💢از تفکر شخص-محور تا تفکر مکانیزم-محور(سیستم-محور)

✍🏼مصطفی نصراصفهانی

در دوران دبیرستان یکی از بچه‌ها موتور سیکلتی داشت که ترمز و کلاجش خراب بود. او مطمئن بود که کسی دست به موتور سیکلتش نمی‌زند چون فقط خودش توانایی کار کردن با آن را داشت!

▫️«در سیستم‌های خوب، آدم‌های بد هم خوب عمل می‌کنند و در سیستم‌های بد آدم‌های خوب هم بد عمل می‌کنند»
جمله فوق را اولین بار سال‌ها پیش از زبان استاد حکیم و دوست داشتنی‌ام دکتر محسن رنانی شنیدم. و چه جمله دقیقی!

به این جملات دقت کنید:
«همه‌اش تقصیر فلانیه»
«باید بهمانی مسئول بشه تا مشکلات برطرف بشه»
«باید به فکر کسی باشیم که بتونه شهرداری رو خوب مدیریت کنه»
«از وقتی اون اومده تو جمع ما همه چیز خراب شده، وجودش نحسه»
«این دوره دیگه به لیست امید رأی نمیدم(میدم)»
«رئیس جمهور دیگری باید انتخاب میکردیم»
«علت فساد، بی‌تقوایی مفسدان است»

▫️متأسفانه بسیاری از ما وقتی صحبت از اصلاح و یا بهبود در سیستم‌های انسانی می‌شود اولین چیزی که به ذهنمان خطور می‌کند این است که اگر کسانی بجای افراد فعلی بودند شرایط متفاوت می‌شد. و خوب این جمله درستی است. اما نمیشود از آن نتیجه گرفت که برای بهبودِ اوضاع کافی است آن‌ها را عوض کنیم! بلکه نوع روابط (مکانیزم) بین عناصر سیستم هم باید تغییر کند. به عنوان مثال اگر ترکیب جمعیتی در ایران کاملا با اروپاییان عوض شود، اما این جابجائی با سرعت به اندازه کافی پائین باشد به طوری که افرادی که از اروپا به ایران می‌آیند مناسبات اجتماعی ایرانی را به خوبی فرابگیرند و در جامعه هضم بشوند، حتی بعد از اینکه همه ترکیب جمعیتی اروپائی شدند سیستم شما همان سیستم ایرانی اصل باقی خواهد ماند!

▫️در نظریه سیستم‌ها دو مفهوم را داریم:
1- مدیریت سیستم
2- طراحی سیستم
مدیریت سیستم به مثابه رانندگی کردن با یک ماشین است، اما طراحی سیستم به مثابه طراحی و ساخت ماشین. اینکه به موقع گاز بدهید و ترمز بگیرید، اینکه به موقع بنزین بزنید و یا آب و روغن ماشین و باد تایرها را تنظیم کنید همه جزء مدیریت سیستم هستند. اما اگر موتورِ آن را دستکاری بکنید و یا ظرفیت باک آن را تغییر بدهید در طراحی سیستم تغییر ایجاد کرده‌اید.

▫️در سیستم‌های انسانی هم چنین تقسیم‌بندی‌ای درست است. در یک خانواده، در یک سازمان، در یک کشور و... نیز چنین است. اگر ماشین مستهلک باشد و یا اشکالاتی بنیادی داشته باشد شما بهترین راننده(مدیر) را هم برای آن به کار بگیرید نهایتا بتواند تا زمانی که خودش حضور دارد خوب عمل کند و به محض اینکه راننده(مدیر) دیگری روی کار بیاید دوباره عیب‌های سیستم رومی‌افتد.

