقدیم می‌­نماییم. لطفا توجه کنید که آنچه از پی می‌آید تنها بیانگر یکی از نظرگاه‌­های متفاوت و متضادی است که در این موضوع وجود دارد.
با ما در رَوا همراه باشید.

خشونت و دین
همه‌ی ادیان نمادها و استعاره‌­هایی مرتبط با جنگ و خشونت دارند. روایت­‌های خونین جنگ‌­ها، غارت‌­ها، تجاوزها و فتوحات در سراسر اسفار نخستین تورات دیده می‌­شود. در عهد جدید نیز صحنه­‌ی خونین به صلیب کشیده شدن مسیح، استعاره‌­های پولس از نبرد معنوی دائمی و تصاویری از فرجامین نبرد خونین خیر و شر در کتاب مکاشفات یوحنا وجود دارد که برای مسیحیانِ معتقد به آخرالزمان اهمیت بسیار دارد. جنگ‌­های صلیبی، دادگاه­‌های تفتیش عقاید قرون وسطی و جنگ‌­های دینیِ رخ داده در اروپا به دنبال جریان اصلاح مذهبی، همگی بخشی از تاریخ مسیحیت است. در کتاب پالیِ[4] تواریخ ایام، روایت‌­های بسیاری از جنگ­‌ها و فتوحات پادشاهان بودایی آمده‌است که در کمپ­‌های بوداییان سریلانکایی در جنگ با جمعیت تمیل[5] آن منطقه نیز مدام نقل می­‌شد. سال 1959 بود که یکی از نخست‌­وزیران سریلانکا به دست یک راهب بودایی به قتل رسید. بوداییان تبت نیز داستان­‌های فراوانی از جنگ‌­افروزی‌­ها دارند؛ در معبد مقدسشان نیز  تصاویر بسیاری از خدایان و موجودات نیمه الهی تشنه به خون دیده می‌­شود. همچنین تبار کهنی از راهبان جنگ­‌آور بودایی در چین و ژاپن وجود دارد. افسانه‌­های هندو چون رامایانا[6] و ماهاباراتا[7] نیز سرشار از نبردهای افسانه‌­ای جنگ­اوران و قهرمانان‌اند.
تأمل در زمینه‌­ی رابطه خشونت با روان­شناسی افراد نشان می‌­دهد که رابطه‌­ای میان محیط افراد و خشونت‌­ورزی آن­‌ها موجود است. این بدان معناست که جنایت‌­های هولناک ممکن است تحت تأثیر محیط، به دست مردم معمولی اتفاق افتد. الهی­‌دانان، قرن‌­هاست که این حرف را زده‌­اند و روان­شناسان اجتماعی نیز به شواهدی برای تأیید آن دست پیدا کرده‌­اند.
بخشی از پژوهش‌­های روان­شناسی اجتماعی بیان می‌­کنند که علت رفتار خشونت‌­آمیز را می‌­توان در پویایی گروه‌­ها یافت؛ مثلاً آزمایش فرمان­برداریِ میلگرم[8] و زندانِ زیمباردو[9] که دو مورد از پرارجاع­‌ترین پژوهش‌­های روان­شناسی اجتماعی است. در آغاز دهه­‌ی 1960، میلگرم، 40 مرد معمولیِ ساکن نیوهیون ایالت کنتیکت آمریکا را در آزمایشگاه خود فراخواند و از ایشان خواست تا اگر آزمودنی دیگر در به یادآوری گروه کلمه­‌ها اشتباه کرد، شوک‌­های الکتریکی افزایش یابنده­ای را به آن­ها وارد کنند. البته آزمودنیِ دیگر دستیار پژوهشی میلگرم بود و در واقع شوک دریافت نمی­‌کرد. اکثر داوطلبان در پاسخ به درخواست آزماینده، شدت شوک‌­های وارده به آزمودنی دیگر را در صورت پاسخ نادرست به سؤال، تا حد آسیب­‌زایی افزایش دادند. حتی زمانی که آزمودنی وانمود می­‌کرد که آسیب جدی دیده‌است، داوطلبان همچنان در تبعیت از دستورات آزماینده، شوک­‌ها را تا حد تقریباً مرگ­‌بار افزایش دادند.
 در سال 1971، در دانشگاه استنفورد، فیلیپ زیمباردو، گروهی از دانشجویان مردِ معمولی مقطع لیسانس را گردهم آورد و به­‌صورت تصادفی به دو گروه نگهبان و زندانی تقسیم کرد. سپس این افراد را در زندانی ساختگی قرار داد. هر داوطلبی که اختلال روان­شناختی واضحی داشت نیز از آزمایش کنار گذاشته می­‌شد. با گذشت چند روز، یک‌‌سومِ نگهبانان، نسبت به زندانیانی که می­‌دانستند مانند خودشان تنها عده‌­ای دانشجوی لیسانس بودند، به­‌نحوی فزاینده مستبد، ظالم و آزارگر شدند.

