« فئودالیسم ایرانی »

از دکتر ایرج سیف
دراین مختصر، یادداشتهای پراکنده ی دکتر سیف درباره "ساختار اقتصاد ایران" گردآوری و ارائه شده است:

آیا هیچ وقت برای شما این پرسش پیش آمده است که به واقع ساختار اقتصاد ایران چیست؟ بسته به این که وابسته به کدام مکتب نظری باشید، طبیعتا پاسخ شما به این پرسش متفاوت‌ می‌شود. از یک دیدگاه،‌ می‌شود پرسید آیا اقتصاد ایران صنعتی است یا کشاورزی و یا خدماتی! از دیدگاه دیگر، آیا این اقتصاد به واقع یک "اقتصاد سرمایه داری" است؟ یا باید برای وارسیدنش الگوی دیگری- احتمالا ویژه که صددرصد « ایرانی» باشد، ابداع کرد؟

و باز درهمین راستا، آیا ایران مدرن است یا پیشامدرن و سنتی- من یکی با کشاندن پای ایران به مباحث پسامدرنیته موافق نیستم. این کار به این‌ می‌ماند که شما به طفل تازه متولد شده خودتان چلوکباب بدهید. آن هم به این دلیل که چلوکباب غذای خوشمزه ای است. خوب این کار، نوزاد شما را خواهد کشت. جامعه ای که هنوز حق و حقوق فردی را در هیچ عرصه ای به رسمیت نمی‌شناسد، به مدرنیته هم نرسیده است تا چه رسد به این که از آن گذشته باشد. به گمان من، اصرار بعضی ها برای بکار بردن معیارهای پسامدرنیته برای وارسیدن مسایل مبتلابه ایران، به این‌ می‌ماند که شما به یک «گروهبان» ارتش برای خوش آمدنش بگوئید « جناب سرهنگ».

اگرچه این پرسش ها به تکرار در ذهن من شکل‌ می‌گیرد ولی از پاسخگوئی به آنها عاجزم. هرچه‌ می‌کنم جواب این پرسش را نمی‌دانم که ساختار اقتصاد ایران چیست؟ بیش از سی سال هم‌ می‌شود که برای یافتن جواب این پرسش، دود چراغ خورده ام. ولی نه، جوابش را نمی‌دانم.
اندکی که دقت‌ می‌کنم‌ می‌بینم اقتصاد ایران نه صنعتی است و نه کشاورزی و حتی برخلاف ادعائی که گاه‌ می‌شود، خدماتی هم نیست. شما "دلالی و رانت خواری" را از آن حذف کنید، از آن چه‌ می‌ماند؟

ادامه ی متن « فئودالیسم ایرانی »:

آیا این اقتصاد سرمایه داری است؟ من فکر نمی‌کنم. یا درست تر گفته باشم، گرچه به شهادت همه آن چه که در گذر سالیان نوشته ام، من کشته مرده نظام سرمایه داری نیستم، ولی این نظام برای خودش حساب و کتاب دارد و نظام اقتصادی ایران هر چه داشته باشد، حساب و کتاب ندارد. بی میل نیستم نظام اقتصادی ایران را « فئودالیسم ایرانی» یا «فئودالیسم شهری» بنامم. آن هم نه فقط به این دلیل که « فئودال» هایش شهر نشین اند و ایرانی اند، و رانت خواری‌ می‌کنند و ادای سرمایه دارها را در‌ می‌آورند، بلکه از جمله به این خاطر که « سرف» هایش هم در وجه عمده کار کشاورزی نمی‌کنند.
«سرفهای شهرنشین» این « فئودالیسم شهری» را معمولا کارگر‌ می‌نامند ولی مصیبت این است که این « کارگران» با «سرفها»ی روستانشین قدیمی نقاط مشترک وهمسوئی بیشتری دارند تا با کارگران و دلیل من هم ساده است و سرراست.