▫️ممکن است کسی بگوید این اشخاص هستند که باید طراحی سیستم را اصلاح کنند، اما مسئله این است که تا زمانی که مطالبه ما از آن اشخاص بازطراحی و اصلاح سیستم نباشد او چنین کاری را نمی‌کند و یا انگیزه‌ای برای این بازطراحی ندارد. مثلا در انتخاب شهردار جدید باید گزینه ای را جستجو کرد که بتواند مکانیزمها را اصلاح کند و از او هم مطالبه کرد.

▫️باز به جمله استاد بزرگوارمان برگردیم: «در سیستم‌های خوب، آدم‌های بد هم خوب عمل می‌کنند و در سیستم‌های بد آدم‌های خوب هم بد عمل می‌کنند.»
وقتی سیستم درست طراحی شده باشد حتی اگر کسی بخواهد هم «نمی‌تواند» بد عمل کند!

پ.ن: بد نیست دوباره به ماجرای موتورسیکلت بدون ترمز و کلاج هم فکر کنیم!

منبع: برگرفته از کانال مدیریت رفتار سازمانی
🔹🔹🔹🔹🔹🔹🔹🔹🔹🔹

🆔 @STinP
#کانال_تفکرسیستمی_درعمل
🔖ادمین کانال
✳️ @STinP_Admin

🔸بروزرسانی: دوشنبه‌ها و پنجشنبه‌های هر هفته

چقدر به اثرات اقدامات و سیاست‌های مداخله‌گرانه‌ی خود که جهت بهبود در سیستم‌ها انجام می‌دهیم، فکر می‌کنیم؟

🔹🔹🔹🔹🔹🔹🔹🔹🔹🔹

🆔 @STinP
#کانال_تفکرسیستمی_درعمل
🔖ادمین کانال
✳️ @STinP_Admin

🔸بروزرسانی: دوشنبه‌ها و پنجشنبه‌های هر هفته

🆔 @STinP
#کانال_تفکرسیستمی_درعمل
🔖ادمین کانال
✳️ @STinP_Admin

مدل ذهنی که معمولاً به‌صورت نمودار سازمانی آورده می‌شود و چگونگی تصور ما از کارکرد سیستم است در مقایسه با چگونگی عملکرد سیستم در واقعیت!
🔹🔹🔹🔹🔹🔹🔹🔹🔹🔹

🆔 @STinP
#کانال_تفکرسیستمی_درعمل
🔖ادمین کانال
✳️ @STinP_Admin

🔸بروزرسانی: دوشنبه‌ها و پنجشنبه‌های هر هفته

🔹🔹🔹🔹🔹🔹🔹🔹🔹🔹

🆔 @STinP
#کانال_تفکرسیستمی_درعمل
🔖ادمین کانال
✳️ @STinP_Admin

🔸بروزرسانی: دوشنبه‌ها و پنجشنبه‌های هر هفته

#انتظار

🔹در تفکر سیستمی، موضوع تأخیر و انتظار برای به‌نتیجه‌رسیدن، معمولاً با این نکته همراه است که افراد درمدتی که منتظر هستند، اقدامات مختلفی انجام می‌دهند تا زودتر به نتیجه برسند.
🔹مثلا وقتی کسی سردرد داره و قرص استامینوفن می‌خوره، به‌خاطر اینکه انتظار برایش سخت است قبل از اثرگذاشتن دارو باز هم می‌خواهد یک قرص دیگه‌ای بخوره تا بلکه زودتر خوب شه! یا نمی‌تونه گذر زمان برای موفقیت را تحمل کنه و دوست داره یک شبه راه صدساله را بره.
🔹در سیستم‌های مختلف، از مثال معروف شیر آب گرم گرفته تا سفارش‌‌دادن اقلام در یک کارخانه این بی‌قراری در هنگام انتظار وجود دارد. بی‌قراری برای رسیدن به هدف و آرزو . . .