این حالت چنان فزونی گرفت که آزمایشی که بنا بود دو هفته به طول بینجامد ظرف شش روز متوقف شد. آزمایش­‌هایی از این دست نشان دادند که قرار گرفتن در گروه­‌های خشن، چگونه به سادگی می­‌تواند افراد را به سمت رفتارهای ظالمانه و آزارگرانه سوق دهد؛ حتی اگر در غیر این صورت، هیچ نشانی از این رفتارها را نتوان در این افراد یافت.
والر[10]چهار عامل روانی_اجتماعی را معرفی می‌­کند که ممکن است افراد معمولی را مستعد انجام رفتارهای شرورانه کنند. نخستین عامل، عامل ژنتیک است. بر این اساس، تمامی انسان‌­ها، آمادگی­ ژنتیکی مشخصی برای انجام رفتارهای خشونت بار دارند که انتخاب طبیعی آن را شکل داده‌است. این ممکن است در برخی بسترهای مذهبی به سمت قوم‌­گرایی و شکل­‌گیری ذهنیت «ما در برابر آن­‌ها» برود. عامل دوم والر به نقش فرهنگ در شکل­‌دهی به این خصایص ذاتی اشاره دارد که منجر می­‌شود تا ما حتی بیش از پیش مستعد انجام رفتارهای شرارت‌­بار شویم. از جمله­‌ی مهم­‌ترین «نظام­ باورهای فرهنگی» می­‌توان به برخی انواع باورهای مذهبی راجع به قدرت، دوگانگی گروه‌­های خودی و غیرخودی و اهریمن­‌انگاری افراد غیرباورمند، اشاره کرد. از باورهای دینی حتی ممکن است در توجیه قتل نیز استفاده شود. این موضوع با تقویت قوم­‌محوری و بدنام کردن گروه غیرخودی، می­‌تواند منجر به نوعی «عدم التزام اخلاقی» در پیروان دین شود؛ در این حالت ممکن است پیروان این رفتارها را موجه و ثواب نیز بدانند. عامل سوم، «فرهنگ سنگدلی» است که در آن، افرادی که در اثر عوامل ژنتیکی و تعالیم فرهنگی خود مستعد ارتکاب به خشونت هستند، به عنوان آدم‌کش پرورش می‌­یابند. با افزایش سرسپردگی فرد نسبت به این فرهنگ که ضمن آشنا کردن تدریجی او با اعمال فجیع، این اعمال را برایش عادی می­‌سازد و با اجرای مناسک خاصِ عضویت در گروه­، به تدریج وجدان فرد بی­‌حس یا سرکوب می‌­شود. ورود به چنین گروه­‌هایی منجر به دادن مسئولیت و فردیت­‌زدایی از اعضا می‌­شود که به­‌نوبه­‌ی خود به آن­ها اجازه می‌­دهد تا ناشناس دست به اقداماتی بزنند و همچنین ایشان را تحت فشارِ غیرقابل مقاومت گروه قرار می‌­دهد. عامل چهارم والر، مربوط به انسانیت‌­زدایی از قربانیانِ بالقوه‌­ی این خشونت‌­ها و خارج کردن ایشان از دایره­‌ی همدلی و شفقت انسانی است. گروه‌­های انسانی راه‌­های مؤثر فراوانی برای انسانیت­‌زدایی و اعتبارزدایی از مخالفان خود دارند. این ادوات می­‌توانند نیرومندترین ابزار انسان­‌ها برای «به محاق بردن اجتماعی» گروه دیگری شوند.
بندورا[11]تأکید داشت که انسان‌­ها پیش از ارتکاب به افعال شنیع نیاز به توجیه اخلاقی این اعمال دارند. او چنین می­‌گوید که «تبدیل شدن افراد جامعه‌­پذیرشده و معمولی به جنگ‌آورانی متعهد نتیجه­‌ی تغییر ساختارهای شخصیتی ایشان، سائق‌­های خشونت یا استانداردهای اخلاقی نیست. بلکه حاصل بازتعریف شناختیِ اخلاقیات قتل و کشتار است.» بندورا می­‌گوید که دین می تواند تبدیل به محملی شود برای به­‌دست دادن این توجهیات اخلاقی برای خون­ریزی­.
مقالات روان­شناختی اخیر، بر فرایندهای گروهی و مقایسه­‌ی رویه­‌هایی تمرکز دارند که افراد را به انجام اعمال خشونت‌­بار وا می­‌دارند. گروه­‌هایی که خشونت دینی را روا می­‌دارند نیز مورد پژوهش­‌اند. باید توجه داشت که تمام اعضای جامعه­‌ای که در آن خشونت دینی رخ ­می­دهد عضو این گروه­‌های خشن نبوده و تمام اعضای این گروه‌­ها نیز مرتکب خشونت نمی‌­شوند. بنابراین روان­‌شناسیِ خشونت دینی نمی­‌تواند تماماً منکر عوامل فردی شود.
تفاوت افراد در میزان پذیرندگیشان نسبت به این پیام‌­‌های خشونت‌­بار ، مورد توجه روان­شناسان بالینی بوده‌است. پژوهشی که در خصوص خشونت دینی میان سه گروهِ جهاد (مسلمانان)، اوم شینریکو[12](بوداییان ژاپنی) و آمریکایی‌­های آخرالزمان­باور (مسیحیان) در سال 2008 انجام شد، نشان داد که زمانی دین منجر به افزایش رفتار خشونت­‌بار افراد می­‌شود که بر القای احساس شرم و تحقیر تأکید کند، جهان را به پیروانی که خیر مطلق­‌اند و دیگرانی که تماماً شر اند تقسیم کند، هنگامی که مخالفان خود را مشتی اهریمن بخواند و پیروان خود را به جنگ با این اهریمنان برانگیزد، وقتی که خشونت و خون­ریزی را اصلی­‌ترین راه تطهیر و پالایش بداند، زمانی که سرسپردگانشان به­‌دنبال ارتباط یا اتحاد با افراد یا نهادهای قهری و سرکوب‌­کننده باشند، زمانی که رفتارهای خشونت بار را با استفاده از باورهای الهیاتی خود توجیه کرده و هنگامی که به تعصب و رفتارهای مستبدانه دامن بزند. فرایندهای روان­شناختی همچون دوپاره­‌سازی[13] یا همان سفید و سیاه دیدن افراد، میل شدید به تطهیر و پالایش خود، نیاز به قطعیت مطلق، میل به فرافکنی خشم و بدنام­‌کردن گروه غیرخودی، نیز می­‌توانند افراد را مستعد اعتقاد به باورهای خشن سازند.