«کارگرانی» که در این « فئودالیسم شهری» کار می کنند نه تنها گرفتار همه نوع فشارهای غیر اقتصادی هستند بلکه در بی حق و حقوقی عمومی نیز با «سرفها» تفاوت زیادی ندارند. « فئودال های شهری» که به نادرستی « سرمایه دار» خوانده‌ می‌شوند، همانند فئودال های قلعه نشین اروپائی در عصر فئودالیسم با رانت خواری زندگی کرده و حتی مشتاق تر از آنان رانت طلب اند. از آن گذشته، رابطه شان با مقامات بالاتر دقیقا نعل به نعل از جنس رابطه فئودال ها با شاه دراقصار گذشته است. یعنی رابطه اقتصادی شان هم چنان از کانال سیاست‌ می‌گذرد.
"تمام"

خانواده آب شما را به نشستی از مجموعه نشست‌های آب، فرهنگ و جامعه با عنوان «آب و برنامه ششم توسعه» دعوت می کند. این نشست با شعار «باید درباره آب گفت‌وگو کنیم»، در روز سه‌شنبه مورخ 26 آبانماه 1394 از ساعت 16 الی 19 در محل خانه اندیشمندان علوم انسانی، واقع در خیابان نجات الهی جنوبی، نبش خیابان ورشو، پارک ورشو برگزار میشود تا بدین طریق ضمن روشن شدن ابعاد راهبردی بحران آب، بسترها و زمینه‌های شکل‌گیری گفتمان جدید متناسب با تحولات نو، برای سیاستگذاری راهبردی در این حوزه فراهم گردد.

سخنرانان این نشست عبارتند از:

حجت الله میرزایی، عضو هیئت علمی دانشگاه علامه طباطبایی
محمدحسین عمادی، مشاور وزیر جهاد کشاورزی
مجید قاسمی، معاون پژوهش‌های اقتصادی مرکز پژوهش‌های مجلس
صدیقه ترابی، مدیر گروه سیاستگذاری و تخصیص آب وزارت نیرو
حسین مرعشی، فعال بخش خصوصی

این میزگرد در صدد پاسخ دادن به پرسشهای زیر است.
موضوع آب در آستانه برنامه ششم چه اهمیتی دارد و تفاوت آن برنامه‌های قبلی توسعه چیست؟
چه ساز وکارهای لازم است در برنامه ششم در خصوص برجسته کردن مسئله آب دیده شود؟
آیا ظرفیتهای نظام برنامه‌ریزی کشور پاسخگوی مسئله آب است؟

سروران گرامی

باستحضار میرساند که شرکت آب نیرو بدنبال فرد متخصص و خبره ای در زمینه شورورزی (متخصص کشت گیاهان شورپسند و سازگار با اراضی و آبهای شور) جهت انجام مطالعاتی در استانهای جنوب کشور (خوزستان، بوشهر، هرمزگان و سیستان و بلوچستان)

لطفا اگر کسی را می شناسید که در این زمینه صاحب نظر می باشد به آقای مهندس هوشنگ فرحزاد معرفی نمایید

ایمیل ایشان جهت ارسال رزومه علاقمندان به همکاری:
farahzad_h@yahoo.com
یا
​farahzad.h@gmail.com​