. . . کمی بیشتر با خود فکر کنیم، اینکه دائم از منتظر بودن دم می‌زنیم، چقدر رفتار یک فرد منتظر را داریم؟ چقدر برای کاستن این انتظار گام برمی‌داریم؟

🆔 @STinP
#کانال_تفکرسیستمی_درعمل
🔖ادمین کانال
✳️ @STinP_Admin

yon.ir/FNS4A
سیزده‌های نحس را از ذهنمان به‌در کنیم!

🔹سیزدهم فروردین بود و از این‌که نتوانسته بیرون از خانه باشد، دل و دماغ نداشت، به‌قول خودش همه دوستان و آشنایان امروز را به‌در کرده بودند ولی فقط او به‌خاطر بیماری فرزندش در خانه مانده بود. دلهره داشت و می‌ترسید که اتفاق بدی برایش بیفتد، می‌خواست دختر بیمارش را هم همراه خود ببرد تا حال او از این بدتر نشود...
🔹چقدر از این داستان‌ها در زندگی خود داریم؟ چقدر تعصبات و خرافات گوناگونی از این دست می‌توانیم نام ببریم که زندگی ما را تحت تأثیر قرار داده است؟
🔹اگر به اطرافمان نگاه کنیم از این موارد در زندگی همه ما وجود دارد، باید توجه داشته باشیم که نحوه نگاه ما به دنیا به‌شدت بر عملکرد ما تأثیرگذار هستند، این نوع نگرش‌ها و ذهنیت‌ها حتی سبب می‌شوند که تفسیر ما از رویدادهای یکسان نیز متفاوت باشد! دو نفر از خانه بیرون نمی‌روند، دو اتفاق یکسانی برایشان می‌افتد، یکی آن‌را به‌خاطر نحسی می‌داند و دیگری صرفاً یک تصادف ساده! فردی که سیزدهم را نحس می‌داند این رویداد در خاطرش ماندگار شده (در حافظه او تجمیع‌شده) و بازهم بر طبل نحس‌بودن می‌کوبد و این ذهنیت همچنان تقویت و تقویت می‌شود . . .
🔹اگر در سال جدید قصد داریم، بهتر فکر کنیم، بهتر بیاندیشیم و بهتر عمل کنیم، باید نگاه‌های خود را به بوته آزمایش گذاشته و مورد محک قرار دهیم تا بیشتر و بیشتر یاد بگیریم.

🔹🔹🔹🔹🔹🔹🔹🔹🔹🔹

🆔 @STinP
#کانال_تفکرسیستمی_درعمل
🔖ادمین کانال
✳️ @STinP_Admin

🔸بروزرسانی: دوشنبه‌ها و پنجشنبه‌های هر هفته

#تفکرسیستمی_مدرسه

🔹یکی از محیط‌هایی که سال‌ها و در کشورهای مختلف، به‌صورت‌های گوناگونی، نگرش سیستمی و پویایی‌شناسی سیستم‌ها کار می‌شود، مدرسه می‌باشد.
🔹تجارب مختلف نشان داده است که آشنایی با تفکر سیستمی و دینامیک سیستم‌ها می‌تواند به نحوه تفکر و تصمیم‌گیری دانش‌آموزان در سال‌های آتی کمک فراوانی نماید.
🔹در این راستا سومین همایش یادگیری و تفکر سیستمی در مدرسه توسط گروه پژوهشی دانشگاه صنعتی شریف و گروه آسمان برگزار گردید.
🔹گروه پژوهشی تفکر سیستمی در عمل لازم می‌‌داند از تمامی اعضای کمیته اجرایی و علمی این همایش که گام مهمی را در این راستا بر می‌دارند، تشکر و قدردانی نماید.
🔹به‌امید خدا به‌زودی سمیناری تخصصی پیرامون این موضوع در شرق کشور و با محوریت گروه پژوهشی تفکر سیستمی در عمل دانشگاه فردوسی مشهد برگزار می‌شود.