از منظر بالینی، زمانی دین به خشونت می­‌انجامد که درون­مایه­‌های جهان­‌شمولِ [غالباً مثبتِ] دین، مانند تطهیر و پالایش نفس، یا میل به پیوستن به وجود قدسی و یا عطش انسان برای یافتن معنای شخصی و تغییر و تحول که همانا مشوق‌های باستانی انسان­‌ها برای کاوش­‌های روحی و تغییرات دینی بوده­‌اند، تحت‌­الشعاعِ انگیزه­‌های روان­شناختی مخربی همچون دوگانه­‌انگاری و تقسیم انسان­‌ها به دو گروه خیر مطلق و شر مطلق، یا میل انسان برای همانندجویی و پیوند با نهادهای استبدادی، قرار بگیرند. نتیجه اینکه، برای ارتکاب به خشونت دینی، نوعی پیش­‌شرط روان­شناختی لازم است. برخی از عواملی که می‌­توانند زنگ خطری باشند برای بروز خشونت از جانب گروه­‌هایی که خود را دینی می­‌نامند، از این دستند:
1) تجربه‌­ی شرم یا تحقیر شدید که ممکن است از جانب محیط بیرونی اعمال شده و توسط گروه تقویت شود و یا اینکه از درون خود گروه منشأ بگیرد.
2) تقسیم کردن مردم جهان به دو دسته­‌ی خیر مطلق و شر مطلق و اهریمن‌­انگاریِ گروه غیرخودی
3) باور به خدایی قهار و ستمگر یا داشتن رهبری با این ویژگی‌­ها
4) باور به اینکه شرط تطهیر، ریختن خونِ کفار است و
5) غالباً وجود نوعی از شیفتگی نسبت به خشونت.

