NEW BOT Телеграм, страница

Forwarded from دغدغه آب

حال اگر از دیدگاه آب زیرزمینی به قضیه نگاه کنیم و به این نکته توجه داشته باشیم که آبده ترین و تراواترین رسوبات، رسوباتی با ابعاد شن و ماسه هستند و ناتراواترین رسوبات رسوبات سیلتی و رسی هستند، دو نکته جالب برای ما مشخص می گردد، اول اینکه مهندسان ایران قدیم مظهر و خشکه کار را در بخش شمالی این مرز (بخش سیلتی و رسی) قرار داده اند و با یک رشته تا حوالی این مرز آمده اند، حال در این نقطه فهمیده اند که رسوب ما درشت دانه و آبده شده است و لذا به یکباره قنات تک رشته ای به چند رشته تبدیل شده است تا تمرکز حفاری در این بخش تراواتر باشد. اما از سوی دیگر که اهمیت مضاعفی دارد این است که آنها فهمیده اند که آب زیرزمینی که در امتداد رودخانه و از بخش جنوبی در حال حرکت است تا زمانی که در بخش جنوبی حرکت می کند چون رسوبات درشت دانه و آبده اند، با سرعت حرکت می کند و تا این مرز می رسد اما در حوالی این مرز به یک باره رسوب ما تغییر ماهیت داده و ریز دانه( رسی) می شود و لذا آب زیرزمینی دیگر توان عبور از این لایه های ناتراوا را ندارد و به نوعی این لایه ناتراوا همانند یک سد زیرزمینی عمل کرده و آب زیرزمینی در پشت آن گیر می کند و به تبع آن فشار هیدرولیکی در بالادست آن بالا می رود و احیانا سطح ایستابی هم بالاتر می آید. حال چه حالتی ایده ال تر از این برای حفر قنات ؟ تونل های قنات از خشکه کار ناتراوا به یکباره وارد تره کاری تراوا و با این فشار هیدرولیکی می شوند!!!. و این فشار به قدری زیاد بوده است که توانسته آب را بعد از طی مسافتی در حدود 3- 4 کیلومتر با این حجم و این سرعت تخلیه کند.

حال اوج تفکر مهندسی ایرانیان قدیم را می توان در اینجا دید که با انتخاب بهترین ساختگاه ممکن و با یک قنات 3-4 کیلومتری( و نه چند ده کیلومتری) حجم آبی معادل 400- 500 لیتر بر ثانیه را بتوان از دل زمین استحصال کرد. و طبیعتا حضور تمدن بزرگی در موقعیت شهر گوگد گلپایگان و با این ابعاد مرهون تفکر مهندسی خارق العاده در ساخت این قنات آن هم با این حجم آبدهی بوده است.
Hosein Moghaddasi

3 views16:28