🔹🔹🔹🔹🔹🔹🔹🔹🔹🔹

🆔 @STinP
#کانال_تفکرسیستمی_درعمل
🔖ادمین کانال
✳️ @STinP_Admin

🔸بروزرسانی: دوشنبه‌ها و پنجشنبه‌های هر هفته

#معرفی‌کتاب
سیستم و تفکر سیستمی نوشته آقای اکبر قراخانی بهار، نشر نی
این کتاب به‌ویژه برای افرادی که تمایل دارند، ضمن یادگیری عمیق‌تر موضوعات سیستمی، بتوانند با مفاهیم مختلفی که در این حوزه وجود دارد، آشنا شوند، گزینه بسیار مناسبی است. شما می‌توانید بسیاری از مطالب و مباحث سیستمی را در یک کتاب مطالعه نمایید.
🔹🔹🔹🔹🔹🔹🔹🔹🔹🔹

🆔 @STinP
#کانال_تفکرسیستمی_درعمل
🔖ادمین کانال
✳️ @STinP_Admin

🔸بروزرسانی: دوشنبه‌ها و پنجشنبه‌های هر هفته

بالانس

بالانس، یکی از معروف‌ترین کلیپ‌هایی است که معمولاً در بیشتر دوره‌های سیستمی به نمایش در می‌آید.
در این فایل ویدیویی نکات زیادی که در موضوعات سیستمی مطرح می‌شود نشان داده شده است. که به‌عنوان مثال می‌توان به ارتباط بین اجزای یک سیستم و چگونگی اثرگذاری آن‌ها بر هم اشاره کرد. همچنین چگونه ممکن است که بیشینه‌سازی اهداف یک جزء سبب شود که کل سیستم از اهداف و خواسته‌های خود باز بماند.

🔹🔹🔹🔹🔹🔹🔹🔹🔹🔹

🆔 @STinP
#کانال_تفکرسیستمی_درعمل
🔖ادمین کانال
✳️ @STinP_Admin

🔸بروزرسانی: دوشنبه‌ها و پنجشنبه‌های هر هفته

کوررنگی کرونایی

🔹بین آنچه که فکر می‌کنیم و آنچه در واقعیت است، تفاوت وجود دارد.
🔹از طرفی مدل‌های ذهنی ما با تأخیر، تغییر پیدا می‌کنند. هنوز ذهنیت بسیاری از افراد در مورد وضعیت کنونی کرونا در کشور، تصویر سمت چپ (آبی‌رنگ) می‌باشد. که تغییرات سریع در واقعیت و تاخیر در تغییر ذهنیت از دلایل اصلی آن است.
🔹حال که به دلایل مختلف، وضعیت به این سمت رفته است، حداقل کاری که مسئولان می‌توانند انجام دهند، کمک به تسریع تغییر ذهنیت افراد است و این کار جز با اعمال ساختارها و ایجاد شرایط جدید امکان‌پذیر نمی‌باشد.

#وضعیت‌قرمز_کرونایی
🔹🔹🔹🔹🔹🔹🔹🔹🔹🔹

🆔 @STinP
#کانال_تفکرسیستمی_درعمل
🔖ادمین کانال
✳️ @STinP_Admin

🔸بروزرسانی: دوشنبه‌ها و پنجشنبه‌های هر هفته

https://www.instagram.com/st_in_p


🔹🔹🔹🔹🔹🔹🔹🔹🔹🔹

🆔 @STinP
#کانال_تفکرسیستمی_درعمل
🔖ادمین کانال
✳️ @STinP_Admin

🔸بروزرسانی: دوشنبه‌ها و پنجشنبه‌های هر هفته

https://b2n.ir/d66895
کمی‌ درنگ . . .