رنه ژیرار[14] در کتابی با عنوانِ گویای "خشونت و امر مقدس[15] "توجیهی برای درهم­‌تنیدگی و ربط دین و خشونت ارائه می­‌کند و رابطه دین و خشونت را از منظری متفاوت می‌­نگرد. او معتقد است، گروه­‌ها و جوامع با ارائه­‌ی خشونت‌­های سمبلیک، سعی در کنترل خشونت و کاهش آن در محیط واقعی زندگی داشته‌­اند. ادعای ژیرار، مبتنی بر مباحث مردم شناختی و تاریخی است، هرچند او برای ادعاهای تاریخی خود شواهد کمی به دست می‌­دهد. تحلیل او از رابطه­‌ی دین و خشونت که می‌­تواند محل مناقشه باشد، از این قرار است: در اجتماعات قبیله‌­ای باستانی، میل به خشونت می­‌توانست تمام نظم اجتماعیِ موجود را تهدید کند. ژیرار می­‌گوید که تدبیر اجداد ما برای حل این بحران، گردهم­ایی تمام اعضای قبیله و هدایت تمام آن نیاز به خشونت­‌ورزی به یک شیء، شخص یا حیوان، قربانی، و طرد، تبعید یا کشتن آن بود. زمانی که قربانی تقدیم می­‌شد، تمام جامعه، حداقل برای مدتی کوتاه، دوباره به آرامش می­‌رسیدند. حال به این قربانی که آرامش و صلح را به قبیله بازگردانده بود، به چشم منجی و خداوند نگریسته می­‌شد.  قربانی و فداکاریِ آن به دلیل توانایی­‌اش در خاموش و محدود کردن خشونت‌­ورزی‌­های ویرانگر، شمه­‌ای از تقدس می­‌یافت؛ چرا که این قربانی بود که دوباره قبیله را یکپارچه می­کرد. این‌گونه بود که قربانی تقدیس و پرستش شد و مناسک دینی نیز شکل گرفتند. به باور ژیرار، دین مقدم بر آیین تقدیم قربانی نبود، بلکه به دنبال آن شکل گرفت. درواقع، دین برآمده از فعل قربانی کردن بود نه اینکه مراسم تقدیم قربانی، نوعی عمل دینی باشد.
اکنون، قربانی­‌کنندگان که همگی دستشان به خون قربانی آلوده شده بود، سوگند یاد می­‌کردند تا دیگر چندان خشونت نورزند که تنها با تقدیم قربانی بتوان آن را متوقف کرد. این­چنین بود که تابوهایی چون ممنوعیت قتل (مگر برای تقدیم قربانی) شکل گرفته و جاافتادند.اما لازم بود تا این فرایندِ قربانی کردن توضیح داده شود، وارد زبان و ادبیات شده و روایتی برای شرح این رسم، شکل بگیرد. اینگونه بود که اسطوره‌­ها پیدا شدند. بنابراین تمام رویه­‌های آیینی، انجام مراسم، تابوها و افسانه‌­ها، همگی برآمده از آن­چیزی هستند که ژیرار «ساز و کار تقدیم قربانی» می‌­نامید.
روان­شناسی دینِ جامع، باید روان­شناسی دین و خشونت را نیز دربر داشته‌باشد. فرایندهای روان­شناختی همچون شرم و تحقیر، دوپاره‌­سازی و داشتن نگرش سیاه-سفید نسبت به دنیا و ناتوانی در تحمل ویژگی‌­های متضاد، فرافکنی و بدنام‌­سازیِ دیگری، فارغ از دین، می­‌توانند منجر به خشونت شوند. تاریخ روان­شناسی دین نشان می­‌دهد که این فرایندها می‌­توانند خود را در قالب دینداری نیز نمایان سازند. با سر تعظیم فرود آوردن به نهاد دینی، گروه مذهبی یا آموزگاری مستبد، طردکننده و قهار، ممکن است برخی آیین‌­ها زمینه­‌ی افزایش احساس شرم و تحقیر را در پیروان خود  فراهم کنند که به­‌نوبه­‌ی خود اساسی‌­ترین علت برانگیزاننده­‌ی خشونت است. ترسیم چهره‌­ای آرمانی از فهم دینی یا رهبران مذهبی، پیش چشم پیروان منجر به آغاز فرایندهای روان­شناختیِ دوپاره­‌سازی و نگرش سیاه-سفید در این افراد می­‌شود. ارائه­‌ی این تعالیم به پیروان که برخی از افراد پست و حقیر، شیطان­‌صفت، شرور و مغضوب خدایند، منجر به بدنامیِ گروه دیگری و «به محاق­ رفتن اجتماعی» ایشان می­شود و می‌­تواند کشتارشان را ناچیز، قابل توجیه و حتی لازم نشان دهد. چنین است که خشونت­‌ورزی می‌تواند به برخی از دینداری‌ها پیوند بخورد. 

           
پی‌نوشت:
[1] Leeming, D. A., Madden, K., & Marlan, S. (Eds.). (2014). Encyclopedia of psychology and religion (pp. 827-830). Springer US.
[2] David A. Leeming
[3] James W. Jones
[5] Tamil
[6] Ramayana
[7] Mahabharata
[9] Zimbardo
[10] Waller
[11] Bandura
[12] Aum Shinrikyo
[13] Splitting
[14] Rene Girard
[15] Girard, R. (1977). Violence and the Sacred, trans. Patrick Gregory (Baltimore, 1977), 49.

⬆️⬆️⬆️

David A. Leeming Editor

Encyclopedia of Psychology and Religion Second Edition

صفحه 1850
مبحث Violence and Religion

رَوا در نظر دارد مجموعه‌ای از مطالب و پادکست‌ها را حول موضوع "خشونت و دین" منتشر کند. در این ویدیو، دکتر مهدی نساجی توضیحاتی مقدماتی را در این زمینه ارائه می‌دهد.

با ما در رَوا همراه باشيد.

رَوا | روایتی روادارانه از روانشناسی دین
https://news.1rj.ru/str/Ravaschool

انتخاب طبیعی ما را هدف خودش قرار نداده است. ما فقط نوع جالبی از جانور با سازگاری‌های خاصی هستیم که به ما امکان داده که زنده بمانیم و در محیط‌های خاصی تولید مثل کنیم. جانوران دیگر از انسان‌ها پست‌تر نیستند. آن‌ها نیز به‌طور منحصربه‌فرد و موثر با محیط خود سازگار شده‌اند. مغز شما تکامل یافته‌تر از مغز موش صحرایی یا مغز مارمولک نیست. بلکه صرفا به صورت متفاوتی تکامل پیدا کرده است.