با تشکر

« نقش زنان در تحقق برنامه ششم توسعه»
*دکتر حسين راغفر (عضو کارگروه تخصصی زنان در تدوين برنامه ششم توسعه و عضو هيات مديره جمعيت توسعه علمی ايران)
وقتی به قوانين برنامه ای در سالهای قبل می نگريم به نتيجه ای نمی رسيم جز اينکه، تاکنون مسايلی که در کشور تحت عنوان برنامه وجود داشته برنامه توسعه ای نبودند بلکه بيش از هر چيزی يک مشق اداری هستند که هرگز محقق نخواهند شد. از اين رو با ابراز نگرانی نسبت به رويکردی که وجود داشته بايد در انديشه اتخاذ شيوه ديگری برای تدوين برنامه ششم توسعه بود تا برنامه ای تدوين شود که بتواند پاسخگوی مشکلات اقتصادی، اجتماعی و به ويژه فرهنگی باشد.
اما آنچه در اينجا محل بحث است مسائل متعددی است که در حوزه زنان با آن رو به رو هستيم.
آنچه از اهميت برخوردار است اينکه بايد شيوه ديگری برای برنامه نويسی در حوزه زنان در نظر گرفته شود و درغير اين صورت اميد چندانی به بهبود وضعيت مشکلات نيست. مضاف بر اينکه مشکلات هم مانند موجودات زنده می مانندوآنها هم متحول می شوند و تغيير می کنند و اگر به موقع برای آنها پاسخ مناسبی نداشته باشيم روز به روز پيچيده تر خواهند شد و مسايل جديدتری را هم بر ما تحميل خواهند کرد از همين رو اگر به موقع به مسايل اجتماعی و جمعيت از جمله مساله زنان نپردازيم مشکلات بيشتر و پيچيده تر خواهد شد.
تمام شواهد در حوزه زنان و خانواده نشان می دهد محروميت های زنان نسبت به مردان بسيار جدی است البته من نگاه جنسيتی به موضوعات ندارم اما اين اطلاعات از شواهد تجربی درکشور دريافته ام؛ به طور مثال فقر خانواده های زن سرپرست تقريبا 1.3 برابر خانواده های مرد سرپرست است و يا در نمونه ديگر فرصت های شغلی برای زنان محدود تر است.
زنان از محروميت های جدی و ساختاری رنج می برند و ما شاهد محروميت های ساختاری در وضعيت زنان هستيم که باعث می شود فرصت ها برای زنان بسيار محدودتر از مردان باشد ضمن اينکه با مشکلات جدی ديگر مانند فقر زنان که مستلزم نگاه خاصی در اين زمينه است. فقر زنان در سالهای گذشته 1.3 تا 1.4 بيشتر از مردان بوده است.
تقريبا 12 درصد خانوارهای کشور، زن سرپرست هستند و حدود 45 درصد خانوارهای زن سرپرست فقير هستند که اين نسبت برای مردان 30 درصد است؛ يعنی حدود 1.4 برابر و بعضی سالهای تا 1.5 برابر فقر زنان نسبت به مردان افزايش يافته است.
علاوه بر خانوارهای زن سرپرست وقتی ما خانوارهای فقير را در نظر می گيريم جمعيت زنان داخل خانوارهای فقير (زن سرپرست و يا مرد سرپرست) به نسبت جمعيت زنانی که در فقر قرار دارند قابل توجه است.
از طرف ديگر شاهد محروميت ديگری هم هستيم و آن نامناسب بودن فرصت های شغلی مناسب در بين زنان است که اين نابرابری باعث می شود جامعه از وجود نيمی از جمعيت مناسب برای کار محروم بماند بنابراين نقش و حضور زنان در برنامه ششم توسعه می تواند جدی تر و پررنگ تر شود تا اهداف برنامه معين شده در اين برنامه انجام شود.
زنان نقش بسزايی در روند توسعه ای کشور دارند و هيچ گاه نبايد اين مهم را به فراموشی سپرد و برنامه نويسان نيز بايد اين موضوع را مدنظر قرار دهند و در تدوين برنامه نگاهی مبتنی بر عدالت و رفع تبعيض داشته باشند.
* به نقل از خبر آنلاين

اعطای جایزه ۱۰۰ میلیون تومانی به روستاهای دوستدار کتاب
فرهنگ > کتاب - ایلنا نوشت: مدیرکل روابط عمومی بانک آینده گفت: امسال هم مانند سال گذشته به هر یک از روستاهای برگزیده در جشنواره روستا‌ها و عشایر دوستدار کتاب ۱۰ میلیون تومان جایزه تعلق خواهد گرفت.
محمود ترابیان با بیان اینکه برآورد‌ها و نظرسنجی‌ها در مورد تاثیرات اعطای چنین جوایزی توسط وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی انجام می‌شود، عنوان کرد: در جشنواره سال گذشته، اعطای اینجایزه شور و شعف و انگیزه بسیاری را در میان روستاییان دوستدار کتاب به وجود آورد و امیدواریم امسال نیز چنین بازخوردی را شاهد باشیم.

وی درباره نحوه هزینه کرد اینجایزه در روستا‌ها گفت: اینجایزه صرف خرید کتاب، تجهیز و گسترش کتابخانه‌های روستایی و ترویج فرهنگ کتابخوانی در روستا‌ها می‌شود و وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی بر نحوه هزینه کرد ۱۰ میلیون تومان جایزه در هر یک از روستاهای برگزیده نظارت دارد.

وی درباره چگونگی حمایت بانک‌ها از چنین برنامه‌هایی اظهارکرد: بانک‌ها برای انجام مسئولیت‌های اجتماعی خود بودجه‌هایی قرار می‌دهند که معمولا از محل بودجه تبلیغات پرداخت می‌شود و یکی از اهداف اصلی اعطای جایزه به روستاهای برگزیده کمک به ترویج کتابخوانی است.

 ۱۰۰ میلیون تومان جایزه در نظر گرفته شده برای ۱۰ روستای برگزیده در مراسم اختتامیه جشنواره روستا‌ها و عشایر دوستدار کتاب اعطا خواهد شد.