اتومبیل جلویی خیلی آهسته پیش می‌رفت و با این‌که مدام بوق می‌زدم به من راه نمی‌داد. داشتم خونسردی‌ام را از دست می‌دادم که ناگهان چشمم به نوشته کوچکی روی شیشه عقبی افتاد:
"راننده ناشنواست، لطفا صبور باشید"
مشاهده این نوشته همه چیز را تغییر داد، بلافاصله آرام گرفتم. سرعتم را کم کرده و چند دقیقه با تأخیر به خانه رسیدم اما مشکلی نبود.
ناگهان با خودم زمزمه کردم:
آیا اگر آن نوشته پشت شیشه نبود، باز هم صبوری به خرج می‌دادم؟

🔹موارد زیادی مانند داستان بالا وجود دارد که برای همه ما هم اتفاق افتاده است. معمولاً هنگامی‌که مشاهده‌ای انجام می‌دهیم، بر اساس مدل‌های ذهنی خود و مفروضاتی که در ذهن داریم، نتیجه‌گیری کرده و سریعاً اقدام می‌کنیم. گویی که با یک نردبان سریعاً مراحل مشاهده تا اقدام را طی می‌نماییم. اما بسیاری از اوقات در دنیای واقعی، مسائلی خلاف ظاهر و ذهنیت ما وجود دارد. کمی تأمل‌کردن یا مدنظر قراردادن دلایل بسیاری به‌جز آنچه در ذهنمان است (فرد بیماری درون ماشین است، امروز مشکلی برایش پیش‌آمده است، ماشین او خراب است و...) نه‌تنها ما را آرام می‌کند بلکه از واکنش‌های نسنجیده‌ای که انجام می‌دهیم و اتفاقات بعدی که ممکن است روی دهند نیز جلوگیری می‌نماید.

🔹🔹🔹🔹🔹🔹🔹🔹🔹🔹

🆔 @STinP
#کانال_تفکرسیستمی_درعمل
🔖ادمین کانال
✳️ @STinP_Admin

🔸بروزرسانی: دوشنبه‌ها و پنجشنبه‌های هر هفته

ساختار و فرهنگ

درست است که فرهنگ‌سازی می‌تواند کمک بسیار زیادی در حل مشکلات کشور ما داشته باشد، اما نباید فراموش کنیم، بسیاری از کشورهای موفق دنیا، با ایجاد ساختارهایی مناسب در سیستم‌های خود، وضعیت را به‌طور فوق‌العاده ای دگرگون ساخته‌اند. اثرات بازخوردی که بین فرهنگ و ساختار وجود دارد می‌تواند در طول زمان وضعیت را به‌طور مناسبی تغییر دهد.

🔹🔹🔹🔹🔹🔹🔹🔹🔹🔹

🆔 @STinP
#کانال_تفکرسیستمی_درعمل
🔖ادمین کانال
✳️ @STinP_Admin

ارتباطات بین اجزا

🔘یکی از نمودهای مهم ارتباط بین اجزا و فاصله بین علت و معلول در سیستم‌ها، بدن انسان است که دانستن آن‌ها بینش بهتری نسبت عملکرد و رفتار آن در ما ایجاد می‌کند.

🔘برای مثال: مفصل فک محلی است که استخوان‌های فک و جمجمه به هم می‌رسند که گاهی بنا به دلایلی مثل ضربه خوردن، زیاد جویدن و خوردن غذاهای سفت، عفونت های میکروبی و غیره دچاره درد می‌شود.
جالب اینجاست که درد در ناحیه مفصل فکی می‌تواند باعث درد گردن و حتی کمر شود و تا کنون هم دلیل مشخصی برای آن ارائه نشده است؛ فقط در بعضی موارد بیان شده است که این ارتباط می‌تواند به دلیل مشکلات عصبی و یا تفاوت در نوع رابطه فک‌های یک فرد باهم باشد به‌طوری که این تفاوت در نوع فک‌ها باعث تفاوت در طرز ایستادن و نشستن افراد می‌شود و همین می‌تواند باعث ارتباط بین درد مفصل فک و درد کمر و گردن باشد...