عکس بخشی از کتاب تکامل و رفتار انسان از جان کارترایت
نوشته بخشی از کتاب هفت و نیم درس درباره مغز از خانم لیزا فلدمن بارت

@science4lifee

شاید هم بشود گفت از منظر فرگشت که بر اساس خوانش ارتودکس نئوداروینیسم فاقد هیچ جهت و معناست " تکامل یافته تر بودن" که عبارتی است معطوف به ارزش‌گذاری فاقد مفهوم است، بنابراین گزاره‌هایی مانند "مغز انسان تکامل یافته‌تر از مغز موش صحرایی یا مغز مامولک هست." یا "مغز انسان تکامل یافته‌تر از مغز موش صحرایی یا مغز مامولک نیست." نه صادق هستند و نه کاذب بلکه مهمل و فاقد معنا هستند.
اما این به معنای ان نیست که از منظر دیگری نتوان مغز انسان را با مغز موش یا مامولک مقایسه کرد و درباره تکامل یافته‌تر بودن هر یک بحث کرد. آیا محصول فرگشت بودن مغز این دو موجود به معنای آن است که تنها در چهارچوب مکانیسم‌های فرگشت درباره آنها می‌توان اظهارنظر کرد؟

فایل پی‌دی‌اف «خداناباوری یا خداباوری: کدام‌یک پدیده‌ها را بهتر تبیین می‌کند؟»، کِوین وَلی‌یِر، ترجمه‌ی یاسر میردامادی @YMirdamadi

مطلب ارزشمندی است ( کلمه به کلمه اش)
فونت فایل pdf خوب نیست، توصیه می‌کنم دوستان با لینک اخر فایل، مطلب را در سایت اسو مطالعه کنند.

🔺دوره‌ای دیگر در منطق ریاضی «Mathematical Logic» [تخصصی‌تر از ویدئوهای قبلی]، این بار در دانشگاه صنعتی اصفهان🔺
در این جلسات قضایای ناتمامیت و ناسازگاری کورت گودل نیز تشریح می‌شوند، از این جهت شاید برای علاقمندان به انواع گرایشات منطق، فلسفه ریاضی و متاریاضی نیز جالب باشد.

مدرس:👇👇
👤دکتر محسن خانی (لیسانس ریاضیات از دانشگاه صنعتی‌امیرکبیر پلی‌تکنیک تهران، فوق لیسانس ریاضی‌محض از دانشگاه صنعتی‌اصفهان، دکتری و فوق دکترا در دانشگاه آلبرت‌لُدویگ فرایبورگ آلمان و دانشگاه منچستر و آکسفورد انگلستان)
Researchgate, Esfahan University of Technology.

⬅️ سلسله جلسات منطق ریاضی دکتر خانی در آپارات:👇👇
https://www.aparat.com/v/hYcHi?playlist=295290

https://www.aparat.com/v/Jfr8v?playlist=1239765

دیگر کلاس‌های‌ فیلم‌برداری‌شده ایشان در حوزه‌های زیر موجود است:👇👇
ریاضی عمومی 1 و 2، توپولوژی، جبر، مبانی علوم ریاضی، نظریه گالوا، هندسه جبری حقیقی، نظریه مدل‌ها، درسهائی درباره‌ی مجموعه‌های شبه‌جبری و زیرتحلیلی، حذف سور در میدان‌های ارزیابی بستهٔ جبری، نظریه‌ی مجموعه‌های پیشرفته و امثالهم.


(پی‌نوشت: هایپرلینک کل جزوات و یادداشت‌های تمامیه کلاس‌های ایشان در قالب PDFهای تایپ‌شده، از جمله جزوات منطق ریاضی)


@ReligionandScience2021

🔰 کارگاه تابستانی «فلسفه کیهان‌شناسی»
سیری در پاسخ به پرسش‌های بنیادین هستی

▫️ محورهای کارگاه:
  • مروری بر تاریخ و مفاهیم کیهان‌شناسی
  • درآمدی بر فلسفه کیهان‌شناسی
  • آغازمندی عالم از منظر فیزیک، فلسفه و الهیات
  • پیدایش طبیعی جهان از هیچ
  • برهان کیهان‌شناختی کلام
  • تنظیم ظریف و چندجهانی
  • برهان طراحی

👤 مدرس: حامد منوچهری کوشا
      دکتری کیهان‌شناسی از دانشگاه صنعتی شریف

⏰ زمان: از ششم تا بیست‌ودوم مرداد، شنبه‌ها و دوشنبه‌ها، ساعت ۹ تا ۱۲

📍 مکان: دانشگاه صنعتی شریف، دانشکده فیزیک، کلاس شماره یک

🔗 برای ثبت‌نام در این کارگاه از اینجا اقدام نمایید.

🔻 هزینه کامل شش جلسه دوره مبلغ ۱۵۰ هزارتومان می‌باشد، اما حضور در جلسه اول بدون پرداخت هزینه بلامانع است.

🔸 جهت کسب اطلاعات بیشتر درباره مطالب دوره و همچنین موضوعات مشابه دیگر، می‌توانید کانال شخصی تازه تأسیس آقای منوچهری را در پیام‌رسان‌های بله و تلگرام به نشانی @TheoCosmology دنبال فرمایید.

🆔 @Zharfa90

🔴 خداباوری و علوم طبیعی، مبانی و تأملات نظری، تبیین‌های تکاملی

📌 پیش‌ثبت‌نام چهارمین مدرسه بین‌المللی خداباوری شریف: شرق و غرب
#دانشگاه‌صنعتی‌شریف

🟠 برنامه رویداد:
۲۴ مهرماه به صورت #حضوری در دانشگاه شریف (سخنرانان ایرانی)
۲۵ تا ۲۸ مهرماه به صورت #مجازی (سخنرانان بین‌المللی)

🟠 مزایای دوره:
ارائه فیلم بخش انگلیسی رویداد با زیرنویس فارسی، پس از دوره
صوت و پاورپوینت جلسات
گواهینامه دانشگاه صنعتی شریف
ارسال منابعی برای مطالعه موضوعات خداباوری و تکامل داروین

🔺مهلت پیش‌ثبت نام: ۲۰ مردادماه ۱۴۰۳
💢 لینک ثبت نام:
https://theismschool.com/ثبت-نام/

ارتباط با ما:
🆔 @Ahb_y
کانال رویداد:
🆔 https://news.1rj.ru/str/theismschool

رَوا يكساله شد.

در مردادماه سال ۱۴۰۲، فعالیت مدرسه رَوا آغاز شد. هدف رَوا بررسی روادارانه روانشناسی دین است. در یک‌سال گذشته مقدمات روانشناسی دین، دیدگاه بزرگان روانشناسی در باب دین و برخى کتاب‌ها و مقالات این حوزه مرور شدند. در این مسیر بیش از سه‌هزار و پانصد نفر از عزيزان همراه ما شدند.

امیدواریم در ادامه راه، شما نيز همراه ما باشید.

مدرسه  رَوا
مردادماه ۱۴۰۳

رَوا | روایتی روادارانه از روانشناسی دین
https://news.1rj.ru/str/Ravaschool

کاوشی در رابطه دین و سلامت روان
بخش اول

از جمله نتایج مورد تایید در پژوهش‌های روانشناسی دین، رابطه مثبت بین دینداری و سلامت روان است. این رابطه مثبت به چه معناست؟ آیا فرهنگ جامعه در این ارتباط اثرگذار است؟ چه متغیرهایی چراییِ این رابطه مثبت را توضیح‌می دهند؟

عظیم شریف، که استاد روانشناسی اجتماعی در دانشگاه بریتیش کلمبیاست، در ویدیویی آموزشی به بررسی این رابطه می‌پردازد.

این ویدئو قسمت اول از مجموعه‌ای دو قسمتی است.

رَوا | روایتی روادارانه از روانشناسی دین
https://news.1rj.ru/str/Ravaschool

کاوشی در رابطه دین و سلامت روان
بخش دوم

در بخش دوم از ویدئوی مربوط به رابطه دین و سلامت روان، عظیم شریف به شرح دلایل وجود این رابطه مثبت و همچنین تاثیر فرهنگ در این رابطه می‌پردازد.

رَوا | روایتی روادارانه از روانشناسی دین
https://news.1rj.ru/str/Ravaschool

🔺کریستوف کوخ، بزرگترین نوروساینتیست جهان که به طور میان‌رشته‌ای روی مسئله‌ی‌آگاهی تحقیقات عظیمی را رهبری می‌کرد و «IIT theory» او مرجع خیلی از نئوآتئیست‌ها و ناباوران ایرانی هم بود، بالاخره باورمند شد!🔺

Bernardo Kastrup VS Christof Koch.
https://www.youtube.com/watch?v=qzwC7sXyhWQ&t=4363s

در گفتگوی بین دکتر برناردو کستروپ (دکترای علوم‌کامپیوتر/هوش‌مصنوعی، دکترای فلسفه‌تحلیلی/فلسفه‌‌ذهن و دانشمند محقق فیزیک کوآنتومی) و پروفسور کریستوف کوخ (دانشمند متخصص و برجسته‌ی علوم‌اعصاب‌محاسباتی و نوروفیزیولوژی)، دکتر کوخ دیدگاه‌های خود را در مورد اولویت و ارجحیت تجربه، به ویژه در ارتباط با آگاهی، مورد بحث قرار می‌دهد. در اینجا به برخی از نکات کلیدی که او مطرح می‌کند، اشاره شده است:👇👇

⬅️ اولویت و تقدم آگاهی در تجربه:
دکتر کوخ یک تجربه‌ی شخصی را به اشتراک می‌گذارد که در طی یک سفر سایکودلیک‌ و با مصرف یک "دوز قهرمانانه"، به تجربه‌ای نزدیک به مرگ (NDE) رسید. در طول این تجربه، تمام واقعیت فیزیکی ناپدید شد و آنچه باقی ماند، تجربه‌ای صرفاً ذهنی بود. این لحظه‌ی عمیق، باور دکتر کریستوفر کُخ را مبنی بر اینکه آگاهی محور اصلی وجود ما است، تقویت کرد. او تأکید می‌کند که حتی زمانی که جهان فیزیکی به نظر می‌رسد ناپدید می‌شود، آگاهی باقی می‌ماند که این نقش اصلی آن را در درک ما از واقعیت برجسته می‌کند.

⬅️ مسئله سخت آگاهی در مقابل فیزیکالیسم:
کوخ دیدگاه سنتی فیزیکالیستی که آگاهی را به عنوان یک محصول جانبی از فرآیندهای فیزیکی در مغز می‌داند، با تجربیاتی که نشان می‌دهند آگاهی ممکن است جنبه‌ای بنیادی‌تر از واقعیت باشد، مقایسه می‌کند. تجربه‌ی سایکدلیک او، جایی که واقعیت فیزیکی حل شد ولی آگاهی ناپدید نشد، چالش‌هایی را برای این ایده که جهان فیزیکی زیرلایه اصلی واقعیت است، ایجاد می‌کند. او پیشنهاد می‌کند که آگاهی ممکن است عنصر بنیادی باشد و تجربیات فیزیکی ثانویه مشتق‌شده از آن باشند.
دکتر کوخ اعلام کرد که آگاهی بعد از مرگ ادامه پیدا می‌کند؛ (این موضع خداباوران است.)

همانطور که گفتیم، پرفسور کریستوف کوخ تجربه‌ای را که در حین یک سفر سایکدلیک داشت، توصیف می‌کند، جایی که او یک هیرودوز مصرف کرد و شاهد ناپدیدشدن کامل فضا، زمان و بدن خود بود. او توضیح می‌دهد که در این تجربه، همه چیز فیزیکی ناپدید شد و تنها وجود ذهنی خالص باقی ماند. هیچ درکی از دنیای فیزیکی وجود نداشت، تنها آگاهی وجود داشت. او تأکید می‌کند که این تجربه نشان داد که آگاهی در وجود ما اساسی است، زیرا حتی در غیاب ابعاد فیزیکی فضا، زمان و بدن، آگاهی همچنان باقی می‌ماند. این تجربه به طور عمیقی بر درک او از آگاهی تأثیر گذاشت و نشان داد که آگاهی یک جنبه اولیه و بنیادی از واقعیت است.


این مصاحبه مدتی پیش انجام شد و در یوتیوب موجود است.


In the conversation between Bernardo Kastrup and Christof Koch, Koch discusses his views on the primacy of experience, particularly in relation to consciousness. Here are some key points he makes:

Primacy of Consciousness in Experience: Koch shares a personal experience where he took a "heroic dose" during a psychedelic trip, leading to a near-death experience. During this experience, all physical reality disappeared, and what remained was pure mental experience. This profound moment reinforced Koch's belief that consciousness is central to our existence. He emphasizes that even when the physical world seems to vanish, consciousness persists, which highlights its primary role in our perception of reality.

Consciousness vs. Physicalism: Koch contrasts the traditional physicalist view, which posits that consciousness is a byproduct of physical processes in the brain, with the experiences that suggest consciousness might be a more fundamental aspect of reality. His psychedelic experience, where physical reality dissolved but consciousness did not, challenges the idea that the physical world is the primary substrate of reality. Instead, he suggests that consciousness might be the foundational element, with physical experiences being secondary or derivative.



👤Dr Fuzzy Logic


@ReligionandScience2021

💡شمارو دعوت میکنیم به اولین رویداد سینمایی کوانتومی ایران در کافه کوانتوم سایکت🥳

🎬📣قراره روز چهارشنبه ۲۱ شهریور از ساعت ۱۵:۰۰ تا ۱۹:۰۰ اول با هم فیلم بازی تقلید رو ببینیم و بعد در یک فضای تعاملی با هم از دیدگاه فیزیک کوانتومی بهش بپردازیم و تمام سوالات شما رو بشنویم و بهش پاسخ بدیم.

✅حالا شاید برات سوال پیش بیاد: «چرا این فیلم؟»
🔗برای اینکه به جوابت برسی وارد لینک زیر شو:
https://psiket.com/quantumcafe

🔔لینک ثبت‌نام:
https://B2n.ir/b02801

〰️〰️〰️〰️〰️〰️〰️〰️
🌟@Psiket_Admin

در این مجموعه قصد داریم به کارل گوستاو یونگ، یکی از تأثیرگذارترین چهره‌های روانشناسی، بپردازیم. با استفاده از کتاب "مقدمه‌ای بر شخصیت و روان‌درمانی" نوشته‌ی ژوزف ریچلاک، زندگی، نظریه‌های نوآورانه و رویکرد منحصربه‌فرد یونگ به روان انسان را بررسی خواهیم‌کرد.
با مرور کلی بر زندگی یونگ آغاز می‌کنیم؛ از دوران کودکی او که تحت تأثیر خانواده‌ای مذهبی و مطالعات کلاسیک شکل گرفت تا کارهای پیشگامانه‌اش در روانشناسی. همچنین، به رابطه پر فراز و نشیب او با زیگموند فروید و رویدادهای مهمی که منجر به توسعه‌ی روانشناسی تحلیلی او شد، خواهیم پرداخت. با درک زندگی و تجربیات یونگ، بینش‌های ارزشمندی در مورد ریشه‌ها و تکامل ایده‌های تأثیرگذار او به دست خواهیم‌آورد.

🔖متن کامل نوشته:
کلیک کنید.

🎧نسخه صوتی:
کست‌باکس | تلگرام

#یونگ

رَوا | روایتی روادارانه از روانشناسی دین
https://news.1rj.ru/str/Ravaschool

🔴 آشنایی با موضوعات مورد بحث در چهارمین مدرسه بین‌المللی خداباوری شریف

4⃣ بخش چهارم: مروری بر استدلال‌های مایکل بیهی (بیوشیمی‌دان امریکایی) در دفاع از نظریه طراحی هوشمند (وی سخنران چهارمین مدرسه بین‌المللی خداباوری شریف است)

مایکل بیهی استدلال‌های خود را در دفاع از نظریه طراحی هوشمند به چند دسته کلی تقسیم می‌کند که هر کدام بر جنبه‌های مختلفی از زیست‌شناسی و بیوشیمی تمرکز دارند:

🟠 پیچیدگی تقلیل‌ناپذیر (Irreducible Complexity)
این استدلال اصلی بیهی است و بر این اساس است که برخی از ساختارها و سیستم‌های زیستی به قدری پیچیده هستند که نمی‌توانند از طریق فرآیندهای تکاملی تدریجی (مانند انتخاب طبیعی) شکل گرفته باشند. بیهی ادعا می‌کند که این سیستم‌ها فقط در صورتی کار می‌کنند که تمام اجزای آن‌ها به‌طور همزمان و کامل وجود داشته باشند. به عنوان مثال، او به سیستم انعقاد خون انسان اشاره می‌کند که بدون حضور تمام اجزای خود، عملکردشان متوقف می‌شود.

🟠 عدم امکان شبیه‌سازی تکاملی (Impossibility of Evolutionary Simulations)
بیهی معتقد است که تلاش‌های موجود برای شبیه‌سازی رایانه‌ای فرآیندهای تکاملی پیچیده (مانند الگوریتم‌های ژنتیکی) نمی‌توانند پیچیدگی‌های تقلیل‌ناپذیر زیست‌شناسی را به‌طور کامل بازتولید کنند. او ادعا می‌کند که این شبیه‌سازی‌ها، حتی با پیچیده‌ترین الگوریتم‌ها، نمی‌توانند نشان دهند که سیستم‌های زیستی پیچیده چگونه می‌توانند از طریق تغییرات تصادفی و انتخاب طبیعی ایجاد شوند.

🟠 محدودیت‌های انتخاب طبیعی (Limitations of Natural Selection)
بیهی استدلال می‌کند که انتخاب طبیعی، به عنوان یک فرآیند تدریجی، نمی‌تواند به‌تنهایی سازوکارهایی را ایجاد کند که نیازمند تغییرات هماهنگ و همزمان در چندین نقطه هستند. او بر این باور است که تغییرات کوچک و تدریجی نمی‌توانند منجر به تشکیل ساختارهای پیچیده‌ای شوند که برای عملکرد صحیح خود به یکپارچگی کامل و همزمان اجزای خود نیاز دارند.

🟠 انتقاد از شواهد ژنتیکی و مولکولی (Critique of Genetic and Molecular Evidence)
بیهی به شواهد ژنتیکی و مولکولی که در حمایت از نظریه تکامل ارائه شده‌اند انتقاد می‌کند. او معتقد است که بسیاری از داده‌های ژنتیکی و مولکولی موجود نمی‌توانند به‌طور قاطعانه نشان دهند که تمامی ساختارهای پیچیده زیستی از طریق تکامل داروینی ایجاد شده‌اند. او استدلال می‌کند که بسیاری از مطالعات ژنتیکی هنوز نتوانسته‌اند به طور کامل توضیح دهند که چگونه تغییرات ژنتیکی تصادفی می‌توانند منجر به ایجاد سیستم‌های پیچیده تقلیل‌ناپذیر شوند.

🟠 شواهد تاریخی و فسیلی (Historical and Fossil Evidence)
بیهی همچنین به شواهد فسیلی به‌عنوان دلیلی برای وجود "شکاف‌های" تکاملی اشاره می‌کند. او ادعا می‌کند که در سوابق فسیلی، گاهی اوقات جهش‌های ناگهانی در پیچیدگی موجودات زنده دیده می‌شود که نمی‌توانند به‌طور کامل توسط تغییرات تدریجی و تکاملی توضیح داده شوند. این امر به‌عنوان مدرکی برای نیاز به یک "طراح هوشمند" در نظر گرفته می‌شود.

🟠 استدلال‌های فلسفی و متافیزیکی (Philosophical and Metaphysical Arguments)
بیهی گاهی به استدلال‌های فلسفی و متافیزیکی برای حمایت از دیدگاه خود متوسل می‌شود. او ادعا می‌کند که علم باید به‌عنوان یک حوزه باز برای بررسی تمام احتمالات، از جمله امکان دخالت یک طراح هوشمند، در نظر گرفته شود. او استدلال می‌کند که پذیرش نظریه طراحی هوشمند لزوماً به معنای پذیرش مفاهیم مذهبی نیست، بلکه می‌تواند به‌عنوان یک نظریه علمی بررسی شود.

🟠 استدلال‌های احتمالاتی (Probabilistic Arguments)
بیهی از ریاضیات و تئوری احتمالات برای استدلال استفاده می‌کند که نشان می‌دهد تشکیل ساختارهای پیچیده زیستی از طریق تغییرات تصادفی بسیار نامحتمل است. او معتقد است که احتمال وقوع تغییرات تصادفی که منجر به شکل‌گیری ساختارهای پیچیده مانند سیستم ایمنی شود، به قدری پایین است که دخالت یک طراح هوشمند را محتمل‌تر می‌کند.

#مدرسه‌بین‌المللی‌خداباوری‌شریف
#دانشگاه‌صنعتی‌شریف

🆔 @theismschool