برگرفته از کانال آپارات
🔹🔹🔹🔹🔹🔹🔹🔹🔹🔹

🆔 @STinP
#کانال_تفکرسیستمی_درعمل
🔖ادمین کانال
✳️ @STinP_Admin

🔸بروزرسانی: دوشنبه‌ها و پنجشنبه‌های هر هفته

#معرفی‌کتاب

کتاب مدل‌سازی پویایی‌شناسی سیستم با Vensim از جمله کتاب‌هایی است که اخیراً توسط دکتر مولاناپور و دکتر حسینی ترجمه شده است. این کتاب علاوه بر بیان مبانی نرم‌افزار ونسیم با ارائه مثال‌های مختلف، قابلیت‌های گوناگون نرم‌افزار را برای علاقه‌مندان بیان می‌کند.
🔹🔹🔹🔹🔹🔹🔹🔹🔹🔹

🆔 @STinP
#کانال_تفکرسیستمی_درعمل
🔖ادمین کانال
✳️ @STinP_Admin

🔸بروزرسانی: دوشنبه‌ها و پنجشنبه‌های هر هفته

بازی‌ها و یادگیری

بازی‌ها و مسابقات همواره کمک می‌کنند تا آموزش و یادگیری به‌صورت جذاب‌تری صورت پذیرد. چقدر در طراحی بازی‌ها به این نکته توجه می‌کنیم که کار تیمی، همکاری و ارتباط بین افراد گسترش یابد؟ کاری که در مدارس ژاپنی بسیار به آن توجه می‌شود.
🔹🔹🔹🔹🔹🔹🔹🔹🔹🔹

🆔 @STinP
#کانال_تفکرسیستمی_درعمل
🔖ادمین کانال
✳️ @STinP_Admin

🔸بروزرسانی: دوشنبه‌ها و پنجشنبه‌های هر هفته

. . . از اینکه علی‌رغم دعا و اضطرار بسیار، دعایش برآورده نشده بود، ناراحت و غمگین بود و می‌گفت دعا کردن فایده‌ای ندارد . . .

صرف نظر از نکات مختلف و نگاه‌های گوناگونی که ممکن است به موضوع عدم استجابت دعاهای مادی و معنوی‌مان در زندگی داشته باشیم، از منظر نگاه سیستمی، اصولاً اقدامات (در اینجا دعا) و نتایج (برآورده‌شدن دعا) لزوما از نظر مکانی و زمانی نزدیک به‌هم نیستند، ممکن است این فاصله به بلندای عمر ما باشد، همانطور که امام صادق (ع) می‌فرمایند: "روز قیامت خداوند متعال می‌فرماید: ای بنده من! تو مرا خواندی و من اجابتت را به تأخیر انداختم، اکنون ثواب و پاداش تو چنین و چنان است. پس مؤمن آرزو می‌کند که کاش هیچ دعایی از او در دنیا اجابت نمی‌شد؛ برای آن ثواب و پاداش نیک که می‌بیند.
بسیاری از اوقات نیز ممکن است اثرات این دعا را در جاهای مختلفی که اصلا انتظارش را نداشته‌ایم مشاهده کنیم که باتوجه به دانش محدود ما نسبت به کل سیستم، درک این موضوع بسیار پیچیده و از توان بشر خارج است.

🔹🔹🔹🔹🔹🔹🔹🔹🔹🔹

🆔 @STinP
#کانال_تفکرسیستمی_درعمل
🔖ادمین کانال
✳️ @STinP_Admin

🔸بروزرسانی: دوشنبه‌ها و پنجشنبه‌های هر هفته

تبلیغ فولکس واگن

یک قطعه بد می‌تواند کل سیستم را با مشکل مواجه کند.
منبع: کانال نبش

🔹🔹🔹🔹🔹🔹🔹🔹🔹🔹

🆔 @STinP
#کانال_تفکرسیستمی_درعمل
🔖ادمین کانال
✳️ @STinP_Admin

🔸بروزرسانی: دوشنبه‌ها و پنجشنبه‌های هر